Иван Григорьев: Кĕнекесен усси

Иван Григорьев — Хусанти семинарире вĕреннĕ учитель. Ытларах ăслă-тăнлă пулса пурăнма вĕрентсе сăвăсем çырнă… Тĕплĕнрех→


          

Кĕнекесен усси

Эпир халĕ пурăнатпăр,
Ыран-паян вилетпĕр,
Пирĕн пурăнăç пит начар,
Шухăш-тĕлеш çук масар.

Анчах çапла пурăнса,
Чăваш ырă курас çук;
Вуламасăр пурăнса,
Эпир çутта тухас çук.

Малаллине вулас

Ермей Рожанский: Халăх хаярланса ан кайтăр

Ермей Рожанский – Атăлçи тăрăхĕнчи халăхсене Христос тĕнне кĕртес тĕлĕшпе ĕçленĕ миссионер. 1780 çулта вырăнти халăхсене хăйсен чĕлхипе тĕн çыравĕсемпе тивĕçтермешкĕн Чулхулара йĕркеленĕ шкулăн чăвашла-тутарла ушкăнне ертмешкĕн ăна шанса панă… Тĕплĕнрех →


Халăх хаярланса ан кайтăр

Сăваплăран та сăваплă аслă господина Чулхулапа Улатăр епископне Феофана урăх тĕн çыннисене чăн тĕне кĕртме çирĕплетнĕ Ермей Иванов иерей ÿкĕтлевçин евичĕ

Эпĕ, мĕскĕн, крешĕнсен ялĕсенче хама хушнă ĕçе тунă май 1765 çулхи юпа уйăхĕн 22-мĕш кунĕнче Етĕрне уесĕнчи Штанашра пулнă чухне Хусанти Тур Амăшĕн кунĕ çитнипе пупĕ вырăнта пулман пирки тияккăнтан ытти чиркÿçĕсем ыйтса тархасланăран çĕр каçа çывăрмасăр ирттертĕмĕр, кăнтăрлахи кĕлĕ каларăмăр. Унта эпĕ çакна асăрхарăм: таса чиркĕвĕн турăшĕсене илсе хунă, çÿлти пĕтĕм турăшсене, дейсус текенскерсене, çав ялта ĕçлекен Аврам пуп пулнăскерсене (ашшĕ ятне пĕлместĕп), апатлану пÿлĕмĕнчи çÿллĕ вырăнта саксем лартса тухнăччĕ, вĕсенчен нумайăш (ăста туманскерсем) кивелсе кайнăччĕ, вĕсене юсама вăхăт, мĕншĕн тесен пайтах юрăхсăр ĕнтĕ. Çитменнине, çав апатлану пÿлĕмĕнчех алăк çывăхĕнче вилнĕ ача тупăкĕ пурччĕ. Кам ачи вăл, ăна хăçан тĕне кĕртнĕ, тупăкне хăçан чиркĕве илсе пынă—ун пирки асăннă тияккăнпа чиркÿçĕсем нимĕн те пĕлмеççĕ, тĕрĕсрех каласан — тупăка чиркĕве пуп тухса кайиччен виçĕ кун маларах кĕртнĕ имĕш. Унсăр пуçне кĕл тума тата тĕн çинчен вĕрентнине итлеме пынă крешĕнсем пурте çапла каларĕç: тĕрлĕ ÿсĕмри çынсен виллисене чиркÿре хăш-пĕр чухне икĕ е виçĕ эрнешер пытармасăр тытса тăраççĕ, çакăн сăлтавне хăйсем те пĕлмеççĕ имĕш.

Малаллине вулас

Ермей Рожанский: Кăрмăшпа Етĕрне уесĕнчи крешĕн чăвашĕсен ыйтăвĕ

Ермей Рожанский – Атăлçи тăрăхĕнчи халăхсене Христос тĕнне кĕртес тĕлĕшпе ĕçленĕ миссионер. 1780 çулта вырăнти халăхсене хăйсен чĕлхипе тĕн çыравĕсемпе тивĕçтермешкĕн Чулхулара йĕркеленĕ шкулăн чăвашла-тутарла ушкăнне ертмешкĕн ăна шанса панă… Тĕплĕнрех →


Кăрмăшпа Етĕрне уесĕнчи крешĕн чăвашсен ыйтăвĕ

Сăваплăран та сăваплă аслă господина Чулхулапа Улатăр епископне Феофана

Кăрмăшпа Етĕрне уесĕн тĕрлĕрен ялĕсенчи çĕрпÿсем ытти крешĕнсемпе пĕрле Сирĕн сăваплăхăр епархийĕнчен пуç çапса ыйтаççĕ, мĕн ыйтнине пунктсерен пĕлтеретпĕр.

Малаллине вулас

Леонтий Молгачев: Хĕртсурт

Леонтий Молгачев — Чĕмпĕр кĕпĕрнинчи тĕрлĕ ялта учительте ĕçлене, миссионер пулма вĕреннĕ. Самар кĕпĕрнинче вĕрентнĕ, ун хыççăнхи кунçулĕ паллă мар… Тĕплĕнрех→


Хĕртсурт

Авал Аксу çыннисем,
Тĕттĕм халăх ачисем.
Тĕне кĕнĕ пулин те,
Пуççапатчĕç хĕртсурта.

Пĕрре çапла çуркунне
Пирĕн ватă асанне
Ирех сиксе тăчĕ те
Кмака хутса ячĕ те,
Кмаки çуннă вăхăтра
Асанне хăй васкаса
Часрах ĕлкĕрес тесе,
Чуста çăрчĕ сĕтеле.

Малаллине вулас

Леонтий Молгачев: Вильгельмпе Мухамет

Леонтий Молгачев — Чĕмпĕр кĕпĕрнинчи тĕрлĕ ялта учительте ĕçлене, миссионер пулма вĕреннĕ. Самар кĕпĕрнинче вĕрентнĕ, ун хыççăнхи кунçулĕ паллă мар… Тĕплĕнрех→


Вильгельмпе Мухамет[i]

Пирĕн патша çĕрĕнче
Кавказ ятлă тусем пур.
Кавказ тăвĕ хыçĕнче
Турккă патшин çĕрĕ пур.

Турккă патшин халăхĕ
Пурнать тутар тĕнĕпе,
Муллăх-пурлăх тĕлĕшрен
Танлашаймасть пирĕнпе.

Малаллине вулас

Çитăр Ехримĕ: Çула тухнă çын шăнса вилес умĕн юрланă юрă

Çитăр Ехримĕ — хутa вĕренмен сăвăçă. Унăн такмакĕсемпе сăввисем халăх хушшинче сăмах вĕççĕн сарăлнă. Хăш пĕрне автортан ялти учительсем çырса илнĕ… Тĕплĕнрех→


Çула тухнă çын шăнса вилес умĕн юрланă юрă

Казански каç пулчĕ,
Питĕ вăйлă çил пулчĕ.
Çÿлтен çăвать, çĕртен шăлать,
Çуна çине юр тулать.

Малаллине вулас

Çитăр Ехримĕ: Чăтăрлăсем

Çитăр Ехримĕ — хутa вĕренмен сăвăçă. Унăн такмакĕсемпе сăввисем халăх хушшинче сăмах вĕççĕн сарăлнă. Хăш пĕрне автортан ялти учительсем çырса илнĕ… Тĕплĕнрех→


Чăтăрлăсем

Пулки Петра хĕрĕ
Ашшĕпе кайнă тăм илме.
Тăм шăтăкне кĕне те –
Тăм ишĕлсе аннă та,
Тăм айне пулнă:
«Чăтăрлă тăвĕ – çÿл[л]ĕ ту,
Анатарах çырлă ту.

Малаллине вулас