Алексей Милли: Кушлавăш мăнастирĕ çинчен

Алексей Милли — публицист, этнограф. Хусанти семинарире вĕреннĕ, хĕвелтухăç халăхĕсен чĕлхисемпе культурисене тĕпчес енĕпе аспирантура пĕтернĕ. “Хыпар” тата “Чухăнсен сасси” хаҫатсенче ĕҫленĕ, педтехникумра вĕрентнĕ, чăваш литераторĕсен обществине йĕркеленĕ. 1938 çулта репрессиленĕ… Тĕплĕнрех→


Кушлавăш мăнастирĕ çинчен

Етĕрне уесĕнче Кушлавăш ятлă чиркÿлле ял пур. Çав ялтан инçех те мар сăрт çинче, вăрман хĕрринче аякранах хĕвеллĕ кун хăйĕн хĕресĕсене йăлтăртаттарса-çутатса Кушлавă ятлă мăнастир ларать. Çулла пулсан та çав мăнастире таçтан-таçтан йĕри тавра чăваш халăхĕ пуçтарăнать. Уй чухне вара пÿртсенче шăнăçайманнипе çынсем урамра та çывăраççĕ. Кăнтăрла кĕлĕрен тухса каннă вăхăтра картиш варринче тата Кушлавăш шывĕ хĕрринче курăк çинче хĕрарăмсем хур ушкăнĕсем пек шап-шур курăнса ушкăнĕ-ушкăнĕпе лараççĕ.

Малаллине вулас

Григорий Тяммин: Пурте ман пек ак пулăр!

Григорий Тяммин — сăввийĕсемпе асра юлнă, анчах пурнăçĕ пирки пĕлни сахал… Тĕплĕнрех→


Пурте ман пек ан пулăр!

Эпĕ çуралнă Нăрвашра,
Йăлăм ятлă касăра.
Эпĕ саккăр тултарсассăн,
Тăххăра кайсассăн,
Пирĕн анне чирлерĕ,
Тата пĕр эрнерен пĕтрĕ.
Эпир тăватсăмăр Тăлăха юлтăмăр.

Малаллине вулас

Алексей Милли: Чăвашсен марсельесĕ

Алексей Милли — публицист, этнограф. Хусанти семинарире вĕреннĕ, хĕвелтухăç халăхĕсен чĕлхисемпе культурисене тĕпчес енĕпе аспирантура пĕтернĕ. “Хыпар” тата “Чухăнсен сасси” хаҫатсенче ĕҫленĕ, педтехникумра вĕрентнĕ, чăваш литераторĕсен обществине йĕркеленĕ. 1938 çулта репрессиленĕ… Тĕплĕнрех→


Чăвашсен марсельесĕ

Тирансене патшалăхран –
Хăваласа салатрăмăр,
Вĕсенĕн тискер аллинчен
Патшалăха хăтартăмăр.

Хупса лартрăмăр тĕрмене
Мĕскĕн халăхсен юнне
Сĕлĕх пек ĕçекенсене,
Халăхран кулакансене!

Эпир çĕр çулччен халăхшăн
Куççульпе йĕрсе ĕçлерĕмĕр,
Нумайăш пирĕн ушкăнран
Çул çинче пĕтрĕç вăхăтсăр.

Малаллине вулас

Григорий Тяммин: Тырă вырнă хыççăн

         

Григорий Тяммин — сăввийĕсемпе асра юлнă, анчах пурнăçĕ пирки пĕлни сахал… Тĕплĕнрех→


Тырă вырнă хыççăн

Тырă вырса пĕтет,
Хĕл те çывхарса пырать.
Çил шавлама тытăнать,
Сивĕ те персе çитет.
Уйра нимĕн те çук.

Малаллине вулас

Николай Шелепи: Уксак Тимĕр Пÿлере илни çинчен

Н. Иванова тата В. Никитин – чăваш сăмахлăхне тĕпчесе шкулти ачасем умне кĕнеке кăларса тăратнă коллекив ертÿçисем, авторсем… Тĕплĕнрех →


Парăнман ялсемпе хуласене тăшман вăйпа илеймен чухне чеелĕхпе те пулин çавăрса илме е аркатса тăкма тăрăшнă. Чăваш халăх сăмахлăхĕнче тутар-монголсем Пÿлер хулине, вырăс çарĕ Хусан хулине çунакан çĕмренсем персе, вут çыхнă кайăксем ярса çунтарни çинчен калакан халапсем пур.

Малаллине вулас

Николай Ашмарин: Качи çăви 


Качи çăви

(Калав)

Кĕрхи сивĕ те нÿрлĕ ĕнтрĕк хупланăччĕ ĕнтĕ чăваш ырханккисене мăшăрлатса кÿлнĕ лăп-лап кÿмепе Кăрмăш уесĕнчи пĕр инçетри тĕттĕм кĕтесе çын çÿресе такăрлатман çулпа кайнă чухне. Пĕр чăваш ялĕнче ачасене нумайранпа вĕрентсе пурăнакан, иксĕмĕр тахçантанпах курнăçман авалхи тусăм патне хăнана çитме шут тытнăччĕ эпĕ. Самаях сивĕччĕ.

Малаллине вулас

Иван Яковлев: Аса илнисем

Иван Яковлев – çĕнĕ çырулăха пуçарса йĕркеленĕ вĕрентÿçĕ – сĕм тăлăх ÿснĕ. Усрава илнĕ кил-йыш ăна нумай ĕçе хăнăхтарнă, çавăнпах ĕнтĕ вăл та нумай çынна пулăшма тăрăшнă: чăваш ачисем валли шкул уçнă, учебниксем кăларнă… Тĕплĕнрех→


Аса илнисем

(Кĕске сыпăксем)

I

Кăнна Кушки ялĕн (каярахпа — салин) çыннисем çиелтен пăхсан православи христианĕсем шутланнă, чăннипе вара хăйсем халăх тĕнĕпех пурăннă. Православи священникĕ патĕнче вĕсем ача ят хунă е ытти ĕçсене ирĕксĕртен кăна ирттернĕ. Тĕслĕхрен, пĕрлешнĕ чухне, çынна пытарнă е ытти чухне хăйсен йăлинех тунă, çавăнпа та христианство Кăнна Кушкинче те, çывăхри ытти ялсенчете ячĕшĕн, хут çинче, çиелте çеç пулнă.

Малаллине вулас