Н. Иванова & В. Никитин: Ниме

Н. Иванова тата В. Никитин – чăваш сăмахлăхне тĕпчесе шкулти ачасем умне кĕнеке кăларса тăратнă коллекив ертÿçисем, авторсем… Тĕплĕнрех →


Ниме

Ял халăхĕ пĕрле пухăнса пĕр-пĕр çынна (кÿршĕ-аршă, тăван- пĕлĕше) пысăк ĕç тума тÿлевсĕр пулăшнине ниме теççĕ.

Ниме тума шутланă çын ялти хисеплĕрех ватăпа ниме пуçĕ пулма ыйтнă. Тепĕр ирхине лешĕ урапа çине ниме ялавĕ çирĕплетнĕ, хул пуççи урлă ал шăлли çакнă, ура çине тăрса ял тăрăх çÿренĕ. Кашни çурт умĕнчех чарăнса нимĕне йыхăрнă, ниме юрри юрланă. Ăна хирĕç çынсем «пырас, тухас, çитĕпĕр!» тесе каланă.

Малаллине вулас

Николай Шупуççынни: Хĕрĕх çул хушши

Николай Шупуççынни

Николй Шупуççынни хресчен çемйинче ÿснĕ, Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнче вĕренме пуçланăскере ăна ытти ачасемпе пĕрле революци юхăмне хутшăннăшăн кăларса янă. Çапах та учитель пулма вĕренсе пĕтерет. Революци хыççăн писательсен союзне ертет, тĕпчев институчĕн директорĕ пулса ĕçлет… Тĕплĕнрех →

Хĕрĕх çул хушши

Ĕнер-паян пулнă пек,
Куçăм умĕнче
Иртет йĕрки-йĕркипе
Авалхи тĕнче:
Чĕрĕлеççĕ тăраççĕ
Тĕттĕм чăвашсем:
Тăмана пек тухаççĕ
Юмăç-чĕлхеçĕсем;
Улталанса вĕсемпе,
Чăваш пурăнать.
Весене уçман куçĕпе
Ырлать, пуççапать.

Малаллине вулас

Николай Шупуççынни: Савнине

Николай Шупуççынни

Николй Шупуççынни хресчен çемйинче ÿснĕ, Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнче вĕренме пуçланăскере ăна ытти ачасемпе пĕрле революци юхăмне хутшăннăшăн кăларса янă. Çапах та учитель пулма вĕренсе пĕтерет. Революци хыççăн писательсен союзне ертет, тĕпчев институчĕн директорĕ пулса ĕçлет… Тĕплĕнрех →

Савнине

Сарă вăрăм каччă çинче
Кĕпен умне тĕрленĕ.
Çавна курсан, чĕрÿ çинче
Савнă тусу тĕлленĕ.

Хĕвел ансан, каç пулсассăн,
Урамалла тухса пăх.
Йăкăр-якăр яш утсассăн.
Савни мар-ши, тесе пăх.

Малаллине вулас

Чăваш Пир-Авăрĕн Ячĕсем

Н. Иванова & В. Никитин

Чăваш Пир-Авăрĕн Ячĕсем

Килте тĕртнĕ пир-авăрăн хăш-пĕр ячĕсем: катан пир, кăтат, пÿс, штулпи, палчас, сентел, шăла пир, лапрашки, çăлкăш, тăла пир, пусма, улача, хăмач, варпуç, качăвăс.

Катан, кăтат, пÿс, штулпи пирсем çÿхе те çирĕп пулнă, вĕсене тĕрĕпе илемлетме тĕртнĕ.

Малаллине вулас

Константин Иванов: Выçă аптранăскерсем

Константин Иванов

Константин Иванов Ĕпхÿ кĕпĕрнинче çуралса ÿснĕ. Чĕмпĕрти шкултан кăларса ярсан Иван Яковлев чĕннипе тĕрлĕрен куçару ĕçне хутшăнать, унтан учителе вĕренсе тухать. Çамрăкла вилнĕ поэт чăвашла литературăн чи паллă “Нарспи” поэмипе литература историне çырăнса юлать… Тĕплĕнрех →

Выçă аптранăскерсем-   

Пурăнаттăн пит аван,
Курайманччĕ выç куна,
Анчах, тăванăм, паян
Апат лекн-и çăварна?
Ларса хырăм тăранмасть. 
Мĕнле шухăш шухăшлан?

Ĕç тырăран – тупăнмасть, 
Ăçта каяс тен паян?
– Илĕп çĕçĕ, пурттăма, 
Чĕнĕп пĕрер юлташа,
Кайăп юта, вăрлама…
Ан асăнăр чăваша.

Малаллине вулас

Константин Иванов: Урапа

Константин Иванов

Константин Иванов Ĕпхÿ кĕпĕрнинче çуралса ÿснĕ. Чĕмпĕрти шкултан кăларса ярсан Иван Яковлев чĕннипе тĕрлĕрен куçару ĕçне хутшăнать, унтан учителе вĕренсе тухать. Çамрăкла вилнĕ поэт чăвашла литературăн чи паллă “Нарспи” поэмипе литература историне çырăнса юлать… Тĕплĕнрех →

Урапа   

Юрă

– Шăлтăр-шăлтăр урапа,
Ăçта кайрăн, урапа?

– Кайрăм, кайрăм урапа
Утсем валли ут çулма.

– Шăлтăр-шăлтăр урапа,
Ăçта çултăн утăна?

Малаллине вулас

Константин Иванов: Тăлăх арăм

Константин Иванов

Константин Иванов Ĕпхÿ кĕпĕрнинче çуралса ÿснĕ. Чĕмпĕрти шкултан кăларса ярсан Иван Яковлев чĕннипе тĕрлĕрен куçару ĕçне хутшăнать, унтан учителе вĕренсе тухать. Çамрăкла вилнĕ поэт чăвашла литературăн чи паллă “Нарспи” поэмипе литература историне çырăнса юлать… Тĕплĕнрех →

Тăлăх арăм 

Юмах юпа тăрринче,
Хам урхамах çийĕнче.
Вĕçсе-вĕçсс пытăм та, 
Килтĕм тухрăм çакăнта.

Малаллине вулас