Спиридон Михайлов: Чее Кушак

Спиридон Михайлов чăвашран тухнă пирвайхи историк, этнограф, географ, фольклорист, Раççей географи обществин членĕ тата ĕçченĕ (1854), Хусанти статистика комитечĕн членĕ тата корреспонденчĕ (1856). Очеркĕсенче чăвашсен йăли-йĕркине çырса кăтартнă, халăх сăмахлăхĕн тĕслĕхсене пухса çапса кăларттарнă… Тĕплĕнрех →



Чее Кушак

Эпĕ сире пĕр мыскаралла ĕç çинчен каласа парам.

Пĕр мужикĕн икĕ ĕне пулнă. Пĕр ĕни унăн тем пирки чирлесе ÿкнĕ. Мужик, нумай шухăшласа тăмасăрах, ĕнине аш- какайпа сутă тăвакан патне çавăтса кайнă. Чирлĕ ĕнене вунă тенке сутнă та, килне таврăнса хут укçана çÿлĕк çинче ларакан тăм чĕлмеке хунă. Ирхине арăмĕ, укçине упăшки ăçта хунине пĕлменскер, ĕне суса кĕнĕ те, сĕтне хайхи чÿлмеке шавлаттарнă.

Малаллине вулас

Спиридон Михайлов: О музыкѣ чувашъ

Спиридон Михайлов чăвашран тухнă пирвайхи историк, этнограф, географ, фольклорист, Раççей географи обществин членĕ тата ĕçченĕ (1854), Хусанти статистика комитечĕн членĕ тата корреспонденчĕ (1856). Очеркĕсенче чăвашсен йăли-йĕркине çырса кăтартнă, халăх сăмахлăхĕн тĕслĕхсене пухса çапса кăларттарнă… Тĕплĕнрех →



О музыкѣ чувашъ

Музыка у всѣхъ народовъ и во всѣ времена составляла неотъемлемую принадлежность увеселеній и забавъ, съ тою разницею, что каждый народъ, болѣе или менѣе придавая ей оттѣнки своего природнаго характера, любилъ выражать въ ней внутреннюю жизнь, и тѣмъ обнаруживалъ степень своего нравственнаго образованія.

Малаллине вулас

Спиридон Михайлов: Хам М.В.Ломоносовăн пушмак тĕпĕ çеç пулсан та, пуçланă ĕçрен пăрăнас теместĕп…

«Чăваш йăхĕнчен тухнă тата аслă шкулсенче вĕренмен çын путлĕ япалана ăçтан çырайтăр?» – тесе ыйтанçи пулать мăнттайланнă вырăс тÿри – шари. Вырăс сăмахлăхĕн патриархĕ Михаил Васильевич Ломоносов та пулăç ачи кăна пулнă. В.Жуковский çыравçă каларăшле, вăл аслашшĕнчен çăка шăхăрчăк илсе юлнă, мăнукĕсене вара пальма шăхличсем парса хăварнă…
Çапла шутласа, эпĕ те, хам М.В.Ломоносовăн пушмак тĕпĕ çеç пулсан та, пуçланă ĕçрен пăрăнас теместĕп…»

Спиридон Михайлов: Sarri Pattăr

Husan patshisem ĕlĕk aval căvashsen ĕnsi şince pekeh purănnă. Han tarşisem Căvash jalĕsene pĕr japala hăvarmicceneh şaratsa şürenĕ, ilemlĕ hĕrsene tytkăna ile-ile kajnă. Şav samanara Sarri jatlă pitĕ pysăk kĕletkellĕ te kalama şuk văjlă şyn purănnă. Ăna căvash pattărĕ tese hiseplenĕ.
Pĕrre şapla tutar saltakĕsem jala şĕmĕrtterse şiteşşĕ te Sarri pattărăn hitre hĕrne tytkăna ilse kajma tiraşşĕ.Sarri pattăr şakna sisse pĕr ushkăn şar puhat’. Săr hĕrrince vărmanta tutarsem tavrănassa syhlasa tărat’. Tutarsem pyrsa şitsessĕn Sarri kaccisem kĕtmen şĕrten sikse tuhaşşĕ te tutarsene vĕlerse pĕtereşşĕ, lavsene turtsa ileşşĕ. Sarri pattărăn hĕrne tytkănran hătaraşşĭ.

Спиридон Михайлов: Ci-Ci Kăsăja

– Ci-ci kăsăja,
Ăşta kajan, kăsăja?
– Kantăr vărri vărlama.
– Je huşa kursassăn?
– Tarăp-hăparăp hyr tărne.
– Je hyrămu vyşsassăn?
– Hyr jĕkelĕ şijĕp-şke.
– Je pyrna larsassăn?
– Cavăp-cavăp, kălarăp.
– Je junu tuhsassăn?
– Shyva kĕrĕp cühenĕp.
– Je şunattu părlansan?
-Vut hurăp ta ăşătăp.
– Je vuttu văjlansan?
– Tapăp-tapăp sünterĕp.
– Je tuppu huşălsan?
– Timĕrşe kajăp syptarăp
– Je timĕrşĕ uk pulsan?
– Vara hărah urapa sikse şürĕp.