Патшасен Пĕрремĕш Кĕнеки

Патшасен Пĕрремĕш Кĕнеки

1

(1) Ефрем тăвĕ çинчи РамафаимЦофим хулинче пĕр çын, Ефрафа çынни, пурăннă. Ăна Елкана тесе чĕннĕ. Вăл Иерохам ывăлĕ пулнă, Иерохам — Илий ывăлĕ, Илий — Тоху ывăлĕ, Тоху вара Цуф ывăлĕ пулнă;

(2) Елканăн икĕ арăм пулнă: пĕрне Анна, тепĕрне Феннана тесе чĕннĕ; Феннанăн ача пулнă, Аннăн ача пулман.

(3) Палăртнă кунсенче çак çын Саваоф Çÿлхуçана пуççапма тата ăна парне кÿме хăйĕн хулинчен Силома çÿренĕ; унта [Илий тата] унăн икĕ ывăлĕ, Офнипе Финеес, Çÿлхуçа священникĕсем пулнă.

(4) Парне кÿнĕ кун Елкана унăн пайĕсене хăйĕн арăмне Феннанăна тата унăн мĕнпур ывăлĕпе хĕрне уйăрса панă;

(5) Аннăна вара [унăн ача çук тесе] ятарлă пай панă; Çÿлхуçа Аннăн варне хупă тытнă пулин те, упăшки ăна [Феннанăна юратнинчен ытларах] юратнă.

(6) Феннана Аннăна кулянтарсах тăнă, Çÿлхуçа унăн варне хупă тытнине аса илтерсе, ÿпкелешмелли сăлтав тупатупа панă.

(7) Турă Çуртне : Еврейсен: «Самуилăн пĕрремĕш кĕнеки». каиса килмессерен, кашни çулах, çапла пулнă: лешĕ хурлантарнă, ку вара йĕнĕ [те ÿпкелешнĕ], апат та çимен.

(8) Елкана, упăшки, ăна çапла каланă: Анна! [Лешĕ: эпĕ кунтах, тенĕ. Елкана каланă:] мĕншĕн йĕретĕнха, мĕншĕн çиместĕн, мĕншĕн чĕрÿ хурланатьха санăн? эпĕ саншăн вунă ывăлтан та лайăхрах мари вара? тенĕ.

(9) Пĕррехинче, Силомра пĕрле ĕçсе çинĕ хыççăн, Анна вырăнтан çĕкленнĕ те [Çÿлхуçа умне тăнă]. Çав вăхăтра Илий священник Çÿлхуçа Çурчĕн алăкĕ умĕнчи ларкăч çинче ларнăмĕн.

(10) Анна, пĕтĕм чунчĕререн хурланса, Çÿлхуçана кĕлтунă, татăлса макăрнă,

(11) çапла каласа тупа тунă: эй [Пурне те Тума Пултаракан Турă,] Саваоф Çÿлхуçа! Эсĕ Хăвăн чурун хурлăхĕ çине хĕрхенсе пăхсассăн, мана аса илсессĕн, Эсĕ Хăвăн чуруна манса каймасассăн, Эсĕ Хăвăн чуруна арçын ачаллă тусассăн, эпĕ ăна унăн кунĕсем вĕçленичченех Çÿлхуçана [халалласа] парăп, [вăл эрех те, çиккер те ĕçмĕ,] унăн пуçне нихăçан та çÿç илекен çĕçĕ сĕртĕнмĕ.

(12) Вăл Çÿлхуçа умĕнче чылайччен кĕлтунă хушăра Илий унăн тутиçăварĕ çине пăхса тăнă;

(13) Анна хăй ăшĕнче каланăран, сассине кăлармасăр тутиçăварне çеç хускатнăран Илий ăна ÿсĕр пулĕ тесе шутланă.

(14) Вара Илий çапла каланă: хăçанччен ÿсĕр пулăн эсĕ? эрехÿнтен урăл [та Турă умĕнчен кай], тенĕ.

(15) Анна çапла хуравласа каланă: апла мар, хуçамăм; эпĕ — чунчĕререн хурланакан арăм, эрех те, çиккер те ĕçмен эпĕ; чунăма Çÿлхуçа умĕнче уçса патăм;

(16) хăвăн чуруна юрăхсăр хĕрарăм тесе ан шутла, эпĕ хама чăтма çук хурлăх пуснăран çапла нумайччен калаçрăм, тенĕ.

(17) Илий çапла хуравласа каланă: лăпланса каях эппин, Израиль Турри эсĕ Унран мĕн ыйтнине пурăнăçа килтерĕ, тенĕ.

(18) Анна вара каланă: санăн чуру сан куçу умĕнче ырăлăх туптăрччĕ! тенĕ. Вăл ĕнтĕ хăй çулĕпе кайнă, апат та çинĕ, унăн сăнĕпичĕ унчченхи пекех хурлăхлă пулман.

(19) Вĕсем ирпеле тăнă та Çÿлхуçана пуççапнă, унтан Рамăна, хăйсен килне, таврăннă. Елкана хăйĕн арăмĕпе Аннăпа хутшăннă, Çÿлхуçа Аннăна аса илнĕ.

(20) Кăштах вăхăт иртсессĕн, Анна йывăр çын пулнă та ывăл çуратса панă, ăна Самуил тесе ят хунă; [вăл çапла каланă:] эпĕ ăна Çÿлхуçаран [Саваоф Турăран] ыйтса илтĕм, тенĕ.

(21) Унăн упăшки Елкана хăйĕн пĕтĕм кил-йышĕпе пĕрле [Силома] — Çÿлхуçана çулсерен кÿрекен парнене кÿме, мĕн тума асăннине вырăна килтерме [тата хăй çĕрĕ ÿстернĕ мĕнпур çимĕçĕн вуннăмĕш пайне пама] — тухса кайнă.

(22) Анна [унпа пĕрле] кайман, упăшкине вăл çапла каланă: ачана кăкăр ĕмĕртме пăрахтарсассăн, вăл кăштах ÿссессĕн, эпĕ ăна хамах илсе кайăп та вăл Çÿлхуçа умне тăрĕ, яланлăхах унта юлĕ, тенĕ.

(23) Елкана вара, упăшки, ăна çапла каланă: ху мĕн тăвас тетĕн, çавна ту; ăна кăкăр ĕмĕртме пăрахтариччен юлах; анчах [сан чĕлхÿçăварунтан тухнă] сăмаха Çÿлхуçа çирĕплеттĕрччĕ, тенĕ. Арăмĕ вара килтех юлнă, ачине хăçанччен ĕмĕртмелле пулнă, çавăн пек ĕмĕртнĕ те вăл.

(24) Ачине кăкăр ĕмĕртме пăрахтарсассăн, вăл ăна Силома илсе кайнă, хăйпе пĕрле виçĕ пăру, [çăкăрсем,] пĕр Ефа çăнăх тата пĕр такмак эрех илсе вĕсем Силома Турă Çуртне çитнĕ, [ача та пĕрлех пулнă]; ачи пĕчĕк пулнăха.

(25) [Ачана Çÿлхуçа умне илсе пынă; унăн ашшĕ Çÿлхуçана парне кÿнĕ, палăртнă кунсенче мĕнле парне кÿрсе тăнă, ун чухне те çавăн пек парне кÿнĕ. Ачине çавăтса кĕнĕ,] пăру пуснă; ачине [амăшĕ, Анна,] Илий патне илсе пынă та

(26) каланă: эй хуçамăм! санăн чуну чĕрĕ пултăрах, хуçамăм! эпĕ шăпах сан умăнта тăрса Çÿлхуçана кĕлтунă хĕрарăм пулатăп;

(27) эпĕ çак ачашăн кĕлтурăм, Çÿлхуçа эпĕ Хăйĕнчен ыйтнине çитерчĕ;

(28) эпĕ ăна унăн кунçулĕ мĕн вĕçленичченех Çÿлхуçана паратăп — вăл Çÿлхуçашăн ĕçлесе тăрĕ, тенĕ. Вара вăл çавăнта Çÿлхуçа умне ÿксе пуççапнă.

2

(1) Анна ĕнтĕ çапла каласа кĕлтунă: чĕреме Çÿлхуçа савăнтарчĕ; Туррăм манăн мăйракана çĕклерĕ; чĕлхеçăварăм тăшманăмсене хирĕç уçăлчĕ: Эсĕ мана çăлнăшăн савăнатăп.

(2) Çÿлхуçа пек сăвапли урăх çук; Сансăр пуçне урăх никам та çук; пирĕн Турă пек тĕрекли урăх çук.

(3) Урăх мăнаçлă ан калаçăр; чĕлхĕрçăварăртан чăрсăр сăмах ан тухтăр: Çÿлхуçа — пурне те пĕлекен Турă, Унăн ĕçĕсем те виçеллĕ.

(4) Вăйлисен уххи хуçăлса ÿкет, халсăррисем вара пилĕкне хăват çыхаççĕ;

(5) тутă пурăнакансем çăкăршăн ĕçлеççĕ, выçă пурăнакансем канса лараççĕ; ача туманни те çичĕ хут çуратать, нумай ачалли вара халсăр пулать.

(6) Çÿлхуçа вĕлерет те чĕртсе тăратать, çĕр тĕпне антарать те çÿле хăпартать.

(7) Çÿлхуçа чухăна кăларагь те пуйтарать, мĕскĕне хăварать те асла кăларать.

(8) Чухăна Вăл тусан ăшĕнчен çĕклесе тăратать, мĕскĕне пылчăк ăшĕнчен туртса кăларать те аслă улпутсемпе юнашар лартать, еткерлĕхе вĕсене мухтавлă вырăн парать: Çÿлхуçа çĕрĕн тĕпнейĕрне тытса тăрать, ун çинче Вăл çутă тĕнчене çирĕплетнĕ.

(9) Хăйĕн сăваплă çыннисенĕн утăмне Вăл асăрхасах тăрать, йĕркесĕр пурăнакансем вара сĕмлĕхре çухалаççĕ: этемĕн тĕрекĕ — вăйхалра мар.

(10) Хăйпе тавлашакансене Çÿлхуçа шăлса ывăтĕ; Вăл вĕсене тÿперен кисрентерсе чĕтĕретĕ. [Çÿлхуçа сăваплă. Ăсли хăйĕн ăсĕпе ан мухтантăр, вăйли те хăйĕн вăйĕпе ан мухтантăр, пуянни те хăйĕн пуянлăхĕпе ан мухтантăр, мухтанас теекенĕ Çÿлхуçана ăнланнипе, Ăна пĕлнипе мухтантăр.] Çÿлхуçа тĕнченĕн вĕçнехĕрне сут тăвĕ, Хăйĕн патшине хăват парĕ, Хăй çу сĕрнĕ çыннăн мăйракине çĕклентерĕ.

(11) [Вара Самуила çавăнта Çÿлхуçа умне хăварнă.] Елкана Рамăна хăйĕн килне кайнă, ача Çÿлхуçашăн ĕçлесе тăма Илий священник патне юлнă.

(12) Илий ывăлĕсем юрăхсăр çынсем пулнă; вĕсем Çÿлхуçана уяман,

(13) священниксен халăх умĕнчи тивĕçне те пĕлмен. Кам та пулин парне илсе пырсассăн, аш пĕçернĕ вăхăтра священник тарçи аллине юплешке тытса пынă та,

(14) ăна хурана е тирĕке, е çатма çине, е чÿлмеке чиксе ярса, юплешки мĕн туртса кăларнине священник валли илнĕ. Çавăнта Силома пынă пур Израиль çынни тĕлĕшĕнчен те вĕсем çавăн пек тунă.

(15) Священник тарçи ĕнтĕ парне çăвне çунтарса яричченех пырса тăнă та парне кÿме килнĕ çынна çапла каланă: священник валли ăшаламалли аш пар; вăл санран пиçнĕ аш илмест, чĕррине пар, тенĕ.

(16) Эхер те кам та пулин ăна: «тумаллине туччăрха, çăва çунтарса яччăрха, кайран чуну мĕн чухлĕ ыйтать, çавăн чухлĕ ил» тесессĕн, вăл: çук, халех пар, памастăн пулсассăн вăйпах илетĕп, тенĕ.

(17) Çак çамрăк çынсен Çÿлхуçа умĕнчи çылăхĕ çав тери пысăк пулнă, мĕншĕн тесессĕн вĕсем Çÿлхуçа валли парне кÿме чăрмантарнă.

(18) Çамрăк ача Самуил Çÿлхуçа умĕнче йĕтĕн ефод тăхăнса ĕçленĕ.

(19) Çиелтен тăхăнмалли пĕчĕк тумтирне ун валли амăшĕ хатĕрлесе тăнă, вăл упăшкипе пĕрле тивĕçлĕ парне кÿме çÿренĕ чухне ăна çулсеренех илсе килсе панă.

(20) Илий, Елканăпа унăн арăмне пиллесе, çапла каланă: Çÿлхуçана халалланă ачу вырăнне Çÿлхуçа сана çак арăмунтан тата ача патăр! тенĕ. Лешĕсем вара хăйсем пурăнакан вырăна кайнă.

(21) Çÿлхуçа Аннăна аса илнĕ, Анна йывăр çын пулса виçĕ ывăл та икĕ хĕр çуратса панă; çамрăк ача Самуил вара Çÿлхуçа патĕнче çитĕннĕ.

(22) Илий ĕнтĕ питĕ ватă пулнă, вăл хăйĕн ывăлĕсем Израиль çыннисем тĕлĕшпе мĕн хăтланни çинчен, вĕсем пуху чатăрĕн алăкĕ умне пухăнакан хĕрарăмсемпе çывăрни çинчен илтнĕ.

(23) Вăл вĕсене каланă: эсир мĕншĕн çакăн пек ĕçсем тăватăрха? эпĕ [Çÿлхуçанăн] пĕтĕм халăхĕнчен сирĕн çинчен япăх сăмах илтетĕп.

(24) Аван мар, ачамсем, эпĕ [сирĕн çинчен] илтекен сасхура лайăх мар, [ун пек ан тăвăр — эпĕ илтекен сасхура лайăх мар]; эсир Çÿлхуçа халăхне пăсатăр;

(25) эхер те этем этеме хирĕç çылăхлă ĕç тăвать пулсассăн, уншăн Турра кĕлтăваççĕ; эхер те этем Çÿлхуçана хирĕç çылăхлă ĕç тăвать пулсассăн, ун хутне кĕрекенни кам пулĕ? тенĕ. Анчах вĕсем ашшĕн сăмахне итлемен: Çÿлхуçа ĕнтĕ вĕсене вилĕм аллине пама шутланă.

(26) Çамрăк ача Самуил вара çитĕннĕçемĕн çитĕнсе пынă, ăна Çÿлхуçа та, çынсем те кăмăлланăçемĕн кăмăлланă.

(27) Илий патне Турă çынни килнĕ те каланă: Çÿлхуçа çапла калать: вĕсем Египетра, фараон çуртĕнче, пулнă вăхăтра Эпĕ санăн аçун килне курăнмарăми вара?

(28) Ăна пĕтĕм Израиль йăхĕнчен Хамăн священникăм пулма — Мана парне кÿрекен вырăн патне хăпартăр, фимиам тĕтĕртĕр, Ман умăмра ефод тăхăнса çÿретĕр тесе — суйласа илмерĕми? Израиль ывăлĕсем çунтарса кÿрекен мĕнпур парнерен Эпĕ санăн аçун килне пай парса тăмарăми?

(29) Мĕншĕнха эсир Ман патăма илсе килнĕ парнесене, тырăпулă парнине урăрпа таптатăр, Эпĕ вĕсене Хамăн çуртăм валли пулччăр тенĕччĕ, мĕншĕнха эсĕ хăвăн ывăлусене Манран маларах хуратăн, Манăн халăхăм — Израиль — илсе килнĕ малтанхи çимĕçсемпе самăрланатăн? тет, тенĕ.

(30) Çавăнпа ĕнтĕ Çÿлхуçа, Израиль Турри, акă мĕн калать: Эпĕ ун чухне: «санăн килÿ, санăн аçун килĕ ĕмĕрех Манăн куç умĕнче пулĕç» тенĕччĕ. Анчах халĕ Çÿлхуçа çапла калать: малашне ун пек пулмĕ, мĕншĕн тесессĕн Эпĕ Хама мухтакансене мухтатăп, Мана хисепе хуманнисем вара хисепрен тухĕç.

(31) Акă Эпĕ санăн шăнăрна та, аçу килĕн шăнăрне те касса ярас кунсем çывăхараççĕ, апла санăн çуртунта [нихăçан та] ватă çын пулмĕ;

(32) Çÿлхуçа Израиле кăмăллать пулин те, эсĕ Манăн çуртăм юхăннине курăн, санăн килÿнте пурăнăç тăршшĕпех ватă çын пулмĕ.

(33) Хамăн парне вырăнĕ умĕнче ĕçлесе тăма Эпĕ санăн ăрăвунтан пĕр священник çеç хăварăп, анчах вăл суккăрланса ларĕ, халран кайса çитĕ; санăн пĕтĕм ăрăву вăтам çулсенчех вилсе пырĕ.

(34) Акă сана паллă паратăп: вăл санăн икĕ ывăлна, Офнипе Финееса, пырса тивĕ — иккĕшĕ те вĕсем пĕр кунра вилсе выртĕç.

(35) Хам валли вара шанчăклă священник лартăп; вăл Манăн чĕрем, Манăн чунăм ыйтнă пек туса тăрĕ; унăн килне те çирĕп тăвăп; вăл ĕмĕрĕ тăршшĕпех Эпĕ çу сĕрсе янăскерĕ умĕнче çÿрĕ;

(36) вара санăн килÿнте чĕрĕ юлнисенчен кашниех ун патне пĕр гера кĕмĕлшĕн, çăкăр татăкĕшĕн кĕлеме пырĕ: «тăранса пурăнмалăх пĕрпĕр Левит ĕçне явăçтарсам мана» тейĕ, тет.

3

(1) Çамрăк ача Самуил ĕнтĕ Илий патĕнче Çÿлхуçана ĕçлесе пурăннă; ун чухне Çÿлхуçа сăмахĕ сайра пулнă, Турă курăнниуçса пани те тăтăшах пулман.

(2) Çав вăхăтра, Илий хăй вырăнĕнче выртнă чухне,— вăл тĕлĕре пуçланă ĕнтĕ, çавăнпа вăл курман та, —

(3) Турă çутаткăçĕ сÿнмен пулнăха, Самуил вара Турă арчи ларакан Çÿлхуçа Çуртĕнче выртнă;

(4) Çÿлхуçа Самуила чĕнсе каланă: [Самуил, Самуил!] Лешĕ хуравланă: эпĕ кунтах! тенĕ.

(5) Вара ача Илий патне чупса пынă та: эпĕ кунтах! эсĕ мана чĕнтĕн, тенĕ. Анчах лешĕ: эпĕ сана чĕнмен; каялла кайса вырт, тенĕ. Ача вара каялла кайса выртнă.

(6) Анчах Çÿлхуçа Самуила тепĕр хут чĕннĕ: [Самуил, Самуил!] Вăл тăнă та, Илий патне иккĕмĕш хут пырса: эпĕ кунтах! эсĕ мана чĕнтĕн, тенĕ. Анчах лешĕ: эпĕ сана чĕнмен, ывăлăм; каялла кайса вырт, тенĕ.

(7) Самуил унччен Çÿлхуçа сассине илтмен пулнăха, халиччен уншăн Çÿлхуçа сăмахĕ уçăлманха.

(8) Çÿлхуçа Самуила тата тепре, виççĕмĕш хут, чĕннĕ. Ача тăнă та, Илий патне пырса: эпĕ кунтах! эсĕ мана чĕнтĕн, тенĕ. Илий вара çак ачана Çÿлхуçа чĕннине ăнланса илнĕ.

(9) Илий Самуила каланă: каялла кайса вырт, [Чĕнекенĕ] хăвна чĕнсессĕн, эсĕ çапла кала: Çÿлхуçамăм, кала: Санăн чуру итлет, те, тенĕ. Самуил хăйĕн вырăнне кайса выртнă.

(10) Ентĕ Çÿлхуçа килнĕ, каллех Унăн сасси илтĕннĕ: Самуил, Самуил! Самуил вара: кала, [Çÿлхуçамăм,] Санăн чуру итлет, тенĕ. пÇÿлхуçа Самуила çапла каланă: акă Эпĕ Израильре пĕр ĕç тăвăп та, çавăн çинчен илтекенĕн икĕ хăлхи те янăраса кайĕ;

(12) çав кун Эпĕ Илий килĕ çинчен мĕн каланине йăлтах пурăнăçа килтерĕп; Эпĕ пуçлăп та вĕçлĕп;

(13) Эпĕ ăна пĕлтертĕм: вăл хăйĕн ывăлĕсем чыссăр ĕçсем тунине пĕлнĕ, анчах вĕсене çăварлăхламан, çав айăпшăн Эпĕ вĕсенĕн килне ĕмĕрлĕхе хаса паратăп, терĕм;

(14) çавăнпа тупа туса калатăп: Илий килĕн айăпне нимĕнле парне те, тырăпулă парни те ĕмĕрне те çырлахтарас çук.

(15) Самуил ирччен çывăрнă, [ирех тăнă та] Çÿлхуçа Çурчĕн алăкĕсене уçса янă; Самуил хăй курнине Илие пĕлтерме хăранă.

(16) Илий ăна хăех чĕнсе илнĕ: Самуил ывăлăм! тенĕ. Лешĕ: эпĕ кунтах! тенĕ.

(17) Илий çапла каланă: са на мĕн каланă? манран ан пытар; хăвна каланинчен эсĕ манран мĕн те пулин пытарас пулсассăн, Турă сана ăна та, кăна та кăтартĕ, тата ытларах та кăтартĕ, тенĕ.

(18) Самуил ăна йăлтах, нимĕн пытармасăр, каласа панă. Вара [Илий] каланă: Вăл — Çÿлхуçа; Хăй мĕн тăвас тет, çавна тăвать, тенĕ.

(19) Самуил ÿссе çитнĕ, Çÿлхуçа унпа пĕрлех пулнă; Самуила мĕн каланинчен пĕр сăмах та пурнăçланмасăр юлман.

(20) Çÿлхуçа Самуила пророк пулма суйласа илнине пĕтĕм Израиль — Данран пуçласа Вирсавия таранччен — пĕлнĕ.

(21) Самуила Силомра Хăйĕн сăмахĕ урлă Хăйне уçса панă хыççăн та Çÿлхуçа Силомра курăнма пăрахман. [Самуил Çÿлхуçа пророкĕ пулнине Израильре пур çĕрте те, çĕрĕн пĕр вĕçĕнчен пуçласа тепĕр вĕçне çитиех, ĕненме тытăннă. Илий ĕнтĕ питĕ ватăлса çитнĕ, унăн ывăлĕсем вара çаплах Çÿлхуçа умĕнче хăйсенĕн юрăхсăр çулĕпе çÿренĕ.] Самуил ĕнтĕ пĕтĕм Израильпе калаçнă.

4

(1) [Филистимсем Израиль халăхĕпе çапăçма пуçтарăннă.] Израиль халăхĕ Филистимсене хирĕç вăрçă вăрçма тухнă, АвенЕзер патĕнче тапăр лартса чарăнса тăнă, Филистимсем Афек хули çывăхĕнче чарăнса тăнă.

(2) Филистимсем Израиль çыннисене хирĕç тăрса тухнă та, çапăçу пулса иртнĕ, Филистимсем Израиль халăхне парăнтарнă, вĕсем вăрçă хирĕнче тăватă пине яхăн çынна пĕтерсе тăкнă.

(3) Халăх тапăра таврăннă; вара Израилĕн аслă çыннисем каланă: Çÿлхуçа пире паян Филистимсен умĕнче мĕншĕн пĕтерсе тăкрĕха? Силомран Çÿлхуçанăн саккун арчине илсе килес, вăл пирĕнпе пĕрле пырĕ, пире хамăр тăшмансен аллинчен хăтарĕ, тенĕ.

(4) Вара Силома çынсем янă, вĕсем унтан херувимсем çинче ларакан Саваоф Çÿлхуçанăн саккун арчине илсе килнĕ; Турă саккунĕн арчипе пĕрле Илийĕн икĕ ывăлĕ, Офнипе Финеес, çитнĕ.

(5) Çÿлхуçа саккунĕн арчи тапăра пырса çитсессĕн, пĕтĕм Израиль çĕр чĕтренмелле хыттăн кăшкăрса янă.

(6) Филистимсем кăшкăрашу шавне илтнĕ те çапла каланă: еврейсен тапăрĕнче мĕншĕн çакăн пек вăйлă кăшкăрашаççĕха? тенĕ. Вара Çÿлхуçа саккунĕн арчи тапăра пырса çитнине пĕлнĕ.

(7) Филистимсем, хăраса ÿксе, каланă: вĕсем патне тапăра çав Турă килнĕ, тенĕ. Тата каланă: пире хуйхă çитрĕ! ун пекки ĕнер те, виçĕм кун та пулман, тенĕ;

(8) пире хуйхă çитрĕ! çак хăватлă Турă аллинчен пире кам хăтарĕ? Ку вăл шăпах пушхирте Египет çыннисене тем тĕрлĕ асаплантарса пĕтернĕ Турă;

(9) çирĕп тăрăр та паттăр пулăр, Филистимсем, еврейсем сирĕн патăрта чуралăхра пулнă пек, сирĕн хăвăрăн еврейсен аллине чуралăха кĕрсе ÿкмелле ан пултăр; паттăр пулăр та вĕсемпе çапăçăр, тенĕ.

(10) Çапăçнă вара Филистимсем, Израиль çыннисене çĕмĕрсе тăкнă, чĕрĕ юлнисем кашнийĕ хăйĕн чатăрне тарса пытаннă, вĕсем çав тери пысăк çухату тÿснĕ, Израиль çыннисенчен вăтăр пин çуран çын пĕтнĕ. пТурă арчине те туртса илнĕ, Илийĕн икĕ ывăлĕ Офнипе Финеес та вилнĕ.

(12) Вениамин йăхĕн пĕр çынни çапăçу хирĕнчен тарса тухнă та çав кунах Силома çитнĕ; çийĕнчи тумтирне вăл çуркаласа пĕтернĕ пулнă, пуçĕ çине вăл тусан сапнă пулнă.

(13) Вăл пырса çитнĕ чухне Илий хапха умĕнче, çул хĕрринчи ларкăч çинче, пăхса ларнă, мĕншĕн тесессĕн унăн чĕри Турă арчишĕн сехĕрленсечĕтресе тăнă. Çав этем хулана килсе хыпар тусассăн, пĕтĕм хула хыттăн ахлатса янă.

(14) Çапла кăшкăрнинейĕнине илтсессĕн, Илий каланă: мĕншĕн çапла шавлаççĕ? тенĕ. Çийĕнчех хайхи çын пырса тăнă та Илие пĕтĕмпех каласа панă.

(15) Илий ун чухне тăхăрвун саккăрта пулнă; ĕнтĕ унăн куçĕ те тĕксĕмленнĕ, курми пулнă.

(16) Çав çын Илие каланă: эпĕ тапăртан килтĕм, çапăçу хирĕнчен паян тартăм, тенĕ. Илий ăна: мĕн пулса иртрĕха, ывăлăм? тенĕ.

(17) Хыпарçă çапла хуравласа каланă: Изра иль ĕитĕ Филистимсенчен тарма пуçларĕ, халăха питĕ вăйлă хирсе тăкрĕç, санăн икĕ ывăлу та, Офнипе Финеес та, вилчĕç, Турă саккунĕн арчине туртса илчĕç, тенĕ.

(18) Турă саккунĕн арчийĕ çинчен илтсенех, Илий хапха умĕнчи ларкăч çинчен месерле кайса ÿксе çурăм шăммине хуçса пăрахнă та çавăнтах вилсе выртнă — вăл ĕнтĕ ватă та кÿпшеке пулнă. Вăл хĕрĕх çул хушши Израиль тÿри пулнă.

(19) Унăн кинĕ, Финеес арăмĕ, хальхаль çуратасла йывăр çын пулнă. Турă арчине туртса илни çинчен тата хăйĕн хуняшшĕпе упăшки вилсе кайни çинчен илтсессĕн, вăл чĕркуççи çине авăнса аннă та, пилĕк каснипе аптăраса ÿксе, çавăнтах çуратса панă.

(20) Вăл вилес умĕн ун тавра тăракан хĕрарăмсем ăна каланă: ан хăра, эсĕ ывăл çуратрăн, тенĕ. Анчах вăл чĕнмен, вĕсене тăна илмен.

(21) Ачине вăл Ихавод* тесе ят панă, мĕншĕн тесессĕн Турă арчине ярса илнине, хуняшшĕпе упăшки [вилнине] пĕлсессĕн, вăл: «Израильрен чап пăрăнчĕ» тенĕ.

(22) Вăл каланă: Израильрен чап пăрăнчĕ, мĕншĕн тесессĕн Турă арчине туртса илчĕç, тенĕ.

5

(1) Филистимсем Турă арчине туртса илнĕ те ăна АвенЕзер хулинчен Азот хулине илсе пынă.

(2) Филистимсем Турă арчине Дагона пуççапмалли çурта йăтса кĕнĕ, ăна Дагон кĕлетки çывăхне вырăнаçтарса лартнă.

(3) Азот çыннисем тепĕр кунхине ирех тăнă та, Дагон акă Çÿлхуçа арчи умĕнче ÿпне вырта парать. Вĕсем Дагона йăтса тăратнă та каллех хăй вырăнне лартнă.

(4) Вĕсем тепĕр кунне ирхине тăнă та, Дагон акă каллех Çÿлхуçа арчи умĕнче ÿпне выртать; Дагон пуçĕ, [икĕ ури тата] икĕ алли, касса пăрахнăскерсем, уйрăммăнуйрăммăн алăк урати çинче [выртнă], Дагонăн кÿлепи çеç юлнă.

(5) Çавăнпа Дагон апăсĕсем те, Азот хулине Дагон кĕлетки çуртне çÿрекенсем те паян кунчченех Дагон алăкĕн урати çине ура пусмаççĕ, [ун урлă ярса пусаççĕ].

(6) Çÿлхуçа алли Азот çыннисемшĕн йывăрланса çитнĕ, Вăл Азотра тата ун таврашĕнче пурăнакансене хĕн кăтартнă, вĕсене кутани çине тухнă шыçăмăкăль асаплантарнă, [çĕршывра тата шăши ĕрчесе кайнă, хулара хăрушла шуйханса ÿкнĕ].

(7) Çакна курсассăн Азот çыннисем каланă: Израиль Туррийĕн арчи пирĕн патăмăрта ан юлтăрах — Израиль Туррийĕн алли пирĕншĕн те, Дагон туррăмăршăн та йывăр, тенĕ.

(8) Вара вĕсем Филисти çĕрне тытса тăракансене пурне те хăйсем патне пуçтарнă та каланă: Израиль Туррийĕн арчипе пирĕн мĕн тумаллаши? тенĕ. [Геф çыннисем] каланă: эппин, Израиль Туррийĕн арчи [пирĕн патăмăра] ГЕфа куçтăр, тенĕ. Вара Израиль Туррийĕн арчине Геф хулине ăсатнă.

(9) Ăна ăсатнă хыççăн Геф хули çине Çÿлхуçа алли çитнĕ — ку питĕ хăрушă пулнă: Çÿлхуçа хулара пурăнакансене ваттинчен пуçласа вĕтти таранах çапса ÿкернĕ, пурин çине те шыçă тухса тулнă.

(10) Вĕсем Турă арчине Аскалон хулине ăсатнă; Турă арчи Аскалона пырса çитсессĕн, Аскалон çыннисем сехĕрленсех ÿкнĕ: Израиль Туррийĕн арчине кунта пире, пирĕн халăхăмăра вĕлерсе пĕтерес тесе илсе килчĕç, тенĕ. иВара çынсем ярса, Филисти çĕрне тытса тăракансене пурне те пуçтарнă та çапла каланă: Израиль Туррийĕн арчине каялла ăсатăр; вăл пире, пирĕн халăхăмăра вĕлерсе ан пĕтертĕр тесессĕн, ăна хăйĕн вырăнне тавăрмалла, тенĕ. Ентĕ пĕтĕм хулана вилĕмле хăрушлăх çавăрса илнĕ; [Израиль Туррийĕн арчи унта çитнĕ хыççăн] вĕсене Турă алли пусса тăнă.

(12) Вилсе пĕтейменнисем шыçăпа асапланнă, вĕсем сехĕрленсе кăшкăрни тÿпене çитиех çĕкленнĕ.

6

(1) Çÿлхуçа арчи Филисти çĕрĕнче çичĕ уйăх пулнă, [ĕнтĕ çав çĕрте шăши ĕрчесе тулнă].

(2) Филистимсем апăссене, тухатакансене [тата ăрăмçăсене] пухнă та çапла каланă: Çÿлхуçа арчипеле мĕн тумаллаши пирĕн? ăна хăй вырăнне мĕнле ăсатмаллине вĕрентĕрха пире, тенĕ.

(3) Лешĕсем каланă: эхер те эсир Израилĕн Çÿлхуçа Туррийĕн [халал] арчине каялла ярас тетĕр пулсассăн, ăна ахаль ан ярăр, Ăна ÿкĕнĕç парни кÿрĕр; вара сывалса çитĕр те Унăн алли сирĕн çинчен мĕншĕн сирĕлменнине пĕлĕр, тенĕ.

(4) Вара вĕсем: пирĕн Ăна мĕнле ÿкĕнĕç парни кÿмеллеши? тенĕ. Лешĕсем каланă: Филисти çĕрне тытса тăракансем миçен пулнине кура пилĕк ылтăн мăкăль тата пилĕк ылтăн шăши памалла, мĕншĕн тесессĕн эсир те, сире тытса тăракансем те пĕр асапах тÿснĕ;

(5) çапла вара хăвăра асаплантарнă шыçăмăкăльсен тата çĕре çаратса хăваракан шăшисен кĕлеткисене шăратса кăларăр та Израиль Туррине аслăласа мухтăр; тен, Вăл хăвăр çинче, сирĕн туррăрсем çинче тата сирĕн çĕрĕр çинче тытса тăракан аллине çăмăллатĕ;

(6) мĕншĕнха сирĕн хăвăр чĕрĕре Египет çыннисемпе фараон пек хаярлантармалла? ав ун чухне Çÿлхуçа вĕсене Хăйĕн вăйне кăтартрĕ те, вĕсем Израиль çыннисене кăларса ячĕç, лешĕсем кайрĕç;

(7) эсир тытăр та пĕр çĕнĕ çар урапи тăвăр, пуçласа пăруланă икĕ ĕне суйласа илĕр, халиччен вĕсене хăмăт тивмен пултăр, çав ĕнесене çар урапи кÿлĕр, пăрушĕсене, вĕсенчен уйăрса, килĕрте хăварăр;

(8) унтан Çÿлхуçа арчине илĕр те ăна çар урапи çине лартăр, Ăна ÿкĕнĕç парни кÿме хатĕрленĕ ылтăн япаласене ун айккине пĕр ещĕкпе лартса хурăр; кăларса ярăр ăна, кайтăрах;

(9) пăхсах тăрăр, эхер те вăл хăйĕн çĕрĕ енне, Вефсамис енне, каять пулсассăн, çак шутсăр усал ĕçе пире хирĕç вăл тунă; эхер те унталла каймасть пулсассăн, эпир пĕлсе тăрăпăр, пире асаплантараканни унăн алли пулман, ку асап пире ăнсăртран çитнĕ, тенĕ.

(10) Вара вĕсем çапла тунă: пуçласа пăруланă икĕ ĕне суйласа илнĕ те вĕсене çар урапи кÿлсе янă, вĕсен пăрушĕсене килĕсенче хăварнă; “Çÿлхуçа арчине та та ылтăн шăшисемпе мăкăль ĕренкисем тултарнă ещĕке çар урапи çине лартнă.

(12) Ĕнесем тÿрех Вефсамис çулĕ патнелле кайнă; пĕр çулпах пынă, мĕкĕрсе пынă, анчах сылтăмалла та, сулахаялла та пăрăнман; Филисти çулпуçĕсем вара вĕсем хыççăн Вефсамис чиккине çитиех пынă.

(13) Вефсамисра пурăнакансем çав вăхăтра айлăмра тулă вырнă, пăхнă та Çÿлхуçа арчине курах кайнă, ăна курсассăн савăнсах ÿкнĕ.

(14) Çар урапи Вефсамис çыннин Иисусăн хирне çитнĕ те тăпах чарăннă; кунта пысăк чул пулнă, çар урапине вутă валли вакласа тăкнă, ĕнисене пĕтĕмĕшпе çунтарса Çÿлхуçана парне кÿнĕ.

(15) Левитсем, Çÿлхуçа арчине тата унпа юнашар ларакан ылтăн япаласем тултарнă ещĕке йăтса антарса, çав пысăк чул çине лартнă; Вефсамисра пурăнакансем вара çав кунхине выльăх пусса Çÿлхуçана парне кÿнĕ, пĕтĕмĕшпе çунтарса паракан парнесем кÿнĕ.

(16) Çакна Филисти çĕрне тытса тăракан пилĕк пуçлăх курнă, çав кунах вĕсем Аккарона таврăннă.

(17) Филистимсем Çÿлхуçана кÿнĕ ÿкĕнĕç парнинчи çак ылтăн мăкăльсенчен пĕри Азотшăн, пĕри Газăшăн, пĕри Гефшăн, пĕри Аккароншăн пулнă;

(18) ылтăн шăшийĕсем вара Филисти хулисен шутне кура, вĕсене тытса тăракан пилĕк çын шутне кура, Çÿлхуçа арчине лартса хунă пысăк чул патне çити тăсăлакан çирĕплетнĕ хуласемпе уçă ялсен ятĕнчен пулнă. Çав чул паян кунчченех Вефсамис çыннин Иисусăн хирĕнче выртать.

(19) [Вефсамисра пурăнакан Иехонния ывăлĕсенĕн Çÿлхуçа арчине курнăшăн савăнмалла мар пулса тухнă.] Вефсамисра пурăнакансем Çÿлхуçа арчине уçауçа пăхнă, çавăншăн Вăл вĕсене хĕн кăтартнă, аллă пин те çитмĕл çынна пĕтерсе тăкнă; ĕнтĕ халăх макăрса янă, мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçа халăха шутсăр пысăк асап кăтартнă.

(20) Вара Вефсамисра пурăнакансем каланă: Çÿлхуçа умĕнче, çакă сăваплă Турă умĕнче, кам тăма пултарайĕ? пирĕн патăмăртан Вăл кам патне кайĕ? тенĕ.

(21) Вара вĕсем КириафИарим хулинче пурăнакансем патне элчĕсем янă, вĕсене: «Филистимсем Çÿлхуçа арчине тавăрса пачĕç; килĕр, ăна хăвăр патăра илсе кайăр» теме хушнă.

7

(1) КириафИаримра пурăнакансем килнĕ те Çÿлхуçа арчине илсе кайнă, ăна Аминадав çуртне, сăрт çине, йăтса çитернĕ, Елеазара, унăн ывăлне, Çÿлхуçа арчине сыхлама хушнă.

(2) Çÿлхуçа арчи КириафИаримра юлнăранпа нумай вăхăт, пĕр çирĕм çул, иртнĕ. Пĕтĕм Израиль халăхĕ Çÿлхуçа енне çаврăннă.

(3) Самуил вара пĕтĕм Израиль халăхне çапла тесе каланă: эсир пĕтĕм чунчĕререн Çÿлхуçа енне çаврăнатăр пулсассăн, ют çĕр туррисемпе Астартăсене хăвăр хушшăртан хăваласа ярăр, хăвăр чĕрĕре Çÿлхуçана вырăнаçтарăр, пĕр Уншăн çеç ĕçлесе тăрăр, Вăл вара сире Филистимсен аллинчен хăтарĕ, тенĕ.

(4) Израиль ывăлĕсем Ваалсемпе Астартăсене хăваласа янă та пĕртенпĕр Çÿлхуçашăн çеç ĕçлесе пурăнма пуçланă.

(5) Каланă вара Самуил: Израиль çыннисене пурне те Массифа хулине пуçтарăр та, эпĕ сирĕншĕн Çÿлхуçана кĕлтăвăп, тенĕ.

(6) Вара Массифăна пуçтарăннă, шыв ăсса, Çÿлхуçа умне тăкнă, çав кун эпир Çÿлхуçа умĕнче çылăха кĕтĕмĕр тесе типĕ тытнă. Самуил Массифăра Израиль ывăлĕсен тавăçĕсене татса панă.

(7) Филистимсем Израиль ывăлĕсем Массифăна пухăннине пĕлсессĕн, Филисти çулпуçĕсем Израиле хирĕç кайнă. Çакăн çинчен илтсессĕн Израиль çыннисем Филистимсенчен хăраса ÿкнĕ.

(8) Ĕнтĕ Израиль ывăлĕсем Самуила каланă: пирĕншĕн Çÿлхуçа Туррăмăра тархаслама ан чарăн, Вăл пире филистимсен аллинчен çăлтăрччĕ, тенĕ. [Самуил каланă: эпĕ Çÿлхуçа Туррăмран хăпас çук, сирĕншĕн тархасласа кĕлтума чарăнас çук! тенĕ.]

(9) Самуил чĕчĕ ĕмекен пĕр путеке суйласа илнĕ те ăна [пĕтĕм халăхпа пĕрле] пĕтĕмĕшпе çунтарса Çÿлхуçана парне кÿнĕ, Самуил ĕнтĕ Çÿлху çана Израильшĕн тархасланă, ăна Çÿлхуçа илтнĕ.

(10) Самуил пĕтĕмĕшпе çунтарса паракан парне кÿнĕ чухне Филистимсем Израильпе çапăçма çитнĕ. Анчах çав кун Çÿлхуçа Филистимсен тĕлĕнче аслати сассиллĕн хăрушла кĕмсĕртеттерсе янă та вĕсене сехĕрлентерсе пăрахнă, вĕсем ĕнтĕ тарма пуçланă. пИзраиль çыннисем, Массифăран тапранса тухса, Филистимсене хыçалтан хăваласа кайнă, вĕсене Вефхор çывăхĕнчи вырăна çитичченех аркатса пынă.

(12) Самуил пĕр чул илнĕ те ăна Массифăпа Сен хушшине вырăнаçтарса лартнă, çавна вăл, АвенЕзер* тесе ят парса, çапла каланă: Çÿлхуçа пире çак вырăна çитиччен пулăшрĕ, тенĕ.

(13) Филистимсене çапла йăвашлатнă, вĕсем Израиль çĕрĕ çине çÿреме пăрахнă; Самуил пурăннă чухне Филистимсене Çÿлхуçа алли пусса тăнă.

(14) Филистимсем Израильрен туртса илнĕ хуласене, Аккаронран пуçласа ГЕфа çити, Израиле каялла тавăрса панă, Израиль вĕсемпе чикĕллĕ çĕрсене те Филисти аллинчен хăтарнă, Израильпе аморрейсем хушшинче тăнăçлăх пуçланнă.

(15) Самуил ĕнтĕ пурăнăçĕ тăршшĕпех Израиль тÿри пулнă:

(16) çултан çулах вăл Вефиль, Галгал тата Массифа хулисене çитсе çаврăнса тухнă, çавăнти мĕнпур вырăнта Израиле сут тунă;

(17) кайран вăл Рамăна таврăннă, мĕншĕн тесессĕн унăн килĕçурчĕ çавăнта пулнă, унта вăл Израиле сут тунă, унта вăл Çÿлхуçана парне кÿмелли вырăн туса лартнă.

8

(1) Ватăлса çитсессĕн, Самуил хăйĕн ывăлĕсене Израиль тÿрисем пулма лартнă.

(2) Унăн аслă ывăлĕн ячĕ — Иоиль, иккĕмĕш ывăлĕн ячĕ вара — Авия; вĕсем Вирсавия хулинчи тÿресем пулнă.

(3) Анчах унăн ывăлĕсем унăн çулĕпе çÿремен, мул енне сулăннă, парнесем илнĕ, тĕрĕс мар сут тунă.

(4) Вара Израилĕн аслă çынни * Пулăшу чулĕ. сем пухăннă та Самуил патне Рамăна пынă,

(5) каланă ăна: акă эсĕ ватăлса çитрĕн, анчах санăн ывăлусем санăн çулупа çÿремеççĕ; апла пире патша лартса пар, ытти халăхсенни пек, вăл пире сут туса тăтăр, тенĕ.

(6) Çак сăмах — вĕсем: пире патша пар, пире çавă сут туса тăтăр тени — Самуила килĕшмен. Самуил вара Çÿлхуçана кĕлтунă.

(7) Çÿлхуçа Самуила каланă: халăх хăвна мĕн каланине пурне те итле: вĕсем сана мар сивлерĕç, Мана сивлерĕç, вĕсене Эпĕ патша пулни кирлĕ мар;

(8) вĕсем паянхи кун та унчченхи пекех тăваççĕ; Эпĕ вĕсене Египетран илсе тухрăм, вĕсем вара, Мана пăрахса, урăх турăсемшĕн ĕçлесе пурăнчĕç, сан тĕлĕшрен те вĕсем çапла хăтланаççĕ;

(9) эппин, итле вĕсене; анчах хăйсене тытса тăрас патшанăн ирĕкĕ çинчен пĕлтер, тенĕ.

(10) Самуил хăйĕнчен патша ыйтакан халăха Çÿлхуçанăн мĕнпур сăмахне каласа кăтартнă, икаланă вара: сире тытса тăрас патшанăн ирĕкĕ акă мĕнле пулать: вăл сирĕн ывăлăрсене илĕ те хăйĕн çар урапийĕсем çумне тăратĕ, вĕсене хăйĕн юланутçисем туса хурĕ, вĕсем унăн çар урапийĕсем умĕнче чупса пырĕç;

(12) вĕсене вăл пинпÿсемпе алпÿсем туса лартĕ, вĕсем унăн хирĕсене сухалĕç, унăн тыррине вырĕç, ун валли вăрçă кăралĕ тата çар ураписем тăвĕç;

(13) сирĕн хĕрĕрсене хăй валли сĕрĕш хатĕрлеттерĕ, апатçимĕçпе çăкăр пĕçерттерĕ;

(14) сирĕн хирĕрсене, сирĕн иçĕм пахчийĕсене, çу йывăççи пахчисене чи лайăххисене илĕ те вĕсене хăйĕн тарçисене парĕ;

(15) сирĕн хирĕрсем, иçĕм пахчийĕсем кÿрекен çимĕçрен вуннăмĕш пайне илĕ те ăна хăйĕн хайранĕсемпе тарçисене парĕ;

(16) сирĕн чурăрсемпе хăрхăмăрсене, чи лайăх яш ачăрсене, ашакăрсене суйласа илĕ, вĕсемпе хăйĕн ĕçĕсенче усă курĕ;

(17) вак выльăхăртан вуннăмĕш пайне илĕ, эсир хăвăр та унăн чурисем пулса тăрăр;

(18) çавăн чухне вара хăвăр валли суйласа илнĕ патшана пула ахлатса йĕретĕр эсир; Çÿлхуçа сире ун чухне нимĕн те хуравламĕ, тенĕ.

(19) Анчах халăх Самуила итлеме килĕшмесĕр çапла каланă: çук, пирĕнпе патша хуçалантăр,

(20) эпир те ытти халăхсем пекех пулăпăр: пире хамăрăн патша сут туса тăрĕ, пирĕн умра çÿрĕ, пирĕн çапăçусене ертсе пырĕ, тенĕ.

(21) Самуил халăх мĕн каланине пурне те итлесе пĕтернĕ те ăна Çÿлхуçа илтмелле каласа панă.

(22) Çÿлхуçа Самуила çапла каланă: вĕсем мĕн каланине итле, вĕсем валли патша лартса пар, тенĕ. Самуил вара Израиль çыннисене каланă: кашнийĕ хăйĕн хулине кайтăр, тенĕ.

9

(1) Вениамин йăхĕнче Кис ятлă пĕр ятлăсумлă çын пулнă; вăл Авиил ывăлĕ пулнă, Авиил — Церон ывăлĕ, Церон — Бехораф ывăлĕ, Бехораф вара пĕр Вениамин çыннин Афийăн ывăлĕ пулнă.

(2) Унăн Саул ятлă ывăлĕ пулнă, вăл çамрăк та илемлĕ пулнă; Израиль ывăлĕсенчен унран илемлĕреххи никам та пулман; пĕтĕм халăх ун хулпуççийĕ çÿллĕш çеç пулнă.

(3) Кисăн, Саул ашшĕн, ама ашаксем çухалнă, вара Кис хăйĕн ывăлне Саула каланă: хăвпа пĕрле пĕр тарçă ил те ама ашаксене шырама кай, тенĕ.

(4) Саул ĕнтĕ Ефрем тăвĕ урлă иртнĕ, Шалиша çĕрĕ урлă иртнĕ, анчах выльăхне тупайман; кайран вĕсем Шаалим çĕрĕ урлă иртнĕ, ама ашаксем унта та пулман; вăл ĕнтĕ Вениамин çĕрĕ урлă иртнĕ, пĕрех тупайман.

(5) Цуф çĕрне çитсессĕн, Саул хăйпе пĕрле пулнă тарçăна каланă: каялла каяр, манăн атте, ама ашаксем çинчен шухăшлама пăрахса, пирĕншĕн пăшăрханма ан тытăнтăр, тенĕ.

(6) Анчах тарçи ăна каланă: акă çак хулара Турă çынни, хисеплĕ çын, пурăнать; вăл мĕн калани пĕтĕмпех пурăнăçланса пырать; çавăн патне кайса килер, тен, вăл пире каймалли çула кăтартса ярĕ, тенĕ.

(7) Саул хăйĕн тарçине каланă: эпир кайăпăрха, пирĕн çав çын валли мĕн илсе каясха? пирĕн хутаçра çăкăр та юлмарĕ, Турă çыннине парнелеме парне те çук; мĕн пурха пирĕн? тенĕ.

(8) Тарçи Саула каллех хуравласа каланă: акă манăн алăра чĕрĕк сикль кĕмĕл пур; ăна Турă çыннине парăп та, вăл пире çул кăтартса ярĕ, тенĕ.

(9) Халиччен Израильре кам та пулин Турăран ыйтса пĕлме кайнă чухне çапла каланă: «витĕркуран патне каяр» тенĕ: халĕ «пророк» теекенсене унччен «витĕркуран» тенĕ.

(10) Саул хăйĕн тарçине: эсĕ лайăх каларăн; кайрăмăр, тенĕ. Вара вĕсем Турă çынни пурăнакан хулана кайнă.

(11) Вĕсем тăвалла, хулана хăпарнă чухне шыв ăсма тухнă хĕрсене тĕл пулнă та вĕсенчен: кунта витĕркуран пури? тесе ыйтнă.

(12) Лешĕсем кусене хуравласа каланă: пур, авă вăл сан умăнта; анчах васка: хулана вăл паян килчĕ, мĕншĕн тесессĕн паян сăрт çинче халăх парне кÿрет;

(13) хулана çитсессĕн ăна тĕл пулма ĕлкĕретĕрха, вăл çав сăрт çине апата каяйманха; халăх вăл пымасăр апатланма пуçламасть, мĕншĕн тесессĕн кÿмелли парнене вăл пиллет те, чĕннĕ çынсем çавăн хыççăн тин апатланма пуçлаççĕ; кайăрах, халĕ ăна тĕл пулма ĕлкĕретĕрха, тенĕ.

(14) Вĕсем хулана кайнă. Хула варрине çитсессĕн, акă сăрт çине кайма тухнă Самуил вĕсене хирĕç пырать.

(15) Саул килсе çитиччен пĕр кун маларах Çÿлхуçа Самуила çапла пĕлтерсе каланă:

(16) ыран çак вăхăтра Эпĕ сан патна Вениамин çĕрĕ çинчен пĕр çынна илсе килĕп, эсĕ ăна Манăн халăхăма, Израиле, тытса тăраканĕ пулма çу сĕрсе яр, вăл Манăн халăхăма Филистимсен аллинчен хăтарĕ: Хамăн халăхăм йĕрсе йăлăнни Ман патăма çитрĕ, çавăнпа Эпĕ ун çине хĕрхенсе пăхрăм, тенĕ.

(17) Самуил Саула курсассăн, Çÿлхуçа ăна каланă: акă Эпĕ сана каланă çын; вăл Манăн халăхăма ертсе пырĕ, тенĕ.

(18) Саул хапха умĕнче тăракан Самуил патне пынă та унран çапла ыйтнă: калаха мана, витĕркуран çурчĕ ăçташи? тенĕ.

(19) Самуил вара Саула çапла хуравласа каланă: витĕркуранĕ эпĕ вăл, ман умран сăрт çине ут; эсир паян манпа пĕрле апатланăр, сана ирхине кăларса ярăп, хăвăн чĕрÿнте мĕн пуррине сана йăлтах каласа парăп;

(20) виçĕ кун маларах çухалнă ама ашакусем пирки ан пăшăрхан, вĕсем тупăннă. Израильре мĕн ăмсантараканни пурте кам валли пултăрха? Сан валли, санăн аçун килĕ валли мари? тенĕ.

(21) Саул çапла хуравласа каланă: ара, эпĕ Вениамин ывăлĕ мари? Манăн йăхăм Израиль ывăлĕсенĕн чи сахал йышлă йăхĕсенчен пĕри мари? Манăн ăрăвăм та Вениамин ăрăвĕсем хушшинче чи пĕчĕкки мари? Эсĕ мана мĕншĕн çапла калатăн? тенĕ.

(22) Самуил ĕнтĕ Саулпа унăн тарçине хăйпе пĕрле пÿлĕме илсе кĕнĕ, вĕсене чĕннĕ çынсем хушшине,— вĕсем вăтăра яхăн пулнă,— чи хисеплĕ вырăна лартнă.

(23) Самуил вара апат пĕçерекене каланă: эпĕ панă аша, «çакна ху патăнта тытса тăрха» тенĕ аша, илсе килха, тенĕ.

(24) Апат пĕçерекенĕ Саул умне пĕçĕ хурса панă. Вара [Самуил] каланă: çакна ятарласа хăварттарнă, хăвăн умна хур та çи — эпĕ халăх пухнă вăхăтран пуçласа çак таранчченех ăна сан валли упранă, тенĕ. Çапла Саул çав кун Самуилпа пĕрле апатланнă.

(25) Унтан вĕсем сăрт çинчен хулана аннă, Самуил Саулпа пÿрт витти çинче калаçса ларнă, [пÿрт витти çинчех Саул валли вырăн сарнă, вăл вара çывăрнă].

(26) Ирхине вĕсем çапла тăнă: шурăмпуç килсен, Самуил пÿрт витти çинчи Саула чĕнсе каланă: тăрах, эпĕ сана ăсатса ярăп, тенĕ. Саул тăнă, вара вĕсем Самуилпа иккĕшĕ кайма тухнă.

(27) Хула хĕррине çитнĕ чухне Самуил Саула çапла каланă: тарçуна калаха, вăл пирĕнтен маларах утса пытăр,— тарçи вара мала кайнă; — эсĕ халĕ чарăнса тăр, эпĕ сана Турă мĕн каланине пĕлтерĕп, тенĕ.

10

(1) Самуил йывăç çăвĕ тултарнă савăт илнĕ те çăвне Саул пуçĕ çине юхтарнă, унтан ăна чуптунă та çапла каланă: акă Çÿлхуçа сана Хăйĕн [Израильри] халăхне тытса тăраканĕ туса çу сĕрсе ярать, [эсĕ Çÿлхуçа халăхĕн патши пулăн, вĕсене хупăрласа тăракан тăшманĕсен аллинчен çăлăн, акă ĕнтĕ Çÿлхуçа сана Хăй халăхĕн патши пулма çу сĕрсе янине кăтартакан паллă]:

(2) ман патăмран кайсассăн, эсĕ Вениамин çĕрĕн чиккинче, Целцахра, Рахиль тупăклăхĕ çывăхĕнче, икĕ çынна тĕл пулăн, вĕсем сана калĕç: «эсĕ шыраса çÿренĕ ама ашаксем тупăнчĕç, халĕ ĕнтĕ аçу, ашакĕсем çинчен манса кайсах, сирĕншĕн пăшăрханать: мĕн пулчĕши ывăлăма? тет» тейĕç.

(3) Унтан татах малалла кайăн та Фавор юманлăхне çитĕн, çавăнта сана Турă патне Вефиле каякан виçĕ çын тĕл пулĕ: пĕри виçĕ качака путекки, тепĕри виçĕ çăкăр, виççĕмĕшĕ пĕр такмак эрех йăтса пырĕ;

(4) вĕсем сана саламлĕç, сана икĕ çăкăр парĕç, эсĕ çавна вĕсен аллинчен илĕн.

(5) Çавăн хыççăн эсĕ Турă сăрчĕ çине çитĕн, унта Филистимсен çар ушкăнĕ тăрать, [унта Филисти пуçлăхĕсем;] çавăнта хулана пырса кĕрсессĕн, сăрт çинчен анакан пророксен ушкăнне тĕл пулăн, вĕсем псалтирьпе тÿнкĕр, шăхличĕпе кĕсле тытнă, вĕсем Турра мухтаса юрлĕç;

(6) сан çине Турă Сывлăшĕ анĕ, эсĕ те вĕсемпе пĕрле Турра мухтаса аслăлăн, вара урăх çын пулса тăрăн.

(7) Сан тĕлĕшрен çак паллăсем тÿрре килсессĕн, хăвăн аллу мĕн тума пултарнине пĕтĕмпех ту: санпа пĕрле Турă пулĕ.

(8) Эсĕ Галгала манран маларах кай, эпĕ те унта сан патна пĕтĕмĕшпе çунтарса паракан парнепе канăçлăх парни кÿме пырăп; мана хăвăн патна пырса çитиччен çичĕ кун кĕт, çавăн хыççăн эпĕ сана мĕн тумаллине кăтартса парăп, тенĕ.

(9) Кĕçех, Саул Самуил патĕнчен кайма тухсассăнах, Турă ăна урăх чĕре панă та, хайхи паллăсем çав кунах тÿрре килнĕ.

(10) Сăрт патне çитсессĕнех, акă вĕсене пророксен ушкăнĕ тĕл пулнă, ĕнтĕ Саул çине Турă Сывлăшĕ аннă, вăл вара вĕсемпе пĕрле Çÿлхуçана мухтаса юрланă. иĂна ĕнервиçĕмкун пĕлнĕ çынсем, вăл пророксемпе пĕрле Çÿлхуçана мухтаса юрланине курсассăн, халăх хушшинче пĕрпĕрне каланă: мĕн пулнă ку Кис ывăлне? Саул та пророкши вара? тенĕ.

(12) Çавăнта пулнисенчен пĕри çапла хуравласа каланă: лешĕсен ашшĕ камах тата? тенĕ. Çавăнпа «Саул та пророкши вара?» тени каларăш пулса юлнă.

(13) Вăл пророкла калаçма чарăннă та сăрт çине кайнă.

(14) Пиччĕшĕ Саула тата унăн тарçине каланă: эсир ăçта кайса çÿрерĕр? тенĕ. Вăл: ама ашаксене шырама, вĕсене тупайманнипе Самуил патне кĕтĕмĕр, тенĕ.

(15) Пиччĕшĕ Саула: калаха мана, сире Самуил мĕн каларĕ? тенĕ.

(16) Пиччĕшне Саул çапла каланă: вăл пире ама ашаксем тупăннă тесе пĕлтерчĕ, тенĕ. Самуил хăйне патша пуласси çинчен пĕлтернине пиччĕшне уçса паман вăл.

(17) Самуил халăха Массифăна Çÿлхуçа патне пуçтарнă та

(18) Израиль ывăлĕсене каланă: Израилĕн Çÿлхуçа Турри çапла калать: Эпĕ Израиле Египетран илсе тухрăм, сире Египет çыннисен аллинчен тата хăвăра пусмăрласа тăнă мĕнпур патшалăхсен аллинчен хăтартăм.

(19) Эсир вара халĕ хăвăра пĕтĕм инкексинкекĕртен, пĕтĕм хурлăхăртан хăтаракан Туррăра сивлерĕр, Ăна: «пире патша пар» терĕр. Апла халĕ Çÿлхуçа умне йăхăнйăхăн, ăрăвăнăрăвăн тăрса тухăр, тенĕ.

(20) Самуил Израилĕн мĕнпур йăхне пырса тăма хушнă, вара Вениамин йăхне шăпа тухнă.

(21) Унтан Вениамин йăхне ăрăвăнăрăвăн пырса тăма хушнă, вара Матри ăрăвне шăпа тухнă; унтан Матри ăрăвĕн арĕсене илсе пыраççĕ те Саулăн, Кис ывăлĕн, ятне каланă; ăна шыранă та — тупайман.

(22) Вара Çÿлхуçаран та ыйтнă: вăл кунта тата килети? тенĕ. Çÿлхуçа: авă вăл лавсем хушшине пытаннă, тенĕ.

(23) Чупса кайнă та ăна унтан илсе килнĕ, вăл халăх хушшине пырса тăнă, пĕтĕм çын ун хулпуççийĕ çÿллĕш çеç пулнă.

(24) Самуил пĕтĕм халăха çапла каланă: Çÿлхуçа кама суйласа илнине куратăри? пĕтĕм халăх хушшинче ун пекки урăх çук, тенĕ. Вара пĕтĕм халăх: сывă пултăр патша! тесе кăшкăрса янă.

(25) Самуил ĕнтĕ халăха патшанăн ирĕкĕ çинчен ăнлантарса панă, çакна вăл, кĕнекене çырса, Çÿлхуçа умне хунă. Халăха саланма хушнă, кашнийĕ хăйĕн килне кайнă.

(26) Саул та хăйĕн килне, Гивăна, кайнă; унпа пĕрле вара чĕрине Турă сĕртĕннĕ харсăр çынсем пынă.

(27) Юрăхсăр çынсем вара: пире çавă çăлĕи? тенĕ. Ăна тиркенĕ, ăна парне те сăйласа паман. Вăл çакна асăрхаман пек пулнă.

11

(1) [Уйăха яхăн иртсессĕн] Аммон çынни Наас килсе çитнĕ те Галаадри Иавис хулине хупăрласа илнĕ. Иависра пурăнакансем пурте Нааса каланă: пирĕнпе килĕшÿ ту та, эпир сана пăхăнса тăрăпăр, тенĕ.

(2) Аммон çынни Наас вĕсене каланă: эпĕ сирĕнпе килĕшÿ тума пултаратăп, анчах эпир çакăншăн кашнийĕн сылтăм куçне чиксе шăтарăпăр, пĕтĕм Израиле намăса хăварăпăр, тенĕ.

(3) Ентĕ Иависăн аслă çыннисем ăна каланă: Израиль çĕрĕн кашни кĕтесне элчĕ яма çичĕ кунлăх вăхăт пар пире, эхер те пире никам та пулăшмасть пулсассăн, эпир сан патна тухăпăр, тенĕ.

(4) Элчĕсем Саул пурăнакан Гива хулине çитнĕ те çав сăмахсене халăха каласа панă; вара пĕтĕм халăх çухăрашма, макăрма пуçланă.

(5) Акă ĕнтĕ хиртен вăкăрĕсене хăваласа таврăнакан Саул çитнĕ те каланă: халăха мĕн пулнă, мĕншĕн макăраççĕ? тенĕ. Ăна Иавис çыннисен сăмахĕсене каласа кăтартнă.

(6) Çак сăмахсене илтсессĕн, Саул çине Турă Сывлăшĕ аннă, унăн çилли çулăм пек хыпса илнĕ;

(7) вара вăл икĕ вăкăр илнĕ те, вĕсене темиçе пая касса вакласа, çавна хайхи элчĕсем урлă Израиль çĕрĕн кашни кĕтесне çитернĕ, элчисен тата: Саулпа Самуил хыççăн кайман çыннăн вăкăрĕсем çакăн пек пулĕç тесе каламалла пулнă. Халăх Çÿлхуçаран хăраса ÿкнĕ, вара пурте пĕр çын пек кар çĕкленнĕ.

(8) Саул вĕсене Везек теекен вырăнта пăхса çаврăннă, Израиль ывăлĕсем виççĕр пин çын, Иуда арĕсем вăтăр пин çын тупăннă.

(9) Килсе çитнĕ элчĕсене каланă: Галаадри Иавис çыннисене çапла калăр: пулăшу сире ыран хĕвел ăшăтма пуçласан пулĕ тейĕр, тенĕ. Элчĕсем çакна Иавис çыннисене кайса пĕлтернĕ те, лешĕсем хĕпĕртенĕ.

(10) Иавис çыннисем [Нааса] каланă: ыран сирĕн пата тухăпăр, вара эсир пирĕн тĕлĕшрен хăвăр мĕн тăвас тенине тăвăр, тенĕ.

(11) Тепĕр кунне Саул халăха виçĕ ушкăна уйăрнă, вара вĕсем ирхи хурал вăхăтĕнче аммонсен тапăрне кĕрсе кайнă та кăнтăрлахи шăрăх çитиччен вĕсене пĕтĕмпех аркатса тăкнă; чĕрĕ юлнисем саланса пĕтнĕ, ĕнтĕ иккĕн пыракан та юлман.

(12) Çавăн чухне халăх Самуила каланă: «пирĕн патша Саул пулмаллаи?» теекенсем камсемччĕха вĕсем? парăр çав çынсене, эпир вĕсене вĕлерсе тухатпăр, тенĕ.

(13) Анчах Саул çапла каланă: çак кун никама та вĕлерме юрамасть, мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçа паян Израиле хăтарчĕ, тенĕ.

(14) Самуил халăха каланă: Галгала каяр та унта патшалăха çĕнетер, тенĕ.

(15) Пĕтĕм халăх Галгала кайнă, унта Çÿлхуçа умĕнче Саула патшана лартнă, Çÿлхуçа умĕнче канăçлăх парнисем кÿнĕ. Саулпа пĕтĕм Израиль халăхĕ унта питех те савăннăхавасланнă.

12

(1) Самуил пĕтĕм Израиле çапла каланă: акă эпĕ, эсир мана мĕн каланине итлесе, сире валли патша лартрăм,

(2) акă ĕнтĕ патша сирĕн умăрта çÿрет; эпĕ вара ватăлтăм, кăвакартăм; манăн ывăлăмсем те сирĕнпе пĕрле; эпĕ çамрăклăхăмран пуçласа паянхи кунчченех сирĕн умăрта çÿрерĕм;

(3) акă вăл эпĕ; эхер те эпĕ камран та пулин вăкăрне илнĕ пулсассăн, ашакне илнĕ пулсассăн, кама та пулин кÿрентернĕ, хĕсĕрленĕ пулсассăн, камран та пулин парне илсе унăн тавăçне курмăш тунă пулсассăн, Çÿлхуçа умĕнче тата Вăл çу сĕрнĕ çын умĕнче мана хирĕç кÿнтелĕр, — эпĕ сире каялла тавăрса парăп, тенĕ.

(4) Хуравланă ăна: эсĕ пире кÿрентермен, хĕсĕрлемен, никамран та нимĕн те илмен.

(5) Вăл вĕсене каланă: эсир мана айăпламалли нимĕн те тупайманнине паян Çÿлхуçа курчĕ, Унăн çу сĕрсе янă çынни те курчĕ, тенĕ. Çынсем: чăн та курчĕç, тенĕ.

(6) Çакăн хыççăн Самуил халăха каланă: [кÿнтеленĕ —] Моисейпе Аарона çĕкленĕ, пирĕн аттесене Египет çĕрĕнчен илсе тухнă Çÿлхуçа, тенĕ.

(7) Халĕ вара ман ума тăрăр та, Çÿлхуçа умĕнче эпĕ сирĕнпе Вăл сирĕншĕн тата сирĕн аçăрсемшĕн тунă мĕнпур ырă ĕçе асăнса сутлашăп.

(8) Иаков Египета куçса килсессĕн, сирĕн аçăрсем Çÿлхуçана тархаслама пуçласассăн, Çÿлхуçа Моисейпе Аарона янă, вĕсем вара сирĕн аçăрсене, Египетран илсе тухса, çак вырăна вырăнаçтарнă.

(9) Анчах вĕсем хăйсенĕн Çÿлхуçа Туррине манса кайнă, Вăл вара вĕсене хăйсене хирĕç çапăçнă Сисара аллине, Асор çарпуçĕн аллине, панă, унтан Филистимсен аллине, Моав патшин аллине панă.

(10) Вĕсем ĕнтĕ Çÿлхуçана тархасланă: «эпир çылăха кĕтĕмĕр, Çÿлхуçана манса Ваалсемпе Астартăсене пуççапма пуçларăмăр, халĕ пире хамăр тăшмансен аллинчен хăтарсам, малашне эпир Сана пăхăнса пурăнăпăр» тенĕ,

(11) Çÿлхуçа вара, Иероваала, Варака, Иеффая тата Самуила ярса, сире хăвăра хупăрласа тăнă тăшмансен аллинчен хăтарнă, эсир ĕнтĕ пĕр шикленмесĕр пурăннă.

(12) Анчах эсир, хăвăра хирĕç Наас, Аммон патши, килнине курсассăн, мана каларăр: «пире патша тытса тăтăр» терĕр, ара, сирĕн Патшăр — Çÿлхуçа Туррăрçке.

(13) Акă ĕнтĕ вăл — хăвăр суйласа лартнă, хăвăр ыйтса илнĕ патша: акă Çÿлхуçа сире патша пачĕ.

(14) Эхер те Çÿлхуçаран хăратăр пулсан, Ăна пăхăнса тăратăр пулсан, Ăна итлетĕр пулсан, Çÿлхуçа хушнине хирĕçлеместĕр пулсан, хăвăр та, сире тытса тăракан патшăр та Çÿлхуçа Туррăр хыççăн çÿретĕр пулсан, [Çÿлхуçа алли сире хирĕç пулас çук];

(15) эхер те Çÿлхуçа сассине итлемесессĕн, Çÿлхуçа хушнине хирĕçлесессĕн, Çÿлхуçа алли, сирĕн аçăрсене хирĕç пулнă пекех, сире те хирĕç пулĕ.

(16) Халĕ акă тăрăр та Çÿлхуçа сирĕн куçăр умĕнче тăвакан аслă ĕçе курăр:

(17) тулă вырмалли вăхăт мари халĕ? Эпĕ акă Çÿлхуçана тархасласа чĕнĕп те, Вăл аслатипе çумăр ярса парĕ, эсир вара, хăвăр валли патша ыйтса, Çÿлхуçа умĕнче мĕн тери пысăк çылăх тунине пĕлсекурса тăрăр.

(18) Самуил ĕнтĕ Çÿлхуçана тархасласа чĕннĕ те, Çÿлхуçа çав кун аслатипе çумăр янă; пĕтĕм халăх Çÿлхуçапа Самуилран сехĕрленсе ÿкнĕ.

(19) Вара пĕтĕм халăх Самуила каланă: пирĕн вилсе пĕтес марччĕ — хăвăн чурусемшĕн Çÿлхуçа Турруна кĕлтусамччĕ; эпир ĕнтĕ, хамăр валли патша ыйтса, хамăрăн мĕнпур çылăх çумне тепĕр çылăх хушрăмăр, тенĕ.

(20) Самуил халăха çапла хуравланă: ан хăрăр, эсир ку çылăха турăр ĕнтĕ, анчах эсир Çÿлхуçаран çеç ан пăрăнăр, пĕтĕм чунчĕререн Çÿлхуçана пăхăнса тăрăр,

(21) ниме юрăхсăр турăсем хыççăн ан кайăр, вĕсем усă та кÿреймеççĕ, çăлаймаççĕ те: вĕсем — ăçтиçук çеç.

(22) Çÿлхуçа вара Хăйĕн халăхне Хăйĕн аслă ячĕшĕн пăрахмĕ: Çÿлхуçа сире Хăйĕн халăхĕ пулма суйласа илнĕ;

(23) эпĕ те, сирĕншĕн кĕлтума пăрахса, Çÿлхуçа умĕнче çылăха кĕмĕп, сире ырă та тĕрĕс çулпа пыма вĕрентĕп;

(24) анчах Çÿлхуçаран хăрăр, Уншăн чăннипех, пĕтĕм чунчĕререн, ĕçлесе тăрăр — Вăл сирĕншĕн мĕн тери аслă ĕçсем тунине эсир ĕнтĕ хăвăрах куратăр;

(25) эхер те эсир усал ĕç тăвас пулсассăн, хăвăр та, патшăр та пĕтетĕр.

13

(1) Саул патшана ларнăранпа çулталăк иртнĕ, Израильре иккĕмĕш çул патшара ларнă чухне Саул Израиль çыннисенчен хăйне валли виçĕ пинне суйласа илнĕ:

(2) икĕ пинĕ Саулпа пĕрле Михмас хулинче тата Вефиль тăвĕ çин че пулнă, пннĕшĕ Ионафанпа пĕрле Вениамин çĕрĕнчи Гива хулинче пулнă; ытти халăха вăл хăйсен килĕсене янă.

(3) Ионафан Гивăра тăнă Филистимсен хурал ушкăнне аркатса тăкнă; Филистимсем çакăн çинчен илтнĕ. Саул вара: еврейсем илтчĕр! тесе, пĕтĕм çĕршывĕ тăрăх трупа кăшкăртса янраттарса тухнă.

(4) Саул Филистимсен хурал ушкăнне аркатса тăкни çинчен, ĕнтĕ Филистимсем Израиле курайми пулни çинчен пĕтĕм Израиль илтнĕ, вара халăх Саул патне Галгала пухăннă.

(5) Филистимсем те Израиле хирĕç вăрçă вăрçма пуçтарăннă: вăтăр пин çар урапи, ултă пинлĕ утлă çар тата тинĕс хĕрринчи хăйăр пĕрчи пек йышлă халăх; пынă та Михмасра БефАвенăн хĕвелтухăç енне тапăр лартса чарăнса тăнă.

(6) Израиль çыннисем, халăха хĕссе лартнине, хăйсем хăрушлăха кĕрсе ÿкнине курса, çĕр хăвăлĕсене, ту çурăкĕсене, чул хысакĕсем хушшине, пашнесене, шăтăксене тарса пытаннă;

(7) еврейсенчен хăшĕпĕри вара Иордан леш енне Гадпа Галаад çĕршывне каçса кайнă; Саул Галгалрах пулнăха, унпа пĕрле пулнă пĕтĕм халăх хăрасах ÿкнĕ.

(8) Вăл Самуил палăртса хунă вăхăта çичĕ кун кĕтнĕ, анчах Самуил Галгала пыман; вара халăх Саул патĕнчен тарма пуçланă.

(9) Саул ĕнтĕ çапла каланă: пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмелли парне валли тата канăçлăх парни валли палăртса хунисене ман патăма илсе килĕр, тенĕ. Вăл вара пĕтĕмĕшпе çунтарса паракан парне кÿнĕ.

(10) Вăл пĕтĕмĕшпе çунтарса паракан парне кÿнĕ çеç — акă Самуил пырса çитет; Саул ăна саламлама хирĕç тухнă.

(11) Анчах та Самуил: эсĕ мĕн турăн? тенĕ. Саул хуравланă: эпĕ хам патăмран халăх тарма пуçланине куртăм, эсĕ вара палăртса хунă вăхăтра çитеймерĕн, Филистимсем ав Михмаса пухăнчĕç;

(12) эпĕ ĕнтĕ çапла шухăшларăм: «Филистимсем хальхаль ман патăма Галгала çитĕç, эпĕ вара Çÿлхуçана çырлахтарман таха» терĕм, çавăнпа пĕтĕмĕшпе çунтарса памалли парне кÿме шут тытрăм, тенĕ.

(13) Самуил Саула каланă: Çÿлхуçа Турру хăвна мĕн хушнине итлемесĕр эсĕ япăх турăн, Ăна итленĕ пулсассăн халĕ Çÿлхуçа сана яланлăхах Израиль патши пулма çирĕплетнĕ пулĕччĕ;

(14) эсĕ ĕнтĕ ĕмĕрех патша пулаймăн: Çÿлхуçа Хăй валли Хăйĕн чĕри кăмăллакан ар тупĕ, Çÿлхуçа ăна Хăй халăхĕн çулпуçĕ пулма хушĕ, мĕншĕн тесессĕн эсĕ Çÿлхуçа хăвна мĕн хушнине тÿрре кăлармарăн, тенĕ.

(15) Самуил вара Галгалран Вениаминсен Гивине кайнă; [Саул та хăйпе пĕрле юлнă çынсемпе Галгалран Вениаминсен Гивине кайма тухнă, çавăн чухне вĕсене тăшман çарĕ тапăннă;] Саул хăйпе пĕрле пулнă çынсене шутласа пăхнă та, вĕсем ултçĕр çын пулнă.

(16) Саул хăйĕн ывăлĕпе Ионафанпа тата хăйсемпе пĕрле пулнă çынсемпе Вениаминсен Гивинче пытанса ларнă, [пăшăрханнă]; Филистимсем вара Михмасра тапăрпа тăнă.

(17) Çĕре тустармаçаратма Филистимсен тапăрĕнчен виçĕ çар ушкăнĕ тухнă: пĕри Офра енне, Суаль хутлăхне, кайнă,

(18) тепĕр ушкăнĕ Вефорон çулĕпе кайнă, виççĕмĕшĕ вара Цевоим айлăмĕн чикки еннелле, пушхирелле, кайнă.

(19) Израиль çĕрĕнче пĕр тимĕрçĕ те пулман, мĕншĕн тесессĕн Филисти çыннисем еврейсем хĕç е сăнă тăвасран хăранă.

(20) – (21) Израиль çыннисен суха тĕренĕ, кĕреçи, сенĕкĕ, пуртти катăлсассăнмăкалсассăн е шăчă вĕçне тÿрлетмелле пулсассăн, хăйсен суха тĕренне, кĕреçине, пурттине тата катмакне хăйрама Филистимсем патне çÿремелле пулнă.

(22) Çавăнпа та [Михмас] вăрçинче Саулпа тата Ионафанпа пĕрле пулнă халăхăн хĕç те, сăнă та пулман, вĕсем Саулпа Ионафанăн, унăн ывăлĕн, çеç пулнă.

(23) Ĕнтĕ Филистимсен малти ушкăнĕ Михмас каçми патне çитсе тухнă.

14

(1) Пĕр кунхине Ионафан, Саул ывăлĕ, хăйĕн кăрал йăтса çÿрекен тарçине каланă: атя леш енне, Филистимсен тапăрĕ патне, каçатпăр, тенĕ. Ашшĕне вăл çакăн çинчен каламан.

(2) Саул ун чух не Гива хули хĕрринче, Мигрон теекен вырăнти нар йывăçĕ айĕнче, тăнă. Унпа пĕрле ултçĕре яхăн çын

(3) тата Ахия пулнă; Силомра Çÿлхуçа священникĕнче тăраканскер, ефод тăхăнса çÿрекенскер, Ахия вăл Иохаведпа пĕртăван Ахитув ывăлĕ пулнă, Ахитув — Финеес ывăлĕ, Финеес вара Илий ывăлĕ пулнă. Халăхĕ Ионафан кайнине пĕлмен те.

(4) Ионафан Филистимсен çар ушкăнĕ тăракан вырăна илсе тухакан çула шыранă тĕлте, пĕр енче те шĕвĕр ту хысакĕ, тепĕр енче те шĕвĕр ту хысакĕ пулнă: пĕрин ячĕ — Боцец, тепĕрин ячĕ — Сене;

(5) пĕр хысакĕ çурçĕр енчен Михмас еннелле, тепĕри кăнтăр енчен Гива еннелле тухса тăнă.

(6) Ионафан кăрал йăтса çÿрекен тарçине çапла каланă: атя çак ÿт кастарманнисен тапăрĕ енне каçатпăр; тен, пире Çÿлхуçа пулăшĕ: Çÿлхуçашăн нумай çын урлă çăласси те, сахал çын урлă çăласси те йывăр мар, тенĕ.

(7) Кăрал йăтса çÿрекенĕ хуравланă: чĕрÿ мĕн хушать, çавна ту; ăçта каяс килет, çавăнта кай, акă эпĕ санпа пĕрлех, тенĕ.

(8) Ионафан каланă: эпир çав çынсем патне каçăпăр та вĕсем пире курмалла пырса тăрăпăр;

(9) эхер те вĕсем пире: «эпир сирĕн патăра пыриччен чарăнса тăрăр» тесессĕн, эпир хамăр вырăнта чарăнса тăрăпăр та вĕсем патне хăпармăпăр;

(10) эхер те: «пирĕн патăмăра хăпарăр» тесессĕн, эпир хăпарăпăр — эппин, Çÿлхуçа вĕсене пирĕн алла панă; ку пире систернĕ паллă пулĕ, тенĕ. пВĕсем хăйсене филистимсен çарĕ асăрхамалла вырăна тăнă, лешĕсем: акă еврейсем хăйсем пытанса ларнă ту хушăкĕсенчен тухаççĕ, тенĕ.

(12) Ентĕ çар ушкăнĕнчи çынсем Ионафанпа унăн кăралне йăтса çÿрекен тарçине кăшкăрса каланă: пирĕн патăмăра хăпарăр, эпир сире пĕр сăмах калăпăр, тенĕ. Ионафан вара кăрал йăтса çÿрекен тарçине çапла каланă: ман хыççăн пыр — Çÿлхуçа вĕсене Израиль аллине пачĕ, тенĕ.

(13) Ионафан вара, аллиурипе çакланса, çÿлелле хăпарнă, кăрал йăтса çÿрекенĕ ун хыççăн пынă. Филистимсем акă Иона фан умне тăкăнма пуçланă, кăрал йăтса çÿрекенĕ вĕсене ун хыççăн пĕтерсе пынă.

(14) Ионафанпа унăн кăралне йăтса çÿрекенĕ пĕрремĕш хут тапăннă хыççăн хирте çирĕм çынна яхăн выртса юлнă, хирĕ вара икĕ вăкăр яра кун сухаласа пăрахакан лаптăкăн çурри пысăкăш пулнă.

(15) Ĕнтĕ Филистимсем — хиртисем те, тапăртисем те — пурте сехĕрленсе ÿкнĕ; таврари çĕре тустарсаçаратса çÿрекен чи малти çар ушкăнĕсем шуйханса ÿкнĕ [те çапăçасшăн пулман]; пĕтĕм çĕр кисреннĕ, Çÿлхуçа сехĕрлентерсе пăрахнă.

(16) Вениаминсен Гивинчи Саул хуралçисем çынсен ушкăнĕ унталла та кунталла, тĕллипаллисĕр чупкаланине асăрханă.

(17) Саул вара хăйпе пĕрле пулнă халăха çапла каланă: хăвăр хушшăрта тĕрĕслесепăхса тухăр, хамăр çынсенчен кам çуккине пĕлĕр, тенĕ. Пăхса тухнă та, акă Ионафанпа унăн кăралне йăтса çÿрекенĕ çукмĕн.

(18) Вара Саул Ахийăна: «Турă кивотне {Грексен куçарăвĕнче: ефод} илсе кил» тенĕ: Турă кивочĕ ун чухне Израиль ывăлĕсемпе пулнă.

(19) Саул священникпа калаçнă вăхăтра Филистимсен тапăрĕнчи шуйхашу ытларах та ытларах [сарăлса] вăйлансах кайнă. Саул вара священника: ĕнтĕ аллуна ус, тенĕ.

(20) Вара Саул тата унпа пĕрле пулнă пĕтĕм халăх хыттăн кăшкăрса янă та çапăçу вырăнне çитсе тухнă, унта хăрушла шуйхану пулса иртнĕ иккен: çывăх çынсем пĕрпĕрне хĕçпе чикечике пăрахнă.

(21) Вара ĕнервиçĕмкун Филистимсем патĕнче пулнă, вĕсен тапăрĕнче тăнă, вĕсемпе пĕрле çÿренĕ еврейсем те Саулпа тата Ионафанпа пĕрле пулнă Израиль çыннисем çумне хутшăннă;

(22) Ефрем тăвĕ çинче пытанса пурăннă Израиль çыннисем те, Филистимсем тарнине пĕлсессĕн, хăйсен халăхĕ çумне хутшăнса пĕрле çапăçнă.

(23) Çÿлхуçа çав кун Израиле çăлса хăварнă; çапăçу БефАвен патне çитиех тăсăлнă. [Саулпа вунă пин чухлĕ çын пулнă, çапăçу Ефрем тăвĕ çинчи хулара талккăшпех пынă.].

(24) Израиль çыннисем ĕнтĕ çав кун халтан кайса çитнĕ; анчах Саул [пĕр шухăшламасăр] халăха тупаласа çапла каланă: кам та кам каçчен, эпĕ хамăн тăшмансене тавăриччен, çăкăр тутанса пăхать, çавăн патне ылхан çитет, тенĕ. Вара пĕр çын та апат тутанса пăхман.

(25) Пĕтĕм халăх вăрмана кайнă, унти уçланкăра пыл пулнă.

(26) Вăрмана кĕрсен халăх: акă пыл юхать, тенĕ. Анчах ăна пĕри те тĕкĕнмен, мĕншĕн тесессĕн халăх тупана пăсасран хăранă.

(27) Ионафан вара, ашшĕ халăха тупаланине илтменскер, аллинчи патак вĕçĕпе караслă пыла пуçса илсе çăварне хыпнă, ĕнтĕ унăн куçĕсем çуталсах кайнă.

(28) Пĕр çынни ăна çапла тесе каланă: санăн аçу: «кам та кам паян апат тутанать, çавна ылхан çитет» тесе халăха тупаларĕ; çавăнпа ĕнтĕ халăх халтан кайрĕ, тенĕ.

(29) Вара Ионафан каланă: манăн атте çĕршыва хăратса пăрахнă; курха, эпĕ çак пыла кăштах тутанса пăхрăм та, куçăмсем çуталсах кайрĕç;

(30) халăх хăйĕн тăшманĕсем патĕнче тупнă тупăшпа апатланнă пулсассăн, эпир паян Филистимсене тата хытăрах аркатмастăмăрччĕи вара? тенĕ.

(31) Филистимсене çав кун Михмасран пуçласа Аиалона çитиех аркатса пынă, халăх халтан кайса çитнĕ.

(32) Халăх ĕнтĕ тупăш патне ыткăннă, сурăхсене, вăкăрсене, пăрусене ярса тытса çĕр çинчех пусса пăрахнă, халăх юнлă аш çинĕ.

(33) Саула çапла каласа пĕлтернĕ: акă халăх Çÿлхуçа умĕнче çылăха кĕрет, юнпах çиет, тенĕ. Саул каланă: эсир çылăха кĕтĕр; халĕ ман патăма пысăк чул кустарса килĕр, тенĕ.

(34) Унтан Саул каланă: халăх хушшине кайăр та калăр: кашниех хăйĕн вăкăрне, хăйĕн сурăхне ман патăма илсе килтĕр те çакăнта пустăр, вара çийĕрех, Çÿлхуçа умĕнче çылăха ан кĕрĕр, юнпа ан çийĕр, тенĕ. Вара çĕрле кашнийĕ хăйĕн аллипе хăйĕн вăкăрне [е хăйĕн сурăхне] çавăтса пынă та çавăнта пуснă.

(35) Саул Çÿлхуçана парне кÿмелли вырăн тунă: ку вăл Саул Çÿлхуçа ячĕпе тунă парне кÿмелли вырăнсенчен пĕрремĕшĕ пулнă.

(36) Саул каланă: Филистимсене çĕрле йĕрлесе кайăпăр, вĕсене тул çутăличчен тустарăпăр, пĕр чĕрĕ çын та хăвармăпăр, тенĕ. Ăна: хăвна мĕнле лайăх пек туйăнать, çавăн пек ту, тенĕ. Анчах та священник: Турăран ыйтар, тенĕ.

(37) Саул вара Турăран ыйтнă: манăн Филистимсене йĕрлесе каймаллаши? вĕсене Израиль аллине парăнши? тенĕ. Анчах Вăл çав кун ăна хуравламан.

(38) Вара Саул каланă: халăх пуçлăхĕсем пурте кунта килччĕр те халĕ кам çылăхлине тĕпчесе пĕлччĕр;

(39) Израиле çăлса хăварнă Çÿлхуçа чĕрĕ, эхер те Ионафан ывăлăм çылăхлă пулса тухсассăн, вăл та вилетех, тенĕ. Анчах пĕтĕм халăх хушшинчен ăна пĕр çын та хуравламан.

(40) Саул вара пĕтĕм Израиль çыннине каланă: эсир пĕр енне тăрăр, эпир — Ионафан ывăлăмпа иксĕмĕр — тепĕр енне тăрăпăр, тенĕ. Халăх ăна: хăвна мĕнле лайăх пек туйăнать, çавăн пек ту, тенĕ.(41) Саул каланă: эй Çÿлхуçа, Израиль Турри! [мĕншĕнха Эсĕ паян Хăвăн чуруна хуравламарăн? çавăн айăпĕ манраши е Ионафан ывăлăмраши? эй Çÿлхуçа, Израиль Турри!] паллă парсамччĕ. [Эхер те Хăвăн халăху, Израиль, айăплă пулсассăн, тасатсамччĕ ăна, тенĕ.] Айăпĕ Ионафанпа Саул çинче пулнă, халăх тÿрре тухнă.

(42) Унтан Саул çапла каланă: халĕ манпа Ионафан ывăлăм хушшинче шăпа ярăр, [Çÿлхуçа кам ятне асăнать, çавă вилтĕр, тенĕ. Халăх Саула: ун пек ан пултăр! тенĕ. Анчах Саул хăйĕн сăмахĕ çинех тăнă. Вара унпа Ионафан хушшинче шăпа янă,] шăпа Ионафана тухнă.

(43) Саул ĕнтĕ Ионафана: калаха мана, эсĕ мĕн турăн? тенĕ. Ионафан ăна çапла каласа панă: эпĕ хамăн аллăмри патак вĕçĕпе кăштах пыл астиврĕм; акă ĕнтĕ манăн вилмелле, тенĕ.

(44) Саул каланă: Турă мана ун пек те, кун пек те тутăр, тата ытларах та тутăр; Ионафан, санăн паян вилмелле! тенĕ.

(45) Анчах халăх Саула каланă: Израиле çакăн пек хăватлăн çăлса хăварнă Ионафанăн вилмеллеи? Кун пекки пулас çук! Çÿлхуçа чĕрĕ, унăн пĕр çÿç пĕрчийĕ те çĕре ÿкмĕ, мĕншĕн тесессĕн вăл паян Турăпа пĕрле çÿрерĕ, тенĕ. Халăх Ионафана çăлса хăварнă, вăл вилмен.

(46) Саул Филистимсене йĕрленĕ çĕртен каялла таврăннă; Филистимсем хăйсенĕн вырăнне кайнă.

(47) Саул хăйĕн патшалăхне, Израиле, çирĕплетнĕ, таврари тăшманĕсемпе — Моавпа, Аммон çыннисемпе, Эдомпа [тата Вефорпа], Сова патшисемпе, Филистимсемпе — çапăçнă, пур çĕрте те, кирек кама хирĕç кайсассăн та, тытăçу уншăн ăнăçлă вĕçленнĕ.

(48) Çар пухса, Амалика парăнтарнă, Израиле ăна çаратакансен аллинчен ирĕке кăларнă.

(49) Саулăн çак ывăлсем пулнă: Ионафан, Иессуи тата Мелхисуа; хĕрĕсем вара: асли — Мерова ятлă, кĕçĕнни — Мелхола ятлă.

(50) Саул арăмĕ Ахиноамь ятлă пулнă, вăл Ахимаац хĕрĕ пулнă; унăн çарпуçĕ — Авенир, вăл Саул ашшĕпе пĕртăван Нирăн ывăлĕ пулнă.

(51) Саул ашшĕ Кис тата Авенир ашшĕ Нир вара Авиил ывăлĕсем пулнă.

(52) Саул вăхăтĕнче пĕр вĕçсĕр Филистимсене хирĕç çапăçнă. Пĕрпĕр тĕреклĕ те вăрçмаçапăçма пултаракан çынна курсассăн, Саул ăна хăй патне илнĕ.

15

(1) Самуил Саула каланă: мана Çÿлхуçа сана Хăйĕн халăхĕн, Израилĕн, патши пулмашкăн çу сĕрсе яма хушса ячĕ, халĕ Çÿлхуçа сăмахне итле.

(2) Саваоф Çÿлхуçа çапла калать: Эпĕ Амалик Израиле мĕн тунине, вăл Египетран килнĕ чухне унăн çулĕ çинче ăна мĕнлерех хирĕç тăнине аса илтĕм;

(3) халĕ кай та Амалика [тата Иерима] аркатса тăк, унăн мĕн пуррине пĕтĕмпех пĕтер; [вĕсем патĕнче хăвна валли нимĕн те ан ил, анчах унăн мĕн пуррине пĕтĕмпех тĕп ту, тупала;] ăна хĕрхенсе ан тăр, упăшкинчен пуçласа арăмĕ таранах, яш ачаран пуçласа кăкăр ачи таранах, вăкăрĕнчен пуçласа сурăхĕ таранах, тĕвинчен пуçласа ашакĕ таранах вĕлерсе тух.

(4) Саул халăх пухнă, Телаим хулинче вĕсене шутласа пăхнă та, Израиль халăхĕнчен — икçĕр пин çуран çын, Иуда йăхĕнчен вара вунă пин çын пулнă.

(5) Саул ĕнтĕ амаликсем пурăнакан хулана çитнĕ те айлăмра пытанса тăнă.

(5) Киней çыннисене Саул çапла каланă: Амалик хушшинчен кайăр эсир, уйрăлăр вĕсенчен, манăн сире унпа пĕрле пĕтерсе тăкас марччĕ, мĕншĕн тесессĕн эсир Израиль халăхĕ Египетран килнĕ чухне вĕсемшĕн ырă пултăр, тенĕ. Киней çыннисем ĕнтĕ Амалик хушшинчен уйăрăлса тухнă.

(7) Саул вара Амалика Хавила хулинчен пуçласа Египет çывăхĕнчи Сур тăрăхне çитичченех аркатса тăкнă;

(8) Агага, Амалик çĕрĕн патшине, чĕррĕн ярса тытнă, халăхне пĕтĕмпех хĕçпе вĕлерсе тухнă, [Иерима та вĕлернĕ].

(9) Анчах Саул та, халăх та Агага тата унăн чи лайăх сурăхĕсене, вăкăрĕсене, самăртнă путекĕсене тата мĕн лайăххине хĕрхеннĕ те пĕтерес темен, кирлех мар япăх япалисене çеç тĕп тунă.

(10) Самуила Çÿлхуçаран çакăн пек сăмах пулнă: иЭпĕ Саула патшана лартнăшăн ÿкĕнетĕп: вăл Манран пăрăнчĕ, Манăн сăмаха пурăнăçа килтермерĕ, тенĕ. Самуил хурланса ÿкнĕ, çĕрĕпех Çÿлхуçана чĕнсе тархасланă.

(12) Самуил ирхине ирех тăнă та Саулпа тĕл пулма кайнă. Самуила çакна пĕлтернĕ: Саул Кармил хулинче пулнă, вăл унта хăйĕн палăкне лартнă, [анчах унтан çар урапине каялла янă та] хăй Галгала аннă, тенĕ.

(13) Самуил Саул патне пырсассăн, Саул ăна каланă: Çÿлхуçа пиллетĕр сана! эпĕ Çÿлхуçа хушнине турăм, тенĕ.

(14) Самуил ăна каланă: мĕн ку — манăн хăлхана сурăхсем макăрни илтĕнет, эпĕ вăкăрсем мĕкĕрнине илтетĕп, тенĕ.

(15) Саул каланă: вĕсене Амалик патĕнчен хăваласа килчĕç, халăх чи лайăх сурăхсемпе вăкăрсене хĕрхенчĕ, вĕсене санăн Çÿлхуçа Турруна парне кÿмешкĕн хăварчĕ; ыттине ĕнтĕ эпир тĕппипех пĕтертĕмĕр, тенĕ.

(16) Самуил Саула каланă: тăхта, эпĕ сана Çÿлхуçа мана çĕрле мĕн каланине калам, тенĕ. Саул ăна: кала, тенĕ.

(17) Вара Самуил каланă: ху Израиль йăхĕсен патши пулса тăнă чухне, Çÿлхуçа сана Израиль патши пулма çу сĕрсе янă чухне эсĕ хăвна ху пĕчĕк çын вырăнне çеç хуманччĕиха?

(18) Çÿлхуçа сана: «Кай та йĕркесĕр амаликсене тĕппипе пĕтермелле тупала, вĕсене хирĕç пурне те вĕлерсе пĕтеричченех çапăç» тесе, çула кăларса ячĕ.

(19) Мĕншĕнха эсĕ Çÿлхуçа каланине итлемерĕн, тупăш çине сиксе ÿкрĕн, Çÿлхуçа куçĕ умĕнче усал ĕç турăн? тенĕ.

(20) Саул Самуила каланă: эпĕ Çÿлхуçа каланине итлерĕм, эпĕ Çÿлхуçа янă çула тухса кайрăм, Агага, амаликсен патшине, илсе килтĕм, Амалика вара тĕп турăм;

(21) тупаланă тупăшран, сурăхсемпе вăкăрсенчен, халăх чи лайăххине санăн Çÿлхуçа Турруна Галгалта парне кÿме илсе килчĕ, тенĕ.

(22) Самуил çапла хуравланă: пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен парнепе ытти парнесем Çÿлхуçашăн Хăйĕн сăмахне итленĕ пекех кăмăллăши вара? Кÿнтем пулни парнерен лайăхрах, Турра пăхăнни сурăх çăвĕнчен аванрах:

(23) пăхăнманни — ăрăм ĕçĕ пекех çылăх, хирĕç тăни — йĕрĕхе пуççапнипе пĕрех; эсĕ Çÿлхуçа сăмахĕнчен пăрăнтăн, çакăншăн Вăл та санран пăрăнчĕ: ку çын [Израиль] патши ан пултăр терĕ.

(24) Саул Самуила каланă: эпĕ çылăха кĕтĕм — Çÿлхуçа хушнинчен тата санăн сăмахунтан иртрĕм; эпĕ халăхран хăрарăм, çавăнпа ăна итлерĕм;

(25) халĕ ман çинчен çылăхăма сирсемччĕ, манпа пĕрле пырсамччĕ: эпĕ Çÿлхуçана [санăн Турруна] пуççапам, тенĕ.

(26) Самуил Саула хуравланă: эпĕ санпа пĕрле пымастăп, мĕншĕн тесессĕн эсĕ Çÿлхуçа сăмахĕнчен пăрăнтăн, çакăншăн Çÿлхуçа та санран пăрăнчĕ: ку çын Израиль патши ан пултăр терĕ, тенĕ.

(27) Самуил каялла кайма çаврăн нă. Анчах [Саул] ăна тумтирĕ аркинчен ярса тытнă та çурсах янă.

(28) Самуил ĕнтĕ çапла каланă: халĕ Çÿлхуçа санран Израиль патшалăхне туртса илчĕ те ăна санăн çывăх çыннуна, санран лайăхраххине, пачĕ;

(29) Израилĕн Шанчăкĕ суя сăмах та каламасть, ÿкĕнмест те: ÿкĕнмешкĕн Вăл — çын мар, тенĕ.

(30) [Саул] каланă: эпĕ çылăха кĕтĕм, анчах эсĕ халăхăмăн аслă çыннисем умĕнче тата Израиль умĕнче мана чыс тусамччĕ, манпа пĕрле пырсамччĕ, эпĕ вара санăн Çÿлхуçа Турруна пуççапăп, тенĕ.

(31) Самуил вара Саулпа пĕрле кайнă, Саул Çÿлхуçана пуççапнă.

(32) Унтан Самуил: ман патăма Агага, Амалик патшине, илсе килĕр, тенĕ. Ун патне чĕтрекен Агаг пырса тăнă, каланă вара Агаг: вилĕм асапĕ иртсе кайрĕ ĕнтĕ? тенĕ.

(33) Анчах Самуил каланă: санăн хĕçÿ арăмсене ачасăр тăратса хăварнă пек, санăн аннÿ те ытти арăмсем хушшинче ывăлĕсĕр тăрса юлтăр, тенĕ. Самуил вара Галгалта Çÿлхуçа умĕнче Агага касса пăрахнă.

(34) Самуил Рамăна тухса кайнă, Саул вара Саул Гивине, хăйĕн килне, кайнă.

(35) Хăйĕн вилĕм кунĕ çитичченех Самуил Саулпа урăх курнăçман; анчах Саулшăн куляннă вăл, мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçа Саула Израиль патши туса лартнăшăн ÿкĕннĕ.

16

(1) Çÿлхуçа Самуила каланă: хăçанччен эсĕ Саулшăн кулянса пурăнăн? Эпĕ унран вăл Израиль патши ан пултăр тесе пăрăнтăм. Мăйракуна йывăç çăвĕ тултар та кай; Эпĕ сана Вифлеем çынни Иессей патне яратăп: унăн ывăлĕсем хушшинче Эпĕ Хам валли патша пăхса хутăм, тенĕ.

(2) Самуил каланă: мĕнле кайăпха эпĕ? Саул илтĕ те мана вĕлерĕ, тенĕ. Çÿлхуçа каланă: кĕтÿрен пăру илсе çавăтса кай та: «эпĕ Çÿлхуçана парне кÿме килтĕм» те;

(3) парне кÿме Иессее [тата унăн ывăлĕсене] чĕн; Эпĕ сана тата мĕн тумаллине пĕлтерĕп, эсĕ вара Ман валли Эпĕ кăтартнăскере çу сĕрсе ярăн.

(4) Самуил Çÿлхуçа каланă пек тунă. Вифлеем патне çитсессĕн, ăна хирĕç хулан аслă çыннисем, шикленсе ÿкнĕскерсем, тухнă та каланă: эсĕ тăнăç шухăшпах килтĕни? тенĕ.

(5) Вăл хуравланă: тăнăç шухăшпа, эпĕ Çÿлхуçана парне кÿме килтĕм; тасалăр та манпа пĕрле парне кÿме пырăр, тенĕ. Вăл Иессейпе унăн ывăлĕсене тасалăх тивлечĕ кÿнĕ те вĕсене парне кÿнĕ çĕре чĕннĕ.

(6) Лешĕсем пырса тăрсассăн, вăл Елиава курнă та: тĕрĕс, çакă ĕнтĕ Çÿлхуçанăн çу сĕрсе ямалли çынни! тенĕ.

(7) Анчах Çÿлхуçа Самуила каланă: унăн сăнпитне, унăн кĕрнеклĕхне ан пăх; Эпĕ ăна йышăнмарăм; Эпĕ çын пăхнă пек пăхмастăп: çын питкуç çине пăхать, Çÿлхуçа чĕре çине пăхать, тенĕ.

(8) Иессей вара Аминадава чĕнсе илнĕ те ăна Самуил патне илсе пырса тăратнă, Самуил: Çÿлхуçа куна та суйламан, тенĕ.

(9) Иессей Саммана çавăтса пынă, Самуил: Çÿлхуçа куна та суйламан, тенĕ.

(10) Çапла Иессей Самуил патне хăйĕн çичĕ ывăлне те çавăтса пынă, анчах Самуил Иессее каланă: Çÿлхуçа çаксенчен нихăшне те суйламан, тенĕ. пĔнтĕ Самуил Иессее каланă: пур ачи те кунтаи? тенĕ. Иессей хуравланă: тата чи кĕçĕнни пурха; вăл сурăх кĕтет, тенĕ. Самуил Иессее каланă: çын ярса чĕнсе кил ăна: вăл кунта килмесĕр эпир апат çиме лармастпăр, тенĕ.

(12) Иессей çын ярса чĕнтерсе килнĕ ăна. Вăл сарă çÿçлĕ, хитре куçлă, евĕк сăнпитлĕ пулнă. Каланă вара Çÿлхуçа: тăр та ăна çу сĕрсе яр, мĕншĕн тесессĕн ку шăпах çавă пулать, тенĕ.

(13) Самуил йывăç çăвĕ тултарнă мăйракине илнĕ те ăна пиччĕшĕсем умĕнче çу сĕрсе янă, çав кунран пуçласа Давид çинче яланах Çÿлхуçа Сывлăшĕ пулнă; Самуил вара Рамăна тухса кайнă.

(14) Саулран вара Çÿлхуçа Сывлăшĕ уйăрăлнă, Çÿлхуçа ирĕкĕпе ăна усал сывлăш пăлхатнă.

(15) Хăйĕн тарçисем Саула çапла каланă: сана Турă ирĕкĕпе усал сывлăш пăлха тать;

(16) пирĕн хуçамăр хăй умĕнче тăракан тарçисене кĕсле ăстайлă калама пĕлекен çын шырама хуштăр; Турă ирĕкĕпе сан патна усал сывлăш килсессĕн, вăл кĕсле каласа сана лăплантарĕ, тенĕ.

(17) Саул хăйĕн тарçисене хуравланă: эппин, кĕсле лайăх калакан çын тупăр та ăна ман патăма илсе килĕр, тенĕ.

(18) Çавăн чухне унăн пĕр тарçи каланă: акă эпĕ Вифлеем çыннин Иессейĕн ывăлне, кĕсле калама пĕлекенскере, куртăм. Вăл харсăр та хăюллă, калаçасса та ăслă-тăнлă калаçать, тата кĕрнеклĕ, Çÿлхуçапа пĕрле çÿрекен çын вăл, тенĕ.

(19) Саул вара, Иессей патне хыпарçăсем ярса, ăна: ДАвида, кĕтÿ кĕтекен ывăлна, ман патăма яр тесе калама хушнă.

(20) Иессей ĕнтĕ ашакĕ çине çăкăрпа пĕр такмак эрех хурса тата пĕр качака путекки парса ДАвида, хăйĕн ывăлне, Саул патне янă.

(21) Давид ĕнтĕ Саул патне çитнĕ те уншăн ĕçлесе пурăнма тытăннă, Саул ăна питех те килĕштернĕ, Давид унăн кăралне йăтса çÿрекенĕ пулса тăнă.

(22) Саул вара, Иессей патне çын ярса, çапла калама хушнă: Давид ман патăмрах ĕçлесе тăтăр — эпĕ ăна кăмăлларăм.

(23) Турă ирĕк панипе Саула усал сывлăш тапăнсассăн, Давид, кĕслине алла тытса, кĕвĕ каланă, вара Саул хăйне хаваслăрах та аванрах туйнă, ун чухне унран усал сывлăш та хăпнă.

17

(1) Филистимсем вăрçă вăрçма çар пухнă та Иудейăри Сокхоф хулине пуçтарăннă, Сокхофпа Азек хушшинчи ЕфесДаммим хулинче тапăр лартса чарăнса тăнă.

(2) Саулпа Израиль çыннисем Юман айлăмĕнче вырăнаçнă та Филистимсемпе çапăçма хатĕрленсе тăнă.

(3) Филистимсем пĕр енчи ту çинче, Израиль çыннисем тепĕр енчи ту çинче тăнă, вĕсем хушшинче айлăм пулнă.

(4) Филистимсен тапăрĕнчен Голиаф ятлă кĕрешÿçĕ, Геф çынни, тухнă, пĕвĕпе вăл — ултă чике те пĕр шит çÿллĕш.

(5) Пуçĕнче — пăхăр калпак; хăй чĕлпĕк пăхăр тум тăхăннă, çав пă хăр тумĕ унăн пилĕк пин сикль тайнă;

(6) уринче — пăхăр чĕркуççилĕх, çурăмĕ хыçĕнче — пăхăр хулкан;

(7) унăн сăннин аври — пир тĕртекенсен хивси пек; тимĕр сăнни хăй çеç ултçĕр сикль тайнă, ун умĕнче кăрал йăтса çÿрекенĕ пынă.

(8) Çавă тăнă та Израильсен çарне çапла кăшкăрса каланă: эсир мĕншĕн çапăçма тухрăр? Эпĕ Филистим мари, эсир Саул чурисем мари? Хăвăр хушшăртан пĕр çын суйласа илĕр те, çавă ман патăма антăр;

(9) вăл манпа çапăçаять, мана вĕлереет пулсассăн, эпир сирĕн чурăрсем пулăпăр; эхер те эпĕ çĕнтеретĕп пулсассăн, ăна вĕлеретĕп пулсассăн, эсир пирĕн чурасем пулатăр та пирĕншĕн ĕçлесе тăратăр, тенĕ.

(10) Филисти çынни тата çапла каланă: паян эпĕ Израиль çарне намăс кăтартăп; мана çын тупса парăр, тытăçăпăр иксĕмĕр, тенĕ. “Саулпа Израиль çыннисем çак сăмахсене илтнĕ те питĕ хăраса, сехĕрленсе ÿкнĕ.

(12) Давид вăл Ефрафа çыннин Иессейĕн ывăлĕ пулнă. Иессей Иуда хулинче Вифлеемра пурăннă, унăн сакăр ывăл пулнă; çав çын Саул пурăннă вăхăтра ватăлса çитнĕ те арсем хушшинче чи асли шутланнă.

(13) Иессейĕн виçĕ аслă ывăлĕ Саулпа пĕрле вăрçа кайнă; вăрçа кайнă виçĕ ывăлĕн ячĕсем: асли — Елиав, ун хыççăнхи иккĕмĕшĕ — Аминадав, виççĕмĕшĕ — Самма;

(14) Давид вара чи кĕçĕнни пулнă. Аслисенчен виççĕшĕ Саулпа пĕрле кайнă;

(15) Давид Саул патĕнчен каялла Вифлеема ашшĕн сурăхĕсене кĕтме таврăннă.

(16) Çав Филистим ир те, каç та тухатуха калаçнă, çапла хĕрĕх кун хушши каппайланнă.

(17) Иессей ДАвида, хăйĕн ывăлне, каланă: пиччÿсем валли пĕр Ефа типĕтнĕ тĕш тырă тата вунă çăкăр ил те хăвăртрах тапăра пиччÿсене леçсе пар;

(18) ку вунă чăкăтне пинпĕве леçсе пар та пиччÿсен сывлăхĕ çинчен, вĕсене мĕн кирли çинчен ыйтса пĕл, тенĕ.

(19) Саул та, вĕсем те, мĕнпур Израиль çынни те Юман айлăмĕнче пулнă, Филистимсене хирĕç çапăç ма хатĕрленнĕ.

(20) Давид ирхине ирех тăрса сурăхĕсене хуралçăна шанса панă та çĕклемне илсе, хăйне Иессей хушнă пек, çула тухнă; вăл лавсем патне пырса çитнĕ, ĕнтĕ çав вăхăтра çар йĕркеленсе тăнă пулнă, кăшкăрашса, çапăçăва хатĕрленнĕ.

(21) Израиль çыннисемпе Филистимсем пĕрпĕрне хирĕç йĕркеленсе тăнă.

(22) Давид хăйĕн çĕклемне лавсен хуралçине парса хăварнă та çар ĕречĕсем патнелле чупса кайнă, унта çитсессĕн хăйĕн пиччĕшĕсене саламланă.

(23) Акă вăл вĕсемпе калаçнă хушăра Голиаф ятлă кĕрешÿçĕ, Геф хулинчи Филистим, Филистимсен ĕретĕнчен мала тухса тăрать те унччен каланă сăмахсенех калать, вĕсене Давид та илтнĕ.

(24) Çав çынна курса, Израиль çыннисем пурте аяккалла тарнă: вĕсем унран шутсăр хăранă.

(25) Израиль çыннисем каланă: çак калаçакан çынна куратăри? Вăл Израиле мăшкăл кăтартасшăн калаçать. Эхер те ăна кам та пулин вĕлерес пулсассăн, патша çав çынна пысăк пуянлăх парнеленĕ пулĕччĕ, вăл ăна хăйĕн хĕрне те качча парĕччĕ, унăн ашшĕн килне те Израильре ирĕклĕ тăвĕччĕ, тенĕ.

(26) Давид хăйпе пĕрле тăракан çынсене каланă: çак Филистима вĕлерекене, Израиле намăсран хăтаракана мĕн тăвĕç? чĕрĕ Туррăн çарне çапла мăшкăллама çак ÿт кастарман Филистим камах вара вăл? тенĕ.

(27) Халăх ăна паçăрхи сăмахсенех каланă: ăна вĕлерекен çынна çавçав кĕтет, тенĕ.

(28) Елиав, Давидăн аслă пиччĕшĕ, вăл çынсемпе мĕн калаçнине илтнĕ те, ДАвида çилленсе, çапла каланă: эсĕ кунта мĕншĕн килтĕн, нумаях та мар сурăхсене пушхирте кама шанса хăвартăн? Эпĕ санăн мăнкăмăллăхна, путсĕр чĕрÿне пĕлетĕп, эсĕ кунта çапăçнине курма килнĕ, тенĕ.

(29) Давид ĕнтĕ: мĕн турăмха эпĕ? калаçрăм çеç мари? тенĕ.

(30) Вăл пиччĕшĕнчен тепĕр çын еннелле çаврăнса тăнă та çав сăмахсенех каланă, халăх ăна унчченхи пекех хуравланă.

(31) Çынсем Давид мĕн каланине илтнĕ те çав сăмахсене Саула каласа панă, лешĕ ăна хăй патне чĕнтернĕ.

(32) Давид вара Саула каланă: çав çынна пула никам та хавшаса ан ÿктĕр; санăн чуру çав Филистимпа çапăçма тухĕ, тенĕ.

(33) Анчах Саул ДАвида çапла каланă: эсĕ çав Филистима хирĕç тухма пултараймастăн, унпа çапăçаймастăн: эсĕ яш ача çеçха, вăл вара çамрăкранпах çар çынни, тенĕ.

(34) Давид Саула каланă: санăн чуру ашшĕ патĕнче сурăх кĕтнĕ, хăш чухне унта çапла та пулкаланă: арăслан е упа пыратчĕ те кĕтÿрен сурăха тытса каятчĕ,

(35) эпĕ ун хыççăн чупаттăмччĕ, ăна тапăнса, унăн çăварĕнчине туртса илеттĕмччĕ; вăл ман çине сиксе ÿксессĕн, эпĕ ăна çилхинчен ярса илеттĕмччĕ те çĕклесе çапаттăмччĕ, вĕлерсех пăрахаттăмччĕ;

(36) санăн чуру арăслана та, упана та вĕлернĕ, çак ÿт кастарман Филистима та çавах кĕтет, мĕншĕн тесессĕн вăл чĕрĕ Туррăн çарне мăшкăллать. [Израиле ан мăшкăллатăр тесе, манăн каяс мари, ăна тĕп тăвас мари? Камах ĕнтĕ çав ÿт кастарман çын?] тенĕ.

(37) Давид татах каланă: мана арăсланпа упаран хăтарнă Çÿлхуçа мана çак Филистимран та хăтарĕ, тенĕ. Саул вара ДАвида: кай, Çÿлхуçа санпа пĕрле пултăр, тенĕ.

(38) Саул ДАвида хăйĕн тумтирне тумлантарнă, пуçне пăхăр калпак тăхăнтартнă, тата ăна тимĕр тум та тăхăнтартнă.

(39) Тумĕ çийĕн, пилĕкĕнчен, Давид унăн хĕçне çакса янă та каллĕмаллĕ уткаласа çÿренĕ, мĕншĕн тесессĕн вăл кун пек çар тумне хăнăхман пулнă; Давид ĕнтĕ Саула çапла каланă: эпĕ кун пек тумпа çÿрейместĕп, эпĕ хăнăхман, тенĕ. Давид вара çакна йăлтах хывса пăрахнă.

(40) Вăл хăй туйине тытнă, çырмаран пилĕк яка чул суйласа илнĕ, вĕсене хăй çумĕнчи кĕтÿç хутаççине чикнĕ; хутаçпа та аллинчи чулравпа филистима хирĕç тухнă.

(41) Филистим та вырăнтан хускалнă, Давид патнелле çывăхарса пынă, ун умĕнче кăрал йăтса çÿрекенĕ пынă.

(42) ДАвида курсассăн, Филистим ун çине йĕрĕнсе пăхса илнĕ, мĕншĕн тесес сĕн Давид çапçамрăк, сарă çÿçлĕ, хитре сăнпитлĕ пулнă.

(43) Филистим ĕнтĕ Давида каланă: мĕн эсĕ мана хирĕç патакпа [та чулпа] килетĕн? эпĕ йытă-им? тенĕ. [Давид: эсĕ йытăран та япăхрах, тенĕ.] Филистим вара ДАвида хăйĕн туррисен ячĕпе ылханнă.

(44) Филистим ДАвида тата çапла каланă: ман патăма килха, эпĕ санăн ÿтне тÿпери кайăксемпе хирти тискер кайăксене пăрахса парăп, тенĕ.

(45) Давид Филистима çапла хуравланă: эсĕ мана хирĕç хĕçпе, сăнăпа тата хулканпа килетĕн, эпĕ вара сана хирĕç эсĕ хурланă Саваоф Çÿлхуçа, Израиль çарĕсен Турри, ячĕпе пыратăп;

(46) паян Çÿлхуçа сана манăн аллăма парĕ, эпĕ сана вĕлерĕп те пуçна касса татăп, [санăн виллÿне тата] Филистимсен çарĕнчи çынсен виллисене тÿпери кайăксемпе çĕр çинчи тискер кайăксене пăрахса парăп, вара пĕтĕм çĕр Израильре Турă пуррине пĕлĕ;

(47) çак пĕтĕм эшкер те курĕ: Çÿлхуçа хĕçпе те сăнăпа хăтармасть, мĕншĕн тесессĕн ку вăл Çÿлхуçа вăрçи, Вăл сире пирĕн алла тытса парĕ, тенĕ.

(48) Филистим Давид патнелле çывăхарма пуçласассăн, Давид васкасах тăшман çарĕ еннелле, Филистима хирĕç, чупса пынă.

(49) Вăл, аллине хутаçа чиксе, унтан чул илнĕ те чулравне тытса чĕвве янă, Филистима çамкаранах лектернĕ, чулĕ çамкине çĕмĕрсе кĕрсех ларнă, вăл вара ÿпне кайса ÿкнĕ.

(50) Филистима Давид çапла чулравпа та чулпа çĕнтернĕ, Филистима тĕл тивертсе вĕлернĕ; Давид аллинче хĕç пулман.

(51) Унтан Давид чупса пынă та, Филистим çине урипе пусса, унăн хĕçне йĕннинчен туртса кăларнă, хĕçпе сулса ярса, унăн пуçне касса татнă; Филистимсем вара, хăйсен паттăрĕ вилнине курсассăн, тарма пуçланă.

(52) Ĕнтĕ Израильпе Иуда арĕсем кар çĕкленнĕ те хавассăн кăшкăрса янă, Филистимсене вĕсем айлăма çитичченех, Аккарон хапхи патне çитичченех хăваласа кайнă. Хĕç айне пулнă Филистимсем Шаарим çулĕ çинче Гефпа Аккарона çитичченех вырт са юлнă.

(53) Филистимсене хăваланă хыççăн Израиль ывăлĕсем каялла таврăннă та вĕсен тапăрне çаратса тухнă.

(54) Давид ĕнтĕ Филистим пуçне илнĕ те ăна Иерусалима кайса панă, унăн кăралне хăйĕн чатăрне хунă.

(55) Саул, Давид Филистима хирĕç тухнине курсассăн, Авениртан, хăйĕн çарпуçĕнчен, çапла ыйтнă: Авенир, ку яш ача кам ывăлĕ пулать? тенĕ. Авенир: патшамăм, санăн чуну сывă пултăрах; эпĕ пĕлместĕп, тенĕ.

(56) Патша каланă: апла пулсан ыйтса пĕл, ку яш ача кам ывăлĕ пулать? тенĕ.

(57) Давид Филистимсене çĕнтерсе каялла килнĕ чухне Авенир ăна Саул патне илсе пынă, Давид аллинче Филистим пуçĕ пулнă.

(58) Саул унран ыйтнă: кам ывăлĕ пулатăн эсĕ, яш ачам? тенĕ. Давид каланă: Вифлеемра пурăнакан Иессей чурун ывăлĕ пулатăп, тенĕ.

18

(1) Давид Саулпа калаçса пĕтерсессĕн, Ионафанăн чунĕ Давид чунĕ çумне çыпçăннă, Ионафан ăна хăйĕн чунне юратнă пекех юратса пăрахнă.

(2) Çав кун Саул ДАвида хăй патне илсе кайнă, ăна ашшĕ килне таврăнма ирĕк паман.

(3) Ионафан Давидпа килĕшÿ тунă, мĕншĕн тесессĕн ăна хăйĕн чунне юратнă пекех юратса пăрахнă.

(4) Ионафан хăйĕн çиелти тумтирне ДАвида хывса панă, ăна хăйĕн ытти тумтирне те, хĕçне те, уххине те, пиçиххине те панă.

(5) Саул ăна кирек ăçта ярсассăн та, Давид пур çĕрте те ĕçе ăслă-тăнлă тунă, Саул вара ăна çар çыннисен пуçлăхĕ туса хунă; çакна пĕтĕм халăх та, Саул тарçисем те ырланă.

(6) Израиль çарĕ Давид Филистима çĕнтернĕ хыççăн каялла таврăннă чухне Израильри пур хуларан та хĕрарăмсем Саул патшана хирĕç савăнăçлăн юрласа та ташласа, тÿнкĕр те кимвал çапса тухнă.

(7) Ентĕ кĕвĕ калакан хĕрарăмсем çапла кăшкăракăшкăра илнĕ: Саул — пиншер çынна, Давид вуншарвуншар пин çын на çĕнтерчĕ!

(8) Саул кулянсах ÿкнĕ, çак сăмах уншăн кăмăллă пулман, вăл ĕнтĕ: ДАвида вуншар пин, мана вара пиншер анчах пачĕç; ăна патшалăх кăна çитмест, тенĕ.

(9) Çав кун хыççăн Саул Давид çине шанмасăр пăхма пуçланă.

(10) Тепĕр кунне çакăн пек пулса тухнă: Турă ирĕкĕпе Саула усал сывлăш тапăннă та, вăл килĕнче тилĕрсеурса çÿренĕ, Давид вара, ытти кунсенчи пекех, кĕсле каланă; Саул аллинче сăнă пулнă. пСаул, ДАвида стена çумне пăталаса лартас тесе, сăнăпа пенĕ; анчах Давид икĕ хутчен пăрăнса ĕлкĕрнĕ.

(12) Саул вара Давидран хăрама пуçланă, мĕншĕн тесессĕн унпа пĕрле Çÿлхуçа пулнă, Саулран Çÿлхуçа пăрăннă.

(13) Саул ăна хăйĕнчен аяккарах пăрнă, ăна пинпÿ туса хунă, Давид вара халăхпа тухсакĕрсе çÿреме пуçланă.

(14) Давид пур ĕçе те ăслă-тăнлă туса пынă, унпа пĕрле Çÿлхуçа пулнă.

(15) Саул вăл питех те ăслă-тăнлă пулнине курса унран хăранă.

(16) ДАвида пĕтĕм Израильпе Иуда юратнă, мĕншĕн тесессĕн вăл вĕсем хушшине тухса çÿренĕ.

(17) Саул ДАвида каланă: акă манăн аслă хĕрĕм Мерова; эпĕ ăна сана качча парăп, эсĕ вара ман патăмра паттăрри пул та Çÿлхуçа вăрçисене ертсе пыр, тенĕ. Саул çапла шухăшланă: ун çинче манăн аллăм ан пултăр, Филистимсен алли пултăр, тенĕ.(18) Анчах та Давид Саула çапла каланă: патша кĕрÿшĕ пулмашкăн кам эпĕ, манăн пурăнăçăмпа ман аттемĕн йăхĕ мĕнех вăл Израильре? тенĕ.

(19) Мерована, Саул хĕрне, ДАвида качча пама вăхăт çитсессĕн вара ăна Мехола çыннине Адриэла качча панă.(20) Анчах ДАвида Саулăн тепĕр хĕрĕ, Мелхола, юратса пăрахнă; çакăн çинчен Саула пĕлтерсессĕн, ку хыпар уншăн кăмăллă пулнă.

(21) Саул çапла шухăшланă: ăна ДАвида качча парсассăн, вăл Давидшăн серепе пулĕ, вара Давид çинче Филистимсен алли пулĕ, тенĕ. Ентĕ Саул ДАвида каланă: эсĕ манпала тепĕр хĕрĕм урлă тăванланăн, тенĕ.

(22) Саул хăйĕн тарçисене çапла хушнă: ДАвида вăрттăн калăр: акă сана патша кăмăллать, сана унăн пĕтĕм тарçи те юратать; эппин, патша кĕрÿшĕ пул тесе систерĕр, тенĕ.

(23) Саул тарçисем çак сăмаха Давид хăлхине çитернĕ. Давид каланă: патша кĕрÿшĕ пуласси сирĕншĕн çăмăл пек туйăнать-им? эпĕ — чухăн, ахаль çын çеç, тенĕ.

(24) Тарçисем Саула каласа панă: Давид акă мĕн калать, тенĕ.

(25) Саул каланă: ДАвида акă çапла пĕлтерĕр: патшана хулăм кирлĕ мар, вăл тăшманĕсене тавăрасшăн, çавăнпа Филистимсен çĕр çыннин хĕрринчи ÿтне кастарнисĕр пуçне урăх нимĕн те ыйтмасть, тейĕр, тенĕ. Саул ĕнтĕ ДАвида Филистимсен аллипе пĕтерме шутланă.

(26) Патша тарçисем çакна ДАвида каласа панă та, вăл патша кĕрÿшĕ пулас шухăша килĕштернĕ.

(27) Палăртнă кунсем çитичченех Давид хăйĕн çыннисемпе пĕрле кайнă та Филистимсен икçĕр çыннине вĕлерсе вĕсен хĕрринчи ÿтне касса илсе килнĕ, патша кĕрÿшĕ пулас тесе, çавна пурне те патша патне илсе пынă. Вара Саул ăна хăйĕн хĕрне Мелхолăна качча панă.

(28) Саул ĕнтĕ Çÿлхуçа Давидпа пĕрле пулнине [тата ăна пĕтĕм Израиль юратнине], ДАвида Саул хĕрĕ Мелхола та юратнине курсапĕлсе тăнă.

(29) Саул Давидран тата хытăрах хăрама пуçланă, вăл пĕтĕм пурăнăçĕ тăршшĕпех унăн тăшманĕ пулса тăнă.

(30) Филисти çулпуçĕсем вăрçа тухсан, вăрçăн малтанхи кунĕсенченех Давид хăйне Саулăн мĕнпур тарçинчен ăслă-тăнлăрах кăтартнă, унăн ячĕ вара çав тери чапа тухнă.

19

(1) Саул Ионафана, хăйĕн ывăлне, тата хăйĕн мĕнпур тарçине Давида вĕлерме каланă; анчах Ионафан, Саул ывăлĕ, ДАвида питĕ юратнă.

(2) Ионафан, ДАвида пĕлтерсе, çапла каланă: манăн Саул аттем сана вĕлересшĕн; ыран сыхлануллă пул; вăрттăн вырăнта пытанса лар; Зэпĕ аттемпе пĕрле хире тухăп та эсĕ пытанса тăракан вырăнта пулăп, аттемпе сан çинчен калаçăп, хам мĕн пĕлнине сана каласа парăп, тенĕ.

(4) Ионафан ĕнтĕ Саула, хăйĕн ашшĕне, Давид çинчен питĕ лайăх каланă, вăл ăна çапла каланă: патша хăйĕн чурине ДАвида хирĕç çылăх ан тутăр: вăл сана хирĕç пырса çылăха кĕмен, вăл саншăн усăллă ĕçсем çеç тунă;

(5) Филисти çыннине тĕп тунă чухне вăл вилĕмле хăрушлăха лекрĕ; Çÿлхуçа вара пĕтĕм Израиле пысăк çăлăнăç пачĕ; эсĕ çавна куртăн, савăнтăн; мĕншĕнха эсĕ, айăпсăр юна хирĕç пырса, çылăха кĕресшĕн, ДАвида сăлтавсăрах вĕлересшĕн? тенĕ.

(6) Саул Ионафана итленĕ, Саул çапла тупа тунă: Çÿлхуçа чĕрĕ, Давид вилес çук, тенĕ.

(7) Ионафан ĕнтĕ ДАвида чĕнсе илнĕ те ăна çав сăмахсене каласа панă, Ионафан вара ДАвида Саул патне илсе пынă, Давид ун патĕнче ĕнер, виçĕмкун пурăннă пекех пурăннă.

(8) Каллех вăрçă пуçланнă, Давид Филистимсене хирĕç çапăçнă, вĕсене вăйлăн аркатса тăкнă, вĕсем унран тарса пĕтнĕ.

(9) Турă ирĕкĕпе Саула каллех усал сывлăш тапăннă, пĕррехинче вăл килĕнче ларнă пулнă, аллинче сăнă пулнă, Давид кĕсле каласа ларнă.

(10) Саул сăннипелен ДАвида стена çумне пăталаса лартасшăн пулнă, анчах Давид Саулран пăрăнса ĕлкĕрнĕ, сăнни стенана тăрăнса ларнă; Давид çав каç тухса тарса çăлăнса юлнă. пДАвида сыхласа тăрса ирччен вĕлерме хушса, Саул хăйĕн тарçисене Давид килне янă. Давида Мелхола, хăйĕн арăмĕ, каланă: эхер те эсĕ çак каç чунна çăлса хăвармасассăн, ыран сана вĕлереççĕ, тенĕ.

(12) Мелхола ДАвида чÿрече витĕр антарса янă, вăл кайнă, тарса хăтăлнă.

(13) Мелхола вара кил йĕрĕхне илнĕ те ăна Давид вырăнĕ çине хунă, пуç вĕçне качака тирĕ хунă, çиелтен тумтирпе витнĕ.

(14) Саул хăйĕн тарçисене ДАвида тытма янă; анчах Мелхола: вăл чирлĕ, тенĕ.

(15) Вара Саул, тарçисене Давида тĕрĕслеме хушса ярса, çапла каланă: ăна вĕлерме ман патăма вырăнĕмĕнĕпех йăтса килĕр, тенĕ.

(16) Тарçăсем çитнĕ те, акă вырăн çинче — тăм кĕлетке, пуç вĕçĕнче — качака тирĕ.

(17) Çакăн хыççăн Саул Мелхолăна каланă: мĕншĕн эсĕ мана çапла улталарăн, манăн тăшмана кăларса ятăн, вăл тартăр терĕни? тенĕ. Мелхола Саула çапла каланă: вăл: мана кăларса яр, унсăрăн эпĕ сана вĕлеретĕп, терĕ, тенĕ.

(18) Давид тарса ÿкнĕ те çăлăннă, вăл Самуил патне Рамăна çитнĕ, хăйне Саул мĕн тунине ăна пĕтĕмпех каласа панă. Вăл Самуилпа пĕрле тухса кайнă, вĕсем Навафра [Рамăра] чарăнса тăнă.

(19) Саула: Давид — Навафра, Рамăра тесе пĕлтернĕ.

(20) Саул хăйĕн тарçисене ДАвида тытма хушса янă, анчах пророкла калаçакан пророк ушкăнне тата вĕсене ертсе пыракан Самуила курсассăн, вĕсем çине Турă Сывлăшĕ аннă та, вĕсем те пророкла калаçма пуçланă.

(21) Çакăн çинчен Саула пĕлтернĕ, вăл вара урăх тарçăсем янă, анчах кусем те пророкла калаçма пуçланă. Каярах тата урăх тарçăсем янă, вĕсем те пророкла калаçма пуçланă.

(22) [Çилленсе çитсе,] Саул хăй те Рамăна тухса кайнă, вара СЕфа теекен вырăнти пысăк çăлкуç патне çитнĕ те: Самуилпа Давид ăçташи? тесе ыйтнă. Ăна: çакăнта, Навафра, Рамăра, тенĕ.

(23) Вăл Рамăри Навафа кайнă, ун çине те Турă Сывлăшĕ аннă, вăл вара Рамăри Навафа çитиччен пророкла калаçса пынă.

(24) Унтан вăл тумтирне хывнă та Самуил умĕнче пророкла калаçнă, çав кунне кунĕпе тата çĕрĕпе тумтир тăхăнмасăр выртнă; çавăнпа ĕнтĕ: «Саул та пророк пулчĕши вара?» теççĕ.

20

(1) Давид, Рамăри Навафран тарса кайса, Ионафан патне çитнĕ те каланă: мĕн турăмши эпĕ, мĕн тĕрĕс марри турăмши, санăн аçу умĕнче мĕнпе çылăха кĕтĕмши, мĕншĕн вăл манăн чуна шыратьха? тенĕ.

(2) [Ионафан] ăна каланă: çук, эсĕ вилместĕн; мана каламасăр атте пысăк ĕç те, пĕчĕк ĕç те тумасть; ку ĕçе те мĕншĕн манран пытармаллаха унăн? кун пекки пулас çук, тенĕ.

(3) Давид тупа туса каланă: санăн аçу эсĕ мана кăмăлланине питĕ лайăх пĕлет, çавăнпа вăл хăйне хăй: «Ионафан çакăн çинчен ан пĕлтĕр, кулянса ан ÿктĕр» тет; Çÿлхуçа чĕрĕ, санăн чуну та чĕрĕ! ĕнтĕ манпала вилĕм хушшинче пĕр утăм çеç юлчĕ, тенĕ.

(4) Ионафан ДАвида каланă: санăн чуну мĕн ыйтнине эпĕ йăлтах тăвăп, тенĕ.

(5) Давид Ионафана каланă: ыран акă çĕнĕ уйăх уявĕ, манăн патшапа юнашар сĕтел хушшинче лармалла; мана тытса ан тăр, каям, эпĕ виçминехи каçчен хирте пытанса пурăнăп.

(6) Эхер те санăн аçу ман çинчен ыйтсассăн, эсĕ: «Давид манран ирĕк ыйтса хăйĕн хулине Вифлееме кайрĕ: вĕсенĕн пĕтĕм йăхĕ унта çулталăкшăн кÿмелли парне парать» те.

(7) Эхер те, çакăнпа килĕшсе, вăл: «юрать» тесессĕн, санăн чуру тăнăçлă çÿрĕ; эхер те тарăхса кайсассăн, пĕлсех тăр, вăл усал ĕç тума шутласа хунă.

(8) Эсĕ вара хăвăн чуруна ырă тусам,— эсĕ хăвăн чурупа Çÿлхуçа умĕнче килĕшÿ тусаччĕ, — манăн мĕнле те пулин айăп пулсассăн, вĕлер мана; мĕншĕнха санăн мана хăвăн аçу патне илсе каймалла? тенĕ.

(9) Ионафан каланă: санпа нимĕн те пулмасть; эхер те аттем сана хирĕç усал ĕç тума шутласа хунине пĕлсессĕн, сана çавăн çинчен пĕлтермĕпи вара? тенĕ.

(10) Давид Ионафана каланă: эхер те аçу сана хаяррăн хуравласассăн, кам пĕлтерĕха мана? тенĕ. пИонафан ДАвида каланă: атяха, хире тухар, тенĕ. Вара иккĕшĕ те хире тухнă.

(12) Ионафан ДАвида каланă: Израилĕн Çÿлхуçа Турри чĕрĕ! эпĕ ыран çак вăхăталла е ыран мар тепĕр кун аттерен пĕтĕмпе ыйтса пĕлĕп; эхер те вăл Давид çинчен кăмăллă калаçсассăн, эпĕ сан патна çын ямăп, сана тÿрех пĕлтермĕп, “Ионафана Çÿлхуçа ăна та, кăна та кăтарттăр, тата ытларах та кăтарттăр. Эхер те манăн атте сана хирĕç усал ĕç тума шутлать пулсассăн, çакна эпĕ сана тÿрех пĕлтерĕп, сана ирĕке ярăп, каях вара: Çÿлхуçа ман аттепе пулнă пек, Вăл санпа пĕрле те пултăр!

(14) Анчах эсĕ те, эпĕ сывах юлас пулсассăн, мана Çÿлхуçа ырăлăхне кÿр.

(15) Эхер те эпĕ вилес пулсассăн, манăн килĕме ан пăрах, нихăçан та — Çÿлхуçа çĕр çинчен Давидăн мĕнпур тăшманне пĕтерсе тăксассăн та — ăна хăвăн ырăлăхна кăтартма ан пăрах, тенĕ.

(16) Ионафан çапла Давид килĕпе килĕшÿ тунă та каланă: Çÿлхуçа Давид тăшманĕсенчен шыраса илтĕр! тенĕ.

(17) Ионафан ĕнтĕ туслăх ячĕпе тупа тунă, мĕншĕн тесессĕн ДАвида вăл хăйĕн чунне юратнă пекех юратнă.

(18) Ионафан ăна каланă: ыран çĕнĕ уйăх уявĕ, сан çинчен ыйтĕç, мĕншĕн тесессĕн санăн вырăну пушах пулĕ;

(19) çавăнпа та виççĕмĕш кунне эсĕ аяла ан та ху унччен пытаннă вырăна васка, Азель чулĕ патне пырса лар;

(20) эпĕ, тĕл пеме тухнă пек, çав еннелле виçĕ çĕмрен вĕçтерĕп;

(21) тарçăма çĕмренсене илме ярăп: «пыр, çĕмренсене илсе кил» тейĕп, эхер те ăна: «авă çĕмренсем хăвăн хыçăнтах, ил вĕсене» терĕм пулсассăн, эсĕ ман патăма пыр, мĕншĕн тесессĕн сана татулăх кĕтет, Çÿлхуçа чĕрĕ, сана нимĕн те пулмĕ;

(22) эхер те тарçăма: «авă çĕмренсем хăвăн умăнтах» терĕм пулсассăн, каях вара: Çÿлхуçа сана кайма хушать;

(23) эпир санпа мĕн калаçнине курсаитлесе тăраканĕ Çÿлхуçа пулчĕ, Вăл ĕмĕрлĕх кÿнтелен, тенĕ.

(24) Давид вара хире пытаннă. Çĕнĕ уйăх уявĕ çитнĕ, акă патша апатланма ларнă.

(25) Патша, йăлана кĕнĕ тăрăх, хăй вырăнне стена çумĕнчи ларкăч çине ларнă, Ионафан Саула хирĕç ларнă, Авенир Саул çывăхне ларнă; Давид вырăнĕ вара пушах пулнă.

(26) Çав кун Саул нимĕн те каламан, мĕншĕн тесессĕн вăл çакă ăнсăртран килсе тухнă, Давид таса мар, тасалма ĕлкĕреймен пулĕ тесе шухăшланă.

(27) Çĕнĕ уйăх уявĕн иккĕмĕш кунĕ те çитнĕ, Давид вырăнĕ вара çаплах пушă пулнă. Çавăн чухне Саул хăйĕн ывăлне Ионафана каланă: мĕншĕнха Иессей ывăлĕ ĕнер те, паян та апата килмерĕ? тенĕ.

(28) Ионафан ĕнтĕ Саула хуравланă: Давид манран Вифлеема кайма ирĕк ыйтса илчĕ;

(29) вăл çапла каларĕ: «кайма ирĕк парсамччĕ мана: пирĕн хулара хамăр тăвансем парне кÿме пуçтарăнаççĕ, пиччем ман пата йыхрав ячĕ; санăн куçу умĕнче ырăлăх тупрăм пулсассăн, каям та пиччемсене курса килем» терĕ; çавăнпа вăл патша апатне килеймерĕ, тенĕ.

(30) Çавăн чухне Саул, Ионафана çилленсе, кăтăрсах кайнă: юрăхсăр, путсĕр ывăл! эсĕ хăвна тата хăвăн аннÿне намăса хăварса, Иессей ывăлĕпе туслашса кайнине пĕлместĕпим эпĕ?

(31) çак тĕнчере Иессей ывăлĕ пурăннă чухне эсĕ те, санăн патшалăху та тытăнса тăраяс çук; халех ун патне çын яр та ăна ман патăма илсе кил: вăл — вилмелли çын, тенĕ.

(32) Ионафан вара Саула, хăйĕн ашшĕне, çапла хуравланă: мĕншĕн вĕлермеллеха ăна? мĕн тунă вăл? тенĕ.

(33) Ывăлне вĕлерсе пăрахаслах, Саул ун çине сăнă ывăтнă. Ионафан вара ашшĕ ДАвида вĕлермех шут тытнине ăнланса илнĕ.

(34) Ионафан, хытах çилленсе кайса, сĕтел хушшинчен тухнă, çĕнĕ уйăх уявĕн иккĕмĕш кунĕнче вăл апат та çимен, мĕншĕн тесессĕн Давидшăн хуйхăрнă, тата хăйне ашшĕ кÿрентернĕшĕн куляннă.

(35) Тепĕр кунхине ирхине, ДАвида каласа хунă вăхăтра, Ионафан хире тухнă, унпа пĕрле тарçă, çамрăк ача, пулнă.

(36) Вăл тарçине каланă: чуп, эпĕ перекен çĕмренсене шыра, тенĕ. Ача чупса кайнă, Ионафан вара çĕмренĕсене тарçăран иртсе кайса малта ÿкмелле пенĕ.

(37) Ача çĕмренсем ÿкнĕ еннелле чупнă, Ионафан ун хыçĕнчен кăшкăрса: авă, çĕмрен сан умăнта, тенĕ.

(38) Вăл тарçи хыçĕнчен тата тепре те кăшкăрса каланă: хăвăртрах чуп, чарăнса ан тăр! тенĕ. Ача Ионафан çĕмренĕсене пуçтарса илнĕ те хуçи патне пынă.

(39) Ача нимĕн те пĕлмен; ку мĕне пĕлтернине Ионафанпа Давид çеç пĕлнĕ.

(40) Ионафан хăйĕн кăралне ачана панă та: куна каялла хулана илсе кай, тенĕ.

(41) Ача кайсассăн, Давид кăнтăр енчен хă парнă та виçĕ хутчен çĕре ÿксе пуççапнă; икĕ тус пĕрпĕрне чуптунă, иккĕшĕ те йĕнĕ, Давид тата хытăрах йĕнĕ.

(42) Вара Ионафан ДАвида каланă: ыррăнсыввăн кай, эпир санпа иксĕмĕр Çÿлхуçа ячĕпе тупа туса: «санпа ман хушшăмра та, санăн вăрлăхупа манăн вăрлăх хушшинче те Çÿлхуçа пултăр» тени ĕмĕрĕмĕре пытăр, тенĕ.

(43) [Давид] ĕнтĕ çула тухнă, Ионафан хулана таврăннă.

21

(1) Давид Номва хулине Ахимелех священник патне пынă. ДАвида курсассăн, Ахимелех аптăраса кайнă, унтан: мĕншĕн эсĕ пĕчченех, мĕншĕн санпала никам та çук вара? тесе ыйтнă.

(2) Давид Ахимелех священника каланă: патша мана пĕр ĕç хушса ячĕ, анчах та вăл: «эпĕ сана мĕншĕн янине, мĕн хушнине никам та ан пĕлтĕр» терĕ, çавăнпа та эпĕ хамăн çыннăмсене пĕр çĕрте хăвартăм; Запла аллу айĕнче мĕн пуррине — пĕр пилĕк çăкăр е мĕн те пулин — пар мана, тенĕ.

(4) Священник ДАвида хуравласа каланă: ман алăра ахаль çăкăр çук, сăваплă çăкăр çеç; эхер те санăн çыннусем хĕрарăмпа хутшăнман пулсассăн, [ан тив, çиччĕр], тенĕ.

(5) Давид священника çапла хуравласа каланă: ĕнер те, виçĕмкун та — çула тухнăранпах — пирĕн яхăнра хĕрарăм пулман, манăн çыннăмсен ÿчĕ таса, паян уйрăмах таса, тенĕ.

(6) Вара священник ăна сăваплă çăкăр панă: унăн Турă умне хумалли парне çăкăрĕсемсĕр пуçне урăх çăкăр пулман, вĕсем вырăнне ĕнтĕ ăшă çăкăрсем хумалла пулнă.

(7) Çав кунхине унта, Çÿлхуçа умĕнче, Саулăн пĕр тарçи пулнă. Вăл Идумея çынни, Доик ятлăскер, Саул кĕтÿçĕсен пуçлăхĕ пулнă.

(8) Давид Ахимелеха каланă: санăн кунта алă айĕнче сăнă е хĕç çуки? патша хушнине тума васкавлăн тухса килтĕм те хампа пĕрле хĕç те, урăх кăрал та илеймерĕм, тенĕ.

(9) Священник каланă: акă Голиафăн — Юман айлăмĕнче хăв тĕп тунă Филистимăн — хĕçĕ, тумтирпе чĕркенĕскер, вăл ефод хыçĕнче выртать; кăмăлу пулсассăн, ил; унсăр пуçне кунта урăххи çук, тенĕ. Давид каланă: кун пеккине урăх тупаяс çук, ăна мана пар, тенĕ. [Лешĕ ăна панă.]

(10) Давид çав кунах Саулран тарса кайнă та Геф патши Анхус патне çитнĕ. пТарçисем Анхуса каланă: çакă вăл Давид, леш çĕршывăн патши, мариха? вăйă картинче ун çинчен: «Саул — пиншер çынна, Давид вуншарвуншар пин çынна çĕнтерчĕ» тесе юрламастчĕçиха? тенĕ.

(12) Давид çак сăмахсене чĕрине хывнă та Анхусран, Геф патшинчен, хытах хăраса ÿкнĕ.

(13) Вара вăл вĕсен умĕнче хăйĕн сăнпитне улăштарнă, вĕсен куçĕ умĕнче ăссăра пенĕ, алăксем çине темĕн чĕркеленĕ, [аллисене тăрмаланă,] сухалĕ çине сĕлекине юхтарнă.

(14) Анхус ĕнтĕ хăйĕн чурисене каланă: курмастăрим, вăл ăсран тайăлнă çын; мĕншĕн эсир ăна ман патăма илсе килтĕр?

(15) ман патăмра ăсран тайăлнă çын сахалим, эсир ăна мĕншĕн илсе килтĕр, ман умăмра ухмахла хăтланчăкне кăтартмаи? çакă та ман çуртăма кĕрĕи вара? тенĕ.

22

(1) Давид унтан кайнă та Одолламри çĕр хăвăлне тарса пытаннă, унăн пиччĕшĕсем тата ашшĕн пĕтĕм кил-йышĕ çавна илтнĕ те ун патне пынă.

(2) Ун патне ĕнтĕ хĕнхур тÿсекенсем, парăмшăн асапланакансем, чунчĕри хуçăлнă çынсем пуçтарăннă, вăл вĕсенĕн пуçлăхĕ пулса тăнă; унпа пĕрле тăватçĕре яхăн çын пулнă.

(3) Давид ку вырăнтан Моаври Массифăна кайнă та Моав патшине çапла каланă: эпĕ Турă хама мĕн тăвассине пĕличчен манăн аттепе анне сирĕн патăрта пурăнччăрччĕ, тенĕ.

(4) Вĕсене вăл Моав патши патне илсе пынă, вĕсем вара Давид пытанса пурăннă вăхăтра тăршшĕпех унта пурăннă.

(5) Анчах Гад пророк ДАвида каланă: ку хÿтлĕхре ан юл, хускал, Иуда çĕрне кай, тенĕ. Давид тухса кайнă та Херет вăрманне çитнĕ.

(6) Саул ĕнтĕ Давид па унăн çынннсем унта пырса çитнине илтнĕ. Саул ун чухне Гивăра ту çинчи юман айĕнче ларнă, унăн аллинче сăнă пулнă, ăна хăйĕн пĕтĕм тарçи хупăрласа тăнă.

(7) Хăйне хупăрласа тăракан тарçисене Саул çапла каланă: итлĕрха, Вениамин ывăлĕсем! Иессей ывăлĕ сире пурне те уйсемпе иçĕм çырли пахчисем паратьи вара, сире пурне те пинпÿсемпе çĕрпÿсем тăватьи?

(8) мĕн эсир пурте мана хирĕç каварлашнă, манăн ывăл Иессей ывăлĕпе туслашнă чухне çавăн çинчен мана никам та пĕлтермерĕ, манăн ывăл мана хирĕç манăн чурана вăрттăн кавар тума хĕтĕртнĕ,— ку халĕ паллă ĕнтĕ,— çавăн чухне мĕншĕн эсир мана хĕрхенмерĕр, мĕншĕн çавна мана уçса памарăр? тенĕ.

(9) Саул тарçисемпе пĕрле тăракан Идумея çынни Доик çапла хуравласа каланă: эпĕ Иессей ывăлĕ Номва хулине Ахитув ывăлĕ Ахимелех патне килнине куртăм,

(10) лешĕ уншăн Çÿлхуçана тархасларĕ, ăна апатçимĕç те, Голиаф филистимăн хĕçне те пачĕ, тенĕ. пПатша вара Ахимелеха — Ахитув ывăлне, священника — тата унăн ашшĕн пĕтĕм кил-йышне, Номвăри священниксене, чĕнтерсе килме çын янă; вĕсем пурте патша патне çитнĕ.

(12) Саул: итлеха, Ахитув ывăлĕ, тенĕ. Лешĕ хуравланă: эпĕ кунтах, хуçамăм, тенĕ.

(13) Саул ăна каланă: эсир, Иессей ывăлĕпе иксĕр, мĕншĕн мана хирĕç каварлашнă, мĕншĕн эсĕ ăна çăкăр тата хĕç панă, уншăн Турра тархасланă,— ку халĕ паллă ĕнтĕ,— вăл мана хирĕç тăтăр, вăрттăн кавар тутăр терĕн-им? тенĕ.

(14) Ахимелех патшана хуравласа каланă: мĕнпур чуру хушшинче Давид пек шанчăклă çын кам пурха тата? вăл — патша кĕрÿшĕ те, эсĕ хушнине пурăнăçа килтерекенĕ те, ăна сан кил-йышу та хисеплет.

(15) Уншăн эпĕ халĕ çеç Турра тархаслама пуçланăи вара? Çук, патшамăм, хăвăн чуруна тата ман аттемĕн кил-йышне ан айăпла: ку ĕç çинчен санăн чуру нимĕн те пĕлмест, тенĕ.

(16) Патша каланă: санăн вилмелле пулать, Ахимелех, санăн та, аçун пĕтĕм кил-йышĕн те вилмелле пулать, тенĕ.

(17) Саул хăйпе юнашар тăракан сыхлавçисене çапла каланă: кайăр та Çÿлхуçа священникĕсене вĕлерсе тухăр — вĕсем те Давидпа пĕр сăмахлă, вĕсем те, вăл тарнине пĕлсе тăрсах, мана нимĕн те каламан, тенĕ. Анчах патша тарçисем Çÿлхуçа священникĕсене вĕлерме алă çĕклесшĕн пулман.

(18) Вара патша Доика каланă: эсĕ кай, священниксене эсĕ вĕлерсе тух, тенĕ. Идумея çынни Доик кайнă та священниксене тапăннă, йĕтĕн ефод тăхăнса çÿрекенскерсене çав кун сакăрвун пилĕк* ара вĕлерса тухнă;

(19) Номвăна та, священниксен хулине, хĕçпе аркатса тăкнă; арçынсемпе хĕрарăмсене, яш ачасемпе пĕчĕк ачасене, вăкăрне, ашакне, сурăхне — пĕтĕмпе хĕçпе касса тăкнă.

(20) Ахитув ывăлĕн Ахимелехăн пĕр ывăлĕ çеç, Авиафар ятлăскер, хăтăлса юлнă, вăл Давид патне тарса ÿкнĕ.

(21) Авиафар ДАвида ĕнтĕ Саул Çÿлхуçа священникĕсене вĕлерни çинчен каласа панă.

(22) Давид Авиафара каланă: çав кун, Идумея çынни Доик унта пулнă кун, вăл Саула евитлессе пĕлтĕм эпĕ; санăн аçу килĕнчи пур чуншăн та эпĕ айăплă;

(23) юл ман патăмра, ан хăра: манăн чуна шыракан санăн чунна та шырĕ; эсĕ ман патăмра сыхлăхра пулăн, тенĕ.

23

(1) Давида çапла тесе хыпарланă: акă Филистимсем Кеиле тапăннă та анкартисене çаратаççĕ, тенĕ.

(2) Давид ĕнтĕ Çÿлхуçаран тархасласа ыйтнă: каймаллаи манăн, çав Филистимсене çĕнтерейĕпи эпĕ? тенĕ. Çÿлхуçа ДАвида хуравланă: кай, эсĕ Филистимсене çĕнтерĕн те Кеиле хăтарăн, тенĕ.

(3) Анчах Давидпа пĕрле пулнисем ăна каланă: эпир кунта Иудейăра та хăратпăр, Филисти çарĕсене хирĕç Кеиле мĕнле каясха пирĕн? [эпир Филистимсен тыткăнне лекĕпĕр,] тенĕ. * Грексен куçарăвĕнче: виççĕр пилĕк.

(4) Давид каллех Çÿлхуçаран тархасласа ыйтнă та, Çÿлхуçа ăна хуравласа каланă: тăр та Кеиле кай — Эпĕ Филистимсене санăн аллуна парăп, тенĕ.

(5) Давид хăйĕн çыннисемпе Кеиле кайнă, Филистимсемпе çапăçнă, вĕсен выльăхчĕрлĕхне хăваласа тухнă, вĕсене вăйлă аркатнă, çапла вара Давид Кеильре пурăнакансене çăлса хăварнă.

(6) Авиафар, Ахимелех ывăлĕ, Давид патне тарса [унпа пĕрле] Кеиле кайнă чухне хăйпе пĕрле ефодне те илсе пынă.

(7) Саула ĕнтĕ Давид Кеиле çитни çинчен хыпар çитернĕ, Саул вара каланă: Турă ăна манăн аллăма пачĕ: хапхаллă та çăраллăсăлăплă хулана кĕрсе, вăл хăйне хăй питĕрсе лартрĕ, тенĕ.

(8) Вара Саул пĕтĕм халăха вăрçă вăрçма — Кеиле кайма, Давидпа унăн çыннисене хупăрласа илме — пуçтарнă.

(9) Саул усал ĕç шухăшласа хунине пĕлсессĕн, Давид Авиафар священника каланă: [Çÿлхуçа] ефодне илсе кил, тенĕ.

(10) Давид вара çапла каланă: эй Израилĕн Çÿлхуçа Туррийĕ! Санăн чуру илтрĕ ĕнтĕ: Саул мана пула Кеиле çитме, хулана аркатсатустарса тухма хатĕрленет.

(11) Кеиль çыннисем мана унăн аллине тыттарса яраççĕи? Санăн чуру илтнĕ пек, Саул кунта килети? Эй Израилĕн Çÿлхуçа Туррийĕ! Хăвăн чуруна уççăн пĕлтерсемччĕ! тенĕ. Çÿлхуçа ăна: килет, тенĕ.

(12) Давид тата каланă: Кеиль çыннисем мана тата манăн çыннăмсене Саул аллине тыттарса яраççĕи? тенĕ. Çÿлхуçа: тыттарса яраççĕ, тенĕ.

(13) Вара Давидпа унăн çыннисем, ултçĕр çынна яхăн, хускалнă та Кеильрен тухса кайнă, ăçта май килнĕ, çавăнта çÿренĕ. Саула ĕнтĕ Давид Кеильрен тухса тарни çинчен пĕлтернĕ те, вăл унта кайман та.

(14) Давид вара пушхирте çын çÿремен вырăнта, каярах Зиф пушхирĕнчи ту çинче пытанса пурăннă. Саул ăна кашни кун шыранă; анчах Турă ДАвида унăн аллине паман.

(15) Давид хăйĕн чунне Саул епле шыранине курнă; Давид Зиф пушхирĕнчи вăрманта пурăннă.

(16) Ионафан ĕнтĕ, Саул ывăлĕ, Давид патне вăрмана пынă, хăйĕн тусне: «Çÿлхуçана шан» тесе, вăйхал кÿнĕ,

(17) ăна çапла каланă: ан хăра, Саул аттем сана шыраса тупаймĕ, эсĕ Израиль патши пулăн, эпĕ сан хыççăн иккĕмĕшĕ пулăп; Саул аттем те çакна пĕлсе тăрать, тенĕ.

(18) Вĕсем Çÿлхуçа умĕнче хăйсем хушшинче килĕшÿ тунă; Давид вăрманта юлнă, Ионафан хăйĕн килне кайнă.

(19) Зиф çыннисем Саул патне Гива хулине пынă та каланă: Давид пирĕн патăмăрта, çын çÿремен вырăнта, вăрманта, Иесимонран сылтăмарах ларакан Гахил сăрчĕ çинче, пытанса пурăнать;

(20) эппин, кăмăлу пулсассăн, патша, кай çавăнта; пирĕн тивĕç ăна патша аллине тытса парасси пулĕ, тенĕ.

(21) Саул вĕсене каланă: мана хĕрхеннĕшĕн сире Çÿлхуçа пиллĕх парĕ;

(22) кайăр, тĕплĕнрех тĕрĕслесе пăхăр, унăн çулнейĕрне, ури ярса пуснă вырăна тĕпчĕр, ăна çавăнта курнă çынсенчен ыйтса пĕлĕр — мана вăл питех те чее пулни çинчен калаççĕ;

(23) вăл пытанса пурăнакан пĕтĕм хÿтлĕх вырăна сăнаса тăрăр, ман патăма тĕрĕс хыпарпа килĕр, вара эпĕ сирĕнпе пĕрле кайăп; вăл çакă çĕр çинчех пулсассăн, эпĕ ăна Иуда çĕрĕнчи пинпин çын хушшинче шыраса тухăп, тенĕ.

(24) Лешĕсем вара Зиф хулине Саултан маларах тухса кайнă. Давидпа унăн çыннисем Иесимонран сылтăмарах, Маон пушхирĕнче тÿремлĕхре, тăнă.

(25) Саул хăйĕн çыннисемпе ăна шырама кайнă. Анчах ДАвида çакăн çинчен пĕлтернĕ те, вăл вара, чул ту енне куçса, Маон пушхирĕнчех юлнă. Саул çавна илтнĕ те Давид хыççăн Маон пушхирне васканă.

(26) Саул тăвăн пĕр енĕпе пынă, Давид хăйĕн çыннисемпе тăвăн тепĕр енче пулнă. Давид Саулран аяккарах кайма васканă чухне, Саул хăйĕн çыннисемпе çавра çулпа кайса, Давидпа унăн çыннисен çулне пÿлсе вĕсене ярса тытасшăн çÿренĕ чухне

(27) Саул патне хыпарçă çитнĕ те каланă: васкасах каялла таврăн: Филистимсем пирĕн çĕр çине тапăнчĕç, тенĕ.

(28) ДАвида йĕрлеме пăрахса, Саул каялла çаврăннă та филнстнмсене хирĕç кайнă; çавăнпа çак вырăна СелаГаммахлекоф {Уйăрса тăракан чакăл ту}тесе ят панă.

24

(1) Давид унтан кайнă та ЕнГадди теекен çĕрте сыхă вырăнта пурăннă.

(2) Саул Филистимсем патĕнчен таврăнсассăн, ăна çапла каласа хыпарланă: Давид ЕнГадди пушхирĕнче çÿрет, тенĕ.

(3) Саул Израильри чи паттăр арсенчен виçĕ пин çын суйласа илнĕ те ту качакисем пурăнакан сăртту тăрăх Давидпа унăн çыннисене шырама кайнă.

(4) Вĕсем çул хĕрринчи сурăх карти патне пырса тухнă; унта çĕр хăвăлĕ пулнă, Саул унта тула тухма кĕнĕ; Давидпа унăн çыннисем вара çĕр хăвăлĕнче шаларах ларнă.

(5) ДАвида унăн çыннисем каланă: Çÿлхуçа сана: «Эпĕ санăн тăшманна сан аллуна парăп, эсĕ ăна мĕн тăвас тенине тăвăн» тесе каланăччĕ, акă çав кун çитрĕ, тенĕ. Давид тăнă та шăппăн кăна Саулăн çиелти тумтирĕн аркине касса илнĕ.

(6) Анчах çакăн хыççăн хăй Саул тумтирĕн аркине касса илнишĕн Давидăн чĕри ыратса кайнă.

(7) Вăл хăйĕн çыннисене каланă: хамăн хуçамăм çине, Çÿлхуçа çу сĕрсе янă çын çине, алă хума Çÿлхуçа мана ирĕк ан патăр, мĕншĕн тесессĕн вăл — Çÿлхуçа çу сĕрсе янă çын, тенĕ.

(8) Çак сăмахпа Давид хăйĕн çыннисене тытса чарнă, вĕсене Саула тапăнма паман. Саул ĕнтĕ çĕр хăвăлĕнчен тухнă та хăй çулĕпе кайнă.

(9) Давид та çĕр хăвăлĕнчен тухнă, вăл Саул хыççăн: хуçамăм, патшамăм! тесе кăшкăрнă. Саул каялла çаврăнса пăхнă, Давид [ăна] çĕр çине ÿксе пуççапнă.

(10) Вара Давид Саула каланă: мĕншĕн эсĕ «Давид сана хирĕç усал ĕç тăвасшăн» теекен çынсен сăмахне итлетĕн? иАкă паян хăвăн куçупа хăвах куртăн, Çÿлхуçа сана çĕр хăвăлĕнче манăн аллăма пачĕ; сана вĕлерме сĕнекенсем те пулчĕç; анчах эпĕ сана хĕрхентĕм те: «хамăн хуçамăм çине аллăма çĕклеместĕп, вăл — Çÿлхуçа çу сĕрсе янă çын» терĕм.

(12) Аттеçĕм! манăн аллăмри тумтирÿн арки вĕçне пăхха; эпĕ сан тумтирÿн аркине касса илтĕм, хăвна вĕлермерĕм; пĕлсеĕненсе тăр: манра усаллăх та, каварлăх та çук; эпĕ, сана хирĕçле ĕç туса, çылăха кĕмен; эсĕ вара манăн чунăма шыратăн, эсĕ ăна пĕтересшĕн.

(13) Ĕнтĕ санпа ман хушшăмăрти ĕçсене Çÿлхуçа татса патăр, Çÿлхуçа сана маншăн тавăртăр; анчах та манăн аллăм сана тĕкĕнес çук;

(14) авалхи каларăш: «йĕркесĕр çынран йĕркесĕр ĕç çуралать» тет. Манăн аллăм вара сана тĕкĕнес çук.

(15) Кама хирĕç тухрĕха Израиль патши? Кам хыççăн хăвалатăн эсĕ? Вилĕ йытă хыççăн, ниме тăман чĕрчун, пăрçа, хыççăн.

(16) Сут тăваканни Çÿлхуçа пултăр, санпа ман хушшăмăрти тавăçа татса патăр. Вăл манăн ĕçе тĕпчесетишкерсе тухĕ те мана санăн аллунтан хăтарĕ, тенĕ.

(17) Давид çак сăмахсене Саула каласа пĕтерсессĕн, Саул каланă: санăн сассуи ку, Давид ывăлăм? тенĕ. Вара Саул кăшкăрсах йĕрсе янă,

(18) ĕнтĕ ДАвида çапла каланă: эсĕ манран тÿрĕрех — эсĕ мана ырăпа тавăртăн, эпĕ сана усалпа тавăртăм;

(19) мана ырă туса, çакна эсĕ паян кăтартса патăн: Çÿлхуçа мана хăвăн аллуна панă хыççăн та мана вĕлермерĕн.

(20) Хăйĕн тăшманне шыраса тупнă хыççăн камха ăна ырă çула кăларса ятăр? Паян маншăн тунă ĕçшĕн Çÿлхуçа сана ырăлăх парĕ.

(21) Халĕ ĕнтĕ эпĕ пĕлсех тăратăп: эсĕ патша пулатăн, Израиль патшалăхĕ санăн аллунта çирĕп тăрĕ.

(22) Эппин, эпĕ вилнĕ хыççăн манăн тăхăмсене тĕп тумастăп тесе, аттем килĕнче манăн ятăма пĕтерместĕп тесе, Çÿлхуçа умĕнче тупа ту, тенĕ.

(23) Давид Саула тупа тунă. Саул хăйĕн килне кайнă, Давидпа унăн çыннисем вара çирĕплетнĕ хÿтлĕх вырăна хăпарнă.

25

(1) Ĕнтĕ Самуил вилнĕ; мĕнпур Израиль халăхĕ пухăннă та уншăн хÿхленĕ, ăна хăйĕн килĕнче, Рамăра, пытарнă. Давид вара Фаран пушхирне аннă.

(2) Маон хулинче пĕр çын пурăннă, унăн ят çĕрĕ, пурлăхĕ Кармилта пулнă, вăл питĕ пуян пулнă; вăл виçĕ пин пуç сурăх, пин пуç качака тытнă; сурăх çăмĕ каснă чухне вăл Кармилта пулнă.

(3) Çав çынна Навал тесе чĕннĕ, унăн арăмне Авигея тесе чĕннĕ; çак хĕрарăм питĕ ăслă та хитре сăнпитлĕ пулнă, упăшки вара хаяр та усал кăмăллă пулнă; вăл Халев йăхĕнчен пулнă.

(4) Пушхирте тăракан Давид ĕнтĕ Навал [Кармилта] сурăх çăмĕ касни çинчен илтнĕ.

(5) Давид унта хăйĕн çыннисене — вунă яш ачана — янă, яш ачасене вăл çапла каланă: Навал патне Кармила хăпарăр та ăна ман ятăмран саламлăр

(6) тата çапла калăр: «[сывăи?] сана, санăн килне, санăн мĕн пуррине пурне те тăнăçлăх пултăр;

(7) эсĕ сурăх çăмĕ касни çинчен илтрĕм эпĕ. Акă санăн кĕтÿçÿсем пирĕн таврарах çÿрерĕç, эпир вĕсене кÿрентермерĕмĕр, вĕсем Кармил тăвĕ çинче çÿренĕ вăхăтра вĕсен нихăçан та нимĕн те çухалмарĕ;

(8) тарçусенчен ыйтха, вĕсем те çапла калĕç; эппин, манăн тарçăмсене кăмăл тусам: эпир ырă сунса килтĕмĕр; хăвăн чурусене тата Давид ывăлна хăвăн аллу мĕн пама пултарнине парсамччĕ» тейĕр, тенĕ.

(9) Ĕнтĕ Давид çыннисем тухса кайса Навал патне çитнĕ те ăна Давид сăмахĕсене пĕтĕмпех каласа панă та шăпланнă.

(10) Навал [сиксе тăнă та] Давид тарçисене çапла хуравласа каланă: Давид камха вăл? Иессей ывăлĕ камха тата? хальхаççăн хăйсен хуçинчен тарса çÿрекен чурасем нумайланса кайрĕç; пэпĕ ку çынсем ăçтан килнине те пĕлместĕп, манăн вара хамăн çăкăра, хамăн шыва, [хамăн эрехе] тата сурăх çăмĕ илекенсем валли хатĕрлесе хунă ашкакая çак çынсене параси? тенĕ.

(12) Давид çыннисем вара хăйсен çулĕпе каялла кайнă, çаврăнса çитнĕ те çак сăмахсене йăлтах ДАвида каласа панă.

(13) Çавăн чухне Давид хăйĕн çыннисене каланă: кашнийĕ пилĕкрен хĕçĕре çакса ярăр, тенĕ. Пурте пилĕкрен хĕçне çакса янă, Давид хăй те хĕç çакса янă, вара Давид хыççăн тăватçĕр çынна яхăн тухса кайнă, икçĕр çынни лавсемпе юлнă.

(14) Авигейăна, Навал арăмне, пĕр тарçи çапла пĕлтернĕ: Давид пирĕн хуçана сывлăх сунма пушхиртен хăйĕн çыннисене янă, анчах хуçа вĕсемпе питĕ тÿрккес калаçрĕ;

(15) çав çынсем пире ырă çеç турĕç, вĕсем пире кÿрентермен, вĕсемпе пĕрле хирте çÿренĕ чухне пирĕн нимĕн те çухалман;

(16) эпир вĕсен çывăхĕнче кĕтÿ кĕтсе çÿренĕ чухне вĕсем пирĕншĕн ир те, каç та шанчăклă хÿтлĕх пулчĕç;

(17) апла мĕн тумалли çинчен шухăшласа пăх: пирĕн хуçана, унăн пĕтĕм кил-йышне пурпĕрех инкек кĕтет, вăл вара — усал çын, унпа калаçма та çук, тенĕ.

(18) Çавăн хыççăн Авигея васкаварлăн икçĕр çăкăр, икĕ такмак эрех, пĕçерсехатĕрлесе хунă пилĕк сурăх ашĕ, пилĕк виçе типĕтнĕ тĕш тырă, çĕр çыхă иçĕм çырли тата икçĕр çыхă смоква çырли илнĕ те çакна ашаксем çине тиесе хунă;

(19) вара тарçисене çапла каланă: эсир ман умран утăр, эпĕ сирĕн хыççăн пырăп, тенĕ. Хăйĕн упăшкине Навала вăл нимĕн те каламан.

(20) Вăл, ашак çинче ларса, ту кукăрĕсемпе аннă чухне акă ăна хирĕç Давидпа унăн çыннисем килеççĕ, вăл ĕнтĕ вĕсемпе тĕл пулнă.

(21) Давид каланă: çапла çав, ку çын пурлăхне пушхирте кăлăхах сыхларăм эпĕ, унăн пурлăхĕнчен нимĕн те çухалмарĕ; вăл вара мана ырăшăн усалпа тавăрать;

(22) тул çутăличчен эпĕ Навал кил-йышĕнчи хÿме çумне шăракансенчен пĕрне те пулин чĕрĕ хăварас пулсассăн, Турă мана ăна та, кăна та кăтарттăр, тата ытларах та кăтарттăр, тенĕ.

(23) ДАвида курсассăн, Авигея васкасах ашак çинчен аннă та Давид умне ÿпне ÿксе пуççапнă;

(24) унăн ури умне ÿксе çапла каланă: хуçамăм, эпĕ çылăха кĕтĕм; хăвăн хăрхăмна хăвна калама ирĕк парсамччĕ, хăрхăмун сăмахĕсене итлесемччĕ.

(25) Хуçамăм çав усал çын çине, Навал çине, ан пăхтăр: унăн ячĕ мĕнле, хăй те çавăн евĕрлех. Вăл Навал* ятлă, ăссăрлăхĕ те хăйпе пĕрлех ĕнтĕ. Эпĕ вара, санăн хăрхăму, хуçамăн тарçисене, эсĕ янăскерсене, курмарăм.

(26) Хуçамăм, Çÿлхуçа чĕрĕ, санăн чуну та чĕрĕ! Çÿлхуçа сана паян юн юхтарма ирĕк памĕ, санăн аллуна тавăрас шухăшран тытса чарĕ; ĕнтĕ халĕ санăн тăшманусем, манăн хуçамăма хирĕç усал ĕç тăвас теекенсем, Навал пек пулччăр.

(27) Хуçамăма ĕçлесе тăракан тарçисене памашкăн санăн хăрхăму хуçамăм патне акă çак парнесене илсе килчĕ.

(28) Хăрхăмун айăпне каçарсам; Çÿлхуçа манăн хуçамăн килне çирĕплетĕ, мĕншĕн тесессĕн хуçамăм Çÿлхуçа вăрçинче кĕрешет, пĕтĕм пурăнăçу тăршшĕнче те санра усаллăх тупăнмĕ.

(29) Эхер те пĕрпĕр çын сана йĕрлеме е санăн чунна шырама пикенсессĕн, манăн хуçамăн чунĕ Çÿлхуçа Турру аллинчи пурăнăç тĕввипе çыхăнĕ, тăшманусен чунне вара Вăл чулравпа пенĕ пек ывăтса ярĕ.

(30) Çÿлхуçа манăн хуçамăм çинчен мĕн ырă каланине йăлтах туса çитерсессĕн, сана Израиль çулпуçне лартсассăн,

(31) санăн çакăнта ахалех юн тăкнăшăн, хăвна тавăруран тытса чарманшăн пăшăрханмалла, ÿкĕнмелле пулмĕ. Çÿлхуçа манăн хуçама ырăлăх кÿрĕ, вара хăвăн хăрхăмна аса илĕн [те ăна ырă тăвăн], тенĕ.

(32) Давид Авигейăна каланă: сана паян ман патăма янă Израилĕн Çÿлхуçа Туррийĕ мухтавлă;

(33) санăн ăсу та пиллĕхлĕ, эсĕ ху та пиллĕхлĕ: эсĕ мана паян юн тăкма, хамшăн тавăрма памарăн.

(34) Израилĕн Çÿлхуçа Туррийĕ чĕрĕ, мана Вăл сана усал тăвасран тытса чарчĕ, эхер те эсĕ ман патăма васкаса килмен пулсассăн, эпĕ тул çутăличчен Навал кил-йышĕнчи пĕр арçыннине те чĕрĕ хăвармастăмччĕ, тенĕ.

(35) Давид вара ун аллинчен вăл илсе килнĕ апатçимĕçе илнĕ те çапла каланă: ĕнтĕ килне ыррăнсыввăн кай; акă эпĕ сана итлерĕм, ĕнтĕ эсĕ мĕн ыйтнине * Навал — ăссăр. тăвăп, тенĕ.

(36) Авигея Навал патне çитнĕ, акă унăн çуртĕнче, патша килĕнчи пек, ĕçкĕçикĕ пынă: Навал чунчĕри те хавасланнăмĕн; вăл хăй питĕ ÿсĕр пулнă; арăмĕ ăна мĕн ирчченех пĕр сăмах та каламан, ун пек те, кун пек те каламан.

(37) Ирхине, Навал урăлса çитсессĕн, арăмĕ ăна мĕн курниилтнине каласа панă, ĕнтĕ Навалăн чĕри тапма чарăннă пекех пулнă, Навал чул пек хытса тăнă.

(38) Тепĕр вунă кунран Çÿлхуçа Навала хускалаймиех тунă, лешĕ вилсе выртнă.

(39) Давид Навал вилнине илтнĕ те каланă: Çÿлхуçа мухтавлă, Вăл Навала мана намăс кăтартнăшăн тавăрчĕ тата Хăйĕн чурине усал ĕç тăвасран çăлса хăварчĕ; Çÿлхуçа Навалăн çиллине Навал пуçĕ çинех ячĕ, тенĕ. Давид вара хăй Авигейăна качча илетĕп тесе пĕлтерме ун патне çын янă.

(40) Давид тарçисем Авигея патне Кармила çитнĕ те ăна çапла каланă: Давид пире сана качча илесси çинчен пĕлтерме ячĕ, тенĕ.

(41) Авигея вара çĕре çити тайăлнă та: акă эпĕ санăн хăрхăму пулма, хуçамăн тарçисен урине çуса тăма хатĕр, тенĕ.

(42) Авигея васкасах пуçтарăннă та ашак çине ларнă, унпа пĕрле пилĕк тарçи пынă; вăл Давид çыннисем хыççăн кайнă, çапла Давид арăмĕ пулса тăнă.

(43) Давид тата Изреельри Ахиноамăна качча илнĕ, вĕсем иккĕшĕ те унăн арăмĕсем пулнă.

(44) Саул вара хăйĕн хĕрне Мелхолăна, Давид арăмне, Галлимра пурăнакан Лаиш ывăлне Фалтие качча панă.

26

(1) Саул патне Гивăна [кăнтăр енчен] зифейсем çитнĕ те каланă: Давид пирĕн патăмăрта, Иесимонран сылтăмарах, Гахила сăрчĕ çинче, пытанса пурăнать, тенĕ.

(2) Саул тÿрех хускалнă та, ДАвида Зиф пушхирĕнче шырамашкăн хăйпе пĕрле Израильсен чи паттăр виçĕ пин арне илсе, Зиф пушхирне аннă.

(3) Саул Иесимонран сылтăмарах, Гахила сăрчĕ çинче, çул хĕрринче, чарăнса тăнă; Давид ун чухне пушхирте пулнă, вăл хăй хыççăн çак пушхире Саул çитнине асăрханă;

(4) Давид йĕрлевçĕсем янă та Саул чăнах та [Кеильрен] килнине пĕлнĕ.

(5) Давид [вăрттăн] тухса кайнă та Саул тапăрăн ларса тухнă вырăна çитнĕ, вăл Саул ăçта çывăрнине те, Авенир — Нир ывăлĕ, Саул çарпуçĕ — ăçта çывăрнине те курнă. Саул чатăрта çывăрнă, халăх ун тавра вырăнаçса тухнă.

(6) Давид хет çыннине Ахимелеха тата Авессана — Саруия ывăлне, Иоав пĕртăванне — çапла каланă: Саул тапăрне кам манпа пĕрле пырать? тенĕ. Авесса: санпа эпĕ пыратăп, тенĕ.

(7) Давид Авессапа пĕрле Саул çыннисем патне çĕрле çитнĕ; акă Саул чатăрта çывăрать, сăннине хăй пуçелĕкĕ çумне тăрăнтарнă; Авенир тата халăх ун йĕритавра выртаççĕ.

(8) Авесса ДАвида каланă: паян Турă хăвăн тăшманна санăн аллуна пачĕ; эппин, ирĕк парсам, эпĕ ăна сăннăмпа пĕрре чиксех çĕр çумне пăталаса лартăп, иккĕмĕш хут чикмелле пулмĕ, тенĕ.

(9) Анчах Давид Авессана каланă: ан вĕлер ăна: Турă çу сĕрсе янă çын çине алă çĕклекене хăçан хаса паманни пур? тенĕ.

(10) Давид тата каланă: Çÿлхуçа чĕрĕ! ăна Çÿлхуçа тĕп тутăр е, кунĕ çитсессĕн, хăех вилĕ, е вăрçа кайса пĕтĕ; мана вара Çÿлхуçа Хăй çу сĕрсе янă çын çине алă çĕклеме ирĕк ан патăрах; иунăн пуçелĕкĕ тĕлĕнчи сăннине тата шыв савăтне ил те, хамăр патăмăра кайăпăр, тенĕ.

(12) Давид Саулăн пуçелĕкĕ тĕлĕнче тăнă сăннипе шыв савăтне илнĕ те, вĕсем хăйсем патне кайнă; çавна никам та курман, никам та пĕлмен, никам та вăранман, пурте çывăрнă: Çÿлхуçа вĕсем çине йывăр ыйхă янă.

(13) Давид тепĕр енне каçнă та аякри ту тăррине тăнă; вĕсен хушши чылаях пулнă.

(14) Давид халăха тата Авенира, Нир ывăлне, кăшкăрса чĕнсе каланă: итлеха, Авенир, тенĕ. Лешĕ: кам эсĕ, мĕн кăшкăратăн, мĕнма патшана кансĕрлетĕн? тенĕ.

(15) Давид ĕнтĕ Авенира çапла каланă: ар марим эсĕ, Израильре санпа кам танлашма пултарайĕ? Мĕншĕн эсĕ хăвăн хуçуна, патшана, упрамастăн? авă унта пĕри патшана, санăн хуçуна, вĕлерме пырса кайнă.

(16) Лайăх мар тăватăн эсĕ; Çÿлхуçа чĕрĕ! хăвăр хуçăра, Çÿлхуçа çу сĕрсе янă çынна, упраманшăн эсир вилĕме тивĕçлĕ. Пăхса илха, патшан хăйĕн пуçелĕкĕ патĕнче пулнă сăнни тата шыв савăчĕ ăçта? тенĕ.

(17) Саул Давид сассине палласа илнĕ те: санăн сассуи ку, Давид ывăлăм? тенĕ. Давид каланă: манăн сасă çав, хуçамăм, патшамăм, тенĕ.

(18) Вăл тата каланă: хуçамăм хăйĕн чурине мĕншĕн йĕрлесе çÿретши? мĕн турăм эпĕ? мĕнле усал ĕç пурши ман аллăмра?

(19) Патша хуçамăм халĕ хăйĕн чури каланине вĕçне çитиччен итлинччĕ: эхер те сана Çÿлхуçа мана хирĕç тăратрĕ пулсассăн, ку вăл эсĕ кÿрекен ырă шăршăллă парне вырăнне пултăр; эхер те çынсен ывăлĕсем хĕтĕртрĕç пулсассăн, вĕсем Çÿлхуçа умĕнче ылханлă пулĕç, мĕншĕн тесессĕн вĕсем мана Çÿлхуçа халăхĕ хушшинче пурăнма памарĕç, çĕршывран хăваласа ячĕç: «кай, урăх турăсене пуççапса пурăн» терĕç.

(20) Анчах Çÿлхуçа умĕнче манăн юн çĕр çине тăкăнас çук: Израиль патши ĕнтĕ, тусем тăрăх хир чăххине хăваланă пек, ниме тăман пĕр чĕрчуна, пăрçана, шырама тухнă.

(21) Саул вара çапла каланă: çылăха кĕтĕм эпĕ; таврăн, Давид ывăлăм, текех усал сунмăп сана: эсĕ паян та манăн чунăма тивмерĕн, саншăн вăл питех те хаклă пулчĕ; ăссăрла хăтлантăм эпĕ, питĕ нумай çылăх турăм, тенĕ.

(22) Давид çапла хуравласа каланă: акă патша сăнни — пĕр тарçи килтĕр те илсе кайтăр;

(23) Çÿлхуçа пире иксĕмĕре тÿрĕлĕхĕмĕре те чăнлăхăмăра кура тавăрса патăр, Çÿлхуçа сана манăн алла пачĕ, анчах эпĕ Çÿлхуçа çу сĕрнĕскерĕ çине алă çĕклесшĕн пулмарăм;

(24) паян санăн пурăнăçу маншăн мĕн тери хаклă пулнă пек, манăн пурăнăçăм та Çÿлхуçа умĕнче çавăн пек хаклă пултăрччĕ, [Вăл мана хÿтĕлетĕрччĕ,] ма на тĕрлĕ инкексинкекрен хăтартăрччĕ! тенĕ.

(25) Саул ДАвида каланă: пиллĕхлĕ эсĕ, Давид ывăлăм; ĕçне те тăватăн, çĕнтерме те çĕнтеретĕн, тенĕ. Давид вара хăйĕн çулĕпе кайнă, Саул хăйĕн вырăнне таврăннă.

27

(1) Давид вара хăй ăшĕнче çапла шутланă: хăçан та пулин эпĕ Саул аллине лекетĕпех ĕнтĕ, маншăн филистимсен çĕрне тарса хăтăлассинчен лайăххи нимĕн те çук; вара Саул манран хăпĕ, малашне мана пĕтĕм Израиль çĕрĕ тăрăх шыраса çÿремĕ, эпĕ те унран хăтăлăп, тенĕ.

(2) Вара Давид, хăйпе пĕрле пулнă ултçĕр ара илсе, Анхус патне — Маох ывăлĕ, Геф патши патне — кайнă.

(3) Давидпа унăн çыннисем кашнийĕ хăйĕн кил-йышĕпе пĕрле Анхус патĕнче Гефра пурăннă, Давидпа пĕрле унăн икĕ арăмĕ — Изреель хĕрĕ Ахиноама тата Авигея, Навал арăмĕ пулнăскер, Кармил хĕрĕ — пулнă.

(4) Давид ГЕфа тарса кайни çинчен Саул патне хыпар çитернĕ, анчах Саул ăна текех шыраман.

(5) Давид Анхуса çапла каланă: санăн куçу умĕнче ырăлăх тупрăм пулсассăн, мана пĕр пĕчĕк хулара вырăн паринччĕç те, эпĕ çавăнта пурăнăттăм; мĕншĕнха санăн чурун санпа пĕрле патша хулинче пурăнмалла? тенĕ.

(6) Анхус вара ăна Секелаг хулине панă; çавăнпа Секелаг халичченех Иудея патшисен хули шутланать.

(7) Давид Филисти çĕршывĕнче пурĕ çулталăк та тăватă уйăх пурăннă.

(8) Вăхăтăнвăхăтăн Давидпа унăн çыннисем тахçантанпах çак çĕршывра Сур пушхирĕпе Египет хутлăхĕнче пурăнакан Гессур, Гизрий, Амалик халăхĕсене тапăннă.

(9) Давид çак çĕршыва тустарсах тăнă, арçыннине те, хĕрарăмне те чĕррĕн хăварман, сурăхне те, вăкăрне те, ашакне те, тĕвине те, тумтирне те пĕтĕмпе туртатурта илнĕ; каялла таврăннă, Анхус патне пырапыра кайнă.

(10) Анхус ДАвида: кама тапăнтăрха паян? тенĕ. Давид каланă: кăнтăрти Иудея çĕршывне, кăнтăрти Иерахмеел çĕршывне тата кăнтăрти Кеней çĕршывне, тенĕ.(11) Давид пĕр арçынна та, пĕр хĕрарăма та чĕррĕн хăварман, вĕсене ГЕфа та илсе пыман, вăл çапла шутланă: вĕсем пирĕн çинчен: «Давид çапла хăтланчĕ, вăл Филисти çĕршывĕнче пурăннă чухне хăйне çапла тыткаларĕ» тесе евит тума пултараççĕ, тенĕ.

(12) Анхус вара, ДАвида ĕненсе, çапла шухăшланă: вăл ĕнтĕ хăйĕн Израиль халăхне йĕрĕнтерсе çитернĕ, малашне ĕмĕрлĕхех манăн тарçă пулĕ, тенĕ.

28

(1) Çав вăхăтра Филистимсем Израиле хирĕç çапăçма çар пухнă. Анхус ДАвида каланă: пĕлсех тăр, эсĕ ху та, санăн çыннусем те манăн çарпа пĕрле пыратăр, тенĕ.

(2) Давид Анхуса каланă: эсĕ халĕ хăвăн чуру мĕн тăвассине курăн, тенĕ. Анхус ДАвида каланă: çавăншăн эпĕ сана яланлăхах хамăн сыхлавçă тăвăп, тенĕ.

(3) Ĕнтĕ Самуил вилнĕ, уншăн пĕтĕм Израиль хурланса хÿхленĕ, ăна Рамăра, хăйĕн хулинче, пытарнă. Саул вара çĕршывран пĕтĕм асамçăсемпе юмăçсене хăваласа кăларса янă.

(4) Филистимсем пуçтарăннă та тапранса тухса кайнă, Сонам хулинче тапăрăн вырăнаçса тăнă; Саул та пĕтĕм Израиль халăхне пуçтарнă, вĕсем Гелвуй сăрчĕ çинче тапăрăн вырăнаçса тăнă.

(5) Саул филистимсен тапăрне курнă та хăраса кайнă, ĕнтĕ чĕри те шуйханса ÿкнĕ.

(6) Саул Çÿлхуçана тархасласа чĕннĕ; анчах Çÿлхуçа ăна тĕлĕкре те, урим урлă та, пророксем урлă та хуравламан.

(7) Саул вара хăйĕн тарçисене каланă: мана ăрăмçă тупса парăрха, эпĕ çавăн патне кайса ыйтăп, тенĕ. Тарçисем çапла хуравланă: кунта, Аэндорта, ăрăмçă хĕрарăм пур, тенĕ.

(8) Саул ĕнтĕ хăйĕн тумтирне хывса урăх тумтир тăхăннă, хăйпе пĕрле икĕ çын илсе çула тухнă та хĕрарăм патне вĕсем çĕрле пырса çитнĕ. Саул ăна: юмласа парсам мана, эпĕ кампа та пу лин калаçасшăн пулăп, эсĕ мана çавна кăларса пар, тенĕ.

(9) Анчах хĕрарăм ăна çапла хуравланă: эсĕ Саул мĕн тунине, вăл асамçăсемпе юмăçсене çĕршывран хăваласа кăларса янине пĕлетĕни? мĕншĕнха эсĕ мана пĕтермешкĕн чунăма серепене çаклатасшăн? тенĕ.

(10) Саул ăна Çÿлхуçа ячĕпе тупа туса каланă: Çÿлхуçа чĕрĕ! çак ĕçшĕн сана инкек пулмĕ, тенĕ. пВара хĕрарăм: кама кăларса памалла сана? тенĕ. Вăл: Самуила кăларса пар мана, тенĕ.

(12) Хĕрарăм Самуила курнă та кăшкăрсах янă; вара хĕрарăм Саула: эсĕ мана мĕншĕн улталарăн? эсĕ — Саулçке, тенĕ.

(13) Патша ăна: ан хăра; [калаха,] эсĕ мĕн куратăн? тенĕ. Хĕрарăм хуравласа каланă: çĕр ăшĕнчен тухакан турă евĕрлĕскерне куратăп, тенĕ.

(14) Сăнĕпе мĕнлерех вăл? ыйтнă унран Саул. Лешĕ каланă: ватăлса çитнĕ, вăрăм тум тăхăннă ар çĕр ăшĕнчен тухать, тенĕ. Саул ку çын Самуил пулнине ăнкарса илнĕ те çĕре ÿксе пуççапнă.

(15) Самуил Саула каланă: эсĕ мана мĕншĕн канăçсăрлантаратăн? мана мĕншĕн чĕнсе кăлартăн? тенĕ. Саул çапла хуравланă: шутсăр йывăр мана; Филистимсем мана хирĕç çапăçаççĕ, Турă вара манран пăрăнчĕ, текех мана пророксем урлă та, тĕлĕкре те, [куçа курăнса та] хуравламасть; малашне мĕн тумаллине вĕренттĕрччĕ мана тесе чĕнсе кăлартăм сана, тенĕ.

(16) Самуил каланă: Çÿлхуçа санран пăрăнчĕ пулсассăн, санăн тăшману пулса тăчĕ пулсассăн, мĕншĕнха эсĕ манран ыйтатăн?

(17) Çÿлхуçа ман урлă мĕн каланă, çавна тăвĕ: Çÿлхуçа санăн аллунтан патшалăха туртса илĕ те ăна хăвăн çывăх çыннуна, ДАвида, парĕ.

(18) Эсĕ Çÿлхуçа хушнине итлемерĕн, Амалика Унăн хаяр çиллине кăтартмарăн, халĕ ĕнтĕ Çÿлхуçа çавна хăвăн çине çитерет.

(19) Çÿлхуçа ĕнтĕ Израильпе сана Филистимсен аллине парĕ: эсĕ те, санăн ывăлусем те ыран манпа пĕрле пулатăр; Çÿлхуçа Израиль тапăрне те Филистимсен аллине парĕ, тенĕ.

(20) Çакăн хыççăн Са ул сасартăках пĕтĕм кĕлеткипе çĕр çине тĕшĕрĕлсе аннă, мĕншĕн тесессĕн Самуил сăмахĕнчен сехĕрленсе ÿкнĕ; çитменнине, вăйĕ те юлман унăн: çавăн чухне вăл кунĕпех, çĕрĕпех апат çимен пулнă.(21) Леш хĕрарăмĕ Саул патне пынă та, Саул питĕ хăраса ÿкнине курса, çапла каланă: акă санăн хăрхăму эсĕ каланине итлерĕ, пурăнăçне хăрушлăха кĕртсе ÿкерчĕ пулин те эсĕ хушнине турĕ;

(22) халĕ эпĕ сана хăрхăму каланине итлеме ыйтатăп: эпĕ сана пĕр татăк çăкăр сĕнетĕп, çисемччĕ — йăл илĕн, çула тухма вăй кĕрĕ, тенĕ.

(23) Анчах Саул ÿкĕте кĕмен: çиместĕп, тенĕ. Ăна ĕнтĕ тарçисем те, хĕрарăм та ÿкĕтленĕ; вăл вара, çĕр çинче лараканскер, вĕсене итлесе, вырăн çине тăрса ларнă.

(24) Хĕрарăмăн килĕнче самăртнă пăру пулнă, вăл ăна васкасах пустарнă та, çăнăх илсе, чуста çăрнă, унтан тутлăлла çăкăр пĕçерсе панă,

(25) Саулпа унăн тарçисене апат сĕннĕ, лешĕсем çинĕ, унтан тăнă та çав каçах тухса кайнă.

29

(1) Филистимсем хăйсенĕн мĕнпур çарне Афек хулине пуçтарнă, Израиль çыннисем Изреельри çăлкуç патĕнче тапăрăн вырăнаçса ларнă.

(2) Филисти çулпуçĕсем çĕршер те пиншер çынлă ушкăнсемпе пынă, Давидпа унăн çыннисем вара хыçалта Анхуспа пĕрле пынă.

(3) Филисти çулпуçĕсем: мĕнле еврейсем кусем? тенĕ. Анхус Филисти çулпуçĕсене çапла хуравланă: ку Давид, Израиль патшийĕн Саулăн чури, пулнине эсир пĕлместĕрим вара? вăл ман патăмра çулталăк ытла пурăнать ĕнтĕ, çав вăхăтран пуçласа паян кунччен те эпĕ унра ним япăххине те курмарăм, тенĕ.

(4) Филисти çулпуçĕсем ăна çилленсе кайнă та çапла каланă: ку çынна эсĕ каялла яр, вăл эсĕ уйăрса панă вырăнтах лартăр, вăл пирĕнпе пĕрле вăрçа ан пытăр, вăрçăра пирĕн тăшман пулса ан тăтăр. Вăл хăйĕн хуçине çак ар пуçĕсене парнелесе çырлахтармĕши?

(5) Вăйă картинче: «Саул пиншер çынна, Давид вуншарвуншар пин çынна çĕнтернĕ» тесе çак Давид çинчен юрламастчĕçиха? тенĕ.

(6) Анхус ДАвида чĕнтерсе илнĕ те каланă ăна: Çÿлхуçа чĕрĕ! эсĕ тÿрĕ çын, эсĕ çарта манпа пĕрле çÿрени маншăн кăмăллă пулнă пулĕччĕ: эсĕ ман патăма килнĕренпе паян кунччен те эпĕ санра нимĕн япăххине те курмарăм; анчах çулпуçсем сана кăмăлламаççĕ.

(7) Апла халĕ каялла таврăн, тăнăçлă кай, Филисти çулпуçĕсене ан вĕчĕрхентер, тенĕ.

(8) Анчах Давид Анхуса каланă: мĕн турăмха эпĕ, санăн умăнта пурăнма пуçланăранпа паян куна çитиччен хăвăн чурунта эсĕ мĕн япăххи тупрăн, мĕншĕнха манăн санпа кайса хамăн хуçамăн, патшамăн, тăшманĕсемпе çапăçас мар? тенĕ.

(9) Анхус ДАвида çапла хуравланă: шансах тăр, эсĕ манăн куçăм умĕнче Турă Ангелĕ пекех лайăх; анчах Филисти çулпуçĕсем: «вăл пирĕнпе пĕрле вăрçа ан пытăр» теççĕ.

(10) Эппин, хăв та, хăвăнпа килнĕ чурусем те ирхине ирех тăрăр та [эпĕ кăтартнă вырăна кайăр, санăн чĕрÿнте нимĕнле начар шухăш та ан пултăр, мĕншĕн тесессĕн эсĕ маншăн лайăх]; ирхине тăрăр та çутăлса çитсессĕн тухса кайăр. “Давидпа унăн çыннисем ирхине ирех тăнă та филистимсен çĕрне таврăннă. Филистимсем вара Изрееле [вăрçа] кайнă.

30

(1) Давидпа унăн çыннисем Секелаг еннелле кайма тухнă хыççăн виççĕмĕш кунне Амалик çыннисем кăнтăр енчен Секелаг хулине тапăннă, Секелага туртса илнĕ те вутçулăмпа çунтарса янă,

(2) хулари пĕтĕм хĕрарăма [тата ыттисене те] — ваттине те, вĕттине те — пĕрне те вĕлермен, тыткăна илнĕ те хăйсен çулĕпе тухса кайнă.

(3) Давидпа унăн çыннисем хулана пырса çитнĕ те — акă хулана çунтарса янă, вĕсен арăмĕсене, ывăлĕсемпе хĕрĕсене тыткăна илсе кайнă.

(4) Ĕнтĕ Давид та, унпа пĕрле пулнă халăх та кăшкăрсататăлса макăрнă, макăрмашкăн вăйĕ юлмичченех макăрнă.

(5) Давидăн икĕ арăмне те — Изреель хĕрне Ахиноамăна тата Авигейăна, Навал арăмĕ пулнăскере, Кармил хĕрне — тыткăна илнĕ.

(6) Пĕтĕм халăх чунтанвартан хуйхăрнă, кашнийĕ хăйĕн ывăлĕшĕн, хăйĕн хĕрĕшĕн куляннă; халăх ĕнтĕ ДАвида чулпа персе вĕлересшĕн пулнă, çавăнпа Давид аптăрасах ÿкнĕ.

(7) Анчах Давид хăйĕн Çÿлхуçа Туррине шаннипе кăмăлне çирĕплетнĕ, вăл Авиафар священника, Ахимелех ывăлне, çапла каланă: мана ефод илсе килсе парха, тенĕ. Авиафар ДАвида ефод илсе пырса панă.

(8) Давид Çÿлхуçана тархасласа чĕнсе çапла каланă: йĕрлесе каймаллаи манăн çак эшкере, хăваласа çитĕпи ăна? тенĕ. Пĕлтернĕ ăна: йĕрлесе кай, çитетĕн те туртса илетĕн, тенĕ.

(9) Вара Давид тата унпа пĕрле ултçĕр ар кайнă; Восор юхăм шывĕ патне пырса çитнĕ, ывăннăскерсем, унта чарăнса тăнă.

(10) Давид хăй тата тăватçĕр çын малалла йĕрлесе кайнă; икçĕр çынни, Восор юхăм шывĕ урлă каçма вăй çитереймесĕр, унтах юлнă. пХирте Египет çыннине тĕл пулнă та ăна Давид патне илсе пынă, ăна çăкăр панă, вăл çинĕ, ăна тата шыв ĕçтернĕ;

(12) ăна çур çыхă смоква çырли, икĕ çыхă иçĕм çырли панă, вăл çавна çисе вăй илнĕ: вăл ĕнтĕ виçĕ кун та виçĕ çĕр апат çимен, шыв ĕçмен пулнă.

(13) Давид ăна: кам эсĕ, ăçтисем эсĕ? тенĕ. Вăл каланă: эпĕ — Египет ачи, Амалик çыннин чури; чирлесе ÿкрĕм те, хуçам мана пăрахса хăварчĕ, ĕнтĕ виççĕмĕш кун чирлетĕп;

(14) эпир Керети çĕрĕн кăнтăр пайне, Иуда çĕрне тата Халевăн кăнтăр пайне тапăнса кĕтĕмĕр, Секелага вара çунтарсах ятăмăр, тенĕ.

(15) Давид ăна каланă: эсĕ мана çав эшкер патне илсе çитеретĕни? тенĕ. Лешĕ каланă: мана вĕлерместĕп тата мана хамăн хуçа аллине памастăп тесе Турă ячĕпе тупа ту, вара эпĕ сана çав эшкер патне илсе çитеретĕп, тенĕ.

(16) [Давид ăна тупа тунă,] лешĕ ăна ертсе кайнă; акă амаликсем, çав çĕршывра тĕрлĕ енне сапаланса, ĕçеççĕ те çиеççĕ, Филисти çĕрĕнче тата Иудея çĕрĕнче хăйсем туртса илнĕ пысăк тупăшшăн савăн са уяв тăваççĕ.

(17) Давид [вĕсене] тĕттĕм пуласпа [тапăннă] та вĕсене тепĕр кунхи каçченех аркатнă; тĕвесем çине ларса тарнă тăватçĕр яш ачасăр пуçне ыттисем пĕри те хăтăлайман.

(18) Давид амаликсем çаратнине пĕтĕмпех каялла туртса илнĕ, хăйĕн икĕ арăмне те туртса илнĕ.

(19) Нимĕн те çухалман вĕсен, пĕчĕкки те, пысăкки те, ывăлĕсенчен те, хĕрĕсенчен те, амаликсем çаратса туртса илнинчен нимĕн те çухалман; Давид пĕтĕмпех каялла тавăрнă.

(20) Давид вак выльăха та, шултăра выльăха та туртса илнĕ, вĕсене хăйсен выльăхĕ умĕнчен хăваласа пынă, пурте: ку вăл — Давид тупăшĕ, тенĕ.

(21) Давид леш икçĕр çын патне — вăйсăрланнине пула ыттисемпе пĕрле пырайманран Восор юхăм шывĕ патĕнче тăратса хăварнă çынсем патне — пырса çитнĕ, вĕсем Давидпа унăн çыннисене хирĕç тухнă. Давид, çав çынсем патне пырса, вĕсене сывлăх суннă.

(22) Çавăн чухне Давидпа пĕрле вăрçăра пулнă хăшпĕр усал та юрăхсăр çынсем çапла калама пуçланă: вĕсем пирĕнпе пымарĕç, çавăнпа хамăр туртса илнĕ тупăшран вĕсене нимĕн те памастпăр; кашнийĕ хăйĕн арăмĕпе ачисене илтĕр те кайтăр, тенĕ.(23) Анчах Давид çапла каланă: тăванăмсем, ун пек ан тăвăр, Çÿлхуçа пире çакна панă хыççăн, пире сыхласа хăварнă хыççăн, хамăра хирĕç килнĕ эшкере пирĕн алла панă хыççăн ун пек ан тăвăр.

(24) Сире никам та итлес çук! [Вĕсем пирĕнтен япăх мар.] Вăрçа кайнисене мĕн чухлĕ пай лекет, лавсемпе юлнисене те çавăн чухлех памалла: пурне те пĕр пек пайласа памалла, тенĕ.

(25) Çав вăхăтран пуçласа кайран та çаплах пулнă; вăл çакна Израильшĕн паян кунчченех пыракан çирĕп йĕрке туса хунă.

(26) Давид Секелага çитнĕ, тупăш пайне Иудейăн аслă çыннисем патне, хăйĕн тусĕсем патне ăсатса, çапла каланă: «Çÿлхуçа тăшманĕсенчен туртса илнĕ тупăшран акă сире парне ярса паратпăр» тенĕ,

(27) ăна çак хулара пурăнакансене панă: Вефильре, кăнтăр Рамофра, Иаттирта, [Гефорта,]

(28) Ароерта, [Аммадра,] Шифмофра, Естемоара, [Гефра,]

(29) [Кинанăра, Сафенра, Фимафра,] Рахалра, Иерахмеель хулисемпе Кеней хулисенче,

(30) Хормара, Хорашанра, Атахра,

(31) Хевронра тата Давидпа унăн çыннисем çÿренĕ вырăнсенче пурăнакансене валеçсе панă.

31

(1) Филистимсем Израильсемпе çапăçнă, Израиль арĕсем Филистимсенчен тарнă чухне Гелвуй тăвĕ çинче вилевиле выртса юлнă.

(2) Филистимсем Саулпа унăн ывăлĕсене хăваласа çитнĕ, ĕнтĕ Филистимсем Саул ывăлĕсене — Ионафана, Аминадава тата Малхисуана — вĕлернĕ.

(3) Саула хирĕç питĕ хаяррăн çапăçнă, пур енчен те ухăпа пенĕ, ăна хăрушла амантса пĕтернĕ.

(4) Саул вара кăрал йăтса çÿрекен çыннине каланă: хĕçне кăлар та мана чиксе пăрах — çав ÿт кастарман çынсем килсе ан вĕлерччĕр мана, ан мăшкăллаччăр мана, тенĕ. Анчах кăрал йăтса çÿрекенĕ ун пек тума хăяйман, мĕншĕн тесессĕн питĕ хăранă. Вара Саул хăйĕн хĕçне илнĕ те ун çине тăрăннă.

(5) Саул вилнине курсассăн, кăрал йăтса çÿрекенĕ те хăйĕн хĕçĕ çине тăрăнса унпа пĕрлех вилнĕ.

(6) Саулпа унăн виçĕ ывăлĕ, унăн кăрал йăтса çÿрекен çынни çав кун çапла вилнĕ, унпа пĕрле унăн пĕтĕм çынни те пĕтнĕ.

(7) Айлăм енче, Иордан леш енче пурăнакан Израиль халăхĕ Израильсем тарнине тата Саулпа унăн ывăлĕсем вилнине курсассăн, хăйсен хулисене пăрахса хăварса, тарса пĕтнĕ, Филистимсем ĕнтĕ пынă та çав хуласене йышăннă.

(8) Тепĕр кунне Филистимсем вилнĕ çынсене çаратма пынă та Гелвуй тăвĕ çинче выртса юлнă Саулпа унăн виçĕ ывăлне тупнă.

(9) Вара [ăна çавăрса пăрахнă та] пуçне касса татнă, кăралне хывса илнĕ, унтан хăйсем çĕнтерни çинчен хăйсен йĕрĕхĕсен çурчĕсенче тата халăха пĕлтермешкĕн пĕтĕм Филисти çĕрĕ тăрăх кăтартса çÿреме кăларса янă;

(10) унăн кăралне Астарта çуртне хунă, ÿтне БефСан хÿми çине çакнă. пФилистимсем Саул тĕлĕшĕнчен мĕн туни çинчен Галаадри Иавис çыннисем илтнĕ те,

(12) мĕнпур вăйпитти çын кар хускалнă, вĕсем çĕрĕпе утнă, Саулпа унăн ывăлĕсен ÿчĕсене БефСан хÿми çинчен антарса Иависа илсе çитернĕ, вĕсене çавăнта çунтарса янă;

(13) унтан, вĕсен шăммисене пухса, Иависри юман айне пытарнă, ун хыççăн çичĕ кун типĕ тытнă.

Иисус Навин Кĕнеки

Иисус Навин Кĕнеки

1

(1) Çÿлхуçа чури Моисей вилсессĕн, Иисуса — Нав ывăлне, Моисей çумĕнче ĕçлесе тăнă çынна — Çÿлхуçа каланă:

(2) Манăн чурам, Моисей, вилчĕ; ĕнтĕ тăр та çак Иордан шывĕ урлă каçса кай: ху та, çак мĕнпур халăх та Эпĕ вĕсене, Израиль ывăлĕсене, паракан çĕр çине каçăр, тенĕ.

(3) Моисее каланă пек, урăр çитсе пуснă кирек хăш çĕре те Эпĕ сире паратăп:

(4) хетсен пĕтĕм çĕрне — пушхирпе çак Ливан патĕнчен пуçласа аслă Евфрат юханшывĕ таранчченех — сире паратăп; сирĕн çĕрĕр хĕвеланăçĕ енчи аслă тинĕс хĕррине çитичченех сарăлса выртĕ.

(5) Ĕмĕрÿ тăршшĕнче сан умăнта никам та тытăнса тăраймĕ; Моисейпе пĕрле пулнă пекех, Эпĕ санпа пĕрле пулăп: санран пăрăнмăп, сана пăрахса хăвармăп.

(6) Çирĕп те хастар пул: Эпĕ вĕсенĕн ашшĕсене пама тупа тунă çĕре çак халăха эсĕ валеçсе парăн;

(7) анчах çирĕп те питĕ хастар пул, хăвна Моисей, Манăн чурам, халалласа хăварнă пĕтĕм саккуна тĕплĕн уяса, пурăнăçа килтерсе пыр; хăвăн пĕтĕм ĕçне ăслă-тăнлă туса пырас тесессĕн, саккунран сылтăмалла та, сулахаялла та ан пăрăн.

(8) Çакă саккун кĕнеки санăн чĕлхÿ вĕçĕнчен ан кайтăр; унта мĕн çырнине тĕп-тĕрĕс туса тăмашкăн ăна кунĕнçĕрĕн вĕрен: вара çÿрекен çу лу ăнăçлă пулĕ, пур ĕçне те ăслă-тăнлă тăвăн.

(9) Эпĕ сана çапла хушатăп: çирĕп те хастар пул, ан хăра, ан сехĕрлен: эсĕ кирек ăçта кайсассăн та Çÿлхуçа Турру санпа пĕрле пулĕ, тенĕ.

(10) Вара Иисус халăха пăхса тăракансене çапла тума хушнă:

(11) тапăра кайăр та халăха хистесех калăр: хăвăр валли çул çине апатçимĕç хатĕрлĕр: тепĕр виçĕ кунран сирĕн [аçăрсенĕн] Çÿлхуçа Турри хăвăра еткерлĕхе паракан çĕре илмешкĕн çак Иордан леш енне каçса каймалла пулать, тейĕр, тенĕ.

(12) Рувимпа Гад йăхĕсене тата Манассиян çур йăхне вара Иисус çапла каланă:

(13) хăвăра Çÿлхуçа чури Моисей мĕн каланине аса илĕр-ха, вăл: Çÿлхуçа Туррăр сире канăçлăх кÿрсе çакă çĕре пачĕ, тенĕ;

(14) сирĕн арăмăрсем, ачăр-пăчăр тата выльăхăр-чĕрлĕхĕр Моисей хăвăра Иордан леш енче панă çĕр çинчех юлччăр; хăвăр вара — вăрçа юрăхлисем — пурте кăрал тытса тăванăрсем умĕнчен пырăр,

(15) Çÿлхуçа [Туррăр], хăвăра тивĕçтернĕ пек, сирĕн тăванăрсене те канăçлăх кÿриччен, вĕсем те Çÿлхуçа Туррăр паракан еткер çĕре иличчен вĕсене пулăшса пырăр; кайран хăвăрăн çĕрĕре таврăнăр та унта — Çÿлхуçа чури Моисей панă çĕр çинче, Иордан леш енчи хĕвелтухăç еннелли çĕр çинче — хуçа пулса пурăнăр, тенĕ.

(16) Лешĕсем Иисуса хуравласа каланă: пире мĕн хушатăн, çавна пĕтĕмпех тăвăпăр, пире ăçта яратăн — кайăпăр;

(17) эпир Моисее епле итлесе пурăннă, сана та çавăн пекех итлесе пурăнăпăр: ĕнтĕ Çÿлхуçа Турру, Моисейпе пĕрле пулнă пек, санпа пĕрле пултăрччĕ;

(18) эсĕ хушнине хирĕç тăракан, эсĕ мĕн каланине, мĕн хушнине итлемен кирек кам та вилĕме тивĕçлĕ пулĕ. Çирĕп çеç, хастар çеç пул! тенĕ.

2

(1) Çавăн хыççăн, Нав ывăлĕ Иисус, Ситтим хулинчен вăрттăн икĕ йĕрлевçĕ янă, вĕсене çапла каланă: кайăр та çав çĕре тата Иерихон хулине пăхса килĕр, тенĕ. [Икĕ яш ача] тухса кайнă, вĕсем [Иерихон хулине] çитнĕ те Раав ятлă пĕр аскăн арăм килне [кĕнĕ], унтах çĕр выртма юлнă.

(2) Ĕнтĕ Иерихон патши патне хыпар çитернĕ: акă кĕçĕр Израиль ывăлĕсем хушшинчен темĕнле çынсем пирĕн çĕре куçласа хума килчĕç, тенĕ.

(3) Иерихон патши Раав патне çынсем янă, патша хушнипе вĕсем: хăв патна килнĕ çынсене тытса пар, вĕсем сан килне [çĕрле] çитсе кĕнĕ, вĕсем пирĕн çĕре куçласа хума килнĕ, тенĕ.

(4) Хĕрарăмĕ вара çав икĕ çынна тĕплĕ пытарнă та каланă: ман патăма чăнах та çынсем килнĕччĕ, анчах эпĕ вĕсем ăçтан иккенне пĕлмерĕм;

(5) вĕсем тĕттĕмленеспе, хапха хупас умĕн, тухса кайрĕç; ăçта кайнине пĕлместĕп; хăвăртрах хăвалăр хыçĕнчен — хуса çитетĕр, тенĕ.

(6) Хăй вара çав икĕ яш ачана çурт тăррине ертсе улăхнă та унта сарса хунă йĕтĕн çурăмĕсем хушшине пытарнă.

(7) Патша янă çынсем вĕсем хыççăн Иордан çулĕпе кĕре каçă патне çитичченех хăваласа кайнă; хапхине вара хăвалама тухса кайнисем хыççăнах хупса хунă.

(8) Леш яш ачасем çывăрма выртиччен арăм вĕсем патне çурт тăррине улăхнă та

(9) каланă вĕсене: эпĕ пĕлетĕп — ку çĕре Çÿлхуçа сире панă: эсир пире сехĕрлентерсе пăрахрăр, çак çĕр çинче пурăнакансем пурте сирĕнтен хăраса тăраççĕ;

(10) эпир илтнĕ ĕнтĕ: эсир Египетран килнĕ чухне Çÿлхуçа [Турă] сирĕн умăрти Хĕрлĕ тинĕс шывне мĕнле типĕтнине, Иордан леш енче аморрейсен икĕ патшине — Сигона тата Ога — эсир мĕн кăтартнине, мĕнле тĕп тунине пĕлетпĕр; пçакăн çинчен илтсессĕн пирĕн чĕремĕрсем хавшаса ÿкрĕç, вара [пирĕн хушшăмăртан] сире хирĕç тăмашкăн никамăн та хал тупăнмарĕ: сирĕн Çÿлхуçа Туррăр çÿлте тÿпере те, аялта çĕр çинче те Турă пулса тăратьмĕн;

(12) апла Çÿлхуçа [Туррăр] ячĕпе ман умра тупа тăвăр: эпĕ сире ырă тунă пек, эсир те манăн аттем килне ырă тума пулăр,

(13) манăн аттемпе аннеме, пиччемшăллăма, аппамйăмăкăма тата вĕсен мĕнпур кил-йышне чĕрĕ халлĕн хăварăпăр, пирĕн чунăмăра вилĕмрен хăтарăпăр тесе мана шанчăклă паллă парса шантарăр, тенĕ.

(14) Çав çынсем ку арăма каланă: [халĕ] пирĕн çинчен никама та пĕлтермесессĕн, эсир пĕтес вырăнне пирĕн чун пĕтмелле пултăр; Çÿлхуçамăр çак çĕре пире парсассăн, эпир сана ырăлăхпа тÿрĕлĕх кăтартăпăр, тенĕ.

(15) Вара арăм вĕсене чÿречерен вĕрен вĕççĕн антарса янă: унăн килĕ хула хÿми ăшĕнче пулнă, вăл çапла хÿме ăшĕнче пурăннă;

(16) вăл вĕсене каланă: йĕрлекенсем хăвăра ан тĕл пулччăр тесе эсир ту çинелле кайăр, [хăвăр хыççăн] хăваласа кайнисем таврăниччен унта виçĕ кун пытанса тăрăр; кайран хăвăр çулăрпа кайăр, тенĕ.

(17) Çав çынсем арăма каланă: эхер те эсĕ акă çапла тумасассăн, эпир эсĕ пире тупа тутарнинчен ирĕклĕ пулăпăр:

(18) эпир çак çĕр çине килсессĕн, эсĕ халĕ пире антарса янă чÿрече çумне хĕрлĕ вĕрен çыхса яр, хăвăн аçупа аннÿне, тăванусене, аçун пĕтĕм кил-йышне хăвăн килне пуçтар;

(19) эхер те хăшĕ те пулин санăн килÿн алăкĕнчен тухсассăн, унăн юнĕ хăйĕн пуçне пулĕ, эпир вара [эсĕ халĕ пире тупа тутарнинчен] ирĕклĕ пулăпăр; эхер те [санăн] килÿнте хăвăнпа пĕрле ларакана пĕр алă пырса тивсессĕн, унăн юнĕ пирĕн пуçа пулĕ;

(20) çавăн пекех [пире кам та пулин кÿрентерсессĕн те е] эсĕ пирĕн çак ĕçĕмĕр çинчен пĕлтерсессĕн те эпир эсĕ пире тупа тутарнинчен ирĕклĕ пулăпăр, тенĕ.

(21) Арăм: эсир каланă пек пултăр! тенĕ. Ĕнтĕ çыннисене кăларса янă, лешĕсем кайнă, вăл вара чÿрече çумне хĕрлĕ вĕрен çыхса çакнă.

(22) Вĕсем кайнă, ту çине çитнĕ те хăйсем хыççăн хăваласа пынисем каялла таврăниччен унта виçĕ кун тăнă. Хăвалаканĕсем вĕсене пĕтĕм çул тăршшĕпе шыранă, анчах тупайман.

(23) Çапла вара çав икĕ çын каялла кайнă, ту çинчен анса [Иордан] урлă каçнă та Нав ывăлĕ Иисус патне çитнĕ, хăйсемпе мĕн пулса иртни çинчен пĕтĕмпех каласа кăтартнă.

(24) Вĕсем Иисуса каланă: Çÿлху çа [Туррăмăр] çак çĕре пĕтĕмпех пирĕн аллăмăра панă, унта пурăнакансем пурте пирĕнтен хăраса тăраççĕ, тенĕ.

3

(1) Иисус ирхине ирех тăнă та, вара вĕсем,— вăл хăй тата пĕтĕм Израиль ывăлĕ, — Ситтим хулинчен тапранса тухса Иордан хĕррине çитнĕ, çавăнта çĕр выртнă, шывĕ урлă каçман-ха.

(2) Халăха пăхса тăракансем виçĕ кунран тапăр тăрăх кайнă та

(3) акă çапла каласа тухнă: хăвăр Çÿлхуçа Туррăр саккунĕн арчине, ăна çĕклесе пыракан [хамăр] священниксене [тата] Левитсене курсассăн, эсир те вырăнтан тапранăр та вĕсем хыççăн кайăр;

(4) саккун арчипе сирĕн хушшăр икĕ пин чике пулмалла, унтан кая ан пултăр; каяс çулăра пĕлес тесе ун патне çывăха ан пырăр: вăл çулпа эсир ĕнер те, виçĕмкун та çÿремен, тенĕ.

(5) Иисус халăха каланă: [ир тĕлне] тасалса тăрăр: ыран Çÿлхуçа сирĕн хушшăрта хăватсемкĕтретсем кăтартĕ, тенĕ.

(6) Священниксене вара Иисус çапла каланă: [Çÿлхуçа] саккунĕн арчине илĕр те халăх умĕнчен пырăр, тенĕ. [Священниксем Çÿлхуçа] саккунĕн арчине илнĕ те халăх умĕнчен пынă.

(7) Çавăн чухне Çÿлхуçа Иисуса каланă: çак кун Эпĕ сана пĕтĕм Израиль [ывăлĕ] умĕнче асла кăларма пуçлатăп — пĕлччĕр вĕсем: Эпĕ Моисей тĕлĕшĕнчен мĕнле пулнă, сан тĕлĕшĕнчен те çавăн пекех пулăп;

(8) эсĕ вара саккун арчине çĕклесе пыракан священниксене çапла хуш, çапла кала: Иордан шывне кĕрсессĕнех, Иорданта чарăнса тăрăр, те, тенĕ.

(9) Иисус Израиль ывăлĕсене каланă: кунтарах килĕр, Çÿлхуçа Туррăр сăмахне итлĕр, тенĕ.

(10) Иисус тата каланă: сирĕн хушшăрта чĕрĕ Турă тăнине, Вăл сирĕн патăртан Ханаансене, хетсене, евейсене, ферезейсене, гергесейсене, аморрейсене тата иевусейсене хăваласа ярасса эсир акă çакăнтан пĕлĕр: Иэсир Иордан урлă каçнă чухне пĕтĕм çĕр Çÿлхуçи саккунĕн арчи сирĕн умăртан пырĕ;

(12) Израиль йăхĕсем хушшинчен вуникĕ çын — кашни йăхран пĕ рер çын — суйласа илĕр;

(13) Çÿлхуçанăн, пĕтĕм çĕр Патшийĕн, саккун арчине çĕклесе пыракан священниксен ури Иордан шывне ярса пуссассăнах, Иордан шывĕ типсе ларĕ, тури енчен юхакан шыв чарăнса хÿме пек тăрĕ, тенĕ.

(14) Вара халăх Иордан урлă каçмашкăн хăйĕн чатăрĕсем патĕнчен тапранса тухнă, священниксем халăх умĕнчен [Çÿлхуçа] саккунĕн арчине çĕклесе пынă,

(15) çапла [Çÿлхуçа саккунĕн] арчине йăтса пыракансем Иордана пырса кĕрсессĕнех, арча çĕкленĕ священниксем урине шыва чиксессĕнех [Иордан вара тулă вырнă вăхăтра яланах çыранĕнчен тухса ейĕве кайса выртать],

(16) тури енчен юхакан шыв тăпах чарăннă та Цартан çывăхĕнчи Адам хули патне çитичченех хÿме пек пÿлĕнсе тăнă; анаталла юхакан шывĕ тÿремлĕх тинĕсне, Тăварлă тинĕсе, юхса кайса пĕтнĕ.

(17) Халăх Иерихон тĕлĕнчен каçса кайнă; Çÿлхуçа саккунĕн арчине çĕклесе пыракан священниксем Иордан варринче типĕ çĕрте шанăçлăн тăнă. Израиль [ывăлĕсем] çапла пĕтĕм халăх Иордан урлă каçса пĕтичченех типĕ çĕрпе пынă.

4

(1) Пĕтĕм халăх Иордан урлă каçса кайсассăн, Çÿлхуçа Иисуса каланă:

(2) халăх хушшинчен вуникĕ çын — кашни йăхран пĕрер çын — суйласа илĕр те

(3) вĕсене çапла тума хушăр: çакăнтан, Иордан варринчен, священниксем хускалмасăр тăнă вырăнтан, вуникĕ чул илĕр те вĕсене хăвăрпа пĕрле йăтса кайса кĕçĕр ăçта çĕр выртма чарăнăр, çав тĕле купаласа хурăр, тейĕр, тенĕ.

(4) Иисус Израиль ывăлĕсем хушшинчен вуникĕ çын — кашни йăхран пĕрер çын — чĕнсе илнĕ те

(5) каланă вĕсене: хăвăрăн Çÿлхуçа Туррăр саккунĕн арчи умне, Иордан варрине кĕрĕр те [çавăнтан] йăхсерен пĕрер чул — Израиль йăхĕсен шучĕпе вуникĕ чул [илсе] — хулпуççи çине хурăр:

(6) вĕсем сирĕн аса илтерекен паллă пулччăр, [ялан çакăнта выртчăр]; ÿлĕм ывăлăрсем хăвăртан: «Мĕнле чулсем ку сем?» тесе ыйтсассăн,

(7) вĕсене çапла калăр: «[Пĕтĕм çĕр] Çÿлхуçи саккунĕн арчи умĕнче Иордан шывĕ икке уйăрăлса тăнă; вăл Иордан урлă каçнă чухне шыв икке уйăрăлса тăнă, ку чулсене çавна асăнмалăх хунă» тейĕр; çапла вара çак чулсем Израиль ывăлĕсемшĕн ĕмĕрĕпе астутарса тăракан палăк пулĕç, тенĕ. «Израиль ывăлĕсем вара Иисус мĕнле хушнă, çавăн пек тунă: Çÿлхуçа Иисуса каланă пек, Израиль йăхĕсен шутне кура, Иордан тĕпĕнчен вуникĕ чул илнĕ те вĕсене хăйсем çĕр каçма чарăннă вырăна çĕклесе кайса çавăнта хунă.

(9) Иисус тата Иордан варрине, [Çÿлхуçа] саккунĕн арчине çĕклесе пыракан священниксем тăнă вырăна, [тепĕр] вуникĕ чул купаласа хунă. Вĕсем паянхи кунчченех çавăнта.

(10) [Иисус] пĕтĕмпех туса пĕтериччен — Çÿлхуçа халăха Иисус урлă мĕн каланине, Моисей Иисуса мĕн халалланине туса çитериччен — [Çÿлхуçа саккунĕн] арчине çĕклесе пыракан священниксем Иордан варринче тăнă; халăх çав вăхăтра васкавлăн Иордан урлă каçнă. пПĕтĕм халăх [Иордан] урлă каçса кайсассăн вара халăх умĕнче Çÿлхуçа [саккунĕн] арчи те, священниксем те тепĕр енне каçнă;

(12) Рувим ывăлĕсемпе Гад ывăлĕсем тата Манассиян çур йăхĕ, Моисей хăйсене каланă пек, кăрал тытса Израиль ывăлĕсем умĕнчен каçнă.

(13) Вăрçа хатĕрленнĕ хĕрĕх пине яхăн çын Çÿлхуçа умĕнче Иерихон тÿремлĕхне каçнă, ĕнтĕ вĕсем çапăçма хатĕр пулнă.

(14) Çав кун Çÿлхуçа Иисуса пĕтĕм Израиль халăхĕ умĕнче асла кăларнă, вара унран Моисейрен мĕн ĕмĕрĕ тăршшĕпе хăраса пурăннă пекех хăрама пуçланă.

(15) Çÿлхуçа Иисуса çапла тесе каланă:

(16) Турă ирĕкне пĕлтерекен саккун арчине çĕклесе пыракан священниксене çыран хĕррине тухма хуш, тенĕ.

(17) Иисус вара священниксене: çыран хĕррине тухăр, тенĕ.

(18) Çÿлхуçа саккунĕн арчине çĕклесе пыракан священниксем çыран хĕррине тухса типĕ çĕр çине ура ярса пуссанах, Иордан шывĕ хăйĕн яланхи çулĕпе хускалса кайнă, ĕнерхивиçĕмкунхи пекех, çыран тулли тулса юха пуçланă.

(19) Халăх çапла Иорданран пĕрремĕш уйăхăн вуннăмĕш кунĕнче тухнă та Галгал хулинче, Иерихонăн хĕвелтухăç енче, тапăра тăнă.

(20) Иордан тĕпĕнчен илнĕ вуникĕ чула Иисус Галгал хулинче купаласа лартнă,

(21) вара Израиль ывăлĕсене каланă: ÿлĕм сирĕн ывăлăрсем хăйсенĕн ашшĕсенчен: «Ку чулсем мĕне пĕлтереççĕ?» тесе ыйтсассăн,

(22) ывăлăрсене çапла калăр: «Израиль çак Иордан урлă типĕ çĕртен каçнă» тейĕр:

(23-24) сирĕн Çÿлхуçа Туррăр эпир ĕлĕк Хĕрлĕ тинĕс урлă каçса кайиччен ăна типĕ тăратнă пек, [сирĕн Çÿлхуçа Туррăр] çак Иордана та эпир ун урлă каçса кайиччен типĕ тăратрĕ, çакна Вăл Çÿлхуçа алли хăватлине çĕр çинчи пĕтĕм халăх пĕлсе çиттĕр, сирĕн хăвăрăн Çÿлхуçа Туррăртан ĕмĕр хăраса пурăнмалла пултăр тесе тунă, тенĕ.

5

(1) Иордан ку енче тинĕс еннелле пурăнакан аморрейсен патшисем, тинĕс хĕрринче пурăнакан Ханаансен патшисем пурте Израиль ывăлĕсем Иордан урлă каçнă чухне Çÿлхуçа [Турă] вĕсен умĕнчи шыва типĕтсе тăни çинчен илтсессĕн, вĕсен чĕри хавшаса ÿкнĕ, [сехри хăпнă,] Израиль ывăлĕсене хирĕç тăма вĕсен хал та юлман.

(2) Çав вăхăтра Çÿлхуçа Иисуса каланă: çивĕч [чул] çĕçĕсем ту та Израиль ывăлĕсене иккĕмĕш хут ÿт касса тух, тенĕ.

(3) Вара Иисус çивĕч [чул] çĕçĕсем тунă та Ут кастарнă сăрт тесе ят панă вырăнта Израиль ывăлĕсене ÿт касса тухнă.

(4) Иисус акă мĕн сăлтавпа ÿт каснă [Израиль ывăлĕсене — çул çинче çуралнисене, Египетран тухнисем хушшинче ÿт кастармасăр юлнисене — Иисус пурне те ÿт касса тухнă]: Египетран тухнă пĕтĕм ар халăх, вăрçа юрăхлă пур арçын та Египетран тухнă хыççăн çул çинче пушхирте вилсе пĕтнĕ;

(5) çула тухнă халăх пурте ÿт кастарнăскерсем пулнă, Египетран тух нă хыççăн çул çинче пушхирте çуралнисене вара ÿт касман пулнă,

(6) мĕншĕн тесессĕн Израиль ывăлĕсем хĕрĕх [икĕ] çул хушши пушхирте çÿренĕ [çавăнпа нумайăшне ÿт касман пулнă], çапла вĕсем Египетран тухсассăн вăрçа юрăхлă пĕтĕм халăх вилсе пĕтиччен пушхирте çÿренĕ; çав çынсем Çÿлхуçа сăмахне итлемен пулнă, çавăнпа та Çÿлхуçа вĕсем çак çĕре — Хăй вĕсен ашшĕсене тупа туса пире пама пулнă çĕре, сĕтпе пыл юхса выртакан çĕре — кураймĕç тесе тупа тунă,

(7) вĕсем вырăнне çав çĕре вĕсенĕн ывăлĕсене курмалла тунă. Иисус ĕнтĕ çавсене ÿт касса тухнă, мĕншĕн тесессĕн вĕсем ÿт кастарманскерсем пулнă: çул çинче [çуралнăран] вĕсене ÿт касмасăр хăварса пынă.

(8) Çапла пĕтĕм халăха ÿт касса тухсассăн, вăл, тÿрленсе çитиччен, хăйĕн вырăнĕнче тапăртах тăнă.

(9) Çавăн чухне Çÿлхуçа Иисуса каланă: халĕ ĕнтĕ Эпĕ сирĕн çинчен Египет мăшкăлне сиртĕм, тенĕ. Акă мĕншĕн çав вырăна паян кунчченех Галгал теççĕ.

(10) Израиль ывăлĕсем Галгал патĕнче тапăрăн тăнă, уйăхăн вунтăваттăмĕш кунĕнче каçхине вара Иерихон тÿремĕнче Пасха уявне уяса ирттернĕ; пПасхăн тепĕр кунĕнче вĕсем çав çĕр çинче ÿсекен çимĕçе çие пуçланă, çав кунах тутлăлла çăкăр, типĕтнĕ тĕшĕ çинĕ;

(12) вĕсем çĕр çимĕçне çие пуçласассăн тепĕр куннех манна çума чарăннă, Израиль ывăлĕсен вара текех манна пулман, вĕсем ĕнтĕ çав çул Ханаан çĕрĕн çимĕçне çисе пурăннă. “Иерихон çывăхĕнче тăнă чухне Иисус пăхнă та акă курах каять: ун умĕнче пĕр çын тăра парать, аллинче хăйĕн — йĕнĕрен кăларнă хĕç. Иисус ун патне пынă та каланă ăна: эсĕ пирĕн çыни е пирĕнпе тăшманлă халăх çыннии? тенĕ.

(14) Лешĕ каланă: çук, эпĕ — Çÿлхуçа çарĕн çулпуçĕ, халĕ [кунта] килтĕм, тенĕ. Иисус çĕре ÿксе пуççапнă та каланă: хуçамăм хăйĕн чурине мĕн калĕши? тенĕ.

(15) Çÿлхуçа çарĕн çулпуçĕ Иисуса каланă: уру сыррине салт, мĕншĕн тесессĕн эсĕ тăракан вырăн — сăваплă вырăн, тенĕ. Иисус вăл каланă пек тунă.

(16) Иерихон ĕнтĕ Израиль ывăлĕсенчен хăранипе питĕрĕнсех ларнă, хупă тăнă: [унтан] тухаканни те пулман, кĕрекенни те пулман.

6

(1) Çавăн чухне Çÿлхуçа Иисуса каланă: акă Эпĕ Иерихон хулипе унăн патшине [тата унти] вăйлă çынсене санăн аллуна паратăп;

(2) вăрçа юрăхлисем пурсăр та пухăнса хула тавра çаврăнăр, ун тавра [кунне] пĕр хутчен çаврăнăр; ултă кун хушши çапла туса тăр; Зсаккун арчи умĕнчен çичĕ священник çичĕ юбилей трупи йăтса пытăр; çиччĕмĕш кунне вара хула тавра çичĕ хут çаврăнăр, священниксем трупа кăшкăртса пыччăр;

(4) юбилей мăйраки кăшкăртса ярсассăн, эсир трупа сассине илтсессĕн, пĕтĕм халăх хытă сасăпа кăшкăрса ятăр, вара хула хÿми тĕпĕйĕрĕпе ишĕлсе анĕ, вара [пĕтĕм] халăх харпăр хăй тĕлĕнчен [хулана вирхĕнсе] кĕтĕр, тенĕ.

(5) Иисус, Нав ывăлĕ, [Израиль] священникĕсене чĕнсе илнĕ те каланă: саккун арчине çĕклесе килĕр; çичĕ священникĕ Çÿлхуçа саккунĕн арчи умĕнчен çичĕ юбилей трупи çĕклесе пытăр, тенĕ.

(6) Тата халăха [калаччăр тесе, вĕсене] çапла хушнă: кайăр та хула тавра çаврăнăр; вăрçа хатĕрленсе кăрал тытнисем Çÿлхуçа саккунĕн арчи умĕнчен пыччăр, тенĕ.

(7) Иисус халăха çапла каласассăнах, Çÿлхуçа умĕнчен çичĕ юбилей трупи тытса пыракан çичĕ священник вырăнтан хускалса труписене [хыттăн] кăшкăртса янă, вĕсем хыççăн Çÿлхуçа саккунĕн арчи пынă;

(8) кăрал тытнисем вара трупа кăшкăртса пыракан священниксем умĕнчен пынă; кайрисем [Çÿлхуçа саккунĕн] арчи хыçĕнчен пынă, утнă майăн трупа кăшкăртнă.

(9) Халăха вара Иисус çапла хытарса каланă: ан кăшкăрашăр, сирĕн сассăр ан илтĕнтĕр, эпĕ сире: «кăшкăрăр!» тесе калас кунччен сирĕн çăвартан пĕр сăмах ан тухтăр, эпĕ каласассăн кăшкăрса ярăр вара, тенĕ.

(10) Çапла вара Çÿлхуçа [саккунĕн] арчи хула тавра кайса пĕрре çаврăнса килнĕ; Израиль ывăлĕсем тапăра çитсе тапăрта çĕр выртнă. и[Тепĕр кунхине] Иисус ирхине ирех тăнă та, священниксем Çÿлхуçа [саккунĕн] арчине çĕклесе вырăнтан хускалнă;

(12) Çÿлхуçа саккунĕн арчи умĕнчен çичĕ юбилей трупи тытса пыракан çичĕ священник трупа кăшкăртса пынă; кăрал тытнисем вĕсен умĕнчен пынă, кайрисем Çÿлхуçа [саккунĕн] арчи хыçĕнчен пынă, утнă майăн трупа кăшкăртнă.

(13) Тепĕр кунхине те çапла хула тавра пĕр хут çаврăннă та тапăра таврăннă. Ултă кун хушши çавăн пек тунă.

(14) Çиччĕмĕш кунхине ирех, шурăмпуçпа пĕрлех, тăнă та хула тавра çичĕ хут çаврăннă; вĕсем унчченхи евĕрлех пынă, анчах çав кун хула тавра çичĕ хутчен çаврăннă.

(15) Священниксем çиччĕмĕш хут трупа кăшкăртса ярсассăн, Иисус халăха: кăшкăрăр, ĕнтĕ Çÿлхуçа хулана сирĕн аллăра пачĕ! тенĕ;

(16) хулана хура ылхан çитрĕ, унта мĕн пурри — [çÿлти çарсенĕн] Çÿлхуçине; аскăн арăма Раава анчах чĕрĕ хăварăр: ăна хăйне те, унăн килĕнчисене те никама та ан тивĕр, мĕншĕн тесессĕн вăл эпир янă çынсене сыхласа хăварчĕ;

(17) анчах та тупаланă япаларан сыхланăр, тупаланине илсе хăвăрăн та тупаланмалла ан пултăр, Израиль [ывăлĕсен] тапăрне тупалани ан çиттĕр, ăна инкек ан пултăр;

(18) пĕтĕм ылтăнкĕмĕл, пĕтĕм пăхăртимĕр савăт Çÿлхуçа ятне пултăр, Çÿлхуçа пурлăхĕн çÿпçине кĕтĕр, тенĕ.

(19) Халăх кăшкăрса янă, трупасем кăшкăртнă. Трупа сассине илтсессĕнех, [пĕтĕм] халăх [пĕрле] хыттăн, вăйлăн кăшкăрса янă, [хула] хÿми вара [пĕтĕмпех,] тĕпĕйĕрĕпех ишĕлсе аннă, [пĕтĕм] халăх харпăр хăй тĕлĕнчен хулана талпăннă, çапла хулана ярса илнĕ.

(20) Хулара мĕн пуррине пурне те тупаланă, арçынĕхĕрарăмĕ, ваттивĕтти, вăкăрĕсурăхĕашакĕ — [пурне те] хĕçпе пĕтерсе тухнă.

(21) Малтан çĕр пăхса кнлнĕ икĕ яш ачана Иисус каланă: леш аскăн арăм килне кайăр та, хăвăр тупа тунă пек, ăна хăйне те, килĕнче кам пуррине пурне те кăларăр, тенĕ.

(22) [Хула] пăхса килнĕ яш ачасем вара [хĕрарăм килне] кайнă та [аскăн арăма] Раава, унăн ашшĕпе амăшне те, пиччĕшĕшăллĕне те, тăванĕсене те, ун килĕнче кам пулнă — çавсене пурне те кăларса Израиль тапăрĕн тулашне илсе пырса тăратнă.

(23) Хулана, унта мĕн пуррине пĕтĕмпех вутçулăмпа çунтарса янă; кĕмĕлпе ылтăнне, пăхăртимĕр савăтсене анчах [Çÿлхуçа ятне пултăр тесе] Çÿлхуçа çурчĕн пурлăх управăшне панă.

(24) Аскăн арăма Раава вара, ун ашшĕн кил-йышне, ун патĕнче пулнă çынсене пурне те Иисус чĕрĕ хăварнă, вăл паянхи кунчченех Израиль хушшинче пурăнать, мĕншĕн тесессĕн вăл Иисус Иерихона пăхма янă çынсене сыхласа хăварнă.

(25) Çавăн чухне Иисус тупа туса каланă: кам та кам çак Иерихон хулине çĕнĕрен туса лартĕ, çав çын Çÿлхуçа умĕнче ылханлă пулĕ; хула никĕсĕ унăн аслă ывăлĕн пуçне пулĕ, хула хапхи кĕçĕн ывăлĕн пуçне пулĕ, тенĕ. [Азан — Вефиль çынни — кайран çапла тунă та: хула никĕсне хывнă чухне вăл Авирона — малтанхи ывăлне — çухатнă, хула хапхине лартнă чухне çăлăнса юлнă кĕçĕн ывăлне çухатнă.]

(26) Иисуспа пĕрле Çÿлхуçа пулнă, унăн чапĕ пĕтĕм тĕнчипе сарăлнă.

7

(1) Анчах та Израиль ывăлĕсем [хăрушла] усал ĕç тунă: вĕсем тупаланă япалана [илнĕ]. Ахан — Иуда йăхĕн çынни, Хармий ывăлĕ пулнă; Хармий вара — Завдий ывăлĕ, Завдий — Зара ывăлĕ пулнă — тупаланă япалана илнĕ, çавăнпа Çÿлхуçа Израиль ывăлĕсене питĕ хытă çилленнĕ.

(2) Иисус çавăн чухне Иерихон хулинчен Вефилĕн хĕвелтухăç енчи БефАвен çывăхĕнчи Гай хулине çынсем янă, вăл вĕсене: кайăр, çĕр пăхса килĕр, тенĕ. Лешĕсем кайнă та Гай çĕрне пăхса килнĕ.

(3) Иисус патне таврăнсассăн, ăна каланă: пĕтĕм халăх ан кайтăр унта, икĕ пине е виçĕ пине яхăн анчах кайччăр, Гай хулине вĕсем те çĕнтерĕç; пĕтĕм халăха асаплантарса ан çÿрет, вĕсем [унта] сахаллăн, тенĕ.

(4) Çапла вара унта виçĕ пин çынна яхăн кайнă, анчах вĕсем Гай çыннисенчен каялла тарса таврăннă;

(5) Гай çыннисем вĕсене хула хапхи патĕнчен Севарима çитиччен хăваласа кайнă, ту çинчен аннă чухне вĕсен вăтăр ултă çыннине вĕлерсе пăрахнă; çавна пула халăх чĕри хавшаса ÿксе шыв пек шĕвелнĕ.

(6) Иисус ĕнтĕ çийĕнчи тумтирне туртса çурнă та, Çÿлхуçа саккунĕн арчи умне ÿксе, мĕн каçченех çапла выртнă; Израилĕн аслă çыннисем те çапла тунă; пуçĕ çине вĕсем тусан сапнă.

(7) Вара Иисус каланă: эй Çÿлхуçа Патшам! Эсĕ çак халăха мĕншĕн Иордан урлă каçартăн — пире аморрейсен аллине парса пĕтерес тесеи? ах, пирĕн Иордан леш енчех юлса пурăнмаллаччĕмĕн!

(8) Эй Çÿлхуçамăм! Израиль çапла тăшманĕсенчен тарса килнĕ хыççăн мĕн калас ĕнтĕ манăн?

(9) Çакна илтсессĕн Ханаансем тата çак çĕрте пурăнакансем пире çавăрса илсе çĕр çинче ятăмăра та хăвармĕç. Хăвăн аслă ятна мĕн кăтартăн вара? тенĕ.

(10) Çÿлхуçа Иисуса каланă: тăр, мĕншĕн ÿпне ÿксе выртатăн? пИзраиль çылăха кĕчĕ: вĕсем Манпа хывнă халала пăсрĕç; тупаланă япалана илчĕç, вăрларĕç, хăйсен япалисем хушшине пытарса хучĕç;

(12) çавăнпа Израиль ывăлĕсем, тăшман умĕнче чăтаймасăр, каялла çаврăнса тарчĕç, вĕсене ĕнтĕ ылхан çитрĕ; тупаланă япалана хăвăр хушшăртан пĕтермесессĕн, текех сирĕнпе пĕрле пулмăп.

(13) Тăр, халăха тасат, кала ăна: ирччен тасалăр, Израилĕн Çÿлхуçа Турри çапла калать, те: «Эй Израиль, сан хушшунта тупалани пур; çав тупаланă япаларан хăтăлмасăр эсĕ хăвăн тăшманна хирĕç тăма пултараймăн» тесе калать, те;

(14) ыран [пурсăр та] йăхĕйăхĕпе пухăнса тăрăр; Çÿлхуçа кăтартакан йăх ăрăвĕăрăвĕпе пытăр; Çÿл хуçа кăтартакан ăру кил-йышĕкил-йышĕпе пытăр; Çÿлхуçа кăтартакан кил-йыш пĕрер çыннăн пытăр;

(15) тупаланă япалана вăрлани кам çине тухĕ, çавна хăйне те, унăн мĕнпур япалине те вутçулăмпа çунтарса яччăр: вăл Çÿлхуçа хывнă халалран пăрăнса Израиль хушшинче саккуна хирĕçле ĕç тунă, тенĕ.

(16) Тепĕр кунхине Иисус ирех тăнă та Израиль халăхне йăхăнйăхăн пухăнса пыма хушнă, кăтартни Иуда йăхĕ çине тухнă;

(17) Иуда йăхне ăрăвĕăрăвĕпе пыма хушсассăн, кăтартни Зара ăрăвĕ çине тухнă; Зара ăрăвне кил-йышĕкил-йышĕпе пыма хушсассăн, кăтартни Завдий [кил-йышĕ] çине тухнă;

(18) Завдий кил-йышне пĕрер çыннăн пыма хушсассăн, кăтартни Ахан çине — вăл Иуда йăхĕн çынни, Хармий ывăлĕ пулнă; Хармий вара — Завдий ывăлĕ, Завдий — Зара ывăлĕ пулнă — тухнă.

(19) Вара Иисус Ахана каланă: эй ывăлăм! Çÿлхуçана, Израиль Туррине, мухтавлăх кÿр, Унăн умĕнче ÿкĕн, мĕн тунине мана каласа пар; манран ан пытар, тенĕ.

(20) Ахан Иисуса хуравласа каланă: чăн, эпĕ Израилĕн Çÿлхуçа Турри умĕнче çылăха кĕтĕм, çаплаçапла турăм:

(21) туртса илнĕ япаласем хушшинче эпĕ питех те илемлĕ Сеннаар тумтирĕ, икçĕр сикль кĕмĕл тата аллă сикль таякан ылтăн катăкĕ куртăм; ĕнтĕ кăмăла кайрĕ те — илтĕм; ăна хамăн чатăрта çĕр айне пытарса хутăм, кĕмĕлне чи аяла [пытартăм], тенĕ.

(22) Иисус çынсем янă та, лешĕсем чатăра [тапăра] чупса кайнă; хайхи япаласене пурне те Ахан чатăрне пытарнă пулнă, кĕмĕлĕ чи аялта пулнă.

(23) Вĕсем çав япаласене чатăртан илнĕ те, Иисуспа Израилĕн пĕтĕм ывăлĕ патне илсе пырса, Çÿлхуçа умне хунă.

(24) Иисуспа пĕтĕм Израиль халăхĕ, Зара ывăлне Ахана ертсе, хайхи кĕмĕле, тумтире, ылтăн катăкне, унăн ывăлĕсемпе хĕрĕсене, вăкăрĕсемпе ашакĕсене, сурăхĕсемпе чатăрне тата унăн мĕн пулнă, çавна [пĕтĕмпех] Ахор айлăмне илсе тухнă.

(25) Ĕнтĕ Иисус каланă: пире инкек кÿнĕшĕн çак кун Çÿлхуçа сана инкек кăтартĕ, тенĕ. Вара пĕтĕм Израиль халăхĕ Ахана чулпа перепере вĕлернĕ, вĕсене вутçулăмпа çунтарса янă, вĕсем çине чул пăрахнă.

(26) Ахан çине темĕн çÿллĕш чул купи купаласа хăварнă, вăл халичченех сыхланса юлнă. Çавăн хыççăн Çÿлхуçа çилли лăпланнă. Çавăнпа çав вырăна паян кунчченех Ахор айлăмĕ теççĕ.

8

(1) Çÿлхуçа Иисуса каланă: ан хăра, ан сехĕрлен; вăрçа юрăхлă мĕнпур халăха ерт те Гай хули çине кай; акă Эпĕ санăн аллуна Гай патшипе унăн халăхне, унăн хулипе çĕрне паратăп;

(2) Иерихон хулипе унăн патшине мĕнле пĕтертĕн, Гай хулипе унăн патшине те çаплах пĕтер, анчах унăн пурлăхĕпе выльăхĕчĕрлĕхне хăвăр хушшăрта валеçĕр; хула хыçне çар пытарса тăрат, тенĕ.

(3) Иисуспа вăрçа юрăхлă мĕнпур халăх Гай çине кайма хатĕрленсе тăнă, Иисус чи харсăррисене вăтăр пин çын суйласа илнĕ те вĕсене çĕрле кăларса янă,

(4) вĕсене акă çапла хушса янă: астăвăр, эсир хула хыçне пытанса ларăр; хуларан инçе ан кайăр, пурсăр та хатĕр тăрăр, тенĕ;

(5) эпĕ пĕтĕм халăхпа пĕрле хула патне пырăп; [Гай çыннисем] унчченхи пекех пире хирĕç тухсассăн, эпир вĕсенчен тарма пуçлăпăр;

(6) вĕсем пирĕн хыççăн хăвалĕç, çапла майпа эпир вĕсене хуларан аяккалла илĕртсе кайăпăр; вĕсем: «кусем, унчченхи пекех, пирĕнтен тараççĕха» тесе шухăшлĕç;

(7) эсир вара пытаннă çĕртен тухăр та хулана ярса илĕр, Çÿлхуçа Туррăр ăна сирĕн аллăра парать;

(8) хулана туртса илсессĕн, ăна вут тивертсе ярăр, Çÿлхуçа каланă пек тăвăр; астăвăр, сире çапла хушатăп, тенĕ.

(9) Иисус ĕнтĕ кусене кăларса янă, вĕсем кайнă та Вефильпе Гай хушшине, Гай хулин анăç енне, пытанса ларнă; Иисус çав каç халăх хушшинче çĕр каçнă.

(10) Ирхине ирех тăрса, Иисус халăха пăхса çаврăннă та ăна Израилĕн аслă çыннисемпе пĕрле Гай еннелле ертсе кайнă;(11) çапла унпа пĕрле пулнă вăрçа юрăхлă мĕнпур халăх Гай хули патне [тухăç енчен] пырса çитнĕ, [пытанса тăнă çарĕ хуларан анăç еннерех пулнă,]

(12) вĕсем Гайăн çурçĕр енче чарăнса тăнă, çарпа хула хушшинче айлăм пулнă; Иисус пĕр пилĕк пин çынна Вефильпе Гай хушшине, хулан анăç енне, пытарăнса ларма хушнă.

(13) Çапла халăхăн пĕр ушкăнĕ хуларан çурçĕр енче хатĕрленсе тăнă, тепĕр ушкăнĕ анăç енче пулнă. Иисус çав каç айлăма аннă.

(14) Çакна курсан, Гай патши ирхине ирех хула халăхне ертнĕ те Израиле хирĕç вăрçа тухнă, çапла вăл хăйĕн пĕтĕм халăхĕпе айлăма, малтанах палăртса хунă вырăна, çитнĕ; вăл [хăйĕн] хули хыçĕнче пытарăнса ларнă çар пулнине пĕлмен.

(15) Иисуспа пĕтĕм Израиль халăхĕ, вĕсенчен сехĕрленнĕ пек пулса, каялла çаврăнса пушхирелле пăрахса тарнă;

(16) вĕсене хăваламашкăн лешĕсем хулари мĕнпур халăха чĕнсе тухнă, Иисуса хăваланăçемĕн хуларан аяккарах та аяккарах кайнă;

(17) ĕнтĕ Гай хулинче те, Вефиль хулинче те пĕр çын та юлман: пурте Израиль халăхĕ хыççăн хăваласа кайнă; Израильсене хăваласа кайса хăйсен хулине уçах хăварнă.

(18) Çÿлхуçа вара Иисуса каланă: аллунти сăннуна Гай çинелле тăс: Эпĕ ăна санăн аллуна паратăп, [пытанса тăнă çар çийĕнчех хускалĕ,] тенĕ. Иисус ĕнтĕ [аллине тата] аллинчи сăннине хула çинелле тăснă.

(19) Иисус аллине тăссанах, пытанса тăнă çар вырăнтан тапранса хуланалла вăйкăннă, хулана вирхĕнсе кĕнĕ, ярса илсессĕнех ăна вут тивертсе янă.

(20) Гай çыннисем каялла çаврăнса пăхнă та хула çийĕн тÿпенелле тĕтĕм мăкăрланса хăпарнине курнă. Вĕсем ĕнтĕ ни унталла, ни кунталла тара пĕлмен: пушхир енне чупакан Израильсем çийĕнчех каялла çаврăннă та вĕсене тапăннă.

(21) Пытанса тăнă çар хулана туртса илнине, хула тĕлĕнче тĕтĕм [тÿпенелле] мăкăрланса хăпарнине курсассăн, Иисуспа Израильсем пурте каялла çаврăннă та Гай халăхне çĕмĕре пуçланă;

(22) хуларисем Гай çыннисене хирĕç тухнă, лешĕсем вара Израиль çыннисем хушшине пулса юлнă; вĕсене пĕрисем пĕр енчен, теприсем тепĕр енчен хĕстернĕ; Гай çыннисене çапла çĕмĕрсе тăкнă, вĕсем пĕри те çăлăнайман, чĕрĕ юлни те, тарса хăтăлни те пулман;

(23) Гай патшине вара чĕрĕллех тытса Иисус патне илсе пынă.

(24) Израиль çыннисем хăйсене хирте, пушхирте хăваланă Гай халăхне аркатса тăксассăн, лешĕсем пĕр çын юлмиччен хĕç çивĕчĕш айне пулса пĕтсессĕн, Гай хулине таврăннă та унта юлнисене пĕтĕмпех хĕçпе пĕтерсе тухнă.

(25) Çав кун Гай çыннисем арçынĕарăмĕмĕнĕпе пурĕ вуникĕ пин çын пĕтнĕ.

(26) Иисус сăнă тытнă аллине Гай çыннисене пурне те тупаласа пĕтериччен пĕр усмасăр тăсса тăнă;

(27) Çÿлхуçа каланă пек, [Çÿлхуçа] Иисуса каланă пек, хулари выльăхчĕрлĕхе, пурлăха вара Израиль [ывăлĕсем] хăйсем хушшинче валеçнĕ.

(28) Иисус çапла Гай хулине çунтарса ярса ăна ĕмĕрхи ишĕлчĕк, пушхир туса хăварнă, паянхи кунчченех çапла вăл;

(29) Гай патшине ĕнтĕ йывăçран çакнă, [вăл вара йывăç çинче] каçченех çакăнса тăнă; хĕвел ансассăн, Иисус хушнипе, унăн виллине йывăç çинчен антарса хула хапхи умне пăрахнă та ун çине тем пысăкăш чул купи купаласа хунă, вăл паян кунчченех упранса юлнă.

(30) Унтан Иисус Израилĕн Çÿлхуçа Туррине парне кÿмешкĕн Гевал тăвĕ çинче парне вырăнĕ тутарнă,

(31) Çÿлхуçа чури Моисей Израиль ывăлĕсене халалласа хăварнă пек, Моисей саккунĕ кĕнекинче çырнă пек, парне вырăнне чутламан пĕр пĕтĕм чул катрамĕсенчен — чулĕсене тимĕр тивертмесĕр — тунă; ун çинче Çÿлхуçана парне кÿнĕ: пĕтĕмĕшпе çунтарса паракан парнепе тăнăçлăх парни кÿнĕ.

(32) [Иисус] çавăнта чулсем çине Моисей Израиль ывăлĕсем умĕнче çырнă саккуна йĕркипе çырса хунă.

(33) Пĕтĕм Израиль — [унăн] аслă çыннисем, халăха пăхса тăраканĕсем тата тÿрисем — Çÿлхуçа саккунĕн арчине çĕклесе çÿрекен священниксем[пе] Левитсене тĕлметĕл саккун арчин икĕ енне тăрса тухнă; ют çĕртен килнисем те, Израиль çыннисем те пурте пĕрле, çурри — Гаризим тăвĕ енче, тепĕр çурри Гевал тăвĕ енче йĕркеленсе тăнă: Çÿлхуçа чури Моисей ĕлĕк Израиль халăхне çапла пиллеме хушса хăварнă.

(34) Унтан [Иисус] саккун сăмахĕсене те, пиллĕх сăмахĕсене те, ылхан сăмахĕсене те саккун кĕнекинче мĕнле çырнă, çапла вуласа панă;

(35) Моисей [Иисуса] мĕн каласа хăварнине Иисус пĕтĕм Израиль халăхĕ умĕнче — [арçынни]хĕрарăмĕ, ачипăчи, хăйсем хушшинче пурăнакан ютран килнĕ çынсем [умĕнче] — пĕр сăмах сиктермесĕр вуласа панă.

9

(1) Çакăнçинчен илтсен, [аморрейсен] патшисем,— Иордан леш енчи сăртлăтуллă, тÿремлĕ тата аслă тинĕс хĕррипе Ливан тăвĕ патнех тăсăлакан çĕрсене тытса тăраканскерсем,— тата хетсем, аморрейсем, [гергесейсем,] Ханаансем, ферезейсем, евейсем, иевусейсем

(2) пурте пĕрле пухăннă та, пĕр майлă пулса, Иисуспа Израиль халăхне хирĕç тăрас тенĕ.

(3) Анчах Гаваон çыннисем, Иисус Иерихонпа Гай хулисене епле пĕтерсе тăкни çинчен илтсессĕн,

(4) акă мĕнле чеелĕх тупнă: ашакĕсем çине çул валли кивĕ михĕсемпе çăкăр янтăласа хунă, çĕтĕлсе пĕтнĕ, саплăклă тир хутаçпа эрех илнĕ;

(5) ури сырри те вĕсен кивĕ, саплăклă пулнă, çийĕнчи тумтирĕсем те çĕтĕк пулнă; çул çине илнĕ çăкăрĕ те пĕтĕмпех типсекăвакарса кайнăскер, [тĕпренсе] пĕтнĕскер пулнă.

(6) Вĕсем çапла [Израильсен] тапăрне Галгала Иисус патне çитнĕ те ăна тата пĕтĕм Израиль халăхне каланă: эпир питĕ инçетрен килтĕмĕр; пирĕнпе килĕшÿ тусамăр, тенĕ.

(7) Израиль çыннисем çав евейсене каланă: тен, эсир хамăр çывăхрах пурăнатăр? пирĕн сирĕнпе епле килĕшÿ тăвасха? тенĕ.

(8) Лешĕсем Иисуса: санăн чурусем эпир, тенĕ. Иисус вара: эсир камсем пулатăр, ăçтан килтĕр? тенĕ.

(9) Вĕсем ăна каланă: санăн чурусем Çÿлхуçа Турру ячĕпе питĕ инçетрен килчĕç: эпир Унăн мухтавĕ çинчен, Египет çĕрĕнче Вăл мĕнмĕн туни çинчен илтнĕ,

(10) Иордан леш енче [пурăннă] аморрейсен икĕ патшине — Есевон патшине Сигона тата Астарофпа [Едреи] хулисенче [пурăннă] Васан патшине Ога — мĕн туни çинчен те пĕтĕмпех илтнĕ.

(11) [Çакăн çинчен илтсессĕн,] пирĕн аслă çыннăмăрсемпе хамăр çĕршывра пурăнакансем пурте пире çапла каларĕç: çул çине апат илĕр те çав халăх патне кайăр, калăр вĕсене: «Эпир — сирĕн чурăрсем; пирĕнпе килĕшÿ тусамăр» тейĕр, терĕç.

(12) Сирĕн пата килме тухнă чухне çак çăкăрсене эпир ăшăллах илсе тухнăччĕ, кунта çитиччен йăлт типсе кăвакарса пĕтрĕç;

(13) эрехне те вĕрçĕнĕ тир хутаçсене тултарнăччĕ, вĕсем те йăлт çĕтĕлсе пĕтрĕç; инçе çула пула пирĕн тумтирĕ те, ура сыррисем те йăптăхланчĕç, тенĕ.

(14) Израиль çыннисем Çÿлхуçаран ыйтмасăрах вĕсен çăкăрне илнĕ.

(15) Иисус вара вĕсемпе килĕшÿ тунă, сире тивмĕпĕр, чĕрĕ хăварăпăр тесе шантарнă; халăх пуçлăхĕсем çав сăмахпа килĕшсе тупа тунă.

(16) Çапла килĕшÿ тунă хыççăн Израиль çыннисем виçĕ кунранах вĕсем хăйсен çывăхĕнчех, хăйсемпе кÿршĕллех пурăннине пĕлнĕ:

(17) Израиль ывăлĕсем çула тухсассăн виççĕмĕш кунне шăпах вĕсен хулисене çитсе кĕнĕ; вĕсен хулисем Гаваон, Кефира, Беероф тата КириафИарим [пулнă].

(18) [Иисуспа] Израиль ывăлĕсем çак хуласене тапăнман, мĕншĕн тесессĕн халăх пуçлăхĕсем [пурте] Израилĕн Çÿлхуçа Турри ячĕпе тупа тунă пулнă. Çавăншăн пĕтĕм [Израиль] халăхĕ пуçлăхсене ÿпкеленĕ.

(19) Пуçлăхсем ĕнтĕ халăха каланă: эпир вĕсене Израилĕн Çÿлхуçа Турри ячĕпе тупа тунă, çа вăнпа вĕсене тĕкĕнме пултараймастпăр;

(20) эпир акă çапла тăвăпăр: вĕсене тупа тунăшăн хамăра ылхан ан çиттĕр тесе, вĕсене чĕрех хăварар, тенĕ.

(21) Пуçлăхсем вĕсене тата каланă: пурăнччăр, анчах вĕсем пĕтĕм халăх валли вутă касса, шыв кÿрсе тăччăр, тенĕ. [Вара пĕтĕм халăх] пуçлăхсем каланă пек [тунă].

(22) Иисус вĕсене чĕнсе илнĕ те каланă: эсир пире мĕншĕн улталарăр? «Эпир аякрисем» терĕр, хăвăр пирĕн çывăхрах пурăнатăр;

(23) çакăншăн эсир ылханлă пулăр! ĕмĕрех чурара тăрăр, [ман валли тата] манăн Туррăм çурчĕ валли вутă касса, шыв кÿрсе пурăнăр! тенĕ.

(24) Вĕсем Иисуса хуравласа каланă: эпир, санăн чурусем, санăн Çÿлхуçа Турру Хăйĕн чурине Моисее çак çĕре пĕтĕмпех сире пама, [пире тата] çак çĕр çинче пурăнакан пĕтĕм халăха сирĕн куçăр умĕнче пĕтерме хушнă тенине илтсеттĕмĕр; çавăнпа эсир пире вĕлерсе пĕтересрен хăраса ÿкрĕмĕр, çак ĕçе те çавăнпах турăмăр;

(25) халĕ ĕнтĕ акă эпир санăн аллунта: хăвна пирĕн тĕлĕшрен мĕнле тусассăн лайăхрах та тĕрĕсрех туйăнать, çапла ту, тенĕ.

(26) Вара Иисус вĕсем тĕлĕшĕнчен çапла тунă: вĕсене Израиль ывăлĕсен аллинчен хăтарнă, вĕлерме паман;

(27) Иисус вĕсене çав кунран пуçласа [пĕтĕм] халăх валли тата Çÿлхуçанăн парне вырăнĕ валли вутă касса, шыв кÿрсе тăма хушнă; [çавăнпа та Гаваон çыннисем Туррăн парне вырăнĕ валли Çÿлхуçа] суйласа илнĕ кирек хăш вырăнта та паян кунчченех [вутă касса, шыв кÿрсе тăраççĕ].

10

(1) Адониседек — Иерусалим патши — Иисус Гай хулине туртса илсе ăна тупаласа тĕп туни çинчен, Гай хулипе унăн патшине те Иерихон хулипе унăн патшине пĕтернĕ пекех пĕтерни çинчен, Гаваон çыннисем [Иисуспа тата] Израильпе килĕшÿ туса вĕсем хушшинче юлни çинчен илтсессĕн

(2) сехĕрленсех ÿкнĕ, мĕншĕн тесессĕн Гаваон патша хули сенчен кая мар, Гайран та пысăкрах хула [пулнă], çыннисем те унта харсăр çынсем пулнă.

(3) Çавăнпа Адониседек — Иерусалим патши — Хеврон патши Гогам патне, Иармуф патши Фирам патне, Лахис патши Яфий патне, Еглон патши Деавир патне çынсем янă, вĕсене:

(4) «Килĕр, пулăшăр мана, Иисуспа, Израиль ывăлĕсемпе килĕшÿ тунăшăн Гаваона çапса аркатма пулăшăр» тесе калама хушнă.

(5) Вĕсем пуçтарăннă, вара аморрейсен пилĕк патши — Иерусалим патши, Хеврон патши, Иармуф патши, Лахис патши тата Еглон патши — хăйсен мĕнпур çарне ертсе пырса Гаваон хулине çавăрса илсе вăрçă пуçланă.

(6) Гаваон çыннисем Иисус патне [Израиль] тапăрне, Галгал хулине, çынсем янă: «Хăвăн чурусене аллу хÿттисĕр ан хăвар; хăвăртрах килсе пулăшсам пире, çăлсам пире: ту çинче пурăнакан аморрейсен патшисем пурте пире хирĕç пуçтарăнса килчĕç» тесе калама хушнă.

(7) Иисус вара Галгалран вăрçа юрăхлă мĕнпур халăха, пĕтĕм харсăр çынна хăй ертсе тухнă.

(8) Çÿлхуçа Иисуса каланă: вĕсенчен ан хăра: Эпĕ вĕсене санăн аллуна патăм, пĕри те сана хирĕç тăраймĕç вĕсем, тенĕ.

(9) Галгалран тухсан пĕр чарăнмасăр, çĕрĕпе кайса, Иисус вĕсем патне пĕр кĕтмен çĕртен çитсе тухнă.

(10) Израиль çыннисем курăнсассăнах, Çÿлхуçа Гаваон халăхне шуйхатсах пăрахнă, вара Израильсем вĕсене Гаваонра тĕппипе аркатса тăкнă, Вефорон тÿпемĕ еннелле выртакан çулпа хăваласа кайса Азекпа Макед патне çитичченех çĕмĕрсе пынă. пВĕсем Израиль ывăлĕсенчен тарса Вефорон тăвĕн тайлăмĕпе пынă чухне Çÿлхуçа вĕсем çине Азек патне çитичченех тÿперен шултăра чул [пăр] çутарса пынă, вĕсем вилнĕ ĕнтĕ: чул çуса тăнипе вилнисем Израиль ывăлĕсем [çапăçура] хĕçпе вĕлерсе пĕтернинчен ытларах пулнă.

(12) Çÿлхуçа [Турă], аморрей халăхне Гаваонра Изра иль ывăлĕсем умĕнче çĕмĕрсе тăкса, ăна Израиль аллине панă кун Иисус Израиль халăхĕ умĕнче пĕтĕм чун хавалĕпе Çÿлхуçана асăнса каланă: эй хĕвел, Гаваон тĕлĕнче чарăнса тăр! эй уйăх, Аиалон айлăмĕ тĕлĕнче чарăнса тăр!

(13) Хĕвел чарăнса тăнă, уйăх чарăнса тăнă, халăх хăй тăшманне аркатса тăкичченех вĕсем çапла пĕр хускалмасăр тăнă. Тÿрĕ çын кĕнекинче шăпах çавăн çинчен çырмани ĕнтĕ: унта: «Хĕвел чăн тÿпере тăнă, кунĕпе тенĕ пекех вăл анăçалла шума васкаман» тенĕ.

(14) Çÿлхуçа этем сассине [çав тĕрлĕ] итленĕ пек кун унччен те, кайран та урăх пулман. Çÿлхуçа çав кун Израиль хутне кĕрсе çапăçнă.

(15) Кайран Иисус мĕнпур Израиль халăхĕпе пĕрле хăйсен тапăрне Галгала таврăннă.

(16) Леш пилĕк патша Макед çывăхне тарса ÿксе çĕр хăвăлне пытаннă.

(17) Иисуса: «Пилĕк патша тупăнчĕ, вĕсем Макед çывăхĕнчи çĕр хăвăлĕнче пытанса лараççĕ» тесе пĕлтерсессĕн,

(18) Иисус каланă: çĕр хăвăлĕн анине пысăк чулсемпе хупласа хурăр, хураллама çынсем тăратăр;

(19) хăвăр [кунта] чарăнса ан тăрăр, тăшманăрсене хăвалăр, çарĕнчен тăрса юлнисене пĕтерсе тăкăр, вĕсене хăйсен хулисене тарса ÿкме ан парăр: Çÿлхуçа Туррăр вĕсене сирĕн аллăра панă, тенĕ.

(20) Иисуспа Израиль ывăлĕсем çапла хăйсен тăшманĕсене вирлĕн çĕмĕрсе тăксассăн, вĕсенчен чĕрĕ юлнисем тĕреклĕлетнĕ хуласене тарса кайсассăн,

(21) пĕтĕм халăх, лăпланса, Иисус патне тапăра Макед хулине таврăннă, Израиль ывăлĕсене хирĕç çăвар уçакан та пулман.

(22) Вара Иисус каланă: çĕр хăвăлĕн анине уçăр та леш пилĕк патшана ман патăма илсе килĕр, тенĕ.

(23) Çапла тунă та: леш пилĕк патшана — Иерусалим патшине, Хеврон патшине, Иармуф патшине, Лахис патшине тата Еглон патшине — çĕр хăвăлĕнчен кăларса Иисус патне илсе пырса тăратнă.

(24) Çав патшасене хăй патне илсе тухсассăн, Иисус Израиль ывăлĕсене пурне те чĕнсе илнĕ те хăйпе пĕрле çÿренĕ çар çулпуçĕсене каланă: пырăр, çак патшасен мăйĕ çине урăрпа пусăр, тенĕ. Лешĕсем пынă та вĕсен мăйĕ çине урипе пуснă.

(25) Иисус вĕсене каланă: ан хăрăр, ан сехĕрленĕр, çирĕп те хастар пулăр: сирĕнпе вăрçакан тăшманăрсене Çÿлхуçа пурне те çапла тăвĕ, тенĕ.

(26) Унтан Иисус патшасене вĕлерсе пилĕк йывăçран çактарнă; вĕсем каçченех çакăнса тăнă.

(27) Хĕвел аннă вăхăтра, Иисус хушнипе, вĕсен виллисене йывăç çинчен антарнă та малтан хăйсем тарса пытаннă çĕр хăвăлне пăрахнă, хăвăлĕ анине пысăк чулсем йăвантарса хунă, çав чулсем паян кун та пулин çавăнтах выртаççĕ.

(28) Иисус çав кунах Макед хулине ярса илнĕ, [ăна,] унăн патшине хĕç айне тунă, хулара мĕн пуррине, мĕнпур сывлан чуна тупаласа тĕп тунă: никама та чĕрĕ халлĕн хăварман, пĕри те çăлăнайман, [тарса хăтăлайман]; Иерихон патшине мĕн кăтартнă, Макед патшине те çавнах кăтартнă.

(29) Вара Иисус пĕтĕм Израиль халăхне ертсе Македран Ливна хулине кайса ăна хирĕç çапăçнă;

(30) Çÿлхуçа Ливнăна та Израиль аллине панă, [вара ăна,] унăн патшине [ярса илнĕ], Иисус хулара мĕн пуррине, мĕнпур сывлан чуна хĕç айне тунă: унта никама та чĕрĕ халлĕн хăварман, пĕри те çăлăнайман, [тарсахăтăлайман]; Иерихон патшине мĕн кăтартнă, Ливна патшине те çавнах кăтартнă.

(31) Иисус пĕтĕм Израиль халăхне ертсе Ливнăран Лахис хулине кайнă, ун çывăхне тапăрăн вырăнаçса, ăна хирĕç çапăçнă;

(32) Çÿлхуçа Лахис хулине те Израиль аллине панă, вăл ăна тепĕр куннех туртса илнĕ те хулара мĕн пуррине, мĕнпур сывлан чуна хĕç айне гунă, [ăна та] Ливнăна пĕтернĕ пекех [пĕтерсе тăкнă].

(33) Лахиса пулăшма Горам, Газер патши, çитнĕ; ĕнтĕ Иисус ăна хăйне те, унăн халăхне те [хĕç] айне тунă; никама та чĕрĕ хăварман, пĕри те çăлăнайман, [тарса хăтăлайман].

(34) Иисус пĕтĕм Израиль халăхне ертсе Лахисран Еглон хулине кайнă, ун çывăхне тапăрăн вырăнаçса, ăна хирĕç çапăçнă;(35) [Çÿлхуçа ăна та Израиль аллине панă,] ăна çав кунах туртса илсе, ăна тата çав кун унта пулнă мĕнпур сывлан чуна хĕç айне тунă, ăна та Лахиса тупаланă пекех тупаланă.

(36) Иисус пĕтĕм Израиль халăхне ертсе Еглонран Хеврон хулине кайса ăна хирĕç çапăçнă;

(37) Израиль çыннисем Хеврона туртса илсе хулине те, патшине те, çывăхри ялсене те, унти мĕнпур сывлан чуна хĕç айне тунă; никама та чĕрĕ халлĕн хăварман, пĕри те çăлăнайман, ăна Еглона мĕн кăтартнинех кăтартнă: ăна, унта мĕн пуррине, мĕнпур сывлан чуна тупаланă.

(38) Унтан Иисус пĕтĕм Израиль халăхне ертсе Давир хули патне çитсе ăна хирĕç çапăçнă;

(39) хулана туртса илсе, унăн патшине те, çывăхри пур ялне те хĕç айне тунă, унта мĕн пуррине, [вĕсене,] мĕнпур сывлан чуна тупаланă: пĕри те çăлăнайман; Хевронпа унăн патшине мĕн кăтартнă, Ливнăпа унăн патшине мĕн кăтартнă, Давирпа унăн патшине те çавнах кăтартнă.

(40) Израилĕн Çÿлхуçа Турри хушнă пек, Иисус çапла сăртлăхри, кăнтăр енчи, айлăмри пĕтĕм çĕре, ту аркисенчи çĕре тата вĕсенĕн пĕтĕм патшине çĕмĕрсе тăкнă: никама та чĕрĕ халлĕн хăварман, мĕнпур сывлан чуна тупаласа тĕп тунă;

(41) Иисус вĕсене КадесВарни хулинчен пуçласа Газа хулине çитиччен тĕп тунă, Гошен çĕрне те Гаваон таранчченех пĕтĕмпех çĕмĕрсе тăкнă;

(42) çав патшасене, вĕсенĕн мĕнпур çĕрне Иисус пĕрре тытăнсах çĕнсе илнĕ, мĕншĕн тесессĕн Израилĕн Çÿлхуçа Турри Израиль хутне кĕрсе çапăçнă.

(43) Кайран Иисуспа пĕтĕм Израиль халăхĕ хăйсен тапăрне Галгала таврăннă.

11

(1) Çавăн çинчен илтсессĕн, Иавин — Асор патши — Мадон патши Иовав патне, Шимрон патши патне, Ахсаф патши патне,

(2) çурçĕр еннелли сăртлăхра, Хиннарофăн кăнтăр енчи тÿремлĕхре, айлăмлă вырăнсенче пурăнакан патшасем патне, анăç енче НафофДорта пурăнакан патшасем патне, Зтухăç енче, тинĕс хĕрринче пурăнакан Ханаансем патне, ту çинче пурăнакан аморрейсемпе хетсем, ферезейсемпе иевусейсем патне тата Ермон çывăхĕнче, Массифа çĕрĕнче пурăнакан евейсем патне хыпар янă.

(4) Вара çавсем хăйсен пĕтĕм çарĕпе, темĕн чухлĕ халăхĕпе вăрçа хатĕрленсе тухнă, халăхĕ тинĕс хĕрринчи хăйăр пек йышлă пухăннă; утсемпе çар ураписем те шутсăр нумай пулнă.

(5) Çав патшасем, пурте пĕрле пухăнса, Израильпе çапăçмашкăн Мером шывĕ хĕррине çитсе тапăра тăнă.

(6) Ĕнтĕ Çÿлхуçа Иисуса каланă: ан хăра вĕсенчен — Эпĕ ыран çак вăхăт тĕлнелле [вĕсене] пурне те Израиль [ывăлĕсен] аллине ÿкерĕп; эсĕ вĕсен учĕсенĕн шăнăрĕсене касакаса тат, çар ураписене вутçулăмпа çунтарса яр, тенĕ.

(7) Вара Иисуспа вăрçа юрăхлă мĕнпур халăх вĕсем патне Мером шывĕ хĕррине пĕр кĕтмен çĕртен пырса тухнă та вĕсене тапăннă.

(8) Çÿлхуçа вĕсене Израиль çыннисен аллине ÿкернĕ, Израиль çыннисем вĕсене аслă Сидона çитиччен, МисрефофМаима çитиччен, тухăç енчи Мицфа айлăмне çитиччен хыçран хăваласа пĕтерсе пынă, вĕсене тĕппипех пĕтернĕ, пĕри те чĕрĕ юлман, пĕри те çăлăнайман, [тарса хăтăлайман].

(9) Иисус хăйне Çÿлхуçа мĕнле каланă, çавăн пек тунă: учĕсен шăнăрĕсене касакаса татнă, çар ураписене вутçулăмпа çунтарсаянă.

(10) Çав вăхăтрах Иисус, каялла таврăнса, Асор хулине туртса илнĕ, унăн патшине хĕçпе касса вĕлернĕ, [Асорĕ вăл ĕлĕк таврари патшалăхсен чăн аслă хули пулнă]; пунти мĕнпур сывлан чуна хĕç айне тунă, [пурне те] тупаланă: пĕр чĕрĕ чун та юлман; Асора вăл вутçулăмпа çунтарса янă.

(12) Çÿлхуçа чури Моисей хушса хăварнă пек, çав патшасене тата вĕсен мĕнпур хулине ярса илсессĕн, Иисус вĕсене пурне те хĕç айне тунă, пĕтмелле тупаланă;

(13) анчах сăрт тÿпемĕсенчи хуласене Израиль ывăлĕсем çунтармасăр хăварнă, Иисус пĕр Асор хулине çеç çунтарса янă.

(14) Çав хуласен мĕнпур пурлăхне, [мĕнпур] выльăхчĕрлĕхне Израиль ывăлĕсем хăйсем валли çаратнă; çыннисене вара пурне те хĕçпе касса тухнă, çапла пурне те тĕп тунă: [вĕсенчен] пĕр чун та хăварман.

(15) Çÿлхуçа Хăйĕн чурине Моисее епле хушнă, Моисей те Иисуса çапла каласа хăварнă, Иисус вара çавăн пек тунă та: Çÿлхуçа Моисее каланă сăмахран тухман вăл.

(16) Иисус çапла пĕтĕм сăртлăх çĕре, кăнтăрти пĕтĕм çĕре, пĕтĕм Гошен çĕрне, айлăм вырăнсене, Израиль тÿремлĕхĕпе тăвне, [ту таврашĕнчи] айлăмлă вырăнсене —

(17) Сеир çывăхĕнчи Халак тăвĕнчен пуçласа Ермон тăвĕ çумĕнчи Ливан айлăмĕнчи ВаалГад патне çитичченех — туртса илнĕ, çав çĕрсен патшисене пурне те тыткăна илсе вĕлерсе пĕтернĕ.

(18) Çав патшасемпе Иисус нумай вăхăт хушши вăрçă вăрçнă.

(19) Гаваонра пурăнакан евейсемсĕр пуçне Израиль ывăлĕсемпе [пĕр хула та] килĕшÿ туман: Израильсем вĕсене пурне те вăрçă вăрçса илнĕ;

(20) вĕсем хăйсенĕн чĕрине хаярлантарни, Израиле вăрçăпа кĕтсе илни пĕтĕмпе Çÿлхуçа ирĕкĕнчен килнĕ: Израиль ывăлĕсем вĕсене тупалаччăр тесе, ан каçарччăр тесе, Çÿлхуçа Моисее хушнă пек пĕтерччĕр тесе, Çÿлхуçа вĕсене Израиль халăхĕпе хирĕçтернĕ.

(21) Çавăн чухнех Иисус тата енакимсене [пурне те] çĕмĕрсе тăкнă; лешĕсем сăртлăхра, Хевронра, Давирта, Анавăра, пĕтĕм Иуда тăвĕ çинче, пĕтĕм Израиль тăвĕ çинче пурăннă; Иисус вĕсене хулимĕнĕпе тупаланă;

(22) Израиль çĕрĕнче енакимсен [пĕр çынни] те юлман, вĕсем Газа, Геф тата Азот хулисенче анчах юлнă.

(23) Çапла вара Иисус, Çÿлхуçа Моисее каланă пек, пĕтĕм çĕре туртса илнĕ те Израиль халăх не еткерлĕхе йăхсерен уйăрса панă. Ĕнтĕ вăрçă чарăннă, самана лăпланнă.

12

(1) Израиль ывăлĕсем Иордан леш енче хĕвелтухăç еннелле выртакан çĕре — Арнон юхăмĕнчен пуçласа Ермон тăвĕ таран сарăлса выртакан çĕре — тата тухăç енчи пĕтĕм тÿремлĕхе çакă патшасене çĕнтерсе туртса илнĕ:

(2) Есевонра пурăннă Сигона, аморрейсен патшине; унăн çĕрĕ Арнон юхăм шывĕн хĕрринчи Ароертан пуçланса Аммон чиккинчи Иавок юхăмĕ таранах сарăлса выртнă, Арнон айлăмĕ те, Галаад çĕрĕн çурри те унăн çĕрĕ пулнă,

(3) вăл тата пысăк айлăма — Хиннереф тинĕсĕн тухăç çыранĕнчен пуçланса тÿремлĕх тинĕсĕ патне, Тăварлă тинĕс патне, çитиччен, тухăç енче БефИешимоф патне çитиччен, кăнтăр енче Фасга ту арки патне çитиччен сарăлса выртакан айлăма — тытса тăнă;

(4) Израиль ывăлĕсем Сигонпа чикĕллĕ пурăнакан Ога та — Васан патшине, рефаимсен пĕртенпĕрре юлнă çыннине, Астарофпа Едреи хулисенче пурăнаканскере — парăнтарнă,

(5) çав патша Ермон тăвĕпе Салха хулине, пĕтĕм Васан çĕрне Гессурпа Мааха чикки таранччен, Галаад çĕрĕн çуррине Есевон патшийĕн Сигонăн патшалăхĕ чикки таранччен тытса тăнă.

(6) Çÿлхуçа чури Моисейпе Израиль ывăлĕсем вĕсене вĕлерсе пĕтернĕ; вара Çÿлхуçа чури Моисей вĕсен çĕрĕсене Рувим йăхĕпе Гад йăхне, Манассиян çур йăхне еткерлĕхе валеçсе панă.

(7) “(8) Иордан шывĕн ку енче анăçалла выртакан, Ливан айлăмĕнчи ВаалГад патĕнчен пуçласа Сеир патнелле тăсăлакан Халак тăвĕ патне çитиччен сарăлса выртакан [аморрейсен] çĕрĕн патшисене Иисуспа Израиль ывăлĕсем вĕлерсе пĕтернĕ те вĕсен пĕтĕм çĕрне — сăртлăхĕсене, айлăмĕсене, тÿремлĕхне, ту тайлăмĕсене, пушхире, кăнтăрти çĕре, хетсен, аморрейсен, Ханаансен, ферезейсен, евейсен, иевусейсен çĕрĕсене — Израиль ывăлĕсене еткерлĕхе валеçсе панă; çав çĕрсене тытса тăнă аморрейсен патшисем çаксем пулнă:

(9) пĕр Иерихон патши, Вефиль çывăхĕнчи пĕр Гай патши,

(10) пĕр Иерусалим патши, пĕр Хеврон патши, Х(1) пĕр Иармуф патши, пĕр Лахис патши,

(12) пĕр Еглон патши, пĕр Газер патши,

(13) пĕр Давир патши, пĕр Гадер патши,

(14) пĕр Хорма патши, пĕр Арад патши,

(15) пĕр Ливна патши, пĕр Одоллам патши,

(16) пĕр Макед патши, пĕр Вефиль патши,

(17) пĕр Таппуах патши, пĕр ХЕфер патши,

(18) пĕр Афек патши, пĕр Шарон патши,

(19) пĕр Мадон патши, пĕр Асор патши,

(20) пĕр ШимронМерон патши, пĕр Ахсаф патши,

(21) пĕр Фаанах патши, пĕр Мегиддон патши,

(22) пĕр Кедес патши, Кармил çывăхĕнчи пĕр Иокнеам патши,

(23) НафафДор патĕнчи пĕр Дор патши, Галгалри пĕр Гоим патши,

(24) пĕр Фирца патши. Пĕтĕмпе вăтăр пĕр патша пулнă.

13

(1) Иисус ватăлса çитсессĕн, ĕнтĕ ватлăх кунĕсем çитсессĕн, Çÿлхуçа ăна каланă: эсĕ ватăлтăн, ĕнтĕ ватлăх кунусем çитрĕç, еткерлĕхе илмелли çĕр вара питех те нумайха.

(2) Акă епле çĕрсем юлаççĕ: пĕтĕм Филисти тавралăхĕ, пĕтĕм Гессур [татаХанаан] çĕрĕ.

(3) Египет чиккинчи Сихор шывĕнчен пуçласа Екронăн çурçĕр чиккине çитиччен тăсăлакан çĕр те — Ханаан çĕрĕ, ăна пилĕк патша, Филисти патшисем — Газа, Азот, Аскалон, Геф, Екрон, Аввей патшисем — тытса тăраççĕ;

(4) кăнтăр енчи çĕр Меарăран, Сидон çыннисен çĕрĕнчен, пуçласа Афека, аморрейсен чиккине çитиччен сарăлса выртакан çĕр те — Ханаансен çĕрĕ,

(5) çавăн пекех [Филисти çĕрĕ] Гевла та, тухăç енче, Ермон тăвĕ çумĕнчи ВаалГадран пуçласа Емаф хулине çитиччен сарăлса выртакан пĕтĕм Ливан та — пĕтĕмпех Ханаан çĕрĕ.

(6) Сăртлăхра пурăнакан пĕтĕм халăха — Ливанпа Мисрефоф Маим хушшинче пурăнакан пĕтĕм Сидон халăхне — Эпĕ Израиль ывăлĕсем умĕнчен хăваласа ярăп. Çав çĕре эсĕ, Эпĕ хăвна хушнă пек, Израиль халăхне еткерлĕхе валеçсе пар;

(7) çав çĕре тăхăр йăха тата Манассиян çур йăхне валеçсе пар, [вĕсене Иорданран пуçласа анăçалла аслă тинĕс хĕррине çитиччен сарăлса выртакан çĕре пар; аслă тинĕс чикĕ пултăр].

(8) Рувим йăхĕпе Гад йăхне тата Манассиян тепĕр çур йăхне Çÿлхуçа чури Моисей Иордан леш енчи [хĕвел]тухăçĕ еннелле выртакан çĕрсене панă:

(9) вĕсен çĕрĕ Арнон юхăм шывĕ хĕрринчи Ароер патĕнчен пуçланса кайнă, вĕсене айлăмра ларакан хулана та, пĕтĕм Медева тÿремлĕхне те Дивон хулине çитичченех панă,

(10) тата Есевонра патшара ларнă аморрейсен патшийĕн Сигонăн хулисене пĕтĕмпе, аммонсен чиккине çитиччен, иçавăн пекех Галаад, Гессур, Мааха çĕрĕсене, пĕтĕм Ермон тусăртне, пĕтĕм Васан çĕрне Салха таранччен

(12) тата Астарофпа Едреи хулисенче патшара ларнă Васан патшийĕн Огăн пĕтĕм патшалăхне панă. Моисей тĕп тунă, хăваласа янă рефаимсенчен вăл пĕчченех юлнă пулнă.

(13) Анчах Израиль ывăлĕсем Гессурпа Мааха [тата Ханаан] çыннисене тивмен, Гессурпа Мааха паян кунчченех Израиль хушшинче пурăнаççĕ.

(14) Моисей пĕр Левий йăхне çеç çĕр паман: Çÿлхуçа каланă пек, вĕсенĕн еткерлĕхĕ Израилĕн Çÿлхуçа Туррине кÿрекен парнесем пулнă. [Моисей Иордан леш енчи Моав тÿремлĕхĕнче, Иерихон тĕлĕнче тăнă чухне Израиль ывăлĕсене йăхсерен çапла еткерлĕх çĕр валеçсе панă:]

(15) Моисей Рувим йăхне ăрăвĕсем тăрăх еткер çĕр панă:

(16) вĕсен çĕрĕн чикки Арнон юхăм шывĕ хĕрринчи Ароер пулнă, вĕсене акă мĕнмĕн тивнĕ: Арнон айлăмĕнчи хула, Медева çумĕнчи пĕтĕм тÿремлĕх,

(17) Есевон тата ун таврашĕнчи тÿремлĕхри мĕнпур ху ла: Дивон, ВамофВаал, БефВаалМеон,

(18) Иааца, Кедемоф, МЕфааф,

(19) Кириафаим, Сивма, Емек тăвĕ çинчи ЦерефШахар,

(20) БефФегор, Фасга ту аркинчи вырăнсем, БефИешимоф,

(21) тÿремлĕхри пĕтĕм хула, аморрейсен патшийĕн Сигонăн пĕтĕм патшалăхĕ; ăна, Есевонра патшара ларнăскере, Моисей вĕлернĕ; çавăн пекех Моисей Мадиансен çулпуçĕсене Евия, Рекема, Цура, Хура, Ревăна та пĕтернĕ, лешĕсем çав çĕршывра Сигона пăхăнса пурăннă пулнă;

(22) вĕсене вĕлернĕ чухне Израиль ывăлĕсем Веор ывăлне Валаам пĕлĕмçе те хĕçпе касса вĕлернĕ.

(23) Рувим ывăлĕсен çĕрĕн чикки Иордан шывĕ пулнă. Рувим ывăлĕсене ăрусерен пайласа панă еткерлĕх çĕр, вĕсенĕн хулисемпе ялĕсем çавă пулнă ĕнтĕ.

(24) Моисей çавăн пекех Гад йăхне, Гад ывăлĕсене те ăрусерен еткерлĕх çĕр пайласа панă:

(25) вĕсенĕн еткерлĕхĕ Иазер, пĕтĕм Галаад хули, Аммон ывăлĕсен çĕрĕ çурри таран, Равва çывăхĕнчи Ароера çитиччен сарăлса выртакан çĕр,

(26) Есевонран пуçласа РамафМицфапа Ветонима çитиччен, Маханаимран пуçласа Давир чикки таран выртакан çĕрсем пулнă,

(27) тата айлăмри БефГарам, БефНимра, Сокхоф тата Цафон хулисем — Сигон патшалăхĕн, Есевон патшийĕн, юлашки çĕрĕ — Иордан шывĕпе чикĕллĕ, Иордан леш енче тухăçалла Хиннереф тинĕсĕ патне çитиччен тăсăлакан çĕр.

(28) Çапла вара Гад ывăлĕсене ăрусерен пайласа панă еткерлĕх çĕр, вĕсенĕн хулисемпе ялĕсем çавă пулнă ĕнтĕ.

(29) Моисей Манассиян çур йăхне те еткерлĕх çĕр панă, çав çĕре Манассия çур йăхĕн ăрăвĕсем тăрăх валеçсе панă;

(30) вĕсенĕн çĕрĕ Маханаимран пуçласа пĕтĕм Васан — Васан патшийĕн Огăн пĕтĕм патшалăхĕ — Васанри мĕнпур Иаир хули, утмăл хула, пулнă;

(31) Галаад çĕрне çурри таран тата Астарофпа Едреи хулисене — Васан патшийĕн Огăн тĕп хулисене — Манассия ывăлĕ Махирăн ывăлĕ сене, Махир ывăлĕсен çур йăхне ăрусерен валеçсе [панă].

(32) Иордан леш енчи Моав тÿремлĕхĕнче, Иерихон тĕлĕнчен тухăçалла, Моисей акă епле еткерлĕх çĕр уйăрса панă.

(33) Левий йăхне вара Моисей еткерлĕх çĕр паман: Турă каланă пек, вĕсенĕн еткерлĕхĕ Израилĕн Çÿлхуçа Турри Хăй пулнă.

14

(1) Елеазар священникпа Нав ывăлĕ Иисус тата Израиль йăхĕсенчи ăру пуçлăхĕсем Израиль ывăлĕсене Ханаан çĕрĕнче еткерлĕх çĕр акă епле уйăрса панă:

(2) Çÿлхуçа Моисей урлă хушнă пек, çав çĕре вĕсем тăхăр йăха тата [Манассиян] çур йăхне шăпа ярса валеçнĕ,

(3) ĕнтĕ икĕ йăхпа [Манассиян] тепĕр çур йăхне Моисей Иордан леш енчех еткерлĕх çĕр панă, Левитсене вара вĕсем хушшинче еткерлĕх пай паман;

(4) Иосиф ывăлĕсенчен икĕ йăх — Манассия йăхĕпе Ефрем йăхĕ — тухнă; Левитсене çĕр пайне кÿртмен, вĕсене пурăнма хуласем [анчах] панă, тата выльăхчĕрлĕх усрама, мĕн кирлине тивĕçтерсе тăма хула таврашĕнче уйхир панă.

(5) Çÿлхуçа Моисее епле хушнă, çĕр валеçнĕ чухне Израиль ывăлĕсем çапла тунă та.

(6) Иуда ывăлĕсем Галгала Иисус патне пынă. Вара Халев — Кенезей çынни, Иефонния ывăлĕ — ăна каланă: КадесВарни хулинче манпала сан çинчен Çÿлхуçа Моисее, Турă çыннине, мĕн каланине пĕлетĕн эсĕ;

(7) Çÿлхуçа чури Моисей мана КадесВарни хулинчен çĕр пăхма янă чухне эпĕ хĕрĕхреччĕ; эпĕ ăна мĕн курнине, чĕремре мĕн пуррине, каласа патăм:

(8) манпа пĕрле çÿренĕ тăванăмсем хăйсен сăмахĕпе халăха хăратса пăрахрĕç, эпĕ вара шăпах Çÿлхуçа Туррăм хушнă пек турăм;

(9) çав кунхине Моисей тупа туса каларĕ: «санăн уру утса çÿренĕ çĕр ĕмĕрлĕхе санăн, санăн ачусен еткер çĕрĕ пулĕ, мĕншĕн тесессĕн эсĕ шăпах Çÿлхуçа Туррăм хушнă пек турăн» терĕ;

(10) акă ĕнтĕ Çÿлхуçа, Хăй каланă пек, мана паянхи кунччен усрарĕ; Çÿлхуçа Моисее çав сăмаха каланăранпа хĕрĕх пилĕк çул иртсе кайрĕ, Израиль халăхĕ пушхирте çÿрерĕ; халĕ акă эпĕ сакăрвун пиллĕкре; панчах эпĕ халĕ те Моисей мана çĕр пăхма янă чухнехи пекех çирĕп: унччен мĕнле вăйхаллă пулнă, халĕ те çавăн пекех — вăрçă вăрçма та, кĕрсетухса çÿреме те пултаратăп;

(12) эппин, çав кунхине Çÿлхуçа каланă пек, çак тусăрта мана пар; çав кунхине эсĕ ху та илтрĕн, унта Енак ывăлĕсем [пурăнаççĕ], хулисем вĕсен пысăк, тĕреклĕлетнĕ хуласем; тен, Çÿлхуçа манпа пĕрле [пулĕ те], эпĕ вĕсене, Çÿлхуçа каланă пек, хăваласа ярăп, тенĕ.

(13) Иисус вара Халева — [Кенезей çыннине,] Иефонния ывăлне — пилленĕ те ăна Хеврон хулине еткерлĕхе панă.

(14) Çапла вара, Халев — Кенезей çынни, Иефонния ывăлĕ — Израилĕн Çÿлхуçа Туррийĕ [хушнă пек] тĕрĕс тунăшăн, Хеврон паян кунчченех Халев еткерĕ шутланать.

(15) Ĕлĕк Хеврон хулине КириафАрба тенĕ — Енак ывăлĕсем хушшинчи пĕр аслă çынна çапла чĕннĕ пулнă. Ĕнтĕ вăрçă чарăннă, самана лăпланнă.

15

(1) Иуда ывăлĕсен йăхне, ăрусеренĕн, акă çапла шăпа тухнă: вĕсен çĕрĕ Идумейăпа чикĕллĕ Син пушхирĕ еннелле, кăнтăралла тăсăлса, Феман вĕçне тухнă;

(2) кăнтăр енчи чикки Тăварлă тинĕс хĕрринчен, кăнтăралла каякан тинĕс авринчен, пуçланать те Зкăнтăралла Акраввим тÿпемĕ енне тăсăлать, Цинран иртет, вара, кăнтăр енчен КадесВарни патнелле улăхса, Хецрон витĕр тухать, Аддара çитиччен улăхса [Кадесăн анăç енĕпе пырать,] Каркая еннелле пăрăнать,

(4) унтан Ацмонран иртет, Египет юхăм шывĕ патне çитет, çапла вара чикĕ вĕçĕ тинĕс хĕррине пырса тухать. Çакă сирĕн кăнтăр енчи чикĕ пулать.

(5) Тухăç енчи чикĕ [тăршшĕпех] Тăварлă тинĕс хĕррипе пырса Иордан вăррине çитиччен тăсăлать; çурçĕр енчи чикĕ вара тинĕс авринчен, Иордан вăрринчен пуçланать;

(6) çакăнтан чикĕ БефХогла патнелле улăхать, çурçĕр енчен БефАрава патнелле кайса тăвалла Рувим ывăлĕн Боганăн чулĕ тĕлне çитичченех пырать;

(7) унтан Ахор айлăмĕнчен пуçласа Давир патнелле улăхса каять, çурçĕр енче Галгал еннелле — юхăм шывăн кăнтăр енче вырăнаçнă Адуммим тÿпемĕ тĕлне — пăрăнать; унтан чикĕ ЕнШемеш шывĕнчен иртсе ЕнРогел патне çитет;

(8) унтан чикĕ, Иевус теекен Иерусалимăн кăнтăр енĕпе иртсе кайса, Енном ывăлĕн айлăмне улăхать, вара сăрт тÿпине — Енном айлăмĕнчен анăçалла, РЕфаим айлăмĕ хĕрринчен çурçĕрелле вырăнаçнă сăрт тÿпине — хăпарать;

(9) сăрт тÿпинчен чикĕ Нефтоах çăлкуçĕ патнелле пăрăнать, Ефрон тăвĕ çинчи хуласем патне çитсе Ваал еннелле пăрăнать, вăл ĕнтĕ КириафИарим хули пулать те;

(10) вара чикĕ Ваал патĕнчен тинĕс патнелле пăрăнать [те] Сеир тăвĕ енне [каять], Кесалон теекен Иеарим тăвĕн çурçĕр енĕпе иртсе Вефсамис патнелле анать, Фимна витĕр тухать; пунтан чикĕ Екронăн çурçĕр енĕпе кайса Шикарон патнелле пăрăнать, Ваал [çĕрĕнчи] ту урлă каçса Иавнеила çитет, вара чикĕ вĕçĕ тинĕс хĕррине пырса тухать. Анăç чикки вара — Аслă тинĕс.

(12) Иуда ывăлĕсене ăрусерен валеçсе панă çĕрĕн чиккине пур енчен те кăтартсассăн çапла пулать вара.

(13) Çÿлхуçа Иисуса хушнă пек, [Иисус] ĕнтĕ Иефонния ывăлне Халева та Иуда ывăлĕсем хушшинче пай панă; [Иисус ăна] КириафАрба хулине, Енак ашшĕн хулине, [панă], вăл хулана тепĕр тĕрлĕ Хеврон теççĕ.

(14) [Иефонния ывăлĕ] Халев çав хуларан Енакăн виçĕ ывăлне: Шешая, Ахимана, Фалмая — Енак ачисене — хăваласа кăларнă.

(15) Çав вырăнтан [Халев] Давир халăхне хирĕç кайнă [ĕлĕк Давир хулине Кириаф-Сефер тенĕ].

(16) Халев каланă: кам Кириаф-Сефера туртса илсе йышăнать, çавна хамăн хĕрĕме Ахсана качча парăп, тенĕ.

(17) Хулине Гофониил — Ха лев тăванĕн Кеназăн [кĕçĕн] ывăлĕ — илнĕ, Халев ăна хăйĕн хĕрне Ахсана качча панă.

(18) Ашшĕ килĕнчен тухса кайнă чухне ăна ашшĕнчен хир ыйтма канаш панă, вара вăл ашак çинчен аннă. Ашшĕ ăна: мĕн кирлĕ сана? тенĕ.

(19) Хĕрĕ каланă: мана пиллĕх пар; эсĕ мана кăнтăр енче çĕр патăн, шыв та пар, тенĕ. Ашшĕ вара ăна тури çăлсемпе анатри çăлсене панă.

(20) Иуда ывăлĕсен йăхне ăрусерен уйăрса панă еткер çĕр çакă пулнă:

(21) Идумея çĕрĕпе юнашар, кăнтăр енче, Иуда ывăлĕсен ăрăвĕсене çак хуласем тивнĕ: Кавцеил, Едер тата Иагур,

(22) Кина, Димона, Адада,

(23) Кедес, Асор тата Ифнан,

(243) иф, Телем тата Валоф,

(25) ГацорХадафа, Кириаф, Хецрон, тепĕр тĕрлĕ каласассăн Гацор,

(26) Амам, Шема тата Молада,

(27) ХацарГадда, Хешмон тата ВефПалет,

(28) ХацарШуал, Вирсавия тата Визиофея, [вĕсенĕн ялĕсемпе хула таврашĕнчи çĕрĕсем,]

(29) Ваала, Иим тата Ацем,

(30) Елфолад, Кесил тата Хорма,

(31) Циклаг, Мадмана тата Сансана,

(32) Леваоф, Шелихим, Аин тата Риммон: пурĕ çирĕм тăхăр хула тата вĕсен ялĕсем.

(33) Тата айлăм çĕрти хуласем: Ештаол, Цора тата Ашна,

(34) Заноах, ЕнГанним, Таппуах тата Гаенам,

(35) Иармуф, Одоллам, [Немра,] Сохо тата Азека,

(36) Шаараим, Адифаим, Гедера е Гедерофаим: вунтăватă хулапа вĕсен ялĕсем.

(37) Ценан, Хадаша, МигдалГад,

(38) Дилеан, Мицфе тата Иокфеил,

(39) Лахис, Воцкаф тата Еглон,

(40) Хаббон, Лахмас тата Хифлис,

(41) Гедероф, БефДагон, Наема тата Макед: вунултă хулапа вĕсен ялĕсем.

(42) Ливна, Ефер тата Ашан,

(43) Иффах, Ашна тата Нециф,

(44) Кеила, Ахзив, Мареша [тата Эдом]: тăхăр хулапа вĕсен ялĕсем.

(45) Екрон хулипе ăна пăхăнса тăракан хуласемпе ялсем,

(46) Екронпа тинĕс хушшинчи, Азот таврашĕнчи пĕтĕм ялхула,

(47) Азот хулипе ăна пăхăнса тăракан хуласемпе ялсем, Газа хулипе ăна пăхăнса тăракан хуласемпе ялсем — Египет юхăм шывĕпе чикĕ шут ланакан Аслă тинĕс таранчченех.

(48) Тата сăртлăхри хуласем: Шамир, Иаттир тата Сохо,

(49) Данна, КириафСанна, тепĕр тĕрлĕ каласассăн Давир,

(50) Анаф, Ештемо тата Аним,

(51) Гошен, Холон тата Гило: вунпĕр хулапа вĕсен ялĕсем.

(52) Арав, Дума тата Ешан,

(53) Ианум, БефТаппуах тата Афека,

(54) Хумта, КириафАрба, тепĕр тĕрлĕ каласассăн Хеврон, тата Цигор: тăхăр хулапа вĕсен ялĕсем.

(55) Маон, Кармил, Зиф тата Юта,

(56) Изреель, Иокдам тата Заноах,

(57) Каин, Гива тата Фимна: вунă хулапа вĕсен ялĕсем.

(58) Халхул, БефЦур тата Гедор,

(59) Маараф, БефАноф тата Елтекон: ултă хулапа вĕсен ялĕсем. [Феко, Ефрафа, тепĕр тĕрлĕ каласассăн Вифлеем, Фагор, Етам, Кулон, Татами, Сорес, Карем, Галлим, Вефир тата Манохо: вунпĕр хулапа вĕсен ялĕсем.]

(60) КириафВаал — тепĕр тĕрлĕ каласассăн КириафИарим — тата Аравва: икĕ хулапа вĕсен ялĕсем, [хула таврашĕнчи çĕрсем].

(61) Пушхирте: БефАрава, Миддин тата Секаха,

(62) Нившан, ИрМелах тата ЕнГеди: ултă хулапа вĕсен ялĕсем.

(63) Анчах Иуда ывăлĕсем иевусейсене, Иерусалим çыннисене, хăваласа ярайман, çавăнпа иевусейсем паянхи кунчченех Иуда ывăлĕсемпе пĕрле Иерусалимра пурăнаççĕ.

16

(1) Унтан Иосиф ывăлĕсене шăпа тухнă: вĕсен çĕрĕн чикки, Иерихон тĕлĕнчи Иорданран пуçласа, Иерихон шывĕнчен тухăçалла, Иерихон патĕнчен Вефиль тăвĕ патнелле сарăлса выртакан пушхирпе пырать;

(2) чикĕ Вефильрен Луз патнелле каять, унтан, Арха чикки енне каçса, Атарофа çитиччен тăсăлать,

(3) тинĕс хĕррине, Иафлет чикки патне анать, Анатри БефОрон, Газер патне çитсе тинĕс хĕррине пырса тухать.

(4) Çак çĕре ĕнтĕ Иосиф ывăлĕсем — Манассияпа Ефрем — еткерлĕхе илнĕ.

(5) Ефрем ывăлĕсене ăрусерен валеçсе панă çĕр чикки акă çапла пулнă: вĕсен çĕрĕн чикки тухăçри АтарофАдартан тытăнса Тури БефОрона [тата Газарăна] çитиччен пырать;

(6) унтан чикĕ МихмЕфафăн çурçĕр енĕпе тинĕс хĕррине анать те тухăçалла, ФаанафСилом еннелле пăрăнса, Ианохăн тухăç енĕпе каçса каять;

(7) Ианох патĕнчен Атарофпа Наараф еннелле анса Иерихон çумнех пырать, унтан Иордан хĕррине пырса тухать;

(8) чикĕ Таппуахран тинĕс патнелле, Кана юхăм шывĕ патнелле пырса, тинĕс хĕррине çитсе тухать. Ефрем ывăлĕсен йăхне ăрусерен валеçсе панă еткер çĕр çакă ĕнтĕ,

(9) ку вăл — Ефрем ывăлĕсене Манассия ывăлĕсен çĕрĕнчен уйăрса панă хуласемпе вĕсен таврашĕнчи ялсем.

(10) Анчах [Ефрем ывăлĕсем] Газер хулинче пурăннă Ханаансене хăваласа яман, çавăнпа Ханаансем Ефрем ывăлĕсем хушшинче паян кунчченех хырçă тÿлесе пурăннă. [Кайранкайран фараон, Египет патши, çитнĕ те хулана туртса илсе çунтарса янă, Ханаансене, ферезейсене, Газер çыннисене вĕлерсе тухнă; çав хулана вара фараон хăй хĕрне хулăн тупри вырăнне панă.]

17

(1) Иосифăн малтанхи ывăлĕ пулнăран шăпа Манассия йăхне тухнă. Махира — Манассиян малтанхи ывăлне, Галаад ашшĕне, — вăрçăра паттăр пулнăскере, Галаадпа Васан тивнĕ.

(2) Манассиян ытти ывăлĕсен ăрăвĕсене те — Авиезер ывăлĕсене, Хелек ывăлĕсене, Асриил ывăлĕсене, Шехем ывăлĕсене, ХЕфер ывăлĕсене, Шемида ывăлĕсене — пурне те еткер çĕр уйăрса панă. Иосиф ывăлĕ Манассия йăхĕнчи арçынсем çавсем ĕнтĕ.

(3) СалпаАдăн вара — вăл ХЕфер ывăлĕ пулнă, ХЕфер — Галаад ывăлĕ, Галаад — Махир ывăлĕ, Махир вара Манассия ывăлĕ пулнă — ывăл ача пулман, хĕрачасем [çеç] пулнă. Акă унăн хĕрĕсен ячĕсем: Махла, Ноа, Хогла, Милка тата Фирца.

(4) Çавсем ĕнтĕ Елеазар священник, Нав ывăлĕ Иисус тата пуçлăхсем патне пынă та каланă: Çÿлхуçа Моисее пире те тăванăмăрсем хушшинче çĕр пама хушнă, тенĕ. Вара, Çÿлхуçа хушнă пек, вĕсене ашшĕн тăванĕсем хушшинче çĕр уйăрса панă.

(5) Манассияна çапла, Иордан леш енчи Галаадпа Васансăр пуçне, тата вунă пай çĕр тивнĕ,

(6) мĕншĕн тесессĕн Манассия [ывăлĕсен] хĕрĕсем арçынсемпе тан çĕр илнĕ, унсăр пуçне Манассия ывăлĕсене Галаад та тивнĕ.

(7) Манассия [ывăлĕсен] çĕр чикки Асир патĕнчен пуçласа Сихем тĕлĕнчи МихмЕфаф еннелле пырать; унтан чикĕ сылтăмалла, ЕнТаппуах çыннисем пурăнакан вырăналла, каять.

(8) Таппуах çĕрĕ — Манассияна, Манассия çĕрĕ чиккинчи Таппуах хули вара Ефрем ывăлĕсене тивнĕ.

(9) Çав вырăнтан чикĕ Кана юхăм шывĕ патнелле кăнтăр енĕпеле анать. Çав хуласем, Манассия хулисем хушшинче пулсассăн та, Ефрем йăхне тивнĕ. Манассия çĕрĕн чикки юхăм шывран çурçĕрелле кайса тинĕс хĕррине пырса тухать.

(10) Кăнтăр енчи çĕр Ефрема пулнă, çурçĕр енчи Манассияна пулнă; тинĕс вĕсем хушшинчи чикĕ шутланнă; çурçĕр енчен вĕсем Асирпа, тухăç енчен Иссахарпа чикĕллĕ пулнă. “Иссахарпа Асир хушшинчи çĕр Манассияна тивнĕ, унта БефСан хулипе ăна пăхăнса тăракан вырăнсем, Ивлеам хулипе ăна пăхăнса тăракан вырăнсем, Дор çыннисемпе ăна пăхăнса тăракан вырăнсем, ЕнДор çыннисемпе ăна пăхăнса тăракан вырăнсем, Фаанах çыннисемпе ăна пăхăнса тăракан вырăнсем, Мегиддон çыннисемпе ăна пăхăнса тăракан вырăнсем, Нафеф çĕрĕн виççĕмĕш пайĕ [тата ун таврашĕнчи ялсем] пулнă.

(12) Манассия ывăлĕсем çав хуласенче пурăнакансене хăваласа яма пултарайман, вара Ханаансем çав çĕртех пурăнма юлнă.

(13) Вăй илсе çитсессĕн, Израиль ывăлĕсем Ханаансене пăхăнтарса куланай тÿлеттерме тытăннă, анчах хăваласа ярасса вĕсене çапах хăваласа яман.

(14) Иосиф ывăлĕсем Иисуса каланă: Çÿлхуçа пилленипе пирĕн йыш питĕ пысăк, эппин, мĕншĕнха эсĕ пире пĕр шăпа, пĕр пай анчах уйăрса патăн? тенĕ.

(15) Иисус вĕсене каланă: ытах та эсир йышлă пулсассăн, Ефрем тăвĕ сирĕншĕн хĕсĕк пулсассăн, вăрманлăха кайăр та ферезейсемпе рефаимсен [çĕрне] тасатса вырăнаçăр, тенĕ.

(16) Иосиф ывăлĕсем каланă: Ефрем тăвĕ пирĕн алăра тытăнса тăрас çук, мĕншĕн тесессĕн айлăмра пурăнакан Ханаансем те, БефСанпа ăна пăхăнса тăракан çĕрсенче пурăнакансем те, Изреель айлăмĕнче пурăнакансем те çар урапийĕсене тимĕртенех тунă, тенĕ.

(17) Вара Иисус Иосиф килне — Ефремпа Манассияна — каланă: эсĕ — йышлă халăх, вăйхăвату та пысăк; сана пĕр пай анчах пулмĕ:

(18) сăртлăх та, çак вăрманлăх та сана пулĕ; вăрманне тасатăн та — вăл ĕмĕрлĕхе сана пулĕ; çар урапийĕсем тимĕр пулин те, эсĕ Ханаансене хăваласа ярăн, вĕсем тем тĕрлĕ вăйлă пулсан та, [эсĕ вĕсене çĕнтерĕн], тенĕ.

18

(1) Пĕтĕм Израиль халăхĕ Силома пухăннă та унта пĕрле пуçтарăнса кĕлтумалли кĕлĕ чатăрĕ лартнă, мĕншĕн тесессĕн çавăнти çĕр ĕнтĕ вĕсен аллинче пулнă.

(2) Израиль ывăлĕсенĕн çичĕ йăхĕ хăйсене тивĕçлĕ çĕрне илмен пулнăха.

(3) Иисус Израиль ывăлĕсене каланă: эсир тата нумайччен вăрахлатăри? Хăвăра аçăрсенĕн Çÿлхуçа Турри панă çĕрĕре мĕншĕн халиччен те еткерлĕхе илместĕр? тенĕ;

(4) йăхсерен виçшер çын суйласа парăр; эпĕ вĕсене çĕр пăхма ярам, вĕсем кайччăр, çĕре пăхса тухчăр, ăна епле валеçмеллине татса парса ман патăма пыччăр;

(5) çĕре çичĕ пая уйăрччăр; Иуда хăй çĕрĕ çинче кăнтăр енче юлтăр, Иосиф килĕ вара хăй çĕрĕ çинче çурçĕр енче юлтăр;

(6) эсир вара юлнă çĕре çичĕ пая палăртса ÿкерĕр те мĕн ÿкернине ман патăма илсе килĕр: эпĕ сире çакăнта Çÿлхуçа Туррăмăр умĕнче шăпа кăларса парăп;

(7) Левитсем валли сирĕн хушшăрта пай çук, вĕсенĕн пайĕ — Çÿлхуçашăн ĕçлесе тăрасси; Гад йăхĕпе Рувим йăхĕ тата Манассиян çур йăхĕ хăйсене Çÿлхуçа чури Моисей Иорданран тухăçалла панă çĕре илнĕ, тенĕ.

(8) Çыннисем вара çĕр пăхма тухса кайнă. Иисус вĕсене çапла хушса янă: кайăр, çав çĕре йĕритаврипех пăхса тухăр та ăна тĕплĕн ÿкерсепалăртса ман патăма таврăнăр; эпĕ вара кунта, Силомра, Çÿлхуçа умĕнче сире шăпа кăларса парăп, тенĕ.

(9) Лешĕсем ĕнтĕ [пĕтĕм çĕре пăхса тухнă,] пĕтĕм ялнехулине шута илсе çĕре çичĕ пая пайласа çырса тухнă, вара Иисус патне тапăра, Силом хулине, таврăннă.

(10) Силомра Иисус, Çÿлхуçа умĕнче шăпа ярса, çĕре Израиль ывăлĕсене пайăнпайăн валеçсе панă.

(11) [Малтанхи] шăпа Вениамин ывăлĕсен ăрăвĕсене тухнă. Вĕсене шăпа тăрăх тухнă çĕрĕ Иуда ывăлĕсемпе Иосиф ывăлĕсен çĕрĕ хушшинче пулнă;

(12) çав çĕрĕн çурçĕр енчи чикки Иордан патĕнчен пуçланса Иерихон çумĕпе çурçĕр енчен иртсе каять те анăçалла пăрăнать, ту çине хăпарса БЕфавен пушхирне пырса тухать;

(13) унтан чикĕ Луз енне каять, Лузăн — урăхла каласан Вефиль теекен хулан — кăнтăр еннелле пырса Анатри БефОронăн кăнтăр енче ларакан АтарофАдар тăвĕ патнелле анать;

(14) унтан чикĕ кăнтăралла пăрăнать те БефОронран кăнтăр енчи сăртран кăнтăр енне тинĕс патнелле сулăнать, вара КириафВаал патне — урăхла каласан КириафИарим патне, Иуда ывăлĕсен хули патне — çитсе тухать. Ку ĕнтĕ — анăç енĕ.

(15) Кăнтăр чикки КириафИарим патĕнчен пуçланать, кăнтăр енĕпе тинĕс еннелле пырса Нефтоах çăлĕ патне çитет;

(16) унтан чикĕ ту енне — Енном ывăлĕн айлăмĕпе юнашар, рефаимсен айлăмĕнчен çурçĕр енче ларакан ту енне — анать, вара Енном айлăмĕпелен Иевусăн кăнтăр енне анса ЕнРогел патнелле каять;

(17) вара çурçĕр еннелле пăрăнать те ЕнШемеш патнелле пырать, унтан Адуммим сăртне хирĕçех вырăнаçнă Гелилоф патне çитет, çакăнтан вара Боганăн — Рувим ывăлĕн — чулĕ патне анать;

(18) унтан тÿремлĕх çывăхĕпе çурçĕ релле иртсе тÿремлĕхе анать;

(19) кунтан чикĕ БефХогла çумĕпе çурçĕрелле кайса Тăварлă тинĕсĕн çурçĕр енчи авăрне, Иорданăн кăнтăр енчи вĕçне, çитсе тухать. Ку ĕнтĕ — кăнтăр чикки. Иордан вара тухăç енчи чикĕ пулать.

(20) Вениамин ывăлĕсене ăрусерен уйăрса панă çĕрĕн чиккине пур енчен те кăтартсассăн çапла пулнă вара.

(21) Вениамин ывăлĕсене ăрусерен уйăрса панă хуласем çакă пулнă: Иерихон, БефХогла тата ЕмекКециц,

(22) БефАрава, Цемараим тата Вефиль,

(23) Аввим, Фара тата Офра,

(24) КЕфарАммонай, Афни тата Гева: вуникĕ хулапа вĕсен ялĕсем.

(25) Гаваон, Рама тата Бероф,

(26) Мицфе, Кефира тата Моца,

(27) Рекем, Ирфеил тата Фарала,

(28) Цела, Елеф, Иевус, урăхла каласан Иерусалим, Гивеаф тата Кириаф: вунтăватă хулапа вĕсенĕн ялĕсем. Вениамин ывăлĕсен ăрăвĕсем илнĕ еткер çĕр çакă пулнă.

19

(1) Иккĕмĕш шăпи Симеона, Симеон йăхĕн ăрăвĕсене, тухнă; вĕсен çĕрĕ Иуда ывăлĕсен çĕрĕ хушшинче пулнă.

(2) Вĕсене ак çакă хуласем тивнĕ: Вирсавия е Шева, Молада,

(3) ХацарШуал, Вала тата Ацем,

(4) Елтолад, Вефул тата Хорма,

(5) Циклаг, БефМаркавоф тата ХацарСуса,

(6) БефЛеваоф тата Шарухен: пурĕ — вунвиçĕ хула тата вĕсенĕн ялĕсем.

(7) Аин, Риммон, Ефер тата Ашан: тăватă хулапа вĕсенĕн ялĕсем,

(8) тата çав хуласем таврашĕнчи мĕнпур ял — ВаалафБеер, е кăнтăр Рама, таранах. Симеон ывăлĕсен йăхĕн ăрăвĕсем илнĕ еткер çĕр çакă пулнă.

(9) Çĕрне вара Симеон ывăлĕсен [йăхне] Иуда ывăлĕсен çĕрĕнчен уйăрса панă, мĕншĕн тесессĕн Иуда ывăлĕсенĕн пайĕ вĕсемшĕн ытлашшипех пысăк пулнă, çавăнпа та Симеон ывăлĕсем вĕсенĕн çĕрĕ хушшинче çĕр илнĕ.

(10) Виççĕмĕш шăпи Завулон ывăлĕсен ăрăвĕсене тухнă, вĕсен çĕрĕн чикки Сарид патне çитичченех тăсăлса пынă; ивĕсен чикки тинĕс енне, Марала патнелле, хăпарать те Дабешеф патне çитсе Иокнеам умĕнчи юхăм шыв патнех çитет;

(12) Сарид патĕнчен каялла, тухăç еннелле, хĕвелтухăç еннелле, КислофФавор чиккине çити каять; кунтан Давраф патĕнчен иртсе Иафия патнелле улăхать;

(13) кунтан тухăçалла каять, ГефХЕфер, ИттуКацин патĕнчен иртсе Риммон, Мифоар, Нея еннелле каять;

(14) вара чикĕ Ханнафон патĕнчен çурçĕр енчен пăрăнса каять те ИфтахЕл айлăмне çитсе тухать;

(15) вĕсене тата Каттаф, Нагалал, Шимрон, Идеала, Вифлеем хулисем тивнĕ: пурĕ — вуникĕ хула тата вĕсен ялĕсем.

(16) Завулон ывăлĕсен ăрăвĕсем илнĕ еткер çĕр, вĕсенĕн хулисемпе ялĕсем çакă пулнă.

(17) Тăваттăмĕш шăпи Иссахара, Иссахар ывăлĕсен ăрăвĕсене, тухнă;

(18) вĕсене çак хуласем тивнĕ: Изреель, Кесуллоф тата Сунем,

(19) Хафараим, Шион тата Анахараф,

(20) Раввиф, Кишион тата Авец,

(21) Ремеф, ЕнГанним, ЕнХадда тата БефПацец;

(22) вĕсен çĕрĕн чикки Фавор, Шагацима тата Вефсамис патĕнчен иртсе Иордан патне çитсе тухать: пурĕ — вунултă хула тата вĕсен ялĕсем.

(23) Иссахар ывăлĕсен йăхĕн ăрăвĕсем илнĕ еткер çĕр, вĕсен хулисемпе ялĕсем çакă пулнă.

(24) Пиллĕкĕмĕш шăпи Асир ывăлĕсен йăхĕн ăрăвĕсене тухнă;

(25) вĕсене çак хуласем тивнĕ: Хелкаф, Хали, Ветен тата Ахсаф,

(26) Аламелех, Амад тата Мишал; вĕсен çĕрĕн чикки анăç енче Кармил патне, ШихорЛивнаф патне çитет;

(27) тепĕр еннелле — хĕвел тухăçĕ еннелле — БефДагон патне çитет, çурçĕр енчен Завулон çĕрĕпе ИфтахЕл айлăмĕ çумнех пырать, [Асафа чиккине çитет,] БефЕмек патĕнчен, Неиел патĕнчен иртсе Кавул патне сулахай енчен пырса тухать.

(28) Вĕсен çĕрне Еврон, Рехов, Хаммон, Кана хулисем кĕреççĕ. Чикĕ аслă Сидон патне çитсе

(29) Рама енне пăрăнать те тĕреклĕлетнĕ Тир хулине çитет, Хосса еннелле пăрăнса кĕрсе тинĕс хĕррине пырса тухать. Вĕсен çĕрне Махалев, Ахзив,

(30) Акко, Афек, Ре хов хулисем кĕреççĕ: пурĕ — çирĕм икĕ хула тата вĕсенĕи ялĕсем.

(31) Асир ывăлĕсен йăхĕн ăрăвĕсем илнĕ еткер çĕр çакă; вĕсенĕн хулисемпе ялĕсем çакă.

(32) Улттăмĕш шăпи Неффалим ывăлĕсен ăрăвĕсене тухнă;

(33) вĕсен çĕрĕн чикки Хелеф патĕнчен [тата] Цананнимри юманлăх патĕнчен АдамиНекев енне, Иавнеил енне каять, Лаккум патне çитет, Иордан хĕррине çитсе тухать;

(34) ку тĕлтен чикĕ анăç енне çаврăнса АзнофФавор енне каять, унтан Хуккок патнелле кайса кăнтăр енчен Завулон çĕрĕн чиккине пырса тухать, анăç енчен Асир çĕрĕ патне тухать, тухăç енчен Иордан хĕррине Иуда чиккине çитет.

(35) Вĕсенĕн тĕреклĕлетнĕ хулисем: Циддим, Цер, Хамаф, Раккаф тата Хиннереф,

(36) Адама, Рама тата Асор,

(37) Кедес, Едрея тата ЕнГацор,

(38) Иреон, МигдалЕл, Хорем, БефАнаф тата Вефсамис: пурĕ — вунтăхăр хула тата вĕсенĕн ялĕсем.

(39) Неффалим ывăлĕсен йăхĕн ăрăвĕсем илнĕ еткер çĕр çакă; вĕсенĕн хулисемпе ялĕсем çакă.

(40) Дан ывăлĕсен йăхĕн ăрăвĕсене çиччĕмĕш шăпа тухнă;

(41) вĕсен çĕрне çак хуласем кĕнĕ: Цора, Ештаол тата ИрШемеш,

(42) Шаалаввин, Аиалон тата Ифла,

(43) Елон, Фимнафа тата Екрон,

(44) Елтеке, Гиввефон тата Ваалаф,

(45) Игуд, БенеВерак тата ГафРиммон,

(46) МеИаркон, Ракон тата Иоппи çывăхĕнчи çĕрсем. Дан ывăлĕсемшĕн çак çĕр çителĕксĕр пулнă.

(47) Çавăнпа Дан ывăлĕсем Ласем çине вăрçăпа кайнă, ăна туртса илсе хĕçпе пĕтерсе тухнă, ăна еткерлĕхе илсе унта пурăнма вырăнаçнă, Ласема хăйсенĕн тĕп ашшĕ ячĕпе Дан теме тытăннă, [аморрейсем Еломпа Саламин хулисенчех пурăнма юлнă, анчах вĕсене Ефрем ывăлĕсем пăхăнтарнă та хырçă тÿлеттере пуçланă.]

(48) Дан ывăлĕсен йăхĕн ăрăвĕсем илнĕ еткер çĕр çакă; вĕсенĕн хулисемпе ялĕсем çакă. [Дан ывăлĕсем аморрейсене пĕтермен те, лешĕсем вĕсене ту çинче хĕссе пурăннă, тÿрем çĕре анма та паман, кайран хăйсен çĕрне каялла туртса илнĕ.]

(49) Çапла пĕтĕм çĕре пайăнпайăн валеçсе пĕтерсессĕн, Израиль ывăлĕсем Нав ывăлне Иисуса хăйсен çĕрĕсем хушшинче еткер çĕр уйăрса панă:

(50) Çÿлхуçа хушнипе ăна Ефрем тăвĕ çинчи ФамнафСараи хулине — хăй ыйтнă хулана — панă; вăл вара çавăнта хула туса вырăнаçнă.

(51) Елеазар священник, Нав ывăлĕ Иисус тата ăрусен пуçлăхĕсем, шăпа ярса, Силом хулинчи пуху чатăрĕн алăкĕ патĕнче, Çÿлхуçа умĕнче, Израиль ывăлĕсен йăхĕсене валеçсе панă еткер çĕрсем çакă ĕнтĕ. Çапла çĕр валеçес ĕçе вĕçленĕ.

20

(1) Çÿлхуçа Иисуса çапла тесе каланă:

(2) Израиль ывăлĕсене кала: Эпĕ сире Моисей урлă хушнă пек, хăвăр валли хÿтлĕх пулмалли хуласем суйласа илĕр — Зçынна йăнăшпа, ăнсăртран вĕлернĕ этем çавăнта тарма пултартăр; [çын вĕлерекене халăх умне сута тăратиччен] ан вĕлерччĕр тесе, [çав хуласем] юншăн тавăраканран тарса хăтăлмалли хÿтлĕх хуласем пулччăр.

(4) Кам та кам çав хуласенчен пĕрне тарса ÿксессĕн, вăл хула хапхи умне тăтăр та хулан аслă çыннисене хăй ĕçне каласа кăтарттăр; лешĕсем вара ăна хăйсен хулине кĕртĕç те пурăнма вырăн парĕç;

(5) юншăн тавăрас теекенĕ ун хыççăн хăваласа пырсассăн, вĕсенĕн ăна унăн аллине памалла мар, мĕншĕн тесессĕн вăл хăйĕн çывăх çыннине ятарласа вĕлермен, вăл ĕнер те, виçĕмкун та ăна курайман çын пулман;

(6) вăл ĕнтĕ халăх умне сута тăриччен, çавăн чухнехи аслă священник виличчен çав хулара пурăнтăр. Кайран вара çынвĕлерен хăйĕн хулине, хăйĕн килне, хăй ăçтан тарса пынă, çав хулана таврăнтăр, тенĕ.

(7) Вара Неффалим тăвĕ çинчи Галилейăри Кедес хулине, Ефрем тăвĕ çинчи Сихем хулине тата Иуда тăвĕ çинчи КириафАрба хулине — тепĕр тĕрлĕ каласассăн Хеврон хулине — уйăрса илнĕ;

(8) тата Иордан леш енче Иерихонран тухăçалла ларакан хуласене суйласа илнĕ: Рувим йăхĕнчен — пушхирти, тÿремри Бецер хулине, Гад йăхĕнчен — Галаадри Рамоф хулине тата Манассия йăхĕнчен — Васанри Голан хулине;

(9) çав хуласем ĕнтĕ Израиль çыннисемшĕн те, ютран пырса вĕсем хушшинче пурăнакансемшĕн те уçă пулнă: çынна йăнăшпа вĕлерекен çавăнта тарса ÿкме пултартăр, халăх умне [сута] тăриччен унăн юншăн тавăракан аллинчен вилмелле ан пултăр, тенĕ.

21

(1) – (2) Левий йăхĕнчи ăру пуçлăхĕсем Ханаан çĕрĕнчи Силом хулине Елеазар священникпа Нав ывăлĕ Иисус патне, Израиль йăхĕнчи ăру пуçлăхĕсем патне пынă та каланă вĕсене: Моисей урлă Çÿлхуçа пире пурăнма хуласем, выльăхчĕрлĕх çÿретме хуласем таврашĕнче çĕр пуссисем пама хушнăччĕ, тенĕ.

(3) Вара, Çÿлхуçа хушнипе, Израиль ывăлĕсем Левитсене хăйсенĕн еткер çĕрĕнчен хуласемпе вĕсен таврашĕнчи уйхирсене уйăрса панă.

(4) Малтан Кааф ăрăвĕсене шăпа тухнă; Аарон священник ывăлĕсене, Левитсене, шăпа тăрăх, Иуда йăхĕнчен, Симеон йăхĕнчен тата Вениамин йăхĕнчен вунвиçĕ хула тивнĕ;

(5) Каафăн ытти ывăлĕсене вара Ефрем йăхĕн ăрăвĕсенчен, Дан йăхĕнчен тата Манассиян çур йăхĕнчен, шăпа тăрăх, вунă хула тивнĕ;

(6) Гирсон ывăлĕсене Иссахар йăхĕн ăрăвĕсенчен, Асир йăхĕнчен, Неффалим йăхĕнчен тата Манассиян Васанри тепĕр çур йăхĕнчен, шăпа тăрăх, вунвиçĕ хула тивнĕ;

(7) Мерари ывăлĕсенĕн ăрăвĕсене Рувим йăхĕнчен, Гад йăхĕнчен тата Завулон йăхĕнчен — вуникĕ хула.

(8) Турă Моисей урлă хушнă пек, Израиль ывăлĕсем çак хуласемпе вĕсен таврашĕнчи çĕрсене, шăпа тăрăх, Левитсене уйăрса панă.

(9) Кунта Иуда ывăлĕсен йăхĕнчен, Симеон ывăлĕсен йăхĕнчен [тата Вениамин ывăлĕсен йăхĕнчен] уйăрса панă хуласен ятне асăннă:

(10) Левий йăхĕнчи Кааф ăрăвĕнчен тухнă Аарон ывăлĕсене [вĕсене пĕрремĕш шăпа тухнăран] пИуда тăвĕ çинче ларакан КириафАрба хулипе ун таврашĕнчи çĕрсене панă; вăл Енак ашшĕн хули пулнă, тепĕр тĕрлĕ ăна Хеврон тенĕ;

(12) çав хулан хирĕсемпе ялĕсене вара Халева — Иефонния ывăлне — еткерлĕхе панă.

(13) Аарон священник ывăлĕсене — çын вĕлерекен тарса хăтăлмашкăн — хÿтлĕх хула вырăнне Хевронпа ун таврашĕнчи çĕрсене панă тата Ливнăпа ун таврашĕнчи çĕрсене,

(14) Иаттирпа ун таврашĕнчи çĕрсене, Ештемопа ун таврашĕнчи çĕрсене,

(15) Холонпа ун таврашĕнчи çĕрсене, Давирпа ун таврашĕнчи çĕрсене,

(16) Аинпа ун таврашĕнчи çĕрсене, Юттапа ун таврашĕнчи çĕрсене, БефШемешпа ун таврашĕнчи çĕрсене панă: çав икĕ йăхран тăхăр хула панă;

(17) Вениамин йăхĕнчен вара Гаваонпа ун таврашĕнчи çĕрсене, Гевăпа ун таврашĕнчи çĕрсене,

(18) Анафофпа ун таврашĕнчи çĕрсене, Алмонпа ун таврашĕнчи çĕрсене панă: тăватă хула.

(19) Аарон ывăлĕсене, священниксене, мĕнпурĕ вунвиçĕ хулапа вĕсенĕн таврашĕнчи çĕрсем тивнĕ.

(20) Кааф йăхĕнчен тухнă ытти Левитсене вара, шăпа тăрăх, Ефрем йăхĕн хулисем тивнĕ;

(21) вĕсене — çынвĕлерен тарса хăтăлмашкăн — хÿтлĕх хула вырăнне Ефрем тăвĕ çинче ларакан Сихемпа ун таврашĕнчи çĕрсене панă тата Гезерпа ун таврашĕнчи çĕрсене,

(22) Кивцаимпа ун таврашĕнчи çĕрсене, БефОронпа ун таврашĕнчи çĕрсене панă: тăватă хула;

(23) Дан йăхĕнчен: Елфекепе ун таврашĕнчи çĕрсене, Гиввефонпа ун таврашĕнчи çĕрсене,

(24) Аиалонпа ун таврашĕнчи çĕрсене, ГафРиммонпа ун таврашĕнчи çĕрсене: тăватă хула;

(25) Манассиян çур йăхĕнчен: Фаанахпа ун таврашĕнчи çĕрсене, ГафРиммонпа ун таврашĕнчи çĕрсене: икĕ хула.

(26) Кааф ывăлĕсенĕн ытти ăрăвĕсене хула таврашĕнчи çĕрсемпе пĕрле пурĕ вунă хула тивнĕ.

(27) Гирсон ывăлĕсене вара, Левитсене, çак хуласене панă: Манассиян çур йăхĕнчен: çынвĕлерен тарса хăтăлмалли хÿтлĕх хула вырăнне Васан ри Голанпа ун таврашĕнчи çĕрсене панă, тата Беештерапа ун таврашĕнчи çĕрсене панă: икĕ хула;

(28) Иссахар йăхĕнчен: Кишионпа ун таврашĕнчи çĕрсене, Даврафпа ун таврашĕнчи çĕрсене,

(29) Иармуфпа ун таврашĕнчи çĕрсене, ЕнГаннимпа ун таврашĕнчи çĕрсене: тăватă хула;

(30) Асир йăхĕнчен: Мишалпа ун таврашĕнчи çĕрсене, Авдонпа ун таврашĕнчи çĕрсене,

(31) Хелкафпа ун таврашĕнчи çĕрсене, Реховпа ун таврашĕнчи çĕрсене: тăватă хула;

(32) Неффалим йăхĕнчен: çынвĕлерен тарса хăтăлмалли хÿтлĕх хула вырăнне Галилейăри Кедеспа ун таврашĕнчи çĕрсене панă, тата ХамофДорпа ун таврашĕнчи çĕрсене, Карфанпа ун таврашĕнчи çĕрсене панă: виçĕ хула.

(33) Çапла Гирсон ывăлĕсенĕн ăрăвĕсене хула таврашĕнчи çĕрсемпе пĕрле пурĕ вунвиçĕ хула тивнĕ.

(34) Мерари ывăлĕсенĕн ăрăвĕсене, ытти Левитсене, çак хуласене панă: Завулон йăхĕнчен: Иокнеампа ун таврашĕнчи çĕрсене, Карфапа ун таврашĕнчи çĕрсене,

(35) Димнапа ун таврашĕнчи çĕрсене, Нагалалпа ун таврашĕнчи çĕрсене: тăватă хула;

(36) [Иордан леш енче, Иерихон тĕлĕнче] Рувим йăхĕнчен: [çынвĕлерен тарса хăтăлмалли хÿтлĕх хула вырăнне Мисор пушхирĕнчи] Бецер хулипе ун таврашĕнчи çĕрсене панă, тата Иаацăпа ун таврашĕнчи çĕрсене,

(37) Кедемофпа ун таврашĕнчи çĕрсене, МЕфаафпа ун таврашĕнчи çĕрсене панă: тăватă хула;

(38) Гад йăхĕнчен: çынвĕлерен тарса хăтăлмалли хÿтлĕх хула вырăнне Галаадри Рамофпа ун таврашĕнчи çĕрсене панă, тата Маханаимпа ун таврашĕнчи çĕрсене,

(39) Есевонпа ун таврашĕнчи çĕрсене, Иазерпа ун таврашĕнчи çĕрсене панă: пурĕ тăватă хула.

(40) Мерари ывăлĕсене, Левитсен ытти ăрăвĕсене, шăпа тăрăх, пурĕ вуникĕ хула тивнĕ.

(41) Çапла вара Израиль ывăлĕсен еткер çĕрĕсем хушшинче Левитсене пĕтĕмпе хĕрĕх сакăр хула уйăрса панă, хулисене таврари çĕрĕмĕнĕпех панă.

(42) Çав хула сем çумĕнче кашни хули çумĕнчех йĕритаврипех çĕрсем пулнă: пур хулара та çавăн пек пулнă. [Иисус çапла пĕтĕм çĕре йăхсерен уйăрса тухсассăн, Израиль ывăлĕсем, Çÿлхуçа хушнипе, Иисуса хăйне пай кăларса панă, ăна вĕсем хăй ыйтнă хулана — Ефрем тăвĕ çинчи ФимнафСара хулине — панă, çапла Иисус хăй ыйтнă хулана илсе юсаса лартнă та унта пурăнма вырăнаçнă. Израиль ывăлĕсем пушхирте çÿренĕ чухне çул çинче çуралнисене ÿт кастарман пулнă, кайран Иисус ăна туса çитернĕ; ĕнтĕ ÿт каснă чул çĕçĕсене вăл ФимнафСара хулине пуçтарса хунă.]

(43) Çапла Çÿлхуçа вĕсенĕн ашшĕсене пама тупа тунă çĕре пĕтĕмпех Израиль халăхне панă, вара вĕсем ăна еткерлĕхе илсе унта пурăнма вырăнаçнă.

(44) Вĕсенĕн ашшĕсене тупа тунă пек, Çÿлхуçа вĕсене пур енчен те тăнăçлăх панă, вĕсен тăшманĕсенчен пĕри те вĕсене хирĕç тăрайман; вĕсен тăшманĕсене пурне те Çÿлхуçа вĕсен аллине ÿкернĕ.

(45) Çÿлхуçа Израиль килне каланă ырă сăмахран пĕр сăмахĕ те вырăна килмесĕр юлман; пурте пурăнăçланнă.

22

(1) Çавăн хыççăн вара Иисус Рувим йăхне, Гад йăхне, Манассиян çур йăхне чĕнсе илнĕ те каланă:

(2) эсир Çÿлхуçа чури Моисей хăвăра мĕн каласа хăварнине пурне те пурăнăçларăр, эпĕ мĕн хушнине те пурне те итлерĕр; Зэсир хăвăр тăванăрсене пăрахса хăвармарăр, нумай хушă, паян кунчченех, вĕсемпе пĕрле пултăр, Çÿлхуçа, хăвăрăн Туррăр, пурăнăçлама хушнине пурăнăçларăр:

(4) халĕ ĕнтĕ Çÿлхуçа, хăвăрăн Туррăр, вĕсене мĕн каланине турĕ — сирĕн тăванăрсене тăнăçлăх пачĕ; эппин, килĕр чатăрăрсене, Çÿлхуçа чури Моисей хăвăра Иордан леш енче панă еткерлĕх çĕрĕре таврăнăр;

(5) анчах эсир ÿкĕтсене тата Çÿлхуçа чури Моисей хăвăра халалланă саккуна тĕрĕс тытса тăма тăрăшăр: Çÿлхуçа Туррăра юратăр, Вăл кăтартнă çулпа çÿрĕр, Унăн ÿкĕчĕсене уяса пурăнăр, Ун çумне çыпă çăнăр, пĕтĕм чĕрепе, пĕтĕм чунпа Ăна пăхăнса тăрăр, тенĕ.

(6) Вара Иисус вĕсене пиллĕх панă та, вĕсем чатăрĕсене таврăннă.

(7) Манассиян çур йăхне Моисей еткер çĕр Васанра панă, тепĕр çур йăхне еткер çĕр Иисус Иордан шывĕн ку енне, анăç еннелле, ытти тăванĕсемпе пĕрле панă. Килĕсене кăларса ярас умĕн Иисус вĕсене пиллĕх парса

(8) çапла каланă: эсир килĕрсене шутсăр нумай пурлăх илсе таврăнатăр, сирĕн темĕн чухлĕ выльăхчĕрлĕх, кĕмĕл, ылтăн, пăхăр, тимĕр, темĕн чухлĕ тумтир; тăшманăрсенчен туртса илнĕ тупăша тăванăрсемпе пайлăр, тенĕ.

(9) Вара Рувим ывăлĕсем, Гад ывăлĕсем, Манассиян çур йăхĕ ытти Израиль халăхĕпе сывпуллашса, Ханаан çĕрĕнчи Силом хулинчен тухса кайса, Галаад çĕрне, Турă Моисее хушнипе илнĕ хăйсен еткерлĕх çĕрне, таврăннă.

(10) Рувим ывăлĕсем, Гад ывăлĕсем тата Манассиян çур йăхĕ Ханаан çĕрĕнчи Иордан хутлăхне çитсессĕн çавăнта, Иордан хĕрринче, парне вырăнĕ туса лартнă; çав парне вырăнĕ питĕ пысăк пулнă. пИзраиль ывăлĕсем вара: акă Рувим ывăлĕсем, Гад ывăлĕсем тата Манассиян çур йăхĕ Ханаан çĕрĕнче, Иордан хутлăхĕнче, Израиль ывăлĕсемпе тĕлметĕлех парне вырăнĕ туса лартрĕç тенине илтнĕ.

(12) Çавна илтсессĕн Израиль ывăлĕсем вĕсене хирĕç вăрçăпа каяс тесе пурте Силома пухăннă.

(13) Анчах та Израиль ывăлĕсем малтан Рувим ывăлĕсем, Гад ывăлĕсем тата Манассиян çур йăхĕ патне Галаад çĕрне Финееса — Елеазар священник ывăлне — янă,

(14) унпа пĕрле вунă пуçлăх, Израиль халăхĕн кашни йăхĕнчен пĕрер пуçлăх, кайнă; вĕсем кашнийĕ ăру пуçлăхĕ, пинпÿ пулнă.

(15) Вĕсем Рувим ывăлĕсем, Гад ывăлĕсем тата Манассиян çур йăхĕ патне Галаад çĕрне çитнĕ те çапла каланă:

(16) пĕтĕм Çÿлхуçа халăхĕ çапла калать: халĕ Çÿлхуçаран [Израиль Турринчен] пăрăнса, хăвăр валли парне вырăнĕ лартса, Çÿлхуçана хирĕç тăрса эсир Израилĕн [Çÿлхуçа] Турри умĕнче мĕнле усал ĕç туса хутăр? тет.

(17) Фегора пула тунă ирсĕр ĕç сирĕншĕн сахал-им? Çав çылăхран эпир халиччен те тасалса çитейместпĕр, Çÿлхуçа халăхĕ çавăншăн хĕн тÿсмерĕ-им?

(18) Эсир вара паян Çÿлхуçаран пăрăнатăр! Паян эсир Çÿлхуçана хирĕç тăратăр, ыран вара [Çÿлхуçа] Израилĕн пĕтĕм халăхне çилленĕ;

(19) ытах та сире хăвăр тытса тăракан çĕр таса мар пек туйăнать пулсассăн, эсир Çÿлхуçа çĕрне, Çÿлхуçанăн кĕлĕ чатăрĕ ларакан çĕре, куçăр та пирĕн хушшăмăрта еткер çĕр илĕр, анчах Çÿлхуçанăн, хамăр Туррăмăрăн, парне вырăнĕсĕр пуçне тепĕр парне вырăнĕ туса, эсир Çÿлхуçана хирĕç ан тăрăр, пире хирĕç те ан тăрăр;

(203) ара ывăлĕ Ахан тупаланă япалана илсе, пĕрпĕчченех усал ĕç тумарĕи? çилĕ вара пĕтĕм Израиль халăхĕ çине ÿкмерĕи? йĕркесĕр ĕçĕшĕн вăл хăй пĕччен кăна пĕтмерĕ, тенĕ.

(21) Рувим ывăлĕсем, Гад ывăлĕсем тата Манассиян çур йăхĕ Израиль халăхĕн пин çын пуçлăхĕсене çапла хуравласа каланă:

(22) турăсенĕн Турри Çÿлхуçа, турăсенĕн Турри Çÿлхуçа Хăй пĕлсе тăрать, Израиль те пĕлтĕр! Эхер те эпир Çÿлхуçана хирĕç тăратпăр, Çÿлхуçаран пăрăнатпăр пулсассăн, Çÿлхуçа пире паянах тĕп тутăр!

(23) Эхер те эпир çак парне вырăнне Çÿлхуçаран [хамăр Туррăмăртан] пăрăнас тесе тунă пулсассăн, ун çинче пĕтĕмĕшпе çунтарса паракан парне, тырăпулă парни, тăнăçлăх парни кÿрес тесе тунă пулсассăн, пире Çÿлхуçа Хăй айăплатăр!

(24) Эпир çак парне вырăнне шикленнипе турăмăр, каярахпа сирĕн ывăлăрсем пирĕн ывăлăмăрсене: «Сирĕн Израиль Турри çумĕнче мĕн ĕç пур!

(25) Рувим ывăлĕсем, Гад ывăлĕсем, сирĕнпе пирĕн хушшăмăра Çÿлхуçа Иордан шывне чикĕ туса хунă, сире Çÿлхуçаран пай çук» теесрен шикленсе турăмăр. Апла сирĕн ывăлăрсем пирĕн ывăлăмăрсене Çÿлхуçана пуççапма ирĕк паман пулĕччĕç.

(26) Çавăнпа эпир хамăр валли парне вырăнĕ туса лартас терĕмĕр — пĕтĕмĕшпе çунтарса памалли парне кÿме мар, ытти парне валли те мар,

(27) çак парне вырăнĕ пирĕнпе сирĕн хушшăмăрти, пирĕнпе сирĕнтен юлакан ăрусем хушшинчи кÿнтелен пултăр: Çÿлхуçана эпир те пĕтĕмĕшпе çунтарса памалли парнесем те, ытти парнесем те, тав парнисем те кÿме пултарнине пĕлтерсе тăтăр, кайран сирĕн ывăлăрсем пирĕн ывăлăмăрсене: «Сире Турăран пай çук» тесе ан калайччăр терĕмĕр.

(28) Эпир çапла шутларăмăр: эхер те пире, пирĕн ăрусене кайран çапла калас пулсассăн, эпир калăпăр: Çÿлхуçа парни вырăнĕ евĕрлĕскерне куратăри — ăна пирĕн аттемĕрсем пĕтĕмĕшпе çунтарса памалли парне кÿме мар, ытти парне кÿме те мар, вăл пирĕнпе сирĕн хушшăмăрта [тата пирĕн ывăлăмăрсем хушшинче] кÿнтелен пултăр тесе тунă тейĕпĕр, терĕмĕр.

(29) Çÿлхуçана хирĕç тăрасси, Çÿлхуçаран пăрăнасси, хамăр Çÿлхуçа Туррăмăрăн кĕлĕ чатăрĕ умĕнчи парне вырăнĕсĕр пуçне тепĕр парне вырăнĕ тăвасси, ун çинче пĕтĕмĕшпе çунтарса памалли парне, тырăпулă парни, ытти парне кÿресси пирĕнтен ан пултăр вăл, тенĕ.

(30) Рувим ывăлĕсем, Гад ывăлĕсем, Манассиян çур йăхĕ çапла каланине илтсессĕн, çак сăмахсене пурте — Финеес священник та, унпа пĕрле пынă халăх пуçлăхĕсемпе пинпÿсем те — ырланă.

(31) Вара Финеес — Елеазар ывăлĕ, священник — Рувим ывăлĕсемпе Гад ывăлĕсене тата Манассия ывăлĕсене каланă: паян ĕнтĕ эпир пирĕн хушшăмăрта Çÿлхуçа тăнине, эсир Çÿлхуçа умĕнче ун пек йĕркесĕр ĕç туманнине куртăмăр; эсир халĕ Израиль ывăлĕсене Çÿлхуçа çилли çитесрен хăтартăр, тенĕ.

(32) Унтан вара Елеазар ывăлĕ Финеес священникпа пуçлăхсем Рувим ывăлĕсем, Гад ывăлĕсем [тата Манассиян çур йăхĕ] патĕнчен Ханаан çĕрне Израиль ывăлĕсем патне таврăннă та хăйсене мĕн каланине каласа кăтартнă.

(33) Израиль ывăлĕсем ăна ырланă, вара Израиль ывăлĕсем Турра тав тунă, Рувим ывăлĕсене, Гад ывăлĕсене [тата Манассиян çур йăхне] хирĕç вăрçăпа кайса вĕсем пурăнакан çĕре аркатас тенĕ шухăша пăрахăçланă.

(34) Парне вырăнне вара Рувим ывăлĕсем, Гад ывăлĕсем [тата Манассиян çур йăхĕ] Ед {Кÿнтелен} тесе ят панă, вĕсем: мĕншĕн тесессĕн вăл — пирĕн хушшăмăрти кÿнтелен, вăл Çÿлхуçа пирĕн Туррăмăр иккенне астутарса тăрать, тенĕ.

23

(1) Çÿлхуçа [Турă] Израиль халăхне пĕтĕм таврари тăшманĕсенчен хÿтĕлесе тăнăçлă пурăнăç панăранпа нумай вăхăт иртсессĕн, Иисус ĕнтĕ ватăлса çитнĕ, сĕм ватлăх патне çитсе тухнă.

(2) Вара Иисус мĕнпур Израиль [ывăлне], аслă çыннисене, пуçлăхĕсене, тÿрисене, халăха пăхса тăракансене чĕнсе илнĕ те каланă: эпĕ ватăлтăм ĕнтĕ, сĕм ватлăха çитрĕм.

(3) Эсир Çÿлхуçа Туррăр çак халăхсене пурне те хăвăр куçăр умĕнче мĕн кăтартнине пĕтĕмпех куртăр ĕнтĕ: Çÿлхуçа Туррăр сирĕншĕн Хăй çапăçрĕ.

(4) Акă эпĕ çакăнта юлнă халăхсен çĕрне те, хам çĕмĕрсе тăкнă пур халăхсен çĕрне те — Иорданран пуçласа хĕвеланăç еннелле Аслă тинĕс хĕррине çитиччен сарăлса выртакан çĕре — сире, шăпа тăрăх, еткерлĕхе валеçсе патăм.

(5) Кунта юлнисене сирĕн умăртан Çÿлхуçа Туррăр Хăй хăваласа ярĕ, [мĕн вĕлеричченех хÿтерĕ; вĕсене, вĕсенĕн патшисене тĕпĕйĕрĕпе пĕтерсе тăкмашкăн вĕсем çине тискер кайăксем ярĕ], Çÿлхуçа Туррăр хăвăра каланă пек, эсир вĕсенĕн çĕрне еткерлĕхе илччĕр тесе, вĕсене сирĕн умăрта пĕтерсе тăкĕ.

(6) Çавăнпа ĕнтĕ Моисей саккунĕн кĕнекинче мĕн çырнине тĕп-тĕрĕс те тимлĕ туса тăрăр, унран сылтăмалла та, сулахаялла та ан пăрăнăр.

(7) Хăвăр хушшăра юлнă халăхсемпе ан хутшăнăр, вĕсен туррисен ячĕсене ан асăнăр, [вĕсен ячĕпе] тупа ан тăвăр, вĕсемшĕн ан ĕçлĕр, вĕсене ан пуççапăр,

(8) ку таранччен пурăннă пек, ÿлĕмрен те Çÿлхуçа Туррăр çумне çыпçăнса пурăнăр.

(9) Çÿлхуçа сирĕн патăртан аслă та вăйлă халăхсене хăваласа ячĕ, паян кунччен сирĕн умăрта никам та тÿссе тăраймарĕ;

(10) сирĕнтен пĕри пин çынна хăвалать, мĕншĕн тесессĕн, хăвăра каланă пек, Çÿлхуçа Туррăр сирĕншĕн Хăй çапăçать. иÇавăнпа та Çÿлхуçа Туррăра пĕтĕм чунчĕререн юратма тăрăшăр.

(12) Эхер те эсир, Унран пăрăнса хăвăр хушшăра юлнă халăхсене иленсессĕн, вĕсемпе хурăнташланса кайса пĕрпĕрин патне çÿреме тытăнсассăн,

(13) пĕлсех тăрăр: ĕнтĕ Çÿлхуçа Туррăр çав халăхсене сирĕн патăртан хăваламĕ, вĕсем хăйсем сирĕншĕн мăйкăчпа таната пулĕç, куçăрсене тăрăнĕç, аякăрсенчен чикĕç, çапла сире Çÿлхуçа Туррăр панă çак ырă çĕр çинчен пĕтерсе тăкĕç.

(14) Акă ĕнтĕ эпĕ çĕр çинчи мĕнпур чун каякан çĕре каятăп. Эсир вара пĕтĕм чĕрĕрпе, пĕтĕм чунăрпа пĕлсе тăратăр: Çÿлхуçа Туррăр сирĕн çинчен каланă мĕнпур ырă сăмахран пĕр сăмахĕ те кăлăх пулмарĕ; сирĕншĕн пĕтĕмпех пурăнăçланчĕ, пĕр сăмахĕ те пурăнăçа кĕмесĕр юлмарĕ.

(15) Анчах та Çÿлхуçа Туррăр хăвăра каланă пур ырă сăмахĕ те сире çитсе тăнă евĕр, Унăн сирĕн тĕлĕшрен каланă усал сăмахĕ те — хăвăра Çÿлхуçа Туррăр панă ырă çĕр çинчен пĕтерсе тăкичченех — çитсе тăрĕ.

(16) Эхер те эсир Çÿлхуçа Туррăр хăвăрпа çураçса хывнă халала пăсса ытти турăсене иленсессĕн, вĕсемшĕн ĕçлеме тытăнсассăн, вĕсене пуççапсассăн, сире Çÿлхуçа çилли çитĕ, вара эсир хăвăра [Çÿлхуçа] панă çак ырă çĕр çинчен часах çухалăр.

24

(1) Унтан Иисус Израилĕн мĕнпур йăхне, унăн аслă çыннисене, пуçлăхĕсене, тÿрисене, халăха пăхса тăракансене Сихеме чĕнсе пуçтарнă та, вĕсем пурте Турă умне тăнă.

(2) Вара Иисус пĕтĕм халăха каланă: Израилĕн Çÿлхуçа Турри акă çапла калать: «Авал сирĕн аçăрсем — Фарра, Авраампа Нахор ашшĕ — юханшыв леш енче пурăннă, урăх турăсене пуççапнă.

(3) Эпĕ сирĕн аçăра Авраама юханшыв леш енчен куçарса килтĕм те пĕтĕм Ханаан çĕрĕ тăрăх ертсе çÿрерĕм, унăн вăрлăхне ĕрчетсе ятăм, ăна Исаак ятлă ывăл патăм.

(4) Исаака Эпĕ ывăлсем — Иаковпа Исава — патăм. Исава еткерлĕхе Сеир тăвне патăм; Иаковпа унăн ывăлĕсем вара Египет çĕрне куçса кайрĕç, [унта аслă, вăйлă, йышлă халăх пулса тăчĕç, анчах вĕсене Египет çыннисем хĕстере пуçларĕç].

(5) Вара Эпĕ вĕсем патне Моисейпе Аарона ятăм, Египет çыннисене хĕнсуран ярса асаплантартăм, кайран сире Египет çĕрĕнчен илсе тухрăм.

(6) Эпĕ сирĕн аçăрсене Египетран илсе тухрăм, эсир [Хĕрлĕ] тинĕс хĕррине çитрĕр. Çавăн чухне Египет çыннисем сирĕн аçăрсем хыççăн çар ураписемпе, утлă çарпа Хĕрлĕ тинĕс патне çитичченех хăваларĕç;

(7) вĕсем, сирĕн аçăрсем, Турра тилмĕрсе тархасларĕç те, Вăл вара сирĕнпе Египет çыннисем хушшине [пĕлĕтпе] сĕмлĕх антарчĕ, тинĕсе Египет çыннисем çине ячĕ, вĕсене тинĕс хупларĕ. Эпĕ Египетра мĕн тунине эсир хăвăр куçăрпа куртăр. Кайран эсир нумай вăхăт хушши пушхирте çÿрерĕр.

(8) Эпĕ сире Иордан леш енче пурăнакан аморрейсен çĕрне илсе çитертĕм; вĕсем сире хирĕç вăрçăпа тăчĕç, анчах Эпĕ вĕсене сирĕн аллăра ÿкертĕм, çапла эсир вĕсенĕн çĕрне еткерлĕхе илтĕр, Эпĕ вĕсене сирĕн умăрта çĕмĕрсе тăкрăм.

(9) Валак — Сепфор ывăлĕ, Моав патши — пикенсех Израиле хирĕç вăрçа тухрĕ, сире ылханма Веор ывăлне Валаама чĕнтерсе пычĕ;

(10) анчах Эпĕ Валаама итлесшĕн пулмарăм, вара вăл сире пиллĕх пачĕ, Эпĕ сире унăн аллинчен çăлса хăвартăм. пЭсир Иордан урлă каçса Иерихон патне çитрĕр. Иерихон çыннисем, аморрейсем, ферезейсем, Ханаансем, хетсем, гергесейсем, евейсем, иевусейсем сирĕнпе вăрçă вăрçма тытăнчĕç, анчах Эпĕ вĕсене сирĕн аллăра ÿкер тĕм.

(12) Эпĕ сирĕн умăртан сăвăслан ятăм, çавсем вĕсене, аморрейсен икĕ патшине, сирĕн патăртан хăваласа ячĕç, санăн хĕçÿпе, санăн уххупа туман ку ĕçе.

(13) Эпĕ сире хăвăр тар тăкса ĕçлесе курман çĕрешыва патăм, хăвăр туса лартман хуласем патăм, халĕ эсир çавăнта пурăнатăр; эсир хăвăр лартса чĕртмен иçĕм çырли пахчисен, çу йывăçĕ пахчисен çимĕçне çиетĕр» тет Турă.

(14) Çапла ĕнтĕ Çÿлхуçаран хăраса тăрăр, Уншăн пĕтĕм таса кăмăлтан, тÿрĕ чунпа ĕçлесе тăрăр; аçăрсем юханшыв леш енче тата Египетра пуççапса пурăннă турăсене пăрахăр, Çÿлхуçана ĕçлесе тăрăр.

(15) Сирĕн Çÿлхуçана пăхăнас килмест пулсассăн, кама пăхăнассине халĕ суйласа хурăр: юхăм шыв леш енче пурăннă аçăрсем пуççапса пурăннă турăсене пăхăнас тетĕри е хăвăр халĕ пурăнакан çĕрти аморрейсен туррисене пăхăнас тетĕри? эпир вара — эпĕ, манăн кил-йышăм — Çÿлхуçана пăхăнса пурăнăпăр, [мĕншĕн тесессĕн Вăл сăваплă], тенĕ Иисус.

(16) Халăх хуравласа çапла каланă: çук, эпир Çÿлхуçана пăрахса ытти турăсене пăхăнса пурăнасси пулмĕ!

(17) Пирĕн Турă — Çÿлхуçа, Вăл пире, пирĕн аттемĕрсене Египет çĕрĕнчен, чуралăх çуртĕнчен илсе тухрĕ, пирĕн куç умĕнче темĕн тĕрлĕ хăват паллисем кăтартрĕ, мĕн чухлĕ çÿремерĕмĕр пулĕ, мĕн тĕрлĕ халăх витĕр тухмарăмăр пулĕ, пур çĕрте те пире Вăл сыхласа çÿрерĕ.

(18) Çÿлхуçа пирĕн патăмăртан пур халăхсене те, çак çĕрте пурăнакан аморрейсене те хăваласа ячĕ. Çавăнпа эпир те Çÿлхуçашăн ĕçлесе тăрăпăр: Вăл — пирĕн Турă, тенĕ.

(19) Иисус халăха каланă: эсир Çÿлхуçа [Турăшăн] ĕçлесе тăраймăр: Вăл — сăваплă Турă, кĕвĕçекен Турă. Вăл сирĕн йĕркесĕр ĕçĕрсемпе çылăхăрсене тÿссе тăраймĕ.

(20) Эхер те эсир Çÿлхуçана пăрахса ют турăсене пăхăнса тăма пуçласассăн, Вăл сирĕн çине хĕнасап ярĕ те сире çапла ырăлăх кăтартнă хыççăн тĕппипе пĕтерсе пăрахĕ, тенĕ.

(21) Вара халăх Иисуса каланă: çук, эпир Çÿлхуçашăн ĕçлĕпĕр, тенĕ.

(22) Иисус халăха каланă: эсир хăвăр валли Çÿлхуçана суйласа илнине, Уншăн ĕçлесе тăма хатĕррине кÿнтелетĕри? тенĕ. Халăх: кÿнтелетпĕр, тенĕ.

(23) Иисус каланă: эппин, хăвăр хушшăрти суя турăсене пăрахăр, хăвăр чĕрĕрсене Израилĕн Çÿлхуçа Турри еннелле çавăрăр, тенĕ.

(24) Халăх Иисуса каланă: хамăрăн Çÿлхуçа Туррăмăршăн ĕçлĕпĕр, Ăна итлĕпĕр, тенĕ.

(25) Вара Иисус, çав кун Сихем хулинче [Израиль Çÿлхуçа Туррийĕн кĕлĕ чатăрĕ умĕнче] халăхпала халал хывса, ăна йĕркесемпе саккун панă.

(26) Иисус çав сăмахсене Турă саккунĕн кĕнекине çырса хунă, унтан пĕр пысăк чул илсе ăна кĕлĕ чатăрĕ çывăхĕнче ларакан юман айне хунă.

(27) Иисус халăха каланă: акă çак чул пирĕн кÿнтелен пулĕ: вăл [паян] Çÿлхуçа пире каланă пĕтĕм сăмаха илтрĕ; эсир [ÿлĕмрен Çÿлхуçа] Туррăр умĕнче суя суяс пулсассăн, вăл сире хирĕç кÿнтелетĕр, тенĕ.

(28) Вара Иисус халăха пурне те харпăр хăй пурăнакан çĕре кайма ирĕк панă.

(29) Çакăн хыççăн Иисус — Нав ывăлĕ, Çÿлхуçа чури — вилнĕ вара, вăл ун чухне çĕр вунă çулта пулнă.

(30) Ана хăйне панă çĕр çинче — Гааш тăвĕнчен çурçĕр енче ларакан Ефрем тăвĕ çинчи ФамнафСараи хулинче — пытарнă. [Унпа пĕрле тупăклăха чул çĕçĕсем хунă: Иисус Израиль халăхне Египетран илсе тухсассăн, Çÿлхуçа хушнипеле, вĕсене Галгал хулинче çав çĕçĕсемпе ÿт каснă пулнă; çав çĕçĕсем халĕ те çавăнтах выртаççĕ.]

(31) Иисус пурăннă чухне те, ун вăхăтĕнче пурăннă, кайран ун хыççăн та пурăнса Израиль халăхĕшĕн Çÿлхуçа мĕнле ĕçсем тунине курса тăнă аслă пуçлăхсенĕн ĕмĕрĕнче те Израиль ывăлĕсем Çÿлхуçана пăхăнса пурăннă.

(32) Израиль ывăлĕсем Египетран илсе тухнă Иосифăн шăммишаккине вара Сихем хулинче — Иаков ĕлĕк Еммор ывăлĕсенчен, Сихем ашшĕнчен, çĕр сикль тÿлесе туяннă хирте, кай ран Иосиф ывăлĕсенĕн пай çĕрне кĕнĕ вырăнта — пытарнă.

(33) [Çакăн хыççăн] Аарон ывăлĕ [аслă священник] Елеазар та вилнĕ, ăна Ефрем тăвĕ çинче, хăйĕн ывăлне Финееса панă сăртлăха, пытарнă.

(34) [Çав кун Израиль ывăлĕсем Турă саккунĕн арчине илсе хăйсемпе пĕрле çĕклесе çÿренĕ; Елеазар вырăнне унăн ывăлĕ Финеес юлнă, вăл мĕн виличченех священник пулнă, ăна хăйĕн хулинче Гаваафра пытарнă.

(35) Израиль ывăлĕсем вара пурте хăйсен çĕрне, хăйсен хулисене таврăннă.

(36) Пурăна киле Израиль ывăлĕсем Астартăпа Астарофа, таврари халăхсен туррисене пуççапа пуçланă; Çÿлхуçа вара вĕсене Моав патши Еглон аллине панă, Еглон вĕсене вунсакăр çул хушши тытса тăнă.]

Саккуна Астутарни

Моисейĕн Пиллĕкĕмĕш Кĕнеки

САККУНА АСТУТАРНИ

1

(1) Çак сăмахсем вĕсем Моисей пĕтĕм Израиль халăхне каланă сăмахсем: кăна вăл Иордан леш енчи Суфпа тĕлметĕл тÿремлĕхри пушхирте, Фаранпа Тофел, Лаван, Асироф тата Дизагав хушшинче,

(2) Хорив тăвĕ патĕнчен вунпĕр кун кайсассăн, Сеир тăвĕнчен КадесВарни патнелле выртакан çул çинче чарăнса тăрсассăн каланă.

(3) Египетран тухсассăн хĕрĕхмĕш çулхине, вунпĕрмĕш уйăхра, уйăхăн пĕрремĕш [кунĕнче], Моисей Израилĕн [мĕнпур] ывăлне Çÿлхуçа Турă хăйне вĕсем çинчен мĕн калама хушнине пĕтĕмпех каласа кăтартнă.

(4) Моисей çак саккуна хăй Сигона — аморрейсен патшине, Есевон хулинче пурăннăскере — тата Ога — Васан патшине, Аштерофпа Едреи хулисенче пурăннăскере — вĕлернĕ хыççăн

(5) Иордан леш енчи Моав çĕрĕнче ăнлантарма пуçланă та çапла каланă:

(6) Çÿлхуçа, пирĕн Туррăмăр, Хоривра пирĕнпе калаçса çапла каларĕ: «сире çак ту çинче пурăнса çитĕ!

(7) каялла çаврăнăр, çула тапранса тухăр: аморрейсен тăвĕ çине тата вĕсен кÿршисем патне кайăр, тÿремлĕхе, сăртлăха, айлăм вырăнсене, кăнтăрти çĕрсене, тинĕс хĕррине, Ханаан çĕрне тата Ливан тăвĕ патне çитĕр, аслă юханшыв, Евфрат юханшывĕ, хĕррине çитиех кайăр;

(8) акă Эпĕ сире çакă çĕре паратăп, кайăр, Çÿлхуçа тупа туса хăвăр аçăрсене — Авраама, Исаака, Иакова — вĕсене хăйсене тата вĕсенĕн ăрăвĕсене пама пулнă çĕре ĕмĕрлĕхе илĕр» терĕ.

(9) Эпĕ ун чухне сире каларăм: сире пĕччен ертсе каяймăп, терĕм;

(10) Çÿлхуçа, сирĕн Туррăр, сире ĕрчетсе ячĕ, акă ĕнтĕ эсир тÿпери çăлтăрсем пек йышлă; иÇÿлхуçа, аçăрсенĕн Турри, сире паянхинчен тата пин хут ытларах йышлăлантартăр, сире Хăй хăвăра каланă пек пиллетĕр:

(12) сирĕн йывăрлăхăра, сирĕн хĕнасапăра, сирĕн хирĕçÿхаркашăвăрсене манăн пĕччен мĕнле йăтса çÿресха?

(13) йăхăрсем тăрăх хăвăр валли ăслă, тăнлă, шанчăклă çынсем суйласа илĕр те, эпĕ вĕсене сирĕн пуçлăхăрсем туса лартăп, терĕм.

(14) Эсир мана çапла хуравласа каларăр: лайăх ĕç тума хушатăн пире, терĕр.

(15) Сирĕн йăхăрсенчен эпĕ аслисене, ăслă, [тăнлă,] шанчăклă çынсене илтĕм те вĕсене сирĕн пуçлăхăрсем — пинпÿ, çĕрпÿ, алпÿ, вунпÿ тата йăхăрсем тăрăх халăха пăхса тăраканĕсем — туса лартрăм.

(16) Çавăн чухне эпĕ сирĕн тÿресене хушса каларăм: хăвăр тăванăрсене тĕплĕн тăнласа, тăванпа тăвана та, ун патне ютран килнĕ çынна та тĕрĕс сут тăвăр;

(17) сутра çынсене уйăрса ан тăрăр, кĕçĕнниаслине пахмасар итлер: çынни менлинчен ан харăр, мĕншĕн тесессĕн сут — Турă ĕçĕ; хăвăршăн йывăр ĕçе вара ман патăма çитерĕр те, эпĕ ăна итлесе пăхăп, терĕм.

(18) Çавăн чухне эпĕ сире хăвăр мĕн тумаллине пĕтĕмпех каларăм.

(19) Эпир вара, Çÿлхуçа, Туррăмăр, хушнă пек, Хорив тăвĕ патĕнчен тапранса тухрăмăр та хăвăр курнă аслă та хăрушă пушхир тăрăх Аморрей тăвĕ еннелле выртакан çулпала килтĕмĕр, çапла КадесВарние çитрĕмĕр.

(20) Эпĕ вара сире каларăм: эсир Аморрей тăвĕ патне килсе çитрĕр, Çÿлхуçа, хамăр Туррăмăр, ăна пире парать;

(21) акă Çÿлхуçа, хăвăн Турру, çак çĕре сана парать, пыр, хăвна Çÿлхуçа, аçăрсенĕн Турри, каланă пек, ăна еткерлĕхе ил, ан хăра, сехĕрленсе ан тăр, терĕм.(22) Анчах эсир пурсăр та ман патăма пырса тăтăр та каларăр: хамăртан малтан çынсем ярар: вĕсем çав çĕре пăхса çаврăнччăр та хамăр каяс çул çинчен, хамăр çитес хуласем çинчен пĕлсе килччĕр, терĕр.

(23) Çак сăмах мана килĕшрĕ, эпĕ вара сирĕнтен вуникĕ çын, [кашни] йăхран пĕрер çын, суйласа илтĕм.

(24) Вĕсем кайрĕç, вĕсем унта ту çине улăхса Есхол айлăмĕ патне çитнĕ, ăна пăхса çаврăннă;

(25) çав çĕрĕн çимĕçĕсене пирĕн пата илсе килчĕç, хыпарпа таврăнса çапла каларĕç: Çÿлхуçа, пирĕн Туррăмăр, пире паракан çĕр лайăх çĕр, терĕç.

(26) Анчах эсир каяс темерĕр, Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, хушнине хирĕç пултăр,

(27) хăвăр чатăрăрсенче ÿпкелешсе калаçрăр: Çÿлхуçа пире Египет çĕрĕнчен курайманнипе, аморрейсен аллине парас та пĕтерсе тăкас тесе илсе тухрĕ;

(28) ăçта кайăпăрха эпир? пирĕн тăванăмăрсем «вăл халăх пирĕнтен нумайрах, [йышлăрах,] пĕвĕпе те çÿллĕрех, унти хуласем пысăк, вĕсене тÿпенех çитекен хÿмепе тĕреклĕлетнĕ, тата эпир унта Енак ывăлĕсене те куртăмăр» тесе чĕремĕре хавшат сах пăрахрĕç, терĕр.

(29) Эпĕ вара каларăм сире: ан хăрăр, ан шикленĕр вĕсенчен;

(30) Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, сирĕн умăртан пырать; Вăл хăвăр куçăр умĕнче сирĕн хута кĕрсе çапăçĕ, Вăл сирĕншĕн Египетра та çапла турĕ,

(31) эсĕ куртăн ĕнтĕ, çакă пушхирте те Çÿлхуçа, хăвăн Турру, сана хăвăр килнĕ пĕтĕм çулăр тăршшĕпех, çак вырăна çитичченех, этем хăйĕн ывăлне çĕклесе çÿренĕ пек йăтса килчĕ, терĕм.

(32) Анчах капла та эсир Çÿлхуçана, хăвăр Туррăра, ĕненмерĕр.

(33) Вăл вара сирĕн валли чарăнса тăмалли вырăн шыраса сирĕн умăртан, эсир утас çула кăтартса, çĕрле — вут ăшĕнче, кăнтăрла пĕлĕт ăшĕнче пычĕ.

(34) Ĕнтĕ Çÿлхуçа [Турă] сирĕн сăмахăрсене илтрĕ те çилленсе кайрĕ, вара тупа туса çапла каларĕ:

(35) çак çынсенчен, çак усал ăруран, пĕри те Эпĕ сирĕн аçăрсене памашкăн тупа тунă ырă çĕре кураймĕ;

(36) Халев — Иефонния ывăлĕ — анчах курĕ ăна; Çÿлхуçана итленĕшĕн хăй утса тухнă çĕре Эпĕ ăна тата унăн ывăлĕсене парăп, терĕ.

(37) Сирĕншĕн Çÿлхуçа мана та çилленчĕ: унта эсĕ те кĕреймĕн, терĕ;

(38) сан çумăнти Иисус, Нав ывăлĕ, çавă кĕрĕ унта; çавна тĕреклĕлет, Израиль халăхне хăйĕн çĕрне еткерлĕхе илме вăл ертсе кĕрĕ;

(39) сирĕн ачăрсем, хăвăр «вĕсем тăшман аллине лекĕç» тенĕ ачăрсем, тата сирĕн халĕ ырра та, усала та пĕлмен ывăлăрсем кĕрĕç унта, çав çĕре вĕсене паратăп, ăна вĕсем йышăнĕç;

(40) эсир вара каялла çаврăнăр та Хĕрлĕ тинĕс еннелле выртакан çулпа пушхире кайăр, терĕ.

(41) Çавăн чухне эсир мана çапла хуравласа каларăр: эпир Çÿлхуçа, [хамăр Туррăмăр,] умĕнче çылăха кĕтĕмĕр, Çÿлхуçа, хамăр Туррăмăр, хушнă пек акă каятпăр та çапăçатпăр, терĕр. Вара эсир, кашниех пилĕкрен хăйĕн вăрçă кăралне çакса ярса, ăссăрла, ту çине улăхса кайма шухăш тытрăр.

(42) Анчах Çÿлхуçа каларĕ мана: кала вĕсене: ан улăхăр, ан çапăçăр, те, мĕншĕн тесессĕн Эпĕ сирĕн хушшăрта çук, апла сире тăшманăртан çăлаканĕ пулмĕ, терĕ.

(43) Эпĕ сире каларăм, анчах эсир итлемерĕр, Çÿлхуçа хушнине хирĕç тăтăр, пĕрех хăвăр шутланă пек туса ту çине улăхса кайрăр.

(44) Çав ту çинче пурăнакан Аморрей сире хирĕç тăрса тухрĕ те, тапăнакан пыл хурчĕсем пек хăваласа, сире Сеир сăртлăхĕ çинче мĕн Хормана çитичченех пĕтерсе пычĕ.

(45) Эсир каялла таврăнтăр та Çÿлхуçа умĕнче куççулĕ тăкрăр, анчах Çÿлхуçа эсир ÿлесе йĕнине илтмерĕ, сире тăнламарĕ.

(46) Эсир вара Кадесра хăвăр унта мĕн хушă тăтăр, çавăн чухлех, нумай вăхăт, пурăнтăр.

2

(1) Эпир каялла çаврăнтăмăр та, хама Çÿлхуçа каланă пек, пушхире Хĕрлĕ тинĕс патнелле тухса кайрăмăр, Сеир тăвĕ йĕритавра чылай вăхăт çÿрерĕмĕр.

(2) Çÿлхуçа мана çапла тесе каларĕ:

(3) çак ту тавра çÿресе çитĕ сире, çурçĕрелле çаврăнăр;

(4) халăха хуш, кала: эсир хăвăр тăванăрсен, Сеир çинче пурăнакан Исав ывăлĕсен, çĕрĕсем урлă иртĕр, вĕсем сирĕнтен хăраса ÿкĕç;

(5) анчах вĕсемпе вăрçă пуçарасран сыхланăр, Эпĕ сире вĕсен çĕрне ура лаппи пусмалăх та памастăп, мĕншĕн тесессĕн Эпĕ Сеир тăвне Исав аллине панă;

(6) апатçимĕçе вĕсенчен кĕмĕлле туянса çийĕр, шывне те вĕсенчен кĕмĕлле туянса ĕçĕр;

(7) мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçа, хăвăн Турру, эсĕ тăвакан пур ĕçе те пилленĕ, эсĕ çак аслă [та хăрушă] пушхирте çÿренĕ чухне сан хутна кĕрсе тăнă; акă ĕнтĕ Çÿлхуçа, хăвăн Турру, хĕрĕх çул санпала пĕрле; эсĕ çитменлĕх мĕнне пĕлмерĕн, терĕ.

(8) Эпир вара хамăр тăванăмăрсен, Сеир çинче пурăнакан Исав ывăлĕсен, çумĕнчен тÿремлĕхри çулпа Елаф хули патĕнчен тата ЕционГавер хули патĕнчен иртрĕмĕр те Моав пушхирĕ еннелле пăрăнса кайрăмăр.

(9) Çÿлхуçа мана каларĕ: Моавпа хирĕçсе ан кай, вĕсемпе вăрçă пуçарса ан яр; унăн çĕрĕнчен Эпĕ санăн аллуна нимĕн те памăп, мĕншĕн тесессĕн Ар хулине Эпĕ Лот ывăлĕсене еткерлĕхе панă, терĕ;

(10) унччен унта эмимсем — аслă та йышлă халăх, Енак ывăлĕсем пекех çÿллĕ çынсем — пурăннă, Ирефаимсем хушшинче вĕсем Енак ывăлĕсем пек шутланнă; моавсем вара вĕсене эмимсем теççĕ;

(12) Сеир тăвĕ çинче ĕлĕк хоррейсем пурăннă; анчах Исав ывăлĕсем вĕсене унтан хăваласа ярса хăйсен куçĕ умĕнчен пĕтерсе тăкнă та вĕсен вырăнне вырăнаçнă — Израиль йăхĕ хăйне Çÿлхуçа еткерлĕхе панă çĕре йышăннă пек вырăнаçнă;

(13) çапла ĕнтĕ, тапранса тухăр та Заред айлăмĕпе иртĕр, терĕ Туррăмăр. Эпир Заред айлăмĕпе иртрĕмĕр.

(14) Эпир КадесВарние кайнăранпа, Заред айлăмĕпе иртнĕренпе вăтăр сакăр çул иртсе кайрĕ, вăрçа çÿрекенсенчен пирĕн тапăрта, Çÿлхуçа [Турă] вĕсене тупа туса каланă пекех, пĕр çын та юлмарĕ;

(15) Çÿлхуçа алли те, вĕсене халăх хушшинчен пĕри юлмиччен вĕлерсе пĕтерес тесе, вĕсем çинчех тăчĕ.

(16) Вăрçа çÿрекенсем халăх хушшинчен пĕр çын юлми вилсе пĕтсессĕн,

(17) Çÿлхуçа мана çапла тесе каларĕ:

(18) эсĕ халĕ Моав чикки тĕлĕнчен, Ар хули тĕлĕнчен, иртсе пыратăн,

(19) аммонсем патне çывăхарса çитрĕн; вĕсемпе хирĕçсе ан кай, вĕсемпе вăрçă пуçарса ан яр, Аммон ывăлĕсен çĕрĕнчен Эпĕ санăн аллуна нимĕн те памăп, мĕншĕн тесессĕн Эпĕ вăл çĕре Лот ывăлĕсене еткерлĕхе панă;

(20) вăл рефаимсен çĕрĕ шутланнă; ĕлĕк унта рефаимсем пурăннă; аммонсем вара вĕсене замзумимсем теççĕ;

(21) вĕсем — аслă та йышлă халăх — Енак ывăлĕсем пекех çÿллĕ çынсем пулнă, Çÿлхуçа вĕсене аммонсем умĕнчен пĕтерсе тăкрĕ те, аммонсем вара, вĕсене хăваласа ярса, вĕсен çĕрĕнче пурăнма вы рăнаçрĕç,

(22) Сеир тăвĕ çинче пурăнакан Исав ывăлĕсемшĕн те Вăл çавăн пекех тунăччĕ, вĕсен куçĕ умĕнчен хоррейсене пĕтерсе пăрахнăччĕ, Исав ывăлĕсем вара, вĕсене хăваласа кăларса, вĕсен çĕрне вырăнаçрĕç, паян кунчченех çавăнта пурăнаççĕ;

(23) Газа хули патне çитиех ларса тухнă ялсенче пурăннă аввейсене те Кафтортан тухса килнĕ кафторимсем пĕтерсе тăкрĕç те вĕсен вырăнĕнче пурăнма вырăнаçрĕç.

(24) Тапранăр, çула тухăр, Арнон юхăм шывĕ урлă каçăр; акă Эпĕ санăн аллуна Сигона — Есевон патшине, аморрей çыннине — тата унăн çĕрне паратăп; çав çĕре ярса илме хатĕрлен, унпа вăрçă вăрç;

(25) çак кунран тытăнса Эпĕ тÿпе айĕнчи пур халăха та сан умăнта хăратса та сехĕрлентерсе тăрăп; сан çинчен илтнисем чĕтресе, санран сехĕрленсе ÿкĕç, терĕ Турă.

(26) Эпĕ вара Кедемоф пушхирĕнчен Сигон патне, Есевон патши патне, çапла тату сăмах калама элчĕсем ятăм:

(27) мана хăвăн çĕрÿ урлă иртме ирĕк парсамччĕ; эпĕ çулпа кайăп, сылтăмалла та, сулахаялла та пăрăнса кĕмĕп;

(28) апатçимĕçне мана кĕмĕлле сут, эпĕ çийĕп, ĕçмелли шывне те мана кĕмĕлле пар, эпĕ ĕçĕп, эпĕ урапа анчах утса иртĕп —

(29) Сеир çинче пурăнакан Исав ывăлĕсем те, Ар хулинче пурăнакан моавсем те мана çавăн пек тума ирĕк пачĕç, манăн Иордан урлă каçса хамăра Çÿлхуçа Туррăмăр паракан çĕр çине çитмелле тесе калама хушрăм.

(30) Анчах Сигон, Есевон патши, пире хăйĕн çĕрĕ урлă ирттерме килĕшмерĕ, мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçа, санăн Турру, ăна санăн аллуна парас тесе унăн кăмăлне хытарнă, чĕрине хаярлатнă, халĕ çакă курăнсах тăрать.

(31) Çÿлхуçамăр мана каларĕ: акă Эпĕ Сигона [Есевон патшине, аморрей çыннине,] тата унăн çĕрне сана пама пуçлатăп; унăн çĕрне алла илме тытăн, терĕ.

(32) Сигон [Есевон патши] вара хăйĕн пĕтĕм халăхĕпе Яаца хули патне пире хирĕç çа пăçма тухрĕ;

(33) Çÿлхуçа, пирĕн Туррăмăр, ăна [пирĕн алла] ÿкерчĕ, эпир ăна хăйне те, унăн ывăлĕсене те, унăн пĕтĕм халăхне те çĕмĕрсе тăкрăмăр,

(34) çавăн чухне эпир унăн мĕнпур хулине туртса илтĕмĕр, мĕнпур хулине, арçыннихĕрарăмĕ, ачипăчимĕнĕпех тупаларăмăр, пĕр çынна та чĕрĕ хăвармарăмăр;

(35) хамăр валли тупăш вĕсен выльăхчĕрлĕхне анчах, хамăр çĕнтернĕ хуласенче мĕн туртса илнине анчах илтĕмĕр.

(36) Арнон юхăм шывĕн хĕрринчи Ароер хулинчен тата айлăмра ларакан хуларан пуçласа Галаад [тăвĕ] патне çитичченех эпир çĕнтереймен хула юлмарĕ: Çÿлхуçа, пирĕн Туррăмăр, пурне те [пирĕн аллăмăра] пачĕ.

(37) Çÿлхуçа, пирĕн Туррăмăр, [пире] пыма хушман вырăна çеç — аммонсен çĕрĕ патне, Иавок юхăм шывĕ [çывăхĕнчи] вырăнсем патне, ту çинчи хуласем патне çеç — пымарăн эсĕ.

3

(1) Эпир унтан каялла çаврăнтăмăр та Васан патнелле кайрăмăр, пире хирĕç Ог — Васан патши — хăйĕн мĕнпур халăхĕпе Едреи хули патĕнче вăрçăпа тухрĕ.

(2) Çÿлхуçа мана каларĕ: унран ан хăра, Эпĕ ăна, унăн халăхне те, унăн çĕрне те пĕтĕмпех санăн аллуна парăп, эсĕ вара ăна Есевон хулинче пурăннă Сигона, аморрейсен патшине, мĕн кăтартнă, çавнах кăтартăн, терĕ.

(3) Çÿлхуçа, пирĕн Туррăмăр, Ога — Васан патшине — тата унăн пĕтĕм халăхне пирĕн алла пачĕ; эпир ăна çапса аркатрăмăр, çапла унăн çыннисенчен пĕри те чĕрĕ юлмарĕ;

(4) çавăн чухне эпир унăн мĕнпур хулине туртса илтĕмĕр; вĕсен эпир илмен хула юлмарĕ: утмăл хула, пĕтĕм Аргов çĕрĕ, Васан патшин Огăн патшалăхĕ;

(5) çак хуласене пурне те çÿллĕ хÿмесемпе, хапхасемпе, сăлăпсемпе тĕреклĕлетнĕччĕ, вĕсемсĕр пуçне тата темĕн чухлĕ тĕреклĕлетмен хулаччĕ;

(6) эпир вĕсене тупаларăмăр, Сигонăн — Есевон патшин — кашни хулине арçыннихĕрарăмĕ, ачипăчимĕнĕпех пĕтерсе тухнă пек тупаларăмăр;

(7) анчах мĕнпур выльăхне тата хуласенче мĕн туртса илнине хамăр валли тупăш вырăнне хăвартăмăр.

(8) Çавăн чухне эпир аморрейсен икĕ патшин аллинчен çак çĕре, Иордан ку енчи Арнон юхăм шывĕнчен пуçласа Ермон тăвĕ таран тăсăлакан çĕре,—(9) Сидон çыннисем Ермона Сирион теççĕ, аморрейсем ăна Сенир теççĕ, —

(10) тÿремлĕхри мĕнпур хулана, пĕтĕм Галаада, Салха хулинчен пуçласа Едреи хулине çитиччен пĕтĕм Васана, Васан патши Ог патшалăхĕн хулисене туртса илтĕмĕр; пĕнтĕ рефаимсенчен Ог, Васан патши, анчах тăрса юлнăччĕ. Авă унăн вырăнĕ, тимĕртен тунăскер, вăл халĕ те Раввăра, Аммон ывăлĕсем патĕнче: унăн тăршшĕ, арçын чикипе, тăхăр чике, сарлакăшĕ — тăватă чике.

(12) Çак çĕре эпир ун чухне Арнон юхăм шывĕ патĕнчи Ароертан пуçласах илтĕмĕр; вара Галаад тăвĕн çуррине, хулимĕнĕпе, эпĕ Рувим йăхĕпе Гад йăхне патăм;

(13) ГалаАдăн юлашки пайне тата пĕтĕм Васана, Ог патшалăхне, эпĕ Манассиян çур йăхне патăм, ăна пĕтĕм Аргов çĕрĕпе пĕтĕм Васана патăм. [Ăна рефаимсен çĕрĕ теççĕ.]

(14) Иаир, Манассия ывăлĕ, пĕтĕм Аргов çĕрне Гесурпа Мааха çĕрĕсен чиккине çитичченех илчĕ, Васана вăл хăйĕн ячĕпе «Иаир ялĕсем» теме пуçларĕ, вĕсем халĕ те çавах;

(15) Махира эпĕ Галаад çĕрне патăм;

(1) бРувим йăхĕпе Гад йăхне вара Галаадран пуçласа Арнон юхăм шывĕ таран, юхăм шывпа Аммон ывăлĕсен çĕр чиккийĕ пулакан Иавок çырми хушшинче выртакан çĕре,

(17) çавăн пекех тÿремлĕхпе Иордан шывне, чикĕ пулса тăраканскере, Киннерефран пуçласа тÿремлĕхри тинĕс — Тăварлă тинĕс — хĕррине çитиччен, Фасга тăвĕ патĕнчи тухăç енчи çĕре, патăм.

(18) Çавăн чухне эпĕ сире çапла хушса каларăм: Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, çак çĕре сире еткерлĕхе пачĕ; çапăçма пултаракан сем пурте, вăрçа хатĕрленсе, хăвăрăн тăванăрсенчен — Израиль ывăлĕсенчен — малта пырăр;

(19) арăмăрсемпе ачăрсем анчах, выльăхчĕрлĕхĕр анчах [эпĕ сирĕн выльăх нумаййине пĕлетĕп] эпĕ хăвăра панă хуласенче юлччăр,

(20) Çÿлхуçа [Турă] сирĕн тăванăрсене, сире хăвăра панă пек, тăнăçлăх париччен, вĕсем те Çÿлхуçа, сирĕн Туррăр, хăйсене Иордан леш енче паракан çĕре еткерлĕхе иличчен вĕсемпе пĕрле пулăр; вара кашнийĕ эпĕ сире панă еткер çĕрĕре таврăнăр, терĕм.

(21) Иисуса та эпĕ ун чухне çапла астутарса каласа хутăм: санăн куçу Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, çав икĕ патшана мĕн кăтартнине пĕтĕмпех курчĕ; эсĕ иртсе тухас патшалăхсене те Çÿлхуçа çавнах кăтартĕ;

(22) вĕсенчен ан хăрăр, мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, Хăй сирĕн хута кĕрсе çапăçать, терĕм.

(23) Эпĕ ун чухне Çÿлхуçана кĕлтуса çапла каларăм:

(24) эй Çÿлхуçа Патша, Эсĕ Хăвăн чуруна Хăвăн аслăлăхна, [Хăвăн хăватна,] Хăвăн çирĕп аллуна [тата пысăк вăйна] кăтарта пуçларăн; ĕнтĕ тÿпере, çĕр çинче Эсĕ тунă пек ĕçсем тума пултараканĕ, Сан пек хăватлăскер мĕнле турă пурши тата?

(25) мана Иордан урлă каçса леш енчи çав ырă çĕре, çав хÿхĕм тăва тата Ливана курма парсамччĕ, терĕм.

(26) Анчах сире пула Çÿлхуçа мана çилленнĕччĕ те мана тăнламарĕ, Çÿлхуçа мана çапла каларĕ: çитĕ сана, çакăн çинчен Мана урăх ан кала;

(27) Фасга тăвĕн тăррине хăпар та хăвăн куçупа тинĕс енне, çурçĕр енне, кăнтăр енне, тухăç енне пăхса ил, хăвăн куçупа ху курса юл, мĕншĕн тесессĕн эсĕ çак Иордан леш енне каçаймастăн;

(28) Иисуса вĕрентсе хăвар, ăна вăй илме, çирĕп тăма пар; ĕнтĕ вăл халăх умĕнчен пырĕ, вăлах эсĕ хăвăн куçупа ху курас [пĕтĕм] çĕре халăха пайăнпайăн валеçсе парĕ, терĕ.

(29) Эпир вара айлăмра, БефФегор хулипе тĕлметĕл, чарăнса тăтăмăр.

4

(1) Эппин, Израиль, йĕркесемпе саккунсем итле: сирĕн чĕрĕ юлмалла, ĕрчесе каймалла пултăр тесе, Çÿлхуçа, аçăрсен Турри, хăвăра [еткерлĕхе] паракан çĕре кайса ăна ĕмĕрлĕхе илмелле пултăр тесе, [паян] эпĕ сире çав йĕркесемпе саккунсене мĕнле тытса тăмаллине вĕрентĕп;

(2) эпĕ сире калани çумне нимĕн те ан хушăр, унран нимĕн те кăларса ан пăрахăр; эпĕ сире [паян] Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, ÿкĕчĕсене пĕлтеретĕп, эсир çав ÿкĕтсем вĕрентнĕ пек пурăнăр.

(3) Çÿлхуçа [пирĕн Туррăмăр] Ваал-Фегора мĕн тунине эсир йăлтах куртăр: Ваал-Фегор хыççăн кайнă кирек хăш çынна та Çÿлхуçа, санăн Турру, сирĕн хушшăртан пĕтерсе пăрахрĕ;

(4) эсир вара — Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, çумне çыпăçнисем — пурсăр та паян кун та чĕрĕ.

(5) Акă эпĕ сире, Çÿлхуçа, хамăн Туррăм, хама хушнă пек, хăвăр аллăра илме пырса кĕрекен çĕр çинче сирĕн мĕнле пурăнмаллине кăтартакан йĕркесемпе саккунсене вĕрентрĕм; бçапла ĕнтĕ вĕсене астуса тăрса, пурăнăçласа пырăр: ытти халăхсем умĕнчи сирĕн ăсăр, сирĕн тăнăр çакăнта пулĕ; вĕсем вара, çак йĕркесем çинчен илтсессĕн: çак аслă халăх çеç ăслă халăх, тăнлă халăх, тейĕç.

(7) Мĕншĕн тесессĕн, кирек хăçан асăнсассăн та, Çÿлхуçа, пирĕн Туррăмăр, пире çывăх тăрать, çавăн пек хăйне çывăх тăракан турăллă аслă халăх пурши тата?

(8) эпĕ паян сире сĕнекен çак пĕр пĕтĕм саккун пек тĕрĕс йĕркесемпе саккунсем мĕнле аслă халăхăн пурши тата?

(9) Анчах сыхлан, чунна тимлĕн упра, ху куçупа курнă ĕçсене манса ан кай, мĕн ĕмĕрÿ тăршшĕпех вĕсем сан чĕрÿнтен ан тухчăр; вĕсем çинчен эсĕ хăвăн ывăлусене, ывăлун ывăлĕсене каласа пар,

(10) ху Хорив тăвĕ патĕнче [пуху кунĕнче] Çÿлхуçа, хăвăн Турру, умĕнче тăни çинчен каласа кăтарт; çавăн чухне Çÿлхуçа мана каларĕ: Ман патăма халăха пух, Эпĕ вĕсене Хамăн сăмахăмсене пĕлтерĕп; çав сăмахсене итлесе вĕсем хăйсем çĕр çинче пурăннă чухне ĕмĕрĕ тăршшĕпех Манран хăраса тăма вĕренĕç, ачисене те вĕрентĕç, терĕ. пЭсир çывăхартăр та ту айне пырса тăтăр, тăвĕ вара тÿпене çитичченех вутçулăмпа ялкăшса çунатчĕ, сĕм тĕттĕмччĕ, пĕлĕт тата сĕмлĕх тăратчĕ.

(12) Çÿлхуçа сирĕнпе [ту çинче тăрса] вутçулăм ăшĕнчен калаçрĕ; эсир [Унăн] сассине илтсе тăтăр, анчах сăнне курмарăр, сассине çеç илтсе тăтăр;

(13) Вăл сире Хăйĕн халалне пĕлтерчĕ, сире Хăйĕн çав вунă ÿкĕчĕ вĕрентнĕ пек пурăнма хушрĕ, ăна Вăл икĕ чул хăма çине çырса пачĕ;

(14) хăвăр аллăра çĕнтерсе илме пырса кĕрекен çĕр çинче сирĕн Турă хунă йĕркесемпе саккунсем тăрăх пурăнмалла, çавăнпа Çÿлхуçа мана çавăн чухне вĕсене сире вĕрентсе хăварма хушрĕ.

(15) Çакна хăвăр чунăрта çирĕп тытăр: Çÿлхуçа Хорив [тăвĕ] çинче тăрса сирĕнпе вутçулăм ăшĕнчен калаçнă кун эсир нимĕнле сăн та курман,

(16) ирсĕрленсе, сирĕн хăвăр валли суя турă кĕлеткисем, арçын е хĕрарăм евĕрлĕ йĕрĕхсем,

(17) çĕр çинчи пĕрпĕр выльăх кĕлетки, пĕлĕт айĕнче вĕçсе çÿрекен пĕрпĕр çунатлă кайăк кĕлетки,

(18) çĕр çийĕн шуса çÿрекен пĕрпĕр [çĕленкалта] кĕлетки, çĕртен аялта шывра ишсе çÿрекен пĕрпĕр пулă кĕлетки тумалла ан пултăр;

(19) санăн тата тÿпе çине пăхса, хĕвеле, уйăха, çăлтăрсене [тата] çÿлти пĕтĕм çара курса, сăхланса ÿксе, вĕсене пуççапса пурăнмалла ан пултăр, вĕсене пăхăнса тăмалла ан пултăр, мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçа, санăн Турру, вĕсене пĕтĕм тÿпе айĕнчи пур халăх валли те туса панă.

(20) Сире вара Çÿлхуçа [Турă], Хăй еткерлĕхĕн халăхĕ пултăр тесе, тимĕр кăмакаран, Египетран, илсе тухрĕ — халĕ ĕнтĕ çакă курăнсах тăрать.

(21) Çÿлхуçа [Турă] мана сирĕншĕн çилленчĕ те, эпĕ Иордан леш енне каçайМасса, эпĕ Çÿлхуçа, санăн Турру, сана еткерлĕхе паракан ырă çĕре çитеймессе тупа туса каларĕ;

(22) эпĕ çак çĕр çинчех, Иордан леш енне каçаймасăрах, вилĕп, эсир вара унта каçса çав ырă çĕре хăвăр аллăра илетĕр.

(23) Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, хăвăрпа хывнă халала манасран сыхланăр, Çÿлхуçа, хăвăн Турру, хушнă пек, хăвăр валли темĕскерле йĕрĕхсем тăвасран сыхланăр,

(24) мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçа, санăн ТурРУ>— çунтарса яракан вутçулăм, кĕвĕçекен Турă.

(25) Эхер те санăн ывăлусем çуралсассăн, [хăвăн] ывăлусен ывăлĕсем çуралсассăн, унтан эсир çĕр çинче чылайччен пурăннă майăн ирсĕрленсе кайса пĕрпĕр суя туррăн ĕлкине тусассăн, çак усал ĕçе Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, куçĕ умĕнче туса Ăна çиллентерсе ярсассăн,

(26) тÿпепе çĕре асăнса калатăп сире паян: эсир Иордан леш енне каçса еткерлĕхе илес çĕрĕре часах çухататăр; унта нумай вăхăт пурăнаймастăр, пĕтетĕр;

(27) вара Çÿлхуçа сире [пур] тĕрлĕ халăх хушшине сапаласа ярĕ, хăвăра Çÿлхуçа çитерсе хăварнă халăхсем хушшинче эсир пĕчĕк йышлăн тăрса юлатăр;

(28) унта эсир [урăх] турăсене, этем алли йывăçран тата чултан тунăскерсене, пăхăнса пурăнатăр: вĕсем курмаççĕ те, илтмеççĕ те, апат та çимеççĕ, шăршă та пĕлмеççĕ.

(29) Анчах эсĕ унта Çÿлхуçана, хăвăн Турруна, шырама тытăнсассăн, пĕтĕм чĕрÿпе, пĕтĕм чунупа шырасассăн, [Ăна] шыраса тупăн.

(30) Хуйхăасап çитсессĕн — вăхăт иртнĕçемĕн вăл санăн патна пĕтĕмпех килсе тăрĕ — эсĕ Çÿлхуçа, хăвăн Турру, енне çаврăнăн та Унăн сассине итлĕн.

(31) Çÿлхуçа, санăн Турру,— [ырă,] хĕрхенекен кăмăллă Турă; Вăл сана пăрахмĕ, пĕтерсе те тăкмĕ, хăвăр аçăрсемпе хывнă халала манмĕ, ăна Вăл вĕсене тупа туса çирĕплетсе панă.

(32) Хăвăнтан малтанах пулнă саманасемпе ĕмĕрсенчен — Турă çĕр çинче этеме пултарнă кунранпах пыракан, тÿпен пĕр хĕрринчен тепĕр хĕррине çитиех тăсăла кан вăхăтран — ыйтха: çак аслă ĕçпе танлашаканни мĕн те пулин пулнăи, илтнĕи ун пекки çинчен?

(33) вутçулăм ăшĕнчен калаçакан [чĕрĕ] Туррăн сассине эсĕ илтнĕ пек тата [мĕнле те пулин халăх] илтнĕи, çапла илтсе чĕрĕ юлнăи?

(34) Е мĕнле те пулин турă, санăн куçу умĕнче Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, сирĕншĕн Египетра тунă пек — асапсем ярса, паллăсем, хăватсем кăтартса, вăрçăпа, тĕреклĕ аллипе, хăватлă вăйĕпе, хăрушла сехĕрлентерсе — урăх халăх хушшинчен хăй валли халăх çăлса тухма пикенсе пăхнăи?

(35) Сана çакна пĕлтерме кăтартнă, пĕлсе тăр: Çÿлхуçа [санăн Турру] çеç чăн Турă, Унсăр пуçне урăххи çук;

(36) вĕрентмешкĕн Вăл сана Хăйĕн тÿперен калаçакан сассине илтме пачĕ, çĕр çинче сана Хăйĕн хăватлă вутнеçулăмне кăтартрĕ, эсĕ Унăн сăмахĕсене вутçулăм ăшĕнчен илтрĕн;

(37) санăн аçусене юратнăран тата [сире,] вĕсем хыççăн юлас ăрăва, суйласа илнĕрен Вăл сана Египетран Хăйĕн аслă хăвачĕпе Хăй илсе тухрĕ,

(38) çакна Вăл сан умăнтан хăвăнтан йышлăрах та вăйлăрах халăхсене хăваласа ярас, сана вĕсен çĕрне кĕртес, вĕсен çĕрне еткерлĕхе парас тесе турĕ, халĕ çакă курăнсах тăрать.

(39) Çапла ĕнтĕ пĕлсе тăр, чĕрÿне хыв: Çÿлхуçа [санăн Турру] çÿлте тÿпере те, аялта çĕр çинче те Турă, [Унсăр пуçне] урăххи çук;

(40) Унăн эпĕ халĕ сана каласа хăваракан йĕркисене, Унăн ÿкĕчĕсене астуса тăр: сана хăвна та, хăвăн хыççăн санăн ывăлусене те лайăх пултăр, Çÿлхуçа, хăвăн Турру, хăвна яланлăхах паракан çĕр çинче санăн нумай çул пурăнмалла пултăр.

(41) Çавăн чухне Моисей Иорданăн ку енче, тухăçалла, виçĕ хула уйăрса илнĕ,

(42) çын вĕлерекен, хăйĕн çывăх çыннине вĕлерме шухăшламасăр, ăнсăртран, ĕнер те, виçĕмкун та уншăн тăшман пулман халлĕнех вĕлернĕскер, çав виçĕ хуларан пĕр хулине тарса чĕрĕ юлма пултартăр, тенĕ;

(43) хулисем çаксем: Рувим йăхĕ илнĕ тÿрем лĕхри пушхирте ларакан Бецер хули, Гад йăхĕ илнĕ Галаад çĕрĕнчи Рамоф тата Манассия йăхĕ илнĕ Васан çĕрĕнчи Голан.

(44) Моисей Израиль ывăлĕсене каласа панă саккун çакă ĕнтĕ;

(45) хăйсем Египетран тухнă хыççăн Моисей Израиль ывăлĕсене [пушхирте] каланă ÿкĕтсем, йĕркесем, туса тăмалли йăласем çаксем ĕнтĕ;

(46) çакна вăл Египетран тухнă хыççăн Иордан леш енче, БефФегорпа тĕлметĕл выртакан айлăмра, хăй Израиль ывăлĕсемпе пĕрле çапса салатнă Сигон çĕрĕнче — Есевонра пурăннă аморрейсен патшийĕн çĕрĕнче — каласа панă.

(47) Вĕсем вара çав çĕре тата Ог — Васан патши — çĕрне, амморейсен икĕ патшийĕн çĕрне, Иорданăн леш енче хĕвелтухăçнелле выртакан çĕре

(48) Арнон юхăм шывĕ хĕрринче ларакан Ароер хулинчен пуçласа Сион тăвĕ таран — вăлах Ермон тăвĕ —

(49) тата Иордан ку енчи тухăçалла выртакан пĕтĕм тÿремлĕхе Фасга тăвĕ патĕнчи тÿремлĕхри тинĕс хĕррине çитичченех хăйсен аллине илнĕ.

5

(1) Моисей мĕнпур Израиль халăхне чĕнсе пухнă та каланă: эй Израиль, итле, эпĕ паян сире хăлхăра кĕрсе юлччăр тесе каласа паракан йĕркесемпе саккунсене итле, вĕсене вĕренсе çит те тытса тăма тăрăш.

(2) Çÿлхуçа, пирĕн Туррăмăр, Хорив тăвĕ çинче пирĕнпе халал хыврĕ; Зçакă халала Çÿлхуçамăр пирĕн аттемĕрсемпе мар, пирĕнпе, çакăнта паян чĕрĕ тăракансемпе, хыврĕ.

(4) Çÿлхуçа сирĕнпе ту çинче вутçулăм ăшĕнчен куçакуçăн калаçрĕ;

(5) эпĕ вара çав вăхăтра Çÿлхуçапа сирĕн хушшăрта тăтăм, сире Çÿлхуçамăр сăмахне тепĕр хут каласа пытăм, мĕншĕн тесессĕн эсир вутçулăмран хăраса ту çине улăхмарăр. Вăл çавăн чухне çапла каларĕ:

(6) Эпĕ Çÿлхуçа, санăн Турру, сана Египет çĕрĕнчен, ху чура пулса пурăннă çуртран, илсе тухнă Турă.

(7) Манăн умăмра санăн урăх турăсем ан пулччăр.

(8) Йĕрĕх ан ту, çÿлте тÿпери япаласенĕн, аялта çĕр çинчи япаласенĕн, çĕртен аяларах шыври япаласенĕн ĕлкине, кĕлеткине ан ту,

(9) вĕсене ан пуççап, вĕсене пăхăнса ан тăр; Эпĕ Çÿлхуçа, санăн Турру, кĕвĕçекен Турă, Хама курайманнисене ашшĕсен айăпĕшĕн ачисене те виçĕтăватă сыпăкчен хаса паратăп,

(10) Хама юратакансене, Манăн ÿкĕтĕмсене тытса пурăнакансене Эпĕ пин сыпăка çити ырăлăх туса тăратăп. г(1) Çÿлхуçанăн, хăвăн Туррун, ятне вырăнсăр ан асăн: Çÿлхуçа [Турру] Хăйĕн ятне вырăнсăр асăнакана хасасăр хăвармĕ.

(12) Çÿлхуçа, хăвăн Турру, хăвна ÿкĕтлесе каланă пек, шăматкуна уяма астуса тăр;

(13) ултă кун ĕçле, хăвăн пур тĕрлĕ ĕçне туса тăр,

(14) çиччĕмĕш кунĕ Çÿлхуçашăн, хăвăн Туррушăн, шăматкун пултăр: [вăл кун] эсĕ ху та, ывăлу та, хĕрÿ те, арçын чуру та, хĕрарăм чуру та, вăкăру та, ашаку та, пур тĕрлĕ выльăхчĕрлĕхÿ те, ютран килнĕ çын та, сан патăнта пурăнаканскер, нимĕнле ĕç те ан тăвăр, санăн арçын чуру та, хĕрарăм чуру та, [ашаку та] сан пекех канччăр;

(15) ан ман, [эсĕ] Египет çĕрĕнче чура пулнă, анчах Çÿлхуçа, хăвăн Турру, Хăйĕн хăватлă аллипе, пысăк вăйĕпе сана унтан илсе тухнă, çавăнпа Çÿлхуçа, хăвăн Турру, сана шăматкуна уяса, [упраса тăма] хушнă.

(16) Çÿлхуçа, хăвăн Турру, хăвна хушнă пек, аçупа аннÿне хисепле, вара кунçулу вăрăм килĕ, хăвна Çÿлхуçа, хăвăн Турру, паракан çĕр çинче сана лайăх пулĕ.

(17) Ан вĕлер.

(18) Ан аскăнлан.

(19) Ан вăрла.

(20) Çывăх çынну çинчен суя ан кÿнтеле.

(21) Çывăх çыннун арăмне ан ăмсан, çывăх çыннун килçуртне ан хапсăн, унăн уйхирне те, унăн арçын чурине те, хĕрарăм чурине те, унăн вăкăрне те, ашакне те, [нимĕнле выльăхчĕрлĕхне те,] çывăх çыннун мĕн пуррине нимĕне те ан хапсăн, терĕ.

(22) Çак сăмахсене Çÿлхуçа сирĕн пухăннă мĕнпур халăхăра ту çинчен, вутçулăм, пĕлĕт, сĕмлĕх [тата çилтăвăл] ăшĕнчен аслати пек хăватлă сасăпа каласа пачĕ, вара урăх каламарĕ, çав сăмахсене икĕ чул хăма çине çырса мана пачĕ.

(23) Сĕмлĕхрен сасă илтсессĕн, ту вутçулăмпа çунса тăнă вăхăтра эсир, сирĕн мĕнпур ăру пуçлăхĕсемпе аслă çыннăрсем, ман патăма пырса тăтăр та

(24) çапла каларăр: акă Çÿлхуçа, пирĕн Туррăмăр, пире Хăйĕн мухтавлăхне, Хăйĕн аслăлăхне кăтартрĕ, эпир Унăн сассине вутçулăм ăшĕнчен илтрĕмĕр; паян эпир Турă этемпе калаçнине, этемми вара чĕрех юлнине куртăмăр;

(25) ĕнтĕ пирĕн мĕншĕн вилмеллеха? пире çак аслă вутçулăм çунтарса ярĕ; Çÿлхуçа, хамăр Туррăмăр, сассине татах илтес пулсассăн, эпир вилетпĕр,

(26) вутçулăм ăшĕнчен калаçакан чĕрĕ Турă сассине пирĕн пек илтсе те чĕрĕ юлнă чун пурши вара?

(27) эсĕ кай та Çÿлхуçа, пирĕн Туррăмăр, [хăвна] мĕн каланине пĕтĕмпех итле, Çÿлхуçа, пирĕн Туррăмăр, хăвна мĕн каланине пĕтĕмпех пире каласа тăр, эпир итлĕпĕр, мĕн илтнине тăвăпăр, терĕр.

(28) Çÿлхуçа эсир манпа мĕн калаçнине илтрĕ те мана çапла каларĕ: санпа калаçнă çак халăх сăмахне илтрĕм Эпĕ; вĕсем мĕн калани пурте ырă;

(29) эх, вĕсен чĕри те çавăн пекех пулинччĕ, хăйсене те, хăйсен ывăлĕсене те ĕмĕрех ырă пултăр тесе вĕсем ĕмĕр тăршшĕпех Манран хăраса тăринччĕç, Манăн ÿкĕтĕмсем вĕрентнĕ пек пурăнинччĕç!

(30) пыр, кала вĕсене: «чатăрăрсене таврăнăр» те;

(31) эсĕ ху вара кунта Манпа пĕрле юл, Эпĕ сана пур йĕркене те, пур ÿкĕтпе саккуна та каласа парăп, эсĕ вĕсене халăха вĕрентме тивĕç: Эпĕ хăйсене еткерлĕхе паракан çĕр çинче Израиль ывăлĕсем [çав] йĕркепе пурăнччăр.

(32) Астăвăр, хăвăра Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, хушнă пек тăвăр; сылтăмалла та, сулахаялла та ан пăрăнăр;

(33) Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, хăвăра çÿреме хушнă çулпа çÿрĕр, çапла сирĕн чĕрĕ тăмалла пултăр, сире ырă пултăр, хăвăр аллăра илекен çĕр çинче нумай вăхăт пурăнмалла пултăр, терĕ.

6

(1) Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, сире вĕрентме хушнă ÿкĕтсем, йĕркесем, саккунсем çакă ĕнтĕ, сирĕн хăвăр аллăра илме каякан çĕр çинче [çавăн пек] пурăнмалла;

(2) санăн Çÿлхуçаран, хăвăн Туррунтан, хăрамалла, кунçулу вăрăм килтĕр тесессĕн, Эпĕ сана [паян] Унăн йĕркисемпе Унăн ÿкĕчĕсене вĕрентсе хăварăп, çавна санăн хăвăн та, санăн ывăлусен те, ывăлусен ывăлĕсен те ĕмĕр тăршшĕпех тытса тăмалла.

(3) Эппин, итле, Израиль, хăвна лайăх пултăр тесессĕн, ĕрчесехунаса каяс тесессĕн, çакна туса тăма тăрăш: Çÿлхуçа, аçусенĕн Турри, сана сĕтпе пыл юхса выртакан çĕр парăп тесе каланă. [Кусем — Çÿлхуçа Турă Израиль ывăлĕсене Египет çĕрĕнчен тухнă хыççăн пушхирте панă йĕркесемпе саккунсем.]

(4) Эй Израиль, итле: Çÿлхуçа, пирĕн Туррăмăр — пĕртенпĕр Çÿлхуçамăр;

(5) Çÿлхуçана, хăвăн Турруна, пĕтĕм чĕрÿпе, пĕтĕм чунупа, пĕтĕм вăйхалупа юрат.

(6) Эпĕ паян сана каласа хăваракан çак сăмахсем санăн чĕрÿнте [тата санăн чунунта] пулччăр;

(7) вĕсене хăвăн ачусене вĕрент, вĕсем çинчен килÿнте ларнă чухне те, çулпа пынă чухне те, çывăрма выртсассăн та, ир тăрсассăн та калаç;

(8) астуса тăмашкăн эсĕ вĕсене аллу çумне çых, вĕсем санăн çамкуна çыхмалли хăю пулччăр,

(9) вĕсене хăвăн çуртун алăк сулли çине, хапху çине çырса хур.

(10) Çÿлхуçа, хăвăн Турру, çак çĕре хулимĕнĕпех сана пама хăвăн аçусене — Ав раама, Исаака тата Иакова — тупа тунăччĕ, Турă сана çак çĕре илсе кĕрсессĕн, ан ман: унти пысăк, лайăх хуласене эсĕ туман, Иунти килçуртсенчи пурлăха эсĕ пухман, унти чул касса алтнă пусăсене те эсĕ алтман, унти иçĕм пахчисемпе çу йывăççисене те эсĕ лартса ÿстермен, çапла ĕнтĕ çавăнта çисетăранса пурăнма пуçласассăн

(12) сыхлан: [санăн чĕрÿ ан улталантăр,] хăвна Египет çĕрĕнчен, чуралăх çуртĕнчен, илсе тухнă Çÿлхуçана манмалла ан пултăр.

(13) Çÿлхуçаран, хăвăн Туррунтан, хăра, [пĕр] Ăна анчах пăхăнса тăр, [Ун çумне çыпçăн,] Унăн ячĕпе тупа ту.

(14) Урăх турăсем хыççăн, хăвăр таврари халăхсен туррисем хыççăн ан кайăр,

(15) мĕншĕн тесессĕн сирĕн хушшăрта тăракан Çÿлхуçа, санăн Турру, кĕвĕçекен Турă; Çÿлхуçанăн, хăвăн Туррун, çилли тулса ан çиттĕр, Вăл сана çĕр пичĕ çийĕнчен пĕтерсе ан пăрахтăр.

(16) Çÿлхуçана, хăвăрăн Туррăра, Ăна хăвăр Масса теекен вырăнта сăнанă пек ан сăнăр.

(17) Çÿлхуçанăн, хăвăр Туррăрăн, ÿкĕчĕсене, Вăл хунă, хушса каланă йĕркесене çирĕп тытса пурăнăр;

(18) Çÿлхуçа [Турру] умĕнче тĕрĕс те ырă ĕç туса тăр, çапла хăвна ырă пултăр, Çÿлхуçа хăвăн аçусене тупа туса пама пулнă паха çĕре çитсе, ăна хăвăн аллуна илмелле пултăр,

(19) санăн пур тăшманна та Вăл, Хăй каланă пек, санăн умăнтан хăваласа ятăр.

(20) Эхер те кайран ывăлу санран: «Çÿлхуçа, сирĕн Туррăр, хăвăра ÿкĕтлесе каланă йĕркесем, хушса каланисем, саккунсем мĕне пĕлтереççĕ?» тесе ыйтсассăн,

(21) эсĕ хăвăн ывăлна çапла кала: «Египетра фараон патĕнче эпир чурасем пулнă, анчах Çÿлхуçа [Турă] пире Египетран Хăйĕн тĕреклĕ аллипе [тата çÿлти хăвачĕпе] илсе тухнă,

(22) Çÿлхуçа [Турă] пирĕн куç умĕнче аслă паллăсемпе кĕтретсем кăтартнă, Египет çине, фараон çине, унăн пĕтĕм килĕ çине [тата çарĕ çине] пысăк асапсем янă;

(23) пире вара [Çÿлхуçа, пирĕн Туррăмăр,] аттемĕрсене Хăй тупа туса [пире пама] пулнă çĕре памашкăн унтан илсе тухнă;

(24) эпир Хăйĕнчен хăраса тăччăр тесе, пире ĕмĕр тăршшĕпех ырă пултăр тесе тата, хальхи пекех, пирĕн пурăнăçа упраса хăварас тесе, Çÿлхуçа пире çак йĕркесене пурне те тытса пурăнма хушнă;

(25) эпир Çÿлхуçа, хамăр Туррăмăр, умĕнче çак [саккун] ÿкĕчĕсене пурне те Турă Хăй пире хушнă пек туса тăма тăрăшатпăр пулсассăн, пирĕн тÿрĕлĕх çавă пулĕ вара» те.

7

(1) Çÿлхуçа, хăвăн Турру, сана хăвăн аллуна илме каякан çĕре кĕртсессĕн, сан умăнтан нумай йышлă халăхсене: хетсене, гергесейсене, аморрейсене, Ханаансене, ферезейсене, евейсене тата иевусейсене — санран йышлăрах та вăйлăрах çичĕ халăха — хăваласа ярсассăн,

(2) Çÿлхуçа, хăвăн Турру, вĕсене санăн аллуна парсассăн, эсĕ вĕсене аркатса тăкăн, вара тупала вĕсене, вĕсемпе пĕр канашлă ан пул, вĕсене ан хĕрхен;

(3) Звĕсемпе ан хурăнташлан: хăвăн хĕрне унăн ывăлне качча ан пар, унăн хĕрне те ывăлу валли качча ан ил:

(4) вĕсем санăн ывăлусене Манран пăрса ярĕç, ывăлусем урăх турăсене пуççапма пуçлĕç, вара сире çилленсе Çÿлхуçа çилли тулса çитĕ те, Вăл сана часах пĕтерсе пăрахĕ.

(5) Вĕсене эсир акă мĕн тăвăр: вĕсенĕн чÿк вырăнĕсене çĕмĕрсе тăкăр, юписене ишсе антарăр, катисене касса тухăр, [туррисен] кĕлеткисене вутçулăмпа çунтарса ярăр.

(6) Мĕншĕн тесессĕн эсĕ Çÿлхуçанăн, хăвăн Туррун, сăваплă халăхĕ: çĕр çинчи мĕнпур халăхран Çÿлхуçа, хăвăн Турру, Хăйĕн халăхĕ пулма пĕр сана суйласа илнĕ.

(7) Çÿлхуçа сире эсир çĕр çинчи пур халăхран та йышлăрах пулнипе суйласа илмен,— эсир пур халăхран та сахалтарах,—

(8) Вăл сире юратнăран суйласа илнĕ, сирĕн аçăрсене тупа тунине упра сасыхласа хăварас тесе Çÿлхуçа сире Хăйĕн тĕреклĕ аллипе [тата çÿлти хăвачĕпе] чуралăх çуртĕнчен илсе тухнă, фараон — Египет патши — аллинчен хăтарнă.

(9) Çапла ĕнтĕ пĕлсе тăр: Çÿлхуçа, санăн Турру,— Турă, шанчăклă Турă, Вăл [Хăйĕн] халалне упрать, Хăйне юратакансене, Хăйĕн ÿкĕчĕсене уяса пурăнакансене пин сыпăка çитиччен ырă тăвать,

(10) Хăйне курайманнисене хăйсене пĕтерсе тавăрать; Вăл вăраха ямасть, Хăйне курайман çынна шăп хăйнех айăплать. пÇавăнпа ĕнтĕ эпĕ паян сана ÿкĕтлесе калакан ÿкĕтсене, йĕркесене, саккунсене пурăнăçласа тăр.

(12) Эсир çак саккунсене итлесе, астуса, пурăнăçласа тăрсассăн, Çÿлхуçа, хăвăн Турру, хăвăн аçусене тупа тунă пек, саншăн та Хăйĕн халалĕпе Хăйĕн ырăлăхне вырăна килтерсе тăрĕ,

(13) Вăл сана юратĕ, сана пиллĕх парĕ, сана ĕрчетĕ, Хăй аçусене тупа туса сана памашкăн пулнă çĕр çинче санран çуралнине те, санăн çĕрÿ кÿнĕ çимĕçе те, санăн çăкăрна та, санăн эрехне те, санăн йывăç çăвне те, санăн шултăра выльăхчĕрлĕхÿнтен, сурăхусен кĕтĕвĕнчен хунаса пыраканнине те пиллĕх парĕ;

(14) эсĕ пур халăхран та пиллĕхлĕрех пулăн; санăн хăвăн та, сан выльăхучĕрлĕхÿн те йăхсăррихĕсĕрри пулмĕ;

(15) Çÿлхуçа [Турру] санран мĕнпур халсăрлăха сирсе ярĕ, сана [эсĕ ху курнă,] ху пĕлекен хаяр Египет чирĕсемпе чирлеттермĕ, вĕсене сана кураймасăр тăракансем çине ярĕ;

(16) эсĕ вара Çÿлхуçа, хăвăн Турру, хăвăн аллуна паракан мĕнпур халăха пĕтерсе тăкăн: санăн куçу вĕсене хĕрхенсе ан тăтăр; вĕсен туррисене ан пуççап, ку вăл саншăн серепе пулĕ.

(17) Хăвăн ăшăнта: «ку халăхсем манран йышлăрах; манăн вĕсене мĕнле хуса яраясха?» тесе

(18) вĕсенчен хăраса ан тăр, Çÿлхуçа, хăвăн Турру, фараона, пĕтĕм Египета мĕн тунине,

(19) ху куçупа курнă хăрушла сăнакан йывăрлăхсене те, [ас лă] паллăсемпе кĕтретсене те, Çÿлхуçа, хăвăн Турру, хăвна çăлса тухнă чухне кăтартнă хăватлă аллипе çÿлти вăйне те астуса ил; Çÿлхуçа, санăн Турру, хăвна хăратса тăракан халăхсене пурне те çаплах тăвĕ;

(20) санăн куçунтан пытанса юлнисем вилсе пĕтичченех Çÿлхуçа, хăвăн Турру, вĕсем çине сăвăслан ярса тăрĕ;

(21) вĕсенчен ан хăра, мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçа, хăвăн Турру, аслă та хăрушă Турă, хăвăн хутлăхунтах.

(22) Çÿлхуçа, хăвăн Турру, çав халăхсене сан умăнтан пĕчĕккĕнпĕчĕккĕн хăваласа ярĕ; [çĕр пушанса ан юлтăр тесе,] хăвна хирĕç тискер кайăксем ĕрчесе ан кайччăр тесе, тăшманусене санăн часах пĕтерсе тăкмалла мар;

(23) Çÿлхуçа, хăвăн Турру, çав халăхсене санăн аллуна парĕ те вĕсене сехĕрлентерсе пăрахĕ, вĕсем çапла вилсе пĕтĕç;

(24) Вăл вĕсен патшисене те санăн аллуна парĕ, эсĕ вара çĕр çинче вĕсен ячĕсене те хăвармăн: вĕсене тĕпĕйĕрĕпе пĕтерсе пăрахиччен никам та сана хирĕç тăраймĕ.

(25) Вĕсен туррисенĕн кĕлеткисене вутçулăмпа çунтарса ярăр; вĕсем çинчи кĕмĕле е ылтăна илме ан шутла: ку вăл саншăн серепе пулса ан тăтăр, мĕншĕн тесессĕн çакă вăл Çÿлхуçашăн, санăн Туррушăн, ирсĕр япала;

(26) ирсĕр япалана хăвăн килне илсе ан кĕр, ун пек тупаланмалла ан пултăр; унран пăрăн, унран йĕрĕнсе тăр, мĕншĕн тесессĕн ку вăл — пĕтермелле тупаланă япала.

8

(1) Эпĕ паян сире ÿкĕтлесе калакан ÿкĕтсене пурне те пурăнăçласа тăма тăрăшăр, çапла сирĕн чĕрĕ тăмалла, ĕрчесе каймалла пултăр, Çÿлхуçа [Турă] хăвăр аçăрсене тупа туса памашкăн пулнă [ырă] çĕре çитсе ăна хăвăр аллăра илмелле пултăр.

(2) Сана йăвашлантарас тесе, санăн чĕрÿнте мĕн пуррине, эсĕ Унăн ÿкĕчĕсене упрассипе упрамассине тĕрĕслесесăнаса пĕлес тесе Çÿлхуçа, хăвăн Турру, акă ĕнтĕ хĕрĕх çул хушши сана пушхир тăрăх ертсе çÿрерĕ, эсĕ çак пĕтĕм çула асăнта тыт;

(3) Вăл сана йăвашлантарса тăчĕ, выçăпа тертлентерчĕ, унччен эсĕ хăв та, аçусем те пĕлмен манна çитерсе усрарĕ: çапла сана этем çăкăрпа çеç пурăнманнине, этем Çÿлхуçа Турă çăварĕнчен тухакан пур тĕрлĕ [сăмахпа та] пурăннине кăтартса пачĕ;

(4) хĕрĕх çул ĕнтĕ сан çире тумтирÿ кивелмерĕ, уру шыçăнса аптăратмарĕ.

(5) Хăвăн ăшăнта пĕлсе тăр: Çÿлхуçа, хăвăн Турру, сана этем хăйĕн ачине вĕрентнĕ пек вĕрентет.

(6) Çавăнпа ĕнтĕ Çÿлхуçа, хăвăн Турру, панă ÿкĕт сăмахĕсене астуса тăр, Унăн çулĕпе çÿре, Унран хăраса тăр.

(7) Çÿлхуçа, хăвăн Турру, сана ырă çĕре — шывсем юхса выртакан, айлăмсенче кÿлĕсем сарăлса выртакан, тусенчен çăлкуçĕсем тапса тăракан çĕре — илсе каять,

(8) [унта] çав çĕршывра — тулă, урпа, иçĕм, смоква тата нар йывăççисем, çав çĕршывра — çу йывăççисем тата пыл,

(9) унта хăвăн çăкăрна ытлăнçитлĕн çийĕн, унта çитменлĕх мĕнне пĕлмĕн, унти чулра тимĕр тупăн, унти тусенчен пăхăр катаката кăларăн.

(10) Унта çисетăранса пурăннă чухне хăвна панă ырă çĕршĕн Çÿлхуçана, хăвăн Турруна, апат хушшине лармассерен тав ту. пЭпĕ паян сана ÿкĕтлесе калакан Турă ÿкĕчĕсене, Унăн саккунĕсемпе Унăн йĕркисене тытса тăмасăр Çÿлхуçана, хăвăн Турруна, манасран сыхлан.

(12) Çапла çителĕклĕ çисетăранса, лайăх çуртсем лартса [унта] пурăнма тытăнсассăн,

(13) шултăра тата вак выльăхчĕрлĕхÿ нумайланса çитсессĕн, кĕмĕлÿпе ылтăну нумайлансассăн, санăн мĕн пурри пурте нумайланса кайсассăн,

(14) асту вара, чĕрÿ мăнаçланса ан кайтăр, сана Египет çĕрĕнчен, чуралăх çуртĕнчен, илсе тухнă Çÿлхуçана, хăвăн Турруна, ан ман;

(15) Турă сана аслă та хăрушă пушхир витĕр илсе тухрĕ, унта наркăмăшлă çĕленсемпе ытти тĕрлĕ çĕленсем, скорпионсем йăшăлтататчĕç, çĕр шывсăр çунса выртатчĕ; Турă унта сана чул хысакран шыв [çăлкуçĕ] кăларса пачĕ,

(16) кайран хăвна ырă кăтартма сана йăвашлантарас, сана сăнас тесе Вăл пушхирте сана [эсĕ хăв та,] аçусем те пĕлмен манна çитерсе тăчĕ,

(17) çакна Вăл эсĕ хăвăн ăшăнта: «çак пуянлăха эпĕ хамăн вăйăмпа, хамăн тĕреклĕ аллăмпа турăм» тесе ан шухăшлатăр,

(18) Çÿлхуçана, хăвăн Турруна, асра тыттăр тесе турĕ, мĕншĕн тесессĕн пурлăх туса пуянлăх тупма сана Вăл вăй парса тăрать, çапла ĕнтĕ, халь тунă пек, Хăй аçусене тупа туса панă халала вырăна килтермелле пултăр, терĕ.

(19) Эхер те эсĕ Çÿлхуçана, хăвăн Турруна, мансассăн, урăх турăсем хыççăн кайса вĕсене пăхăнса тăма, вĕсене пуççапса пурăнма тытăнсассăн, [тÿпепе çĕре] асăнса калатăп сире паян: эсир пĕтсе ларатăр;

(20) Çÿлхуçанăн, хăвăр Туррăн, сăмахне итлеменшĕн эсир те Çÿлхуçа [Турă] хăвăр умăртан пĕтерсе пыракан халăхсем пекех пĕтсе çухалатăр.

9

(1) Эй Израиль, итле: халĕ эсĕ Иордан леш енне пĕлĕте перĕнесле хÿмесем хÿсе тĕреклĕлетнĕ пысăк хуласенче пурăнакан халăха, хăвăнтан йышлăрах та вăйлăрах халăха,

(2) ху пĕлекен, вĕсем çинчен: «Енак ывăлĕсене кам хирĕç тăрайтăр?» тенине илтнĕ Енак çыннисене, [аслă,] йышлă та шултăра халăха, хăвăн аллуна илме каятăн.

(3) Халĕ пĕлсе тăр: Çÿлхуçа, хăвăн Турру, санăн умăнтан çунтарса яракан вутçулăм пек пырĕ; Вăл вĕсене пĕтерсе пырĕ, вĕсене санăн умна тăкса пырĕ, эсĕ вара, хăвна Çÿлхуçа каланă пек, вĕсене хăваласа ярăн, вĕсене часах пĕтерсе пăрахăн.

(4) Çÿлхуçа, хăвăн Турру, вĕсене санăн умăнтан хăваласа янă чухне хăвăн ăшăнта: «хамăн тÿрĕлĕхĕмшĕн Çÿлхуçа мана çак [ырă] çĕре аллăма илме ертсе килчĕ, çак халăхсене вĕсен çылăхĕшĕн Çÿлхуçа ман умăмран хăваласа ярать» тесе ан шухăшла;

(5) эсĕ вĕсен çĕрне хăвăн тÿрĕлĕхÿшĕн мар, хăвăн тĕрĕс чĕрÿшĕн те мар еткерлĕхе илме каятăн, Çÿлхуçа, санăн Турру, хăвăн аçусене Авраама, Исаака тата Иакова тупа туса каланă Хăйĕн сăмахне тÿрре кăларса, çак халăхсене вĕсен çылăхĕсемшĕн [тата йĕркесĕр ĕçĕсемшĕн] санăн умăнтан хăваласа ярать.

(6) Çавăнпа [халĕ] пĕлсе тăр: Çÿлхуçа, хăвăн Турру, çак ырă çĕре сана тÿрĕлĕхÿшĕн мар хăвăн аллуна парать,— эсĕ чурăс халăх.

(7) Ан ман, эсĕ Çÿлхуçана, хăвăн Турруна, пушхирте мĕн чухлĕ тарăхтарнине асăнта тытса тăр: Египет çĕрĕнчен тапранса тухнă кунранпа хăвăр мĕн çак вырăна килсе çитичченех эсир Çÿлхуçана хирĕç пытăр.

(8) Çÿлхуçана эсир Хорив тăвĕ патĕнче те тарăхтартăр, Вăл сире çилленсе çитнĕччĕ ĕнтĕ, сире пĕтерсех тăкасшăнччĕ,

(9) эпĕ ун чухне ту çине чул хăмасем — Çÿлхуçамăр сирĕнпе хывнă халал сăмахĕсене çырнă хăмасене — илме улăхнăччĕ, унта хĕрĕх кун та хĕрĕх каç пурăннăччĕ, çăкăр та çименччĕ, шыв та ĕçменччĕ,

(10) Çÿлхуçа мана Хăй аллипе çырнă икĕ чул хăма пачĕ, вĕсем çине Çÿлхуçамăр сире пуху кунĕ ту çинче вутçулăм ăшĕнчен каланă пĕтĕм сăмаха [çырнăччĕ]. пÇÿлхуçамăр мана çав икĕ чул хăмана, халал хăмисене, хĕрĕх кун та хĕрĕх каç иртсессĕн пачĕ,

(12) Турă мана каларĕ: тăр та кунтан часрах кай, санăн Египетран илсе тухнă халăху пăсăлса кайрĕ; Эпĕ кăтартнă çултан вĕсем часах пăрăнчĕç; хăйсем валли суя турă кĕлетки шăратса турĕç, терĕ.

(13) Çÿлхуçа мана каларĕ: [Эпĕ сана пĕрре çеç мар каланă:] Эпĕ çак халăха куратăп, акă вăл чурăс халăх;

(14) чарса ан тăр Мана, Эпĕ вĕсене пĕтерем те çĕр çийĕнчен вĕсен ятне те çухатам, санран урăх халăх кăларам, вăл халăх кусенчен [пысăкрах,] вăйлăрах, йышлăрах пулĕ, терĕ.

(15) Эпĕ каялла çаврăнтăм та ту çинчен анма пуçларăм, ту вутçулăмпа çунса тăратчĕ; манăн икĕ аллăмра халал çырнă икĕ хăмаччĕ;

(16) куртăм эпĕ: эсир Çÿлхуçана, хăвăр Тур рăра, хирĕç çылăх тунă: хăвăр валли пăру кĕлетки шăратса хывнă, Çÿлхуçа [тытса пыма] хушнă çултан часах пăрăннă;

(17) эпĕ икĕ хăмине те илтĕм те вĕсене икĕ аллăмпа çĕре тытса çапрăм, вĕсене сирĕн куçăр умĕнче çĕмĕрсе пăрахрăм.

(18) Эпĕ ĕнтĕ [иккĕмĕш хут] Çÿлхуçа умне ÿксе сирĕн çылăхăрсемшĕн, эсир Çÿлхуçа [Туррăр] умĕнче усал туса çылăха кĕрсе пĕтнĕшĕн, Ăна тарăхтарнăшăн малтанхи пекех хĕрĕх кун та хĕрĕх каç кĕлтурăм, çăкăр çимерĕм, шыв та ĕçмерĕм;

(19) мана сире пĕтерсе пăрахасла тарăхнă Çÿлхуçанăн çиллипе хаярлăхĕ сехĕрлентерчĕ. Анчах Çÿлхуçа мана ку хутĕнче те итлерĕ.

(20) Çÿлхуçа Аарона та питĕ хытă çилленчĕ, ăна пĕтерсе пăрахасшăн пулчĕ, анчах эпĕ çавăн чухне Аароншăн та кĕлтурăм.

(21) Эпĕ вара сирĕн çылăхăра, хăвăр тунă пăру кĕлеткине, туртса илсе вутçулăмпа çунтартăм, унтан ăна ватсавакласа пĕтертĕм те, тусан пек ăвса, ту çинчен сиксе юхакан шарлака пăрахрăм.

(22) Çÿлхуçана [хăвăр Туррăра] эсир Тавера теекен вырăнта та, Масса теекен вырăнта та, КибротГаттаава теекен вырăнта та тарăхтартăр.

(23) Çÿлхуçамăр сире КадесВарнирен: «кайăр, Эпĕ сире паракан çĕре хăвăр аллăра илĕр» тесе кăларса янă чухне те эсир хăвăр Çÿлхуçа Туррăр хушнине хирĕç пултăр, Ăна ĕненмесĕр тăтăр, Вăл каланине итлемерĕр.

(24) Эпĕ сире пĕле пуçланă кунранпах эсир Çÿлхуçана пăхăнасшăн пулмарăр.

(25) Çÿлхуçа умне ÿксе эпĕ хĕрĕх кун та хĕрĕх каç тархасларăм, кĕлтурăм, мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçамăр сире пĕтересшĕнччĕ;

(26) Çÿлхуçана кĕлтуса эпĕ çапла каларăм: эй Çÿлхуçа Патша, [турăсенĕн Патши,] Эсĕ Хăвăн [тĕреклĕхÿн] аслăлăхĕпе хăтарнă, тĕреклĕ аллупа [тата пысăк вăюпа] Египетран илсе тухнă Хăвăн халăхна, Хăвăн еткерлĕхне ан пĕтерсем;

(27) Хăвăн чурусене Авраама, Исаака тата Иакова асна илсем, [вĕсене Эсĕ Хăвна асăнса тупа тунă]; çак халăх хаярланса çитни çине, унăн йĕркесĕрлĕхĕ, унăн çылăхĕсем çине ан пăхсам,

(28) пире Ху илсе тухнă çĕрте [пурăнакансен]: «Çÿлхуçа вĕсене хăйсене пама пулнă çĕре илсе кĕме пултараймарĕ, вĕсене Вăл, курайманнипе, пушхирте вĕлерсе пĕтерме илсе тухнă» тесе каламалла ан пултăрччĕ.

(29) Вĕсем вара — Санăн халăху, Хăвăн еткерлĕхÿ, Эсĕ вĕсене [Египет çĕрĕнчен] Хăвăн аслă хăватупа, Хăвăн пысăк вăюпа илсе тухнă, терĕм.

10

(1) Çавăн чухне Çÿлхуçа мана каларĕ: малтанхи чул хăмасем евĕрлĕ икĕ чул хăма чутласа якат та йывăç арча ту, вара Ман патăма ту çине улăх;

(2) Эпĕ çав чул хăмасем çине эсĕ çĕмĕрнĕ малтанхи чул хăмасем çинчи сăмахсене çырăп; вара хăмасене арчана хур, терĕ.

(3) Эпĕ вара ситтим йывăçĕнчен арча турăм, малтанхисем пекех икĕ чул хăма чутласа якатрăм, унтан ту çине кайрăм; хампа пĕрле аллăма чул хăмасем илтĕм.

(4) Чул хăмасем çине Çÿлхуçамăр, малтан çырнă пекех, Хăй сире пуху кунĕ ту çинче вутçулăм ăшĕнчен каланă çав вунă ÿкĕт сăмахне çырса хучĕ, хăмисене мана пачĕ.

(5) Эпĕ каялла çаврăнтăм та ту çинчен антăм, Çÿлхуçа хушнă пек, чул хăмасем арчара пулччăр тесе, вĕсене хам тунă арчана хутăм.

(6) Вара Израиль ывăлĕсем хăйсем чарăнса тăнă вырăнтан, БеерофБенеЯаканран, тапранса Мозер теекен вырăна тухса кайрĕç; унта Аарон вилчĕ, ăна унтах пытарчĕç, ун вырăнне вара ывăлĕ, Елеазар, священник пулса тăчĕ.

(7) Унтан Гудгод патне, Гудгодран вара юхăм шывсем юхакан Иотвафа теекен вырăна кайрăмăр.

(8) Çÿлхуçамăр çавăн чухне Çÿлхуçа халалĕн арчине çĕклесе çÿреме, Çÿлхуçа умне тăма, Уншăн ĕçлесе тăма, [кĕлтума,] Унăн ячĕпе пиллеме Левий йăхне уйăрса илчĕ, çак йĕрке паянхи кунчченех çапла пы рать;

(9) çавăнпа ĕнтĕ хăйĕн тăванĕсем хушшинче Левит валли пай та, еткер çĕр те çук: унăн еткерĕ — Çÿлхуçа Хăй, Çÿлхуçа, санăн Турру, ăна хăйне çапла каланă.

(10) Вара эпĕ ту çинче, унчченхи пекех, хĕрĕх кун та хĕрĕх каç пултăм; Çÿлхуçамăр мана ку хутĕнче те итлерĕ, [вара] Вăл сана пĕтерсе пăрахас темерĕ;

(1) ]Çÿлхуçа мана каларĕ: тăр та çула тух, [çак] халăх умĕнчен пыр; вĕсем кайччăр та Эпĕ вĕсен ашшĕсене тупа туса пама пулнă çĕре хăйсен аллине илччĕр, терĕ.

(12) Израиль, эппин, Çÿлхуçа, хăвăн Турру, санран мĕн ыйтатьха? Çакна çеç: санăн Çÿлхуçаран, хăвăн Туррунтан, хăрамалла, Унăн çулĕпе çÿремелле, Ăна юратмалла, Çÿлхуçана, хăвăн Турруна, пĕтĕм чĕрÿпе, пĕтĕм чунупа пăхăнса тăмалла,

(13) хăвна ырă пултăр тесессĕн, Çÿлхуçанăн [хăвăн Туррун] ÿкĕчĕсемпе йĕркисене — эпĕ паян сана каласа хăварассине — тытса пурăнмалла.

(14) Тÿпе те, тÿпе пĕлĕчĕсем те, çĕр те, çĕр çинче мĕн пурри те — пурте Çÿлхуçа, санăн Турру, аллинче;

(15) анчах та Çÿлхуçа санăн аçусене çеç хапăлларĕ, вĕсене юратрĕ, пур халăхсенчен сире — аçăрсен ăрăвĕсене — суйласа илчĕ, халĕ ĕнтĕ çакна хăвах курса тăратăн.

(16) Çавăнпа ĕнтĕ чĕрĕрсен ÿтне касăр* та ÿлĕмрен чурăс ан пулăр,

(17) мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçа, сирĕн Туррăр, — турăсенĕн Турри, патшасенĕн Патши, аслă, хăватлă та хăрушă Турă, Вăл çын кам иккенне пăхмасть, сĕрев йышăнмасть,

(18) Вăл тăлăх ачапа тăлăх арăма хÿтĕлет, ютран килнĕ çынна юратать, ăна çăкăрпа тумтир парать.

(19) Эсир те ютран килнĕ çынна юратăр: хăвăр та Египет çĕрĕнче ютран пынă çынсем пулнă.

(20) Çÿлхуçаран, хăвăн Туррунтан, хăраса, [пĕр] Уншăн çеç ĕçлесе тăр, Унăн çумне çыпăç, Унăн ячĕпе тупа ту.

(21) Вăл — санăн мухтаву, Вăл — санăн * «Чĕрĕрсене çемçетĕр» тенине пĕлтерет. Турру. Вăл санпа пĕрле хăвăн куçу курнă хăватлă та хăрушă ĕçсем тунă;

(22) санăн аçусем Египета çитмĕл [пилĕк] чун пынă, халĕ вара хăвăн Çÿлхуçа Турру сана тÿпери çăлтăрсем пек йышлăлантарса ячĕ.

11

(1) Çапла ĕнтĕ Çÿлхуçана, хăвăн Турруна, юрат, Вăл мĕн тума хушнине ту: Вăл хунă йĕркесене, Унăн саккунĕсемпе Унăн ÿкĕчĕсене ĕмĕрÿ тăршшĕпех тытса тăр.

(2) Асăра илĕрха! Эпĕ сирĕн ывăлăрсене каламастăп: вĕсем хăвăрăн Çÿлхуçа Туррăр янă хасана пĕлменкурман, Унăн аслăлăхне [тата] Унăн тĕреклĕ аллипе Унăн хăватлă вăйне,

(3) Унăн Египетра кăтартнă паллисемпе ĕçĕсене, фараона, Египет патшине, тата унăн пĕтĕм çĕрне мĕн тунине,

(4) Египет çарне, унăн утлă çарĕсемпе унăн урапаллă çарĕсене мĕн кăтартнине, вĕсене, сирĕн хыçăртан хăваласа пыраканскерсене, Хĕрлĕ тинĕс шывне путарнине — Çÿлхуçа [Турă] çапла вĕсене нихăçан йăл илмелле мар пĕтерсе пăрахнине курман;

(5) хăвăр çак вырăна килсе çитиччен Вăл пушхирте сирĕншĕн мĕнмĕн тунине,(6) Дафанпа Авирона — Рувим ывăлĕн Елиавăн ывăлĕсене — мĕн кăтартнине: çĕр çурăлса кайнине, вĕсене хăйсене, вĕсен килĕйышне, чатăрĕсене, хăйсем тытса тăнă мĕнпур пурлăхне пĕтĕм Израиль умĕнче çĕр çăтса янине курман,

(7) эсир вара Çÿлхуçамăр тунă пĕтĕм аслă ĕçе хăвăр куçăрпа курнă.

(8) Çавăнпа ĕнтĕ эпĕ сире паян каласа хăваракан [Унăн] пĕтĕм ÿкĕтне тытса тăрăр: сирĕн [чĕрĕ тăмалла пултăр,] тĕреклĕленсе, [Иордан леш енне] каçса унти çĕре еткерлĕхе илмелле пултăр;

(9) Çÿлхуçамăр сирĕн аçăрсене тупа туса хăйсене тата вĕсен йăхне пама пулнă çĕр çинче, сĕтпе пыл юхса выртакан çĕр çинче, сирĕн нумай вăхăт пурăнмалла пултăр.

(10) Эсĕ хăвăн аллуна илме каякан çĕр ху тухса килнĕ Египет çĕрĕ пек мар: унта эсĕ, вăрлăхна аксассăн, [çĕре] хăвăн урусен вăйĕпе çу йывăççин пахчине шăварнă пек шăварнă; пэсир хăвăр аллăра илме каякан çĕр вара сăртлăтуллă, айлăмлă çĕр, вăл тÿперен çумăр шывĕпе шăварăнса тăрать,(12) ку çĕршĕн Çÿлхуçа, санăн Турру, тăрăшать: пĕр вĕçĕмех, çулталăк пуçланса çулталăк вĕçленичченех, Çÿлхуçа, санăн Турру, ун çинчен куçне илмест.

(13) Манăн ÿкĕтĕмсене, паян сире вĕрентсе калас ÿкĕтĕмсене, итлесе пурăнсассăн, Çÿлхуçана, хăвăр Туррăра, юратсассăн, Ăна пĕтĕм чĕрĕрпе, пĕтĕм чунăрпа пăхăнса тăрсассăн,

(14) сирĕн çĕрĕре малтанхи çумăрне те, кайранхи çумăрне те вăхăтлă парса тăрăп; эсĕ хăвăн тырпулна та пуçтарса кĕртĕн, эрехне те, йывăç çăвне те туса илĕн;

(15) хирÿнте выльăхучĕрлĕхÿ валли курăк та парăп, çапла вара тăраниччен çисе пурăнăн.

(16) Сыхланăр, сирĕн чĕрĕр илĕртмĕш хыççăн кайса ан улталантăр, сирĕн, Турă кăтартнă çултан пăрăнса, урăх турăсене пăхăнса тăмалла, вĕсене пуççапса пурăнмалла ан пултăр;

(17) унсăрăн сире çилленнипе Çÿлхуçанăн çилли тулса çитĕ, Вăл пĕлĕте хупса лартĕ те, çумăр пулмĕ, çĕр хăйĕн çимĕçĕсене памĕ, çапла эсир Çÿлхуçа хăвăра паракан ырă çĕр çинчен часах пĕтсе çухалатăр.

(18) Çавăнпа ĕнтĕ çак Манăн сăмахăмсене хăвăр чĕрĕр варрине, хăвăр чунăр варрине хывăр, вĕсене эсир астутаракан паллă пек курăнса тăмашкăн хăвăр аллăр çумне çыхăр, вĕсем сирĕн çамкăра çыхмалли хăю пулччăр;

(19) вĕсене хăвăр ывăлăрсене вĕрентĕр, вĕсем çинчен килÿнте ларнă чухне те, çулпа пынă чухне те, çывăрма выртсассăн та, ир тăрсассăн та калакала кăтарт;

(20) вĕсене хăвăн çуртун алăк сулли çине, хапху çине çырса хур;

(21) тÿпе çĕр тĕлĕнче мĕн ĕмĕр тăрĕ, сирĕн кунçулăр та, сирĕн ачăрсен кунçулĕ те Çÿлхуçа хăвăр аçăрсене тупа туса пама пулнă çĕр çинче çавăн чухлĕ вăрăма пыччăр.

(22) Эсир ĕнтĕ эпĕ сире ÿкĕтлесе калакан çак ÿкĕтсене пурне те тытса пурăнсассăн, Çÿлхуçана, хăвăр Туррăра, юратсассăн, кирек ăçта та Унăн çулĕпе çÿресессĕн, Унăн çумне çыпçăнсассăн,

(23) Çÿлхуçа çак пур халăха та сирĕн умăртан хăваласа ярĕ, эсир вара хăвăртан йышлăрах та вăйлăрах халăхсене пăхăнтаратăр;

(24) урăр çитсе пуснă кирек хăш вырăн та сирĕн пулĕ; пушхиртен, Ливан патĕнчен пуçласа, юханшывран — Евфрат юханшывĕнчен — пуçласа анăç тинĕсĕ хĕррине çитичченех сирĕн çĕр пулĕ;

(25) никам та сире хирĕç чăтса тăраймĕ: эсир кирек хăш çĕре çитсе ура ярса пуссассăн та, Çÿлхуçа, сирĕн Туррăр,— Хăй хăвăра каланă пек,— çав çĕре сирĕн умăрта сехĕрлентерсе, чĕтретсе ÿкерĕ.

(26) Акă паян эпĕ сире пиллĕхпе ылхан сĕнетĕп:

(27) Çÿлхуçанăн, хăвăр Туррăн, ÿкĕчĕсене — паян сире вĕрентсе калас ÿкĕтсене — итлесе пурăнсассăн, сире пиллĕх пулĕ,

(28) Çÿлхуçанăн, хăвăр Туррăн, ÿкĕчĕсене итлемесессĕн, эпĕ сире паян пĕлтерекен çултан пăрăнса хăвăр пĕлмен урăх турăсем хыççăн кайсассăн, сире ылхан çитĕ.

(29) Çÿлхуçа, хăвăн Турру, сана хăвăн аллуна илме каякан çĕре илсе кĕрсессĕн, пиллĕх сăмахне Гаризим тăвĕ çинче кала, ылхан сăмахне Гевал тăвĕ çинче кала:

(30) авă вĕсем Иордан леш енче, хĕвеланăç еннелле каякан çул çинче, Ханаансен çĕрĕнче лараççĕ, Ханаансем вара тÿремлĕхре, Галгалпа тĕлметĕл, Море юманлăхĕ çывăхĕнче пурăнаççĕ.

(31) Ĕнтĕ эсир Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, сире [ĕмĕрлĕхе еткерлĕхе] паракан çĕре хăвăр аллăра илме Иордан шывĕ урлă каçатăр, ăна хăвăр аллăра илетĕр те çавăнта пурăнатăр.

(32) Çапла вара эпĕ сире паян каласа паракан [Унăн] пур йĕркине, пур саккунне тытса тăма тăрăшăр.

12

(1) Çÿлхуçа, аçусенĕн Турри, хăвна еткерлĕхе паракан çĕр çинче пурăннă чухне сирĕн мĕн кунçулăр тăршшĕпех пурăнăçласа тăма тăрăшмалли йĕр кесемпе саккунсем çаксем ĕнтĕ.

(2) Эсир хăвăр алла илекен халăхсем хăйсенĕн туррисене чÿклесе тăнă вырăнсене — çÿллĕ тусемпе сăртсем çинчи, туратлă йывăçсем айĕнчи чÿк вырăнĕсене — пурне те пĕтерĕр;

(3) вĕсен парне кÿмелли вырăнĕсене çĕмĕрсе тухăр, юписене йăвантарăр, катисене вутçулăмпа çунтарса ярăр, вĕсен туррисен кĕлеткисене аркатăр, çав вырăнта вĕсен ячĕсем юлмиччен пĕтерĕр.

(4) Çÿлхуçашăн, хăвăр Туррăршăн, сирĕн вĕсем тунă пек тумалла мар;

(5) Çÿлхуçа, сирĕн Туррăр, Хăйĕн ятне пуççапмалли вырăна сирĕн йăхăрсен çĕрĕнче ăçта суйласа илĕ, çав вырăна çÿрĕр, çавăн енне çаврăнăр,

(6) пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен парнĕрсене, ытти парнĕрсене те, хăвăр тупăшăртан тухакан вуннăмĕш пая та, хăвăр аллăр çĕклесе кÿрекен парнесене те, асăнса хунă парнĕрсене те, кăмăлтан кÿрекен парнĕрсене те, [канăçлăх парнисене те,] шултăра выльăхăрпа вак выльăхăрсен малтанхи пăрăвĕпутекĕсене те çавăнта илсе пырăр;

(7) вара çавăнта Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, умĕнче çийĕр, хăвăр аллăрпа мĕн тума пултарнишĕн, Çÿлхуçа, хăвăн Турру, хăвна мĕн пиллесе панишĕн — пуриншĕн те хăвăр кил-йышăрпа пĕрле хĕпĕртесе савăнăр.

(8) Унта сирĕн эпир халĕ кунта мĕн тунă пек,— кашнийĕ мĕн тĕрĕс тесе шухăшлать, çавна тунă пек, — тумалла мар;

(9) халĕ эсир канăçлăх вырăнне — Çÿлхуçа, хăвăн Турру, хăвна паракан еткер çĕрĕре — çитсе кĕменха.

(10) Анчах эсир Иордан урлă каçса Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, хăвăра паракан еткер çĕр çине кĕрсе вырăнаçсассăн, Вăл сире йĕритавра хупăрласа тăракан мĕнпур тăшманăртан хăтарса канăçлăх парсассăн, çапла шанчăклă хÿтлĕхре пурăнма тытăнсассăн, пçавăн чухне ĕнтĕ Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, Хăйĕн ятне пуççапма мĕнле вырăн суйласа илĕ, эсир çавăнта эпĕ [паян] сире мĕнмĕн каланине пĕтĕмпех илсе пырса тăрăр: пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмелли парнĕрсене, ытти парнĕрсене, хăвăр тупăшăртан тухакан вуннăмĕш пая, хăвăр аллăр çĕклентерсе кÿмеллине, Çÿлхуçана [хăвăр Туррăра] мĕн кÿме сăмах панă, çавăн валли суйласа илнине — пурне те çавăнта илсе пырăр;

(12) савăнăр вара Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, умĕнче: хăвăр та, ывăлăрсемпе хĕрĕрсем те, арçын чурăрсемпе хĕрарăм чурăрсем те, хăвăр хушшăрта пурăнакан Левит та пултăр унта, мĕншĕн тесессĕн унăн пайĕ те, еткер çĕрĕ те çук — пурте хĕпĕртесе савăнăр.

(13) Хăвăн пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмелли парнÿне куç тĕлне пулан кирек хăш вырăнта та кÿресрен сыхлан;

(14) Çÿлхуçа [Турру] санăн пĕр йăхун çĕрĕнче суйласа илнĕ вырăнта çеç пĕтĕмĕшпе çунтарса парне кÿр, сана [паян] мĕн ÿкĕтлесе каланине пĕтĕмпе çавăнта туса тăр.

(15) Ытах кăмăлу туртсассăн, кирек хăçан та, кирек хăш килÿнте те Çÿлхуçа, хăвăн Турру, пиллĕхĕпе выльăх тытса пусма, ун ашне çиме пултаратăн: ашне, хир качакипе пăлан ашне çинĕ пекех, таса марри те, таси те çиме пултарать;

(16) анчах юнне ан çийĕр, ăна, шыв тăкнă пек, çĕр çине тăкăр.

(17) Хăв туса илнĕ тырпулăн, эрехĕн, йывăç çăвĕн вуннăмĕш пайне, шултăра выльăхун малтанхи пăрăвĕпе вак выльăхун малтанхи путекне, сăмах панипе кÿрекен парнÿсене, ху кăмăлупа кÿрекен парнÿсене, хăвăн аллупа çĕклентерсе кÿмелли парнÿсене санăн хăвăн килÿнте çиме юрамасть;

(18) çакна Çÿлхуçа, хăвăн Турру, суйласа илекен вырăнта, Çÿлхуçа, хăвăн Турру, умĕнче [çеç] çи — ху та, ывăлупа хĕрÿ те, арçын чурупа хĕрарăм чуру та, хăвăр хушшăрта пурăнакан Левит та [ютран килнĕ çын та] — пурте çийĕр, хăвăн аллупа мĕн тума пултарнишĕн пуриншĕн те Çÿлхуçа, хăвăн Турру, умĕнче хĕпĕртесе савăнăр.

(19) Асту, хăвăн çĕрÿ çинче [пурăннă чухне] Левита ĕмĕрне те хăвăнтан татса ан хăвар.

(20) Çÿлхуçа, хăвăн Турру, Хăй сана каланă пек, санăн çĕрÿн чиккисене сарса ярсассăн, эсĕ аш çиессÿ килнĕрен: «аш çиемха эпĕ» тейĕн, çавăн чухне вара кăмăлу туличчен аш çи.

(21) Çÿлхуçа, хăвăн Турру, Хăйĕн ячĕ валли суйласа илекен вырăн санран инçетре пулсассăн, хăвна Çÿлхуçа [Турру] панă шултăра е вак выльăхунтан, эпĕ сана хушнă пек, хăвăн килĕнтех выльăх пусса кăмăлу туличченех аш çи;

(22) ăна хир качакипе пăлан ашне çинĕ пек çи: [сан патăнта] ăна таса марри те, таси те çиме пултарать;

(23) анчах çирĕп астуса тăр: юн çиесси ан пултăр, мĕншĕн тесессĕн юн вăл — чун: ашĕпе пĕрле чунне ан çи;

(24) ăна ан çи: ăна, шыв тăкнă пек, çĕр çине тăк;

(25) сана хăвна та, сан хыççăн хăвăн ачусене те [ĕмĕрех] ырă пултăр тесе, çапла Çÿлхуçа [Турру] умĕнче [ырă ĕç,] тĕрĕс ĕç туса тăратăн пулсассăн, ан çи ăна.

(26) Анчах та хăв кÿрес таса парнÿсене тата асăнса хунă парнÿсене пурне те Çÿлхуçа [Турру Хăйĕн ятне асăнса тăма] суйласа илнĕ вырăна илсе пыр, çав вырăна çÿре;

(27) пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен парнÿне, ашĕпе юнне, Çÿлхуçанăн, хăвăн Туррун, парне вырăнĕ çинче çунтар; анчах ытти парнÿсенĕн юнне санăн Çÿлхуçанăн, хăвăн Туррун, парне вырăнĕ умне тăкмалла, ашне вара çи.

(28) Сана хăвна та, сан хыççăн хăвăн ачусене те ĕмĕрех лайăх пултăр тесе, çапла Çÿлхуçа, хăвăн Турру, умĕнче ырă та юрăхлă ĕç туса тăратăн пулсассăн, Эпĕ ÿкĕтлесе каланине пурне те итле, ăна туса тăр.

(29) Эсĕ пăхăнтарма каякан халăхсене Çÿлхуçа, хăвăн Турру, сан умăнтан пĕтерсе тăксассăн, çапла эсĕ вĕсен çĕрне илсе çавăнта вырăнаçса тĕпленсессĕн,

(30) сыхлан вара, çав халăхсене хăвăн умăнтан пĕтерсе тăксассăн, санăн вĕсем хыççăн кайса серепене лекмелле ан пултăр, «çак халăхсем хăйсен туррисене мĕнле пăхăнса тăнă, эпĕ те çапла тăвам» тесе вĕсен туррисене шырамалла ан пултăр;

(31) Çÿлхуçашăн, хăвăн Туррушăн, апла ан ту, вĕсем хăйсен туррисемшĕн Çÿлхуçа мĕнрен йĕрĕннине, Вăл мĕне курайманнине туса тăраççĕ: туррисемшĕн вĕсем хăйсен ывăлĕсемпе хĕрĕсене те вутçулăм çинче çунтараççĕ.

(32) Эпĕ хăвăра мĕн ÿкĕтлесе каланине пурне те туса тăма тăрăшăр; ун çумне нимĕн те ан хуш, унран нимĕн те ан кат.

13

(1) Эхер те санăн хушшунта пророк е тĕлĕк ăсти тупăнсассăн, вăл сана тĕлĕнмелле паллă е кĕтрет кăтартсассăн,

(2) сана кăтартнă çав паллă е кĕтрет чăна килсессĕн, çитменнине тата вăл: «эсĕ пĕлмен урăх турăсем хыççăн каяр, вĕсене пăхăнса пурăнар» тесессĕн, Зçав пророкăн е тĕлĕк ăстин сăмахне ан итле: Çÿлхуçа, хăвăр Туррăр, эсир Ăна пĕтĕм чĕрĕртен, пĕтĕм чунăртан юратнине пĕлмешкĕн сире çавăн урлă сăнать;

(4) Çÿлхуçа, хăвăрăн Туррăр, çулĕпе çÿрĕр, Унран хăраса тăрăр, Унăн ÿкĕчĕсене тытса пырăр, Унăн сăмахне итлесе пурăнăр, Ăна ĕçлесе тăрăр, Унăн çумне çыпçăнăр;

(5) леш пророкне е тĕлĕк ăстине вара хăвăра Египет çĕрĕнчен илсе тухнă, хăвна чуралăх çуртĕнчен хăтарнă Çÿлхуçана, хăвăрăн Туррăра, пăрахма хистенĕшĕн, сана Çÿлхуçа, хăвăн Турру, хушнă çултан пăрса ярас тенĕшĕн вĕлерме тытса памалла; усала хăвăр хушшăртан çапла пĕтер.

(6) Эхер те тăвану, [аçу ывăлĕ е] аннÿ ывăлĕ, е хăвăн ывăлу, е хĕрÿ, е пĕрле выртса тăран арăму, е чун пек çывăх тусу: «каяр та эсĕ ху та, сан аçусем те пĕлмен урăх турăсене пуççапса пурăнар» тесе вăрттăн калаçса çавăрма пăхсассăн,

(7) сан йĕритавра, çывăхра е аякра, çĕрĕн пĕр хĕрринчен тепĕр хĕррине çитичченех пурăнакан халăхсен туррисене пăхăнса тăма хистесессĕн,

(8) унпа ан килĕш, ăна ан итле; куçу ун çине хĕрхенсе ан пăхтăр, ăна ан шелле, ăна ан хÿтĕле,

(9) вĕлер ăна; ăна вĕлермеш кĕн пуринчен малтан ун çинче санăн аллу пулмалла, унтан пĕтĕм халăх алли пултăр;

(10) ăна чулпа персе вĕлер, мĕншĕн тесессĕн вăл сана Египет çĕрĕнчен, чуралăх çуртĕнчен, илсе тухнă Çÿлхуçаран, хăвăн Туррунтан, уйăрма тăчĕ; г(1) пĕтĕм Израиль çакна илтĕ те хăраса кайĕ, ÿлĕмрен сан хутлăхунта çавăн пек усал ĕç тума пăрахĕç.

(12) Эхер те эсĕ хăвна Çÿлхуçа, хăвăн Турру, пурăнмашкăн паракан пĕрпĕр хулу пирки:

(13) унта санăн таврашунтан йĕркесĕр çынсем пынă та хулара пурăнакансене: «каяр та хăвăр пĕлмен урăх турăсене пăхăнса тăма пуçлар» тесе астарни çинчен илтсессĕн,

(14) шыраса туп вĕсене, тĕпче, лайăх ыйтса пĕл; ку чăнах та тĕрĕс пулсассăн, çак йĕрĕнчĕк ĕç санăн йышунта пулса иртнĕ пулсассăн,

(15) çав хула çыннисене хĕçпе пĕтерсе тух, хулара мĕн пуррине пĕтĕмпех, тĕппипех пĕтермелле тупала, выльăхчĕрлĕхне те хĕçпе пĕтерсе тух;

(16) туртса илнĕ мĕнпур пурлăха унти уçă вырăна пуçтар та, Çÿлхуçана, хăвăн Турруна, пĕтĕмĕшпе çунтарса паракан парне кÿрсе, хулине те, туртса илнĕ пурлăхне те вутçулăмпа çунтарса яр, хула çапла ĕмĕрлĕхе ишĕлсе вырттăр, нихăçан та ăна çĕнĕрен лартмалла ан пултăр;

(17-18) пĕтмелле тупаланинчен нимĕн те санăн аллу çумне ан çыпçăнтăр; Çÿлхуçа, хăвăн Турру, умĕнче [ырă та] юрăхлă ĕç туса Çÿлхуçанăн, хăвăн Туррун, сăмахĕсене итлесе тăрсассăн, эпĕ сана халĕ ÿкĕтлесе каланине — Унăн ÿкĕчĕсене — туса тăрсассăн, Вăл Хăйĕн çиллин хаярлăхне чакарĕ те, [Хăй сана каланă пек,] санăн аçусене тупа туса каланă пек, сана ырăлăх парĕ, сана каçарĕ, сана ĕрчетсе ярĕ.

14

(1) Эсир — хăвăрăн Çÿлхуçа Туррăр ачисем; вилнĕ çыншăн хăвăр ÿтĕре каскаласа ан пĕтерĕр, куç харшине ан хырăр:

(2) эсĕ — хăвăн Çÿлхуçа Туррун сăваплă халăхĕ, сана çĕр çинчи пур ха лăхсенчен Çÿлхуçа Хăйĕн халăхĕ пулма суйласа нлнĕ.

(3) Ирсĕррине нимĕн те ан çи.

(4) Сире çиме юрăхлă выльăх çакă: вăкăр, сурăх, качака,

(5) пăланпа хир качаки, хир ĕнипе айпăлан, хир вăкăрĕ, орикс, камелопард.

(6) Йĕкĕр чĕрнеллĕ пур тĕрлĕ выльăха та — чĕрни хушши тарăн пулсассăн тата çинĕ апатне кавлет пулсассăн — çийĕр;

(7) анчах çинĕ апатне кавлекен, чĕрни хушши тарăн йĕкĕр чĕрнеллĕ выльăхсенчен акă çакна ан çийĕр: тĕвене, мулкача, çĕр мулкачне, мĕншĕн тесессĕн вĕсем кавлеççĕ пулсассăн та, чĕрнисем вĕсенĕн икке уйăрăлман: вĕсем сирĕншĕн таса мар;

(8) сыснана та ан çийĕр, мĕншĕн тесессĕн вăл йĕкĕр чĕрнеллĕ пулсассăн та, çинĕ апатне кавлемест: вăл сирĕншĕн таса мар; вĕсен ашне ан çийĕр, вĕсен виллисем çумне ан сĕртĕнĕр.

(9) Шыври чĕрчунсенчен çуначĕпе хуппи пуррисене пурне те çийĕр;

(10) çуначĕпе хуппи çуккисене вара пĕрне те ан çийĕр: вăл сирĕншĕн таса мар. пПур таса вĕçен кайăка та çийĕр;

(12) анчах вĕсенчен сирĕн çакна çиме юрамасть: ăмăрткайăка, виле кайăкне, тинĕс ăмăрткайăкне,

(13) хăлата, кăйкăра, караппăла тата вĕсен ăрăвĕнчи кайăксене,

(14) пур тĕрлĕ çăханпа унăн ăрăвне,

(15) страуса, тăманана, чарлака, хурчăкапа унăн ăрăвне,

(16) ÿхĕпе ибиса, акăша,

(17) пеликана, ту хурчăкине, пулăç кайăка,

(18) чарлана, зуйпа унăн ăрăвне тата хыркукпа çара çерçие.

(19) Çĕр çумĕн çÿрекен çунатлă чĕрчунсем пурте сирĕншĕн таса мар, [вĕсене] ан çийĕр.

(20) Пур таса вĕçен кайăка та çийĕр.

(21) Нимĕнле виле ашне те ан çийĕр; санăн килÿнте ют çĕртен килнĕ çын пулчĕ пулсассăн, çавна пар, вăл çитĕр, е ăна сутса яр, мĕншĕн тесессĕн эсĕ — хăвăн Çÿлхуçа Туррун сăваплă халăхĕ. Качака путеккине амăшĕн сĕчĕпе ан пĕçер.

(22) Акнă вăрлăху ÿстерсе панипе [хăвăн] хирÿнтен çулсерен кĕрекен мĕнпур çимĕçрен вуннăмĕш пайне уйăрса ил,

(23) ăна Çÿлхуçа, хăвăн Турру, умĕнче Вăл Хăйĕн ячĕ валли суйласа илекен вырăнта çи; тыррун, эрехÿпе йывăç çăвĕн вуннăмĕш пайне, шултăра выльăхусен малтанхи пăрăвне, вак выльăхусен малтанхи путекне çавăнта [илсе пыр], çапла вара санăн Çÿлхуçаран, хăвăн Туррунтан, ĕмĕрех хăраса тăма вĕренсе çитмелле пултăр.

(24) Çÿлхуçа, хăвăн Турру, Хăйĕн ятне асăнмашкăн суйласа илнĕ вырăн санран аякра пулсассăн, çулĕ вăрăм пулнăран эсĕ çак парнесене илсе кайма пултараймăн, Çÿлхуçа, хăвăн Турру, сана пиллĕх панă пулсассăн,

(25) эсĕ çавна кĕмĕлпе улăштар, кĕмĕле аллуна тыт та Çÿлхуçа, хăвăн Турру, суйласа илнĕ вырăна çит;

(26) çав кĕмĕлпе вара ху мĕн килĕштернине, — вăкăр, сурăх, эрех, çиккер — чуну мĕн ыйтнине пĕтĕмпех туян та унта Çÿлхуçа, хăвăн Турру, умĕнче çи, хăвăн килÿйышупа пĕрле савăн.

(27) Хăв çывăхăнта пурăнакан Левита та айккинче ан хăвар, мĕншĕн тесессĕн унăн сирĕн хушшăрта пай та, еткер çĕр те çук.

(28) Виçĕ çул иртсессĕн, çав çулхинех, ху мĕн ĕçлесе тунин пĕтĕм вуннăмĕш пайне уйăр та [çавна] хăвăн килÿçуртунта хăвар;

(29) вара хăв çывăхăнта пурăнакансем: Левит,— унăн санпа пĕрле пай та, еткер çĕр те çук,— тата ютран килнĕ çын, тăлăх ача, тăлăх арăм пыччăр та çиччĕр, тăранччăр, çапла Çÿлхуçа, хăвăн Турру, сана хăв аллупа тăвакан пур ĕçре те пиллесе пытăр.

15

(1) Кашни çиччĕмĕш çул вĕçĕнче парăмлисене каçар.

(2) Акă мĕнле каçармалла: кирек кам та, çывăх çыннине кивçен панă пулсассăн, парăма каçартăр, çывăх çынран е тăванĕнчен шыраса ан илтĕр, мĕншĕн тесессĕн каçарассине Çÿлхуçашăн [санăн Туррушăн] тума хушнă;

(3) ют çĕршыв çыннинчен шыраса ил, тăванна мĕн панине пурне те каçар.

(4-5) Ĕнтĕ санăн кĕлмĕçсем пулмĕçинччĕç, мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçанăн, хăвăн Туррун, сăмахĕсене итлесе тăрсассăн, эпĕ па ян хăвна ÿкĕтлесе калакан çак ÿкĕтсене пурне те туса тăма тăрăшсассăн, Çÿлхуçа, хăвăн Турру, сана еткерлĕхе илтĕр тесе паракан çĕр çинче пиллĕх парĕ;

(6) çапла Çÿлхуçа, хăвăн Турру, сана, Хăй каланă пек, пиллĕ, вара эсĕ нумай халăха кивçен парса тăрăн, ху никамран та кивçен илмĕн; эсĕ нумай халăха пуç пулса тытса тăрăн, вĕсем хăйсем сана пуç пулса тытса тăраймĕç.

(7) Сана Çÿлхуçа, хăвăн Турру, паракан çĕрÿ çинче хăвăн пĕрпĕр килÿçуртунта тăванусенчен кам та пулин кĕлмĕçе юлса пурăнсассăн, эсĕ чĕрÿне ан хытар, кĕлмĕç тăвану умĕнче хыт кукар ан пул,

(8) уçă кăмăллă пулса, ăна мĕн çитменнине кирлĕ таран кивçен пар;

(9) сыхлан, чĕрÿне: «акă ĕнтĕ çиччĕмĕш çул, каçармалли çул, çывăхарса килет» текен çылăхлă шухăш ан кĕтĕр, çавна май кĕлмĕç тăвану çине хĕрхенмесĕр пăхасси ан пултăр санăн, памасăр тăрасси ан пултăр; унсăрăн вăл, сана ÿпкелесе, Çÿлхуçана тилмĕрсе йăлăнĕ те, эсĕ [пысăк] çылăха кĕрĕн;

(10) пар ăна, [мĕн чухлĕ ыйтнине, мĕн чухлĕ кирлине кивçен пар ăна,] анчах панă чухне чĕрÿ пăшăрханнă ан пултăр: ăна панăшăн сана Çÿлхуçа, хăвăн Турру, пур ĕçÿнте те, ху аллупа мĕн тăвас тенине те пĕтĕмпех пиллĕх парса тăрĕ; “кĕлмĕçсем [санăн] çĕрÿ çинче пурăнакансем хушшинче яланах пулĕç, çавăнпа хушатăп та сана: хăвăн çĕрÿ çинче тăвану умĕнче, чухăн умĕнче, кĕлмĕç умĕнче уçă кăмăллă пул.

(12) Хăвăн тăвану — еврей е еврей арăмĕ — сана хăйне сутсассăн, унăн ултă çул санăн чуру пулмалла, çиччĕмĕш çулхине вара ăна ху патăнтан ирĕке кăлар;

(13) ăна ху патăнтан ирĕке янă чухне пушă алăпа кăларса ан яр,

(14) мĕн кирлине ăна хăвăн выльăх кĕтĕвĕнчен, анкартинчен, юхтаркăчран парса яр: хăвна Çÿлхуçа, хăвăн Турру, мĕн пилленине пар;

(15) ан ман, эсĕ ху [та] Египет çĕрĕнче чура пул са пурăннă, сана Çÿлхуçа, хăвăн Турру, хăтарнă, эпĕ паян çакна çавăнпа ÿкĕтлесе калатăп та сана.

(16) Эхер те вăл сана хăйне сан патăнта лайăх пулнăран: «каймастăп эпĕ сан патăнтан: эпĕ сана та, сан çуртна та юрататăп» тесессĕн,

(17) эсĕ аллуна атпăри ил те унăн хăлхине алăк çумне чиксе шăтар; вара вăл ĕмĕрех санăн чуру пулса юлĕ. Хăрхăмна та çаплах ту.

(18) Ăна ху патăнтан ирĕке яма тивнĕшĕн чунна йывăра ан ил: ĕнтĕ вăл сана ултă çул хушшинче тара кĕрĕшнĕ çынна тÿленинчен икĕ хут ытларах ĕçлесе панă; вара Çÿлхуçа, хăвăн Турру, сана пĕтĕм тăвас ĕçÿнте пиллесе тăрĕ.

(19) Шултăра выльăхунтан тата вак выльăхунтан малтан вар уçса тухнă ар выльăха Çÿлхуçана, хăвăн Турруна, халалла; малтан пăруланă вăкăрпа ан ĕçле, малтан пăранланă вак выльăх çăмне ан кас;

(20) çакна эсĕ çулсеренех хăвăн кил-йышупа пĕрле Çÿлхуçа [Турру] умĕнче, Хăй суйласа илекен вырăнта, çи;

(21) эхер те вăл айăплă, уксах е суккăр пулсассăн, [е] тата унăн урăх мĕнле те пулин кăлтăк пулсассăн, ăна Çÿлхуçана, хăвăн Турруна, парне ан кÿр,

(22) ăна хăвăн килÿнте çи; ун ашне, хир качакипе пăлан ашне çинĕ пекех, таса марри те, таси те [çиме пултарать];

(23) анчах унăн юнне ан çи: ăна, шыв тăкнă пек, çĕр çине тăк.

16

(1) Авив уйăхне уяса тăр, Çÿлхуçашăн, хăвăн Туррушăн, Пасха ту, мĕншĕн тесессĕн авив уйăхĕнче Çÿлхуçа, хăвăн Турру, сана çĕр варринче Египетран илсе тухнă.

(2) Çÿлхуçамăр Хăйĕн ятне пуççапма Хăй суйласа илнĕ вырăнта Çÿлхуçашăн, хăвăн Туррушăн, вак выльăхпа шултăра выльăхран Пасха пус.

(3) Унпа пĕрле эсĕ йÿçĕтсе пĕçернине ан çи; унпа пĕрле çичĕ кун тутлăлла çăкăр, инкек çăкăрĕ, çи, Египет çĕрĕнчен санăн питĕ васкаса тухма тивнĕ, çапла санăн хăв Египет çĕрĕнчен тухнă куна мĕн ĕмĕрÿ тăршшĕпех асăнта тытса тăмалла пултăр;

(4) çичĕ кун хушши санăн пĕтĕм çĕрÿ çинче йÿçĕтсе пĕçерни нимĕн те пулмалла мар, пĕрремĕш кун каçхине кÿнĕ парне ашĕнчен те ирччен нимĕн те юлмалла мар.

(5) Эсĕ хăвна Çÿлхуçа, хăвăн Турру, парас нихăш килçуртра та Пасха пусма пултараймастăн;

(6) ăна Çÿлхуçа, санăн Турру, Хăйĕн ячĕ валли Хăй суйласа илнĕ вырăнта çеç каçпала, хĕвел аннă чухне, шăпах хăв Египетран тапранса тухнă вăхăтра, пус;

(7) ăна вара Çÿлхуçа, хăвăн Турру, суйласа илнĕ вырăнта пĕçерсе çи, тепĕр кунне ĕнтĕ каялла таврăнма, хăвăн чатăрусене кĕме пултаратăн.

(8) Ултă кун тутлăлла çăкăр çи, çиччĕмĕш кунĕ Çÿлхуçанăн, хăвăн Туррун, уявĕпе сывпуллашма пултăр; вăл кун ан ĕçле.

(9) Çичĕ эрне шутласа ил; çичĕ эрнине шутлама вырмара çурла хывнă кунран пуçла;

(10) çавăн хыççăн Çÿлхуçашăн, хăвăн Туррушăн, çичĕ эрне уявĕ ту, Çÿлхуçа, хăвăн Турру, мĕн пилленине кура мĕн чухлĕ памаллине кăмăлу хушнă таран, вăю çитнĕ таран пар; псавăн вара Çÿлхуçа, хăвăн Турру, умĕнче, Вăл Хăйĕн ятне асăнма суйласа илнĕ вырăнта ху та, хăвăн ывăлупа хĕрÿ те, арçын чуру та, хĕрарăм чуру та, хăвăр хушшăрта пурăнакан Левит та, ютран килнĕ çын та, тăлăх ача та, тăлăх арăм та — пурте савăнăр;(12) ан ман, эсĕ Египетра чура пулса пурăннă, çакă йĕркесене уяса, пурăнăçласа тăр.

(13) Йĕтем çинчи ĕçÿпе юхтаркăчри ĕçÿ пуçтарăнса кĕрсессĕн, эсĕ çичĕ кун хушши хÿшĕ уявĕ ту;

(14) вара уявăнта савăн, ху та, хăвăн ывăлупа хĕрÿ те, арçын чуру та, хĕрарăм чуру та, хăвăр хушшăрта пурăнакан Левит та, ютран килнĕ çын та, тăлăх ача та, тăлăх арăм та — пурте савăнăр;

(15) [Çÿлхуçа, хăвăн Турру, Хăйĕн ятне асăнма] суйласа илес вырăнта Çÿлхуçашăн, хăвăн Туррушăн, çичĕ кун уяв ту; Çÿлхуçа, хăвăн Турру, эсĕ мĕн тунине пурне те, санăн аллу тăвакан пур ĕçе те пиллĕ, эсĕ вара савăнса анчах пурăнăн.

(16) Çулталăкра виçĕ хутчен арçынсен пурин те Çÿлхуçа, хăвăн Турру, Хăй суйласа илекен вырăнта Çÿлхуçа умне тăмалла: тутлăлла çăкăр уявĕнче, çичĕ эрне уявĕнче тата хÿшĕ уявĕнче; никамăн та Çÿлхуçа умне пушă алăпа пымалла мар,

(17) кашнийĕн аллинче Çÿлхуçа, хăвăн Турру, мĕн пилленине кура парне пултăр.

(18) Хăвна Çÿлхуçа, хăвăн Турру, пурăнма парас вырăнта пур çĕрте те йăх тăрăх тÿресем, халăха пăхса тăракансем уйăрса ларт: вĕсем халăха тÿррипе сут туса тăччăр;

(19) саккуна ан пăс, çын кам иккенне ан пăх, сĕрев ан ил, мĕншĕн тесессĕн сĕрев ăслисене суккăрлатать, тĕрĕс ĕçех тÿнтерле кăтартать;

(20) чĕрĕ тăрас тесессĕн, Çÿлхуçа, хăвăн Турру, хăвна паракан çĕре еткерлĕхе илес тесессĕн, тĕрĕслĕхе, тĕрĕслĕхе шыра.

(21) Çÿлхуçа, хăвăн Турру, валли парне вырăнĕ тунă чухне ун çумне нимĕнле йывăç кати те ан ларт,

(22) юпа та ан ларт, ăна хăвăн Çÿлхуçа Турру кураймасть.

17

(1) Çÿлхуçана, хăвăн Турруна, эсĕ айăпĕ е урăх мĕнле те пулин кăлтăк пур вăкăр е сурăх ан кÿр: Çÿлхуçашăн, санăн Туррушăн, вăл йĕрĕнчĕк ĕç пулĕ.

(2) Сирĕн хушшăрта хăвна Çÿлхуçа, хăвăн Турру, паракан килÿçуртунта хăшĕнче те пулин Çÿлхуçа халалне пăсса Унăн умĕнче усал ĕç тунă арçын е хĕрарăм тупăнсассăн, Звăл, эпĕ хушманнине пăхмасăр, урăх турăсем хыççăн кайса вĕсене е хĕвеле, е уйăха, е çÿлти пĕтĕм çара пуççапма, вĕсене пăхăнса тăма тытăнсассăн,

(4) кун çинчен сана хыпар çитерсессĕн, эсĕ çавна илтсессĕн лайăх тĕпчесе шыраса туп ăна; çакă чăнахах та тĕрĕс пулсассăн, çав ирсĕрлĕхе Израиль хушшинче тунă пулсассăн,

(5) çав усал ĕçе тунă арçынна е хĕрарăма хăвăн хапху патне илсе тух та чулпа персе вĕлер.

(6) Вĕлермелле айăпланă çын икĕ е виçĕ кÿнтелен сăмахĕ тăрăх вилĕме тивĕçлĕ: пĕр кÿнтелен çеç каласа кăтартнипе вĕлерме тытса памалла мар;

(7) ăна вĕлермешкĕн ун çинче пуринчен малтан кÿнтеленсен алли пулмалла, унтан пĕтĕм халăх алли пултăр; усала хăвăр хушшăртан çапла пĕтерсе пыр.

(8) Эхер те хăшхăш ĕç тĕлĕшĕнчен сана юнпа юн хушшинчи, сутпа сут хушшинчи, хĕнÿçапупа хĕнÿçапу хушшинчи тавлашусене татса пама йывăр пулсассăн тата санăн хапху анинче çынсем пĕр шухăша килмесессĕн, эсĕ тăр та Çÿлхуçа, хăвăн Турру, [Хăйĕн ятне асăнма] суйласа илнĕ вырăна кай,

(9) унта Левит священниксем патне тата çав вăхăтри тÿре патне пыр, вĕсенчен ыйт, вĕсем сана ĕçе мĕнле татса памаллине калĕç;

(10) вара Çÿлхуçа [Турру Хăйĕн ятне асăнма] суйласа илнĕ вырăнта вĕсем сана мĕнле калĕç, эсĕ çапла ту, хăвна мĕн вĕрентсе янине пурне те тума тăрăш; ивĕсем вĕрентнĕ саккун тăрăх, вĕсем палăртнă йĕрке тăрăх ту, вĕсем мĕн каланинчен сылтăмалла та, сулахаялла та ан пăрăн.

(12) Кам та кам çавăнта Çÿлхуçа, санăн Турру, умĕнче ĕçлесе тăракан священника е [çав вăхăтри] тÿрене итлемесĕр чăрсăрланать, çавă вилĕме тивĕçлĕ,— усала Израиль хушшинчен çапла пĕтерсе пыр;

(13) çакна пĕтĕм халăх илтĕ те хăраса кайĕ, ÿлĕмрен чăрсăрланаймĕ.

(14) Эсĕ, хăвăн Çÿлхуçа Турру паракан çĕре çитсе ăна хăвăн аллуна илсессĕн, унта пурăнма вырăнаçсассăн, çапла калăн: «хам таврари ытти халăхсем пек, хама тытса тăма патша лартамха» тейĕн,

(15) вара хăвна тытса тăмашкăн Çÿлхуçа, хăвăн Турру, суйласа илнĕ çынна патшана ларт; хăвна тытса тăрас патшана тăванусем хушшинчен суйласа ларт; хăвна тытса тăмашкăн ют халăх çыннине [патшана] лартма юрамасть: вăл санăн тăвану мар.

(16) Анчах вăл хăй валли лаша ĕрчеттерсе ан ятăр, хăй валли лаша ĕрчетмешкĕн халăха Египет çĕрне каялла ан тавăртăр, мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçа сире: «çак çулпа урăх ан таврăнăр» тенĕ;

(17) тата вăл, нумай арăм илсе, чĕрине ан ирсĕрлеттĕр, кĕмĕлĕпе ылтăнне те виçесĕр ан нумайлаттăр.

(18) Хăй патшалăхĕн аслă пуканĕ çине ларсассăн, вăл Левит священниксен аллинчи кĕнекерен хăй валли çак саккун пуххине йĕркипе çырса илме тивĕçлĕ,

(19) çырса илни яланах унра пултăр, ăна вăл мĕн ĕмĕрĕ тăршшĕпех вулатăр, çапла Çÿлхуçаран, хăйĕн Турринчен, хăраса тăма вĕрентĕр, çак саккунăн пур сăмахне те, çак йĕркесене пурне те пурăнăçласа тăма тăрăштăр;

(20) чĕри мăнаçланса кайнипе тăванĕсем умĕнче хăйне пысăка хума ан тытăнтăр, саккунран сылтăмалла та, сулахаялла та ан пăрăнтăр: Израиль хушшинче унăн тата унăн ывăлĕсен нумай çул патшара лармалла пултăр.

18

(1) Левит священниксемшĕн, Левийĕн пĕтĕм йăхĕшĕн, Израильпе пĕрле пай та, еткер çĕр те пулмĕ: вĕсен Çÿлхуçана кÿрекен парнесемпе, Унăн пайĕпе тăранса пурăнмалла;

(2) хăйĕн тăванĕсем хушшинче унăн еткерлĕх пулмĕ: Турă ăна хăйне каланă пек, унăн еткерлĕхĕ — Çÿлхуçа Хăй.

(3) Халăх парне кÿме илсе пынă вăкăрсенчен е сурăхсенчен священниксене акă мĕнмĕн памалла: хулне, янахне, хырăмлăхне священника памалла;

(4) тата ăна малтан ĕлкĕрнĕ тыррунтан, эрехÿнтен, йывăç çăвĕнчен, малтан каснă сурăх çăмĕнчен пай пар,

(5) мĕншĕн тесессĕн хăвăн Çÿлхуçа Турру Левий ывăлне [Çÿлхуçа, хăвăн Турру, умĕнче] тăмашкăн санăн мĕнпур йăхунтан суйласа илнĕ: вăл хăй те, унăн ывăлĕсем те ĕмĕр тăршшĕпех Çÿлхуçашăн ĕçлесе [тата пиллĕх парса] тăмалла.

(6) Левит хăйĕн чунчĕри туртнипе Израиль [ывăлĕсен] çĕрĕнчи пĕрпĕр вырăнтан, хăй пурăнакан пĕрпĕр килтен Çÿлхуçа суйласа илекен вырăна пырсассăн,

(7) унта Çÿлхуçа умĕнче тăракан хăйĕн пĕтĕм тăван левичĕ пекех хăйĕн Çÿлхуçа Турришĕн ĕçлесе тăма тытăнсассăн,

(8) вĕсем пурте пĕр тан пайпа усă курса пурăнччăр, çав Левит хăй ашшĕн пурлăхне сутса килнĕ пулсассăн, вăл ăна хăйнех пултăр.

(9) Эсĕ хăвна Çÿлхуçа Турру паракан çĕре пырса кĕрсессĕн унти халăхсем туса тăнă ирсĕрлĕхсене тума ан вĕрен:

(10) санăн хушшунта хăй ывăлне е хĕрне вутçулăм витĕр кăларакан, пĕлĕмçĕ, юмăç, тухатмăш, асамçă, пилĕртмĕш, сывлăшсене чĕнсе кăларакан, ăрăмçă, вилнĕ çынсенчен ыйтса пĕлекен пулмалла мар:

(12) çавна тăвакан кирек хăш çын та Çÿлхуçа умĕнче ирсĕр, çав ирсĕрлĕхсемшĕн ĕнтĕ санăн Çÿлхуçа Турру вĕсене сан умăнтан хăваласа кăларать;

(13) хăвăн Çÿлхуçа Турру умĕнче айăпсăр пул;

(14) эсĕ хăваласа яракан çав халăхсем юмăçсемпе пĕлĕмçĕсене итлеççĕ, сана вара хăвăн Çÿлхуçа Турру ун пек тума паман.

(15) Хăвăн Çÿлхуçа Турру сана хăвăр хушшăртан, хăвăн тăванусем хушшинчен, ман пек пророк кăларса парĕ, Ăна итлĕр;

(16) мĕншĕн тесессĕн эсĕ Хорив патĕнче пуху кунĕ хăвăн Çÿлхуçа Туррунтан çапла каласа ыйтрăн: ÿлĕмрен мана хамăн Çÿлхуçа Туррăмăн сасси ан илтĕнтĕрччĕ, çак хăватлă вутçулăм та мана урăх ан курăнтăрччĕ — манăн вилес марччĕ, терĕн.

(17) Çÿлхуçа вара мана каларĕ: вĕсем [сана] мĕн калани аван;

(18) Эпĕ вĕсене хăйсен тăванĕсем хушшинчен сан пек Пророк кăларса парăп, Унăн чĕлхиçăварне Хамăн сăмахăмсене хывăп, Вăл вĕсене Эпĕ мĕн хушнине пĕтĕмпех каласа тăрĕ;

(19) кам та кам [çав Пророк] Ман ятăмран калакан сăмахăмсене итлемесĕр тăрĕ, Эпĕ унран шыраса илĕп;

(20) анчах та Эпĕ калама хуш маннине Ман ятăмран каламашкăн чăрсăрланса урăх турăсен ячĕпе калаçакан пророка вĕлерме тытса парăр.

(21) Эсĕ хăвăн ăшунта: «Çÿлхуçа каламан сăмаха мĕнле пĕлĕпĕрха эпир?» тесе шухăшласассăн,

(22) пĕлсе тăр: пророкĕ Çÿлхуçа ячĕпе тесе каланă пулсассăн, анчах çавă чăн пулса вырăна килмесессĕн, çав сăмаха Çÿлхуçа каламан ĕнтĕ, ăна пророкĕ хăй чăрсăрланса каланă,— унран ан хăра, терĕ.

19

(1) Çÿлхуçа Турру хăвна паракан çĕрĕн халăхĕсене пĕтерсессĕн, эсĕ ху вĕсем хыççăн еткерлĕхе кĕрсе вĕсен хулисемпе çурчĕсене пурăнма вырăнаçсассăн,

(2) Çÿлхуçа Турру хăвăн аллуна еткерлĕхе паракан çĕрÿ çинче виçĕ хула суйласа ил;

(3) çул хыв, хăвăн Çÿлхуçа Турру хăвна паракан пĕтĕм еткер çĕре виçĕ пая уйăр; вĕсем çын вĕлерекеншĕн кирек камшăн та тарса хăтăлмалли вырăн пулĕç.

(4) Çын вĕлерекенĕ акă мĕнлескерĕ унта тарса чĕрĕ юлма пултарать: кам хăйĕн çывăх çыннине, ăна вĕлерме шухăш тытман халлĕнех, уншăн ĕнер те, виçĕмкун та тăшман пулман вăхăтрах, ăнсăртран вĕлерсе пăрахать — çавă;

(5) кам та пулин хăйĕн çывăх çыннипе вăрмана вутă касма кайсассăн, пуртă тытнă аллине йывăç касма сулса янă чухне пуртти авринчен вĕçерĕнсе çывăх çынна лексе ăна вĕлерсе пăрахрĕ пулсассăн, çавă вара, чĕрĕ юлас тесе, хайхи виçĕ хуларан пĕрне тарса ÿктĕр:

(6) юншăн тавăраканĕ, чĕри тарăхсахĕрсе кайнипе, ун хыççăн хăваласа ан каяйтăр, ăна инçе çул çинче хăваласа çитсе ан вĕлерейтĕр, унсăр пуçне тата вăл айăпа тивĕçлĕ те мар, мĕншĕн тесессĕн вăл вĕлернĕ çыннишĕн ĕнер те, виçĕмкун та тăшман пулман;

(7) çавăнпа каларăм та ĕнтĕ эпĕ сана: виçĕ хула уйăрса ил, терĕм.

(8) Çÿлхуçа Турру, хăвăн аçусене тупа тунă пек, çĕрÿн чиккисене сарса аçусене пама пулнă пĕтĕм çĕре сана парсассăн,

(9) эсĕ паян эпĕ хăвна мĕн ÿкĕтлесе калани не, çак пĕтĕм ÿкĕте, пурăнăçласа тăма, хăвăн Çÿлхуçа Турруна юратса пурăнма, ĕмĕр тăршшĕпех Унăн çулĕпе çÿреме тăрăшсассăн, çав виçĕ хула çумне тата виçĕ хула хуш,

(10) çапла Çÿлхуçа Турру хăвна еткерлĕхе паракан çĕрÿ çинче айăпсăр çыннăн юнĕ ан тăкăнтăр, сан çинче юн [айăпĕ] ан пултăр. пАнчах та [сан патăнта] кам та кам хăйĕн çывăх çыннишĕн тăшман пулса ăна вăрттăн сыхласа çÿрет пулсассăн, ăна вĕлерес тесех вĕлерет пулсассăн, унтан çав хуласенчен пĕрне тарса ÿкет пулсассăн,

(12) вăл пурăннă хулари аслă çынсен ăна каялла илсе килмешкĕн çын ямалла, ăна юншăн тавăраканĕн аллине вĕлерме тытса памалла;

(13) ăна куçу хĕрхенсе ан тăтăр; Израиль çинчен айăпсăр çыннăн юнне çуса яр, вара сана ырă пулĕ.

(14) Çывăх çыннун хир чиккине ан пăс, хăвăн Çÿлхуçа Турру еткерлĕхе паракан çĕрÿнте сана тивĕçес пайпа унăн пайне мăн аслаçусемех чикĕленĕ.

(15) Кама та пулсан мĕнле те пулин айăпĕшĕн, мĕнле те пулин усал ĕçĕшĕн, мĕнле те пулин çылăхĕшĕн айăплама пĕр кÿнтелен кăтартса пани çителĕксĕр: [кирек мĕнле] ĕçе те икĕ кÿнтелен сăмахĕ е виçĕ кÿнтелен сăмахĕ татса парать.

(16) Эхер те суя кÿнтелен кама та пулин усал ĕç тунă тесе тапăнать пулсассăн,

(17) çав тавăçакан икĕ çын вара Çÿлхуçа умне, çав вăхăтри священниксемпе тÿресем умне тăтăр;

(18) тÿрисен лайăх тĕпчесе пĕлмелле, эхер те кÿнтеленĕ суя кÿнтелен пулсассăн, хăй тăванĕ çинчен суя сăмах çитернĕ пулсассăн,

(19) вăл хăйĕн тăванне мĕн тума шухăшланă, ăна хăйне çавăн пек тăвăр; усал ĕçе хăвăр хушшăртан çапла пĕтерсе пыр;

(20) ыттисем илтĕç те хăраса кайĕç, ÿлĕмрен сирĕн хушшăрта çапла усал ĕç тумĕç;(21) [ăна] куçу хĕрхенсе ан тăтăр: чуншăн — чун, куçшăн — куç, шăлшăн — шăл, алăшăн — алă, урашăн — ура. [Хăйĕн çывăх çыннине кам мĕнле сиен кÿрет, ăна хăйне çапла тумалла.]

20

(1) Эсĕ хăвăн тăшманна хирĕç вăрçăпа тухсассăн, унăн учĕсемпе çар ураписем [тата] халăхĕ те санăннинчен нумайраххине курсассăн, ан хăра вĕсенчен, мĕншĕн тесессĕн санпа пĕрле хăвăн Çÿлхуçа Турру, Вăл сана Египет çĕрĕнчен илсе тухнă.

(2) Çапăçу тытăнаспа священник пырса халăхпа калаçтăр,

(3) вăл халăха çапла калатăр: эй Израиль, итле! эсир паян хăвăр тăшманăрсене хирĕç вăрçа кĕретĕр, чĕрĕрсем шуйханса ан ÿкчĕр сирĕн, ан хăрăр, ан шикленĕр, сехĕрленсе ан тăрăр вĕсенчен:

(4) сирĕн хута кĕрсе çапăçма [тата] сире çăлса хăварма сирĕнпе пĕрле Çÿлхуçа Туррăр пырать, тетĕр.

(5) Халăха пăхса тăракансем вара çапла каласа пĕлтерччĕр: кам та кам çĕнĕ çурт лартса ăна хăтлама ĕлкĕреймен, çавă кайтăр, килне таврăнтăр: унăн çапăçура вилмелле ан пултăр, çуртне урăххин хăтламалла ан пултăр;

(6) кам та кам иçĕм пахчи лартса ÿстерсе унпа усă курма ĕлкĕреймен, çавă та кайтăр, килне таврăнтăр: унăн çапăçура вилмелле ан пултăр, иçĕм пахчипе урăххин усă курмалла ан пултăр;

(7) кам та кам çураçса хунă хĕрне качча илме ĕлкĕреймен, çавă та кайтăр, килне таврăнтăр: унăн çапăçура вилмелле ан пултăр, çураçнă хĕрне урăххин качча илмелле ан пултăр, теччĕр.

(8) Халăха пăхса тăракансем тата çапла каласа пĕлтерĕç: кам хăравçă та хавшак, çавă кайтăр, килне таврăнтăр: вăл хăйĕн чĕрине кура тăванĕсене те шиклĕ чĕреллĕ туса ан ятăр, тейĕç.

(9) Халăха пăхса тăракансем çакна пĕтĕмпе каласа пĕтерсессĕн, çар пуçлăхĕсене халăха ертсе кайма тăратмалла.

(10) Çĕнтерсе илме шутланă хула патне çитсессĕн, малтан ăна килĕшÿ тума сĕн; пэхер те вăл санпа килĕшÿ тума хапăлласа сана хапха уçса кĕртсессĕн, унти мĕнпур халăх сана хырçă тÿлесе тăма, пăхăнса тăма тытăнĕ;

(12) вăл килĕшÿ тума шухăшламасассăн, санпа вăрçă вăрçасах тесессĕн, эсĕ ăна хупăрласа ил,

(13) Çÿлхуçа Турру ăна хăвăн аллуна парсассăн, унти мĕнпур ар халăха вичкĕн хĕçпе касса тух;

(14) арăмĕсемпе ачисене, выльăхчĕрлĕхне, хулара мĕн пуррине пурне те, унăн пĕтĕм пурлăхне вара ху валли ил, Çÿлхуçа Турру хăвăн аллуна панă тăшманусен пурлăхĕпе усă курса пурăн;

(15) çак халăхсен хулисенĕн шутне кĕмен, хăвăнтан чылай инçетри хуласене пурне те çапла ту эсĕ.

(16) Çÿлхуçа Турру хăвăн аллуна паракан çак халăхсен хулисенче вара пĕр чуна та чĕрĕ ан хăвар,

(17) хăвна Çÿлхуçа Турру хушнă пек, вĕсене — хетсене, аморрейсене, Ханаансене, ферезейсене, евейсене, иевусейсене [тата гергесейсене] — тĕппипе пĕтермелле тупала:

(18) вĕсем сире хăйсен туррисемшĕн туса тăнă ирсĕрлĕхсене тума ан вĕрентчĕр, сирĕн хăвăрăн Çÿлхуçа Туррăр умĕнче çылăха кĕмелле ан пултăр.

(19) [Мĕнле те пулин] хулана туртса илес тесе ăна нумай хушă хупăрласа тăратăн пулсассăн, унăн çимĕç кÿрекен йывăçĕсене ан çĕмĕр, çав таврари çĕрсене те пушă тăратса ан хăвар: хирти йывăç этем мар, вăл санран хÿмепе çирĕплетнĕ вырăна тарса пытанаймĕ;

(20) эсĕ хăш йывăçсем апата юрăхлă çимĕç паманнине пĕлетĕн, çавсене вара хуçмакасма пултаратăн, вĕсенчен хăвăнпа вăрçă вăрçакан хулана мĕн парăнтаричченех хирĕç тăмашкăн тĕреклĕ хÿтĕсем тума пултаратăн.

21

(1) Çÿлхуçа Турру санăн аллуна паракан çĕр çинче пĕрпĕр хирте выртакан виле тупăнсассăн, ăна кам вĕлерни паллă мар пулсассăн,

(2) санăн аслă çыннусемпе тÿрÿсем тухчăр та виле выртакан тĕлпе таврари хуласен хушшисене виçсе тухчăр; Звара вилерен чи çывăхра ларакан хулан аслă çыннисем ĕçе кÿлмен, сÿсмен [те] тăхăнтартса курман пăру илччĕр те

(4) ăна сухаламанакман айлăма çавăтса кайччăр, пăрăва çавăнта, айлăмра, пусчăр;

(5) унтан священниксем, Левий ывăлĕсем, пыччăр, [мĕншĕн тесессĕн санăн Çÿлхуçа Турру вĕсене Хăйне ĕçлесе тăма, Çÿлхуçа ячĕпе пиллеме суйласа илнĕ, пур тавлă ыйтăва та, сиен кÿнĕ пур ĕçе те вĕсен сăмахĕпе татса памалла,]

(6) виле çывăхĕнчи хулан пур аслă çынни те айлăмра пуснă пăру [пуçĕ] тĕлĕнче аллине çутăр,

(7) вара çапла каласа пĕлтерччĕр: çак юна пирĕн аллăмăр тăкман, куçăмăр та курман;

(8) эй Çÿлхуçамăр, [Египет çĕрĕнчен] çăлса кăларнă Хăвăн халăхна, Израиле, тасатсам, Хăвăн халăхна, Израиле, айăпсăр юншăн айăпа ан хăварсам, теччĕр. Çапла вĕсем юнран тасалĕç.

(9) Çÿлхуçа [Турру] умĕнче [ыррине,] тĕрĕссине туса тăрас тетĕн пулсассăн, айăпсăрăн юнне санăн ху патăнта çапла çуса ямалла.

(10) Хăвăн тăшманусене хирĕç вăрçа тухсассăн, Çÿлхуçа Турру вĕсене санăн аллуна ÿкерсессĕн, эсĕ вĕсене тыткăна илсессĕн, птыткăна лекнисем хушшинче сăнĕпе хитре хĕрарăма курса юратса пăрахсассăн, ăна качча илессÿ килсессĕн,

(12) эсĕ ăна хăвăн килне илсе пыр, вăл вара çÿçне илтĕр, чĕрнине кастăр,

(13) хăй çийĕнчен тыткăна лекнисен тумтирне хывса пăрахтăр, çапла вара ашшĕпе амăшĕшĕн йĕрейĕре сан килÿнте пĕр уйăх пурăнтăр; çавăн хыççăн эсĕ ун патне кĕрсе унăн упăшки пулма пултаратăн, вăл санăн арăму пулĕ;

(14) эхер те кайран вăл сана килĕшми пулсассăн, эсĕ ăна хăй ăçта каяс тенĕ, çавăнта кăларса яр, анчах кĕмĕлле ан сут, чура пулма та ан пар, мĕншĕн тесессĕн ăна эсĕ арăм тунă.

(15) Камăн та камăн икĕ арăм — пĕри юратнă, тепĕри юратман арăм пулсассăн, юратнă арăмĕ те, юратманни те ăна ывăл çуратса парсассăн, малтан çуралнийĕ юратман арăмĕн ывăлĕ пулсассăн,

(16) ывăлĕсене хăй пурлăхне уйăрса панă чухне çав çын юратнă арăмĕн ывăлне юратманнин малтан çуралнă ывăлĕнчен мала хума пултараймасть;

(17) малтан çурални тесе унăн юратман арăмĕн ывăлне йышăнмалла, ăна хăйĕн икĕ пайне памалла, мĕншĕн тесессĕн вăл ашшĕ вăйĕн пуçламăшĕ, малтанхи ывăл тивĕçлĕхĕ ун çине килет.

(18) Камăн та пулин ывăлĕ кăра та чарусăр пулсассăн, вăл ашшĕ каланине те, амăшĕ каланине те итлемест пулсассăн, хăйне ашшĕпе амăшĕ хаса парсассăн та вĕсене пăхăнмасть пулсассăн,

(19) ăна ашшĕпе амăшĕ хăйсен хулин аслă çыннисем патне, хăйсем пурăнакан вырăнăн хапхи патне илсе пыччăр,

(20) унта хуланăн аслă çыннисене калаччăр: «пирĕн çак ывăл кăра, пăхăнмасть, пирĕн сăмаха итлемест, укçа салатать, ĕçкĕçĕ» теччĕр,

(21) вара хула çыннисем пурте ăна чулпа перепере вĕлерччĕр; усала хăвăр хушшăртан çапла пĕтерсе пыр, вара Израиль çыннисем пурте çакăн çинчен илтĕç те хăрама пуçлĕç.

(22) Кам та пулин вилĕме тивĕçлĕ усал ĕç тусассăн, ăна вĕлерсессĕн, эсĕ ăна йывăçран çаксассăн,

(23) унăн ÿчĕ йывăç çинче çĕр каçмалла мар, ăна çав кунах пытар, мĕншĕн тесессĕн [йывăç çинче] çакăнса тăракан [кирек кам та] Турă умĕнче ылханлă, Çÿлхуçа Турру хăвна еткерлĕхе паракан çĕре ан ирсĕрлет.

22

(1) Хăвăн тăванун çĕтсе кайнă вăкăрне е сурăхне курсассăн, вĕсене пăрахса ан хăвар, вĕсене тăванна çитерсе пар;

(2) тăвану хăв патăнтан çывăхра мар пулсассăн е эсĕ ăна пĕлместĕн пулсассăн, çав выльăха хăвăн килне хăваласа кай, сан патăнта вăл тăвану шырама тухичченех пурăнтăр, вара ăна хуçине тавăрса пар;

(3) унăн ашакне те çаплах усра, унăн тумтирне те çаплах пуçтарса хур, тăвану çухатса ху тупнă кирек мĕнле япалана та çаплах упра; урăхла тума юрамасть санăн.

(4) Тăванун çул çинче ÿкнĕ ашакне е вăкăрне курсассăн, вĕсене пăрахса ан кай, вĕсене тăванупа пĕрле çĕклесе тăрат.

(5) Хĕрарăм çийĕнче арçын тумтирĕ ан пултăр, арçыннăн та хĕрарăм кĕпине тăхăнма юрамасть, çакна тăвакан кирек кам та санăн Çÿлхуçа Турру умĕнче ирсĕр.

(6) Çул çинче эсĕ мĕнле те пулин йывăç çинче е çĕр çинче кайăк йăви тĕлне пулсассăн, йăвинче чĕпĕсем е çăмартасем пулсассăн, амăшĕ чĕпписем çинче е çăмарта çинче ларать пулсассăн, пуслăхĕпе пĕрле амăшне ан ил:

(7) амăшне ирĕке яр та чĕпписене ил — сана ырă пултăр, кунçулу вăрăм килтĕр.

(8) Çĕнĕ çурт лартатăн пулсассăн, ун тăрри тавра карлăк тытса çавăр: ун тăрринчен кам та пулин ÿксе сан çурту çинче юн пулмалла ан пултăр.

(9) Хăвăн иçĕм пахчине икĕ тĕрлĕ вăрлăх ан ак: ун пек тусассăн, кайран [хăвăн] иçĕм пахчине акса хăварнă вăрлăх çимĕçне пĕтермелле пулĕ санăн.

(10) Вăкăрпа ашака пĕрле кÿлсе ака ан ту.

(11) Тĕрлĕ япаларан, çăм çиппипе йĕтĕн çиппи хутăштарса тĕртнĕ пиртен тунă тумтир ан тăхăн.

(12) Ху витĕнекен çивиттин тăватă кĕтессине çÿçе яр.

(13) Кам та кам авланса арăмĕ патне кĕрет те ăна курайми пулать пулсассăн,

(14) ăна пăсăлнă хĕр тесе, унăн ятне ярса: «эпĕ çак хĕре качча илсе ун патне кĕтĕм те унăн хĕрлĕхне тупмарăм» теет пулсассăн,

(15) кĕçĕн çыннăн ашшĕпе амăшĕ хĕрĕн хĕрлĕх паллисене хуланăн аслă çыннисем умне хапха патне илсе тухчăр;

(16) кĕçĕн çыннăн ашшĕ аслă çынсене калатăр: хамăн хĕрĕме эпĕ çак çынна качча панăччĕ те, [халĕ] вăл ăна курайми пулнă,

(17) ĕнтĕ вăл [ун çинчен]: «эпĕ санăн хĕрÿн хĕрлĕхне тупмарăм» тесе ят ярса çÿрет; ман хĕрĕмĕн хĕрлĕх паллисем акă, тетĕр. Вара хĕр тумтирне хуланăн аслă çыннисем умне сарса хурĕç.

(18) Çакăн хыççăн çав хуланăн аслă çыннисем упăшкана айăплаччăр та

(19) ăна çĕр сикль кĕмĕл тÿлеттермелле туччăр, Израиль хĕрĕ çинчен лайăх мар сăмах кăларнăшăн ун ук çине хуньăшне паччăр; хĕрĕ унăн арăмех пулса юлтăр, упăшки унран хăйĕн ĕмĕрĕ тăршшĕпех уйăрăлаймĕ.

(20) Эхер те вăл мĕн калани чăн пулсассăн, кĕçĕн çыннăн хĕрлĕхĕ тупăнманах пулсассăн,

(21) ăна хăйĕн ашшĕ килĕн алăкĕ патне илсе пыччăр, хула çыннисем ăна чулпа персе вĕлерччĕр, мĕншĕн тесессĕн вăл ашшĕ килĕнче асса Израиль хушшинче намăс ĕç тунă; усал ĕçе хăвăр хушшăртан çапла пĕтерсе пыр.

(22) Кам та пулин упăшкаллă арăмпа выртнине курсассăн, вĕсене иккĕшне те — ют арăмпа выртнă арçыннине те, хĕрарăмне те — вĕлерме тытса памалла; усал ĕçе Израиль çумĕнчен çапла пĕтерсе пыр.

(23) Çураçнă çамрăк хĕре хулара кам та пулин тĕл пулса унпа пĕрле выртсассăн,

(24) вĕсене иккĕшне те çав хуланăн хапхи патне илсе тухса чулпа персе вĕлерĕр: хĕрне — хула хушшинче кăшкăрманшăн, арçыннине — çывăх çыннин арăмне пăснăшăн; усал ĕçе хăвăр хушшăртан çапла пĕтерсе пыр.

(25) Çураçнă хĕре кам та пулин хирте тĕл пулса ярса тытсассăн, унпа пĕрле выртсассăн, арçыннине çеç вĕлерме тытса памалла,

(26) хĕрне вара нимĕн те ан ту; вăл вилмелле усал ĕç туман: ăна çапла хур кăтартни кам та пулин хăйĕн çывăх çыннине тапăнса вĕлернипе пĕрех,

(27) мĕншĕн тесессĕн арçынни ăна хирте тĕл пулнă, çураçнă хĕр кăшкăрнă пулин те, ăна çăлмашкăн никам та пулман.

(28) Кам та кам çураçман хĕре тĕл пулса ярса тытсассăн, унпа пĕрле выртсассăн, вĕсене асăрхаса тытсассăн,

(29) хĕрпе выртнă çыннăн хĕрĕн ашшĕне аллă [сикль] кĕмĕл памалла, хĕрĕ вара унăн арăмĕ пултăр, мĕншĕн тесессĕн лешĕ ăна пăсăка кăларнă; хăйĕн ĕмĕрĕ тăршшĕпех вăл арăмĕнчен уйăрăлаймĕ.

(30) Никамăн та хăйĕн ашшĕн арăмне илмелле мар — ашшĕ тумтирĕн аркине уçма юрамасть.

23

(1) Арçыннăн çăмарти аманнă пулсассăн е унăн ар хатĕрне касса илнĕ пулсассăн, çавă Çÿлхуçа халăхĕн йышне кĕме пултараймасть.

(2) Аскăн арăм ывăлĕ Çÿлхуçа халăхĕн йышне кĕме пултараймасть, унăн вуннăмĕш сыпăкĕ те Çÿлхуçа халăхĕн йышне кĕме пултараймасть.

(3) Аммон çыннипе Моав çынни Çÿлхуçа халăхĕн йышне кĕме пултараймаççĕ, вĕсен вуннăмĕш сыпăкĕ те Çÿлхуçа халăхĕн йышне кĕме пултараймасть,

(4) мĕншĕн тесессĕн вĕсем эсир Египетран килнĕ чухне сире çул çинче çăкăрпа, шывпа кĕтсе илмен, мĕншĕн тесессĕн вĕсем сана хирĕç пулса ылханмашкăн Месопотамири Пефор хулинчи Валаама, Веор ывăлне, тара тытнă;

(5) анчах Çÿлхуçа, хăвăн Турру, Валаама итлес темен, унăн ылханне Çÿлхуçа Турру саншăн пиллĕхе çавăрнă, мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçа Турру сана юратать.

(6) Вĕсене хăвăн ĕмĕрÿ тăршшĕпех ĕмĕрне те тăнăçлă ырă пурăнăç ан сун.

(7) Идумея çыннине ан тирке: вăл санăн тăвану; Египет çыннине те ан тирке: эсĕ унăн çĕрĕнче ютран пынă çын пулса пурăннă;

(8) вĕсенĕн виççĕмĕш сыпăкра çуралас ывăлĕсем Çÿлхуçа халăхĕн йышне кĕме пултараççĕ.

(9) Хăвăн тăшманусене хирĕç çарпа тухсассăн, мĕнпур начарринчен сыхланса тăр.

(10) Çĕрле юхса тухнине пула кам та пулин тасамарланчĕ пулсассăн, унăн тапăртан тухмалла та каялла кĕмелле мар, пкаç пулсассăн унăн [хăйĕн ÿттирне] шывпа çуса тасатмалла, вара, хĕвел анса ларсассăн, вăл тапăра кĕме пултарать.

(12) Санăн тула тухмалли вырăну тапăр тулашĕнче пулмалла;

(13) кăралсăр пуçне сан çумăнта тата пĕчĕк кĕреçе пултăр; тапăр тулашĕнче ларас умĕн унпала [лакăм] алт та кайран [унпала] хăвăн каяшна витсе хур:

(14) Çÿлхуçа Турру сана çăлас тесе, тăшманусене [санăн аллуна] тытса парас тесе тапăру хушшинче çÿрет, çа вăнпа тапăру санăн таса пулмалла, Вăл сан патăнта ирсĕр япала курса санран ан сивĕнтĕр.

(15) Сан патна хăйĕн хуçинчен тарса пынă чурана хуçине ан пар;

(16) вăл сан патăнта пурăнтăр, сирĕн хушшăрта санăн килÿçуртунтан хăшне килĕштерсе суйласа илет, вăл çав вырăнта [пурăнтăр]; ăна ан хĕсĕрле.

(17) Израиль хĕрĕсенчен аскăн арăм тухмалла мар, Израиль ывăлĕсенчен аскăн ар тухмалла мар.

(18) Нимĕнле йĕркепе те хăвăн Çÿлхуçа Туррун çуртне аскăн арăм тÿлевне е йытă {аскăн арçын} хакне ан хыв, мĕншĕн тесессĕн ку та, лешĕ те санăн Çÿлхуçа Турру умĕнче йĕрĕнчĕк.

(19) Хăвăн тăванна усламла кĕмĕл те, çăкăр та, услам илме май пуррине нимĕн те ан пар;

(20) ют çĕр çыннине усламла пар, хăвăн тăванна усламла ан пар, çапла Çÿлхуçа Турру сана хăвăн аллуна илме каякан çĕр çинче ху тăвакан пур ĕçре те пиллесе тăтăр.

(21) Хăвăн Çÿлхуçа Турруна сăмах паратăн пулсассăн, ăна пĕр тăхтамасăр пурăнăçла, мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçа Турру ăна санран пурпĕрех шыраса илĕ, унсăрăн сан çинче çылăх пулĕ;

(22) эхер те эсĕ сăмах паман пулсассăн, сан çинче çылăх пулмĕ.

(23) Чĕлхÿçăварунтан мĕн тухнине, Çÿлхуçа Турруна хăвăн чĕлхÿçăварупа каласа ирĕккĕн парне кÿме сăмах панине çирĕп тытса тăр, ăна пурăнăçла.

(24) Çывăх çыннун иçĕм пахчине кĕрсессĕн, çырлине кăмăлу туличченех, тăраничченех çиме пултаратăн, анчах савăтна ан тултар.

(25) Çывăх çыннун тырă пуссине пырсассăн, пучахĕсене алă вĕççĕн тат, анчах тырри хушшине çурла ан чик.

24

(1) Кам та кам хĕр илсе унăн упăшки пулать, кайран арăмĕ çумĕнче мĕн те пулин йĕрĕнмелли тупнипе унран. сивĕнет пулсассăн, упăшкийĕ уйăрнине кăтартакан çыру çыртăр, çырăва арăмне алăран парса ăна килĕнчен кăларса ятăр,

(2) арăмĕ вара унăн килĕнчен тухса кайĕ те урăх çынна качча тухĕ,

(3) анчах çак юлашки упăшки те ăна, курайми пулса, уйăрнине кăтартакан çыру çырса килĕнчен кăларса ярсассăн е ăна качча илнĕ çав юлашки упăшки вилсе кайсассăн,

(4) унăн пĕрремĕш упăшки, ăна кăларса янăскер, çапла чыссăрланнă арăмне тепĕр хут арăм тума илеймест: ку вăл Çÿлхуçа [Турру] умĕнче йĕрĕнчĕк ĕç пулать, хăвна Çÿлхуçа Турру еткерлĕхе парас çĕре ан ирсĕрлет.

(5) Кам хальтерех авланнă, çавă вăрçа ан кайтăр, ун çине нимĕнле тивĕç те хумалла мар; пĕр çул хушши вăл хăйĕн килĕнче ирĕкре юлтăр, качча илнĕ арăмне савăнтарса пурăнтăр.

(6) Никамăн та алă арманĕн çиелти е тĕпри чулне салука илмелле мар, ун пек çын чуна салука илет.

(7) Кам та кам хăйĕн тăванĕсенчен, Израиль ывăлĕсенчен, хăшне те пулин вăрласа кайнипе, ăна чура туса сутса янипе лекет, çавăн пек вăрра вĕлерме тытса памалла; усал ĕçе хăвăр хушшăртан çапла пĕтерсе пыр.

(8) Асту, тилçе çыпçăнсассăн, хăвăра Левит священниксем вĕрентес пĕтĕм [саккуна] тĕрĕс тытса, тĕплĕ пурăнăçласа тăр; эпĕ вĕсене мĕн хушнине тĕплĕн пурăнăçласа тăрăр;

(9) хăвăр Египетран килнĕ чухне Çÿлхуçа Турру Мариама çул çинче мĕн тунине асăнта тытсах тăр.

(10) Çывăх çыннуна мĕн те пулин кивçен парсассăн, ун патне салук илме кайсассăн, килне ан кĕр, пурамра кĕтсе тăр, эсĕ кивçен панă çын вара хăйĕн салукне урама илсе тухса парĕ;

(12) эхер те вăл чухăн çын пулсассăн, эсĕ унăн салукне ху çывăрма выртиччен [хăвăн патăнта] тытса ан тăр;

(13) хĕвел анса ларнă чухне ăна салукне каялла тавăрса пар: вăл хăйĕн тумтирĕпе çывăрма вырттăр та сана ырă сунтăр — çакă санăн хăвăн Çÿлхуçа Турру умĕнче тунă тÿрĕ ĕç шутланать.

(14) Хăвăн тăванусенчен е ютран килсе сан çĕрÿнте, сан килÿçуртунта пурăнакансенчен тара кĕрĕшсе ĕçлекене — чухăн, кĕлмĕç çынна — ан кÿрентер;

(15) ăна ĕçĕшĕн хунă хака çав куннех, хĕвел анса ларичченех, тÿлесе тат, мĕншĕн тесессĕн вăл чухăн, чунĕ çавна кĕтет: унăн сана ÿпкелесе Çÿлхуçана тилмĕрсе йăлăнмалла ан пултăр, сан çинче çапла çылăх ан пултăр.

(16) Ашшĕсене ачисен айăпĕшĕн вĕлермелле мар, ачисене те ашшĕсен айăпĕшĕн вĕлермелле мар; кашнийĕ хăй тунă усал ĕçшĕн вилĕме тивĕçлĕ.

(17) Ютран килнĕ çынна, тăлăх ачана [тата тăлăх арăма] тĕрĕс мар сут ан ту, тăлăх арăмăн тумтирне салука ан ил;

(18) асăнта тыт: эсĕ ху та Египетра чура пулса пурăннă, сана унтан Çÿлхуçа [Турру] çăлса кăларнă, çавăнпа эпĕ сана çапла тума хушатăп та.

(19) Хирте тырă вырнă чухне ану çине кĕлте манса хăварсассăн, ăна илмешкĕн каялла ан таврăн: вăл ĕнтĕ ютран килнĕ çын валли, [кĕлмĕç валли,] тăлăх ачапа тăлăх арăм валли юлтăр, çавăншăн сана Çÿлхуçа Турру ху аллупа тăвакан пур ĕçÿнте те пиллĕх патăр.

(20) Çу йывăççисене силлесе çырлине пуçтарнă чухне ху хыççăн туратсене ан тĕрĕсле: мĕн юлни ютран килнĕ çын валли, тăлăх ачапа тăлăх арăм валли юлтăр. [Асăнта тыт: эсĕ ху та Египет çĕрĕнче чура пулса пурăннă, çавăнпа эпĕ сана çапла тума хушатăп та.]

(21) Хăвăн иçĕм пахчинче çырла татнă чухне ху хыççăн юлнине ан пуçтар: ютран килнĕ çын валли, тăлăх ачапа тăлăх арăм валли юлтăр;

(22) асăнта тыт: эсĕ Египет çĕрĕнче чура пулса пурăннă, çавăнпа эпĕ сана çапла тума хушатăп та.

25

(1) Çынсем хушшинче тавăç тухсассăн, вĕсене сута илсе пырса сут туччăр, тÿррине тÿрре кăларччăр, айăплине айăпа хăварччăр;

(2) айăплине хĕнемелле пулсассăн, тÿре ăна айăпне кура миçе хутчен çапнине шутласа тăма хăй умĕнче вырттарса хĕнеме хуштăр; Зăна хĕрĕх хутчен çапма юрать, унтан ытла мар: нумай хĕненипе тăвану сан куçу умĕнче сăнсăрланса ан пĕттĕр.

(4) Авăн аштарнă чухне вăкăр çăварне ан хупла.

(5) Пĕрле пурăнакан пĕртăвансенчен пĕри ывăл курмасăр вилет пулсассăн, унăн арăмĕн урăх çĕре ют çынна качча тухмалла мар, ывăлсемĕ ун патне кĕрсе ăна арăм тума илтĕр, унпа пурăнма тытăнтăр,—

(6) арăмĕ малтан çуратакан ывăл ача вара ывăлсемĕн вилнĕ пиччĕшĕн ачи шутланмалла, çапла унăн, вилнĕ тăванĕн, ячĕ Израиль хушшинчен çухалмалла ан пултăр.

(7) Ывăлсемĕ инкĕшне качча илесшĕн мар пулсассăн, çав арăм хапха патне аслă çынсем умне тухĕ те: «манăн ывăлсемĕм хăй пиччĕшĕн ятне Израиль хушшинче сыхласа хăварма килĕшмест, мана качча илесшĕн мар» тейĕ;

(8) ун пек чухне çав хуланăн аслă çыннисем ăна чĕнсе илсе ÿкĕтлеме тивĕçлĕ, анчах та лешĕ ура çине тăрса: «ман ăна качча илес килмест» теет пулсассăн,

(9) инкĕшĕ аслă çынсенĕн куçĕ умĕнче ун патне пытăр та ун уринчен аттине хывса илтĕр, унтан питĕнчен сурса çапла калатăр: «хăй тăванĕн йăхне сыхласа хăварма тăрăшман çынна [Израиль хушшинче] çапла тăваççĕ» тетĕр;

(10) вара Израильре ăна «çара ураллин килĕ» тесе ят парĕç. пАрçынсем пĕрпĕринпе çапăçнă чухне [вĕсенчен] пĕрин арăмĕ упăшкине çăлас тесе пырсассăн, аллине тăсса, упăшкине хĕнекене намăс вырăнĕнчен ярса илсессĕн,

(12) унăн аллине касса тат — куçу [ăна] хĕрхенсе ан тăтăр.

(13) Санăн хутаçунта икĕ тĕрлĕ — ытларах тата сахалтарах — кăтартакан кире пуканĕсем пулмалла мар;

(14) санăн килÿнте икĕ тĕрлĕ — ытларах тата сахалтарах — кăтартакан Ефа пулмалла мар;

(15) санăн кире пуканĕ йăнăшсăр, тĕрĕс пулмалла, санăн Ефа та йăнăшсăр, тĕрĕс пулмалла, çапла ĕнтĕ Çÿлхуçа Турру хăвна [еткерлĕхе] парас çĕрÿ çинче кунçулу санăн вăрăм пултăр;

(16) санăн Çÿлхуçа Турру умĕнче тÿрĕ мар ĕç тăвакан кирек кам та ирсĕр.

(17) Хăвăр Египет çĕрĕнчен килнĕ чухне Амалик хăвна мĕн кăтартнине асăнта тыт:

(18) вĕсем сана çул çинче мĕнле кĕтсе илнине, эсĕ ывăнсаĕшенсе çитсессĕн, халтан кайнисене пурне те сан хыçăнта Турăран хăрамасăр пĕтерсе тăкнине ан ман;

(19) çавăнпа ĕнтĕ Çÿлхуçа Турру хăвăн аллуна еткерлĕхе паракан çĕр çинче пĕтĕм таврари пур тăшманусенчен те хăтарса сана тăнăçлăх кÿрсессĕн, Амалик ятне çĕр çинчен пĕтер; çакна ан ман.

26

(1) Эсĕ Çÿлхуçа Турру хăвна еткерлĕхе паракан çĕр çине пырса кĕрсессĕн, ăна хăвăн аллуна илсессĕн, унта пурăнма вырăнаçсассăн,

(2) хăвăн Çÿлхуçа Турру панă çĕрÿ çинчен чи малтан пуçтарнă пур тĕрлĕ çимĕçе илсе пĕрнене тултар та Çÿлхуçа Турру Хăйĕн ятне пуççапма суйласа илнĕ вырăна кай;

(3) çав вăхăтри священник патне пыр та ăна кала: эпĕ паян санăн Çÿлхуçа Турру умĕнче чунăма уçса каласа паратăп: эпĕ Çÿлхуçа пирĕн аттемĕрсене тупа туса пире пама пулнă çĕре çитсе кĕтĕм, те.

(4) Священник пĕрнене санăн аллунтан илĕ те Çÿлхуçа Туррун парне вырăнĕ умне лартĕ.

(5) Эсĕ вара Çÿлхуçа Турру умĕнче çапла кала: манăн аттем çул çÿрекен Арам çынни пулнă, Египета кайса, пысăках мар ушкăн çынпа унта пурăнма вырăнаçнă, çавăнта унран аслă, вăйлă, йышлă халăх пулса кайнă, те;

(6) анчах Египет çыннисем пире хĕнинкек кăтартнă, пи ре хĕсĕрленĕ, йывăр ĕçпе тертлентернĕ;

(7) вара эпир аттемĕрсен Çÿлхуçа Туррине тилмĕрсе йăлăнма тытăннă, Çÿлхуçа эпир йĕрсе йăлăннине илтнĕ, пирĕн асапăмăра, пирĕн йывăр ĕçĕмĕре, пире мĕнле пусмăрланине курнă;

(8) вара Çÿлхуçа пире Египет çĕрĕнчен [Хăйĕн аслă тĕреклĕхĕпе тата] хăватлă аллипе, пысăк вăйĕпе, сехĕрлентерекен хăрушлăхсем ярса, паллăсем кăтартса, кĕтретсем туса [Хăй] илсе тухнă,

(9) çапла пире çак вырăна илсе çитерчĕ, пире çак çĕре — сĕтпе пыл юхса выртакан çĕре — пачĕ;

(10) акă ĕнтĕ эпĕ, эй Турăçăм, Эсĕ мана панă çĕрĕмĕн, [сĕтпе пыл юхса выртакан çĕрĕн,] чи малтан ĕлкĕрнĕ çимĕçĕсене илсе килтĕм, тесе кала. Вара çавна пĕтĕмпе хăвăн Çÿлхуçа Турру умне ларт, хăвăн Çÿлхуçа Турруна пуççап, иÇÿлхуçа Турру хăвна, хăвăн килне панă пĕтĕм ырăлăхшăн савăн, ху та, Левит та, ху патна ютран килнĕ çын та — пурте пĕрле савăнăр.

(12) Виççĕмĕш çулхине, вуннăмĕш пайсен çулĕнче, эсĕ, хăвăн [çĕрÿ] ÿстернĕ пур çимĕçĕн вуннăмĕш пайне уйăрса илсе, ăна хăвăн килÿçуртунта çиччĕр, тăранччăр тесе Левита, ютран килнĕ çынна, тăлăх ачапа тăлăх арăма парсассăн,

(13) хăвăн Çÿлхуçа Турру умĕнче кала: эй Турă, Эсĕ мана мĕн хушнисене, мĕн ÿкĕтлесе каланисене пурне те пурăнăçласа, эпĕ [хамăн] килĕмрен сăваплине уйăрса илтĕм, ăна Левита, ютран килнĕ çынна, тăлăх ачана тата тăлăх арăма патăм: Санăн ÿкĕтÿсенчен иртмерĕм, вĕсене манмарăм;

(14) эпĕ ăна хуйхăллăсуйхăллă чухне тутанман, ăна эпĕ хам таса мар чухне те тытман, унран илсе, вилнисене асăнмашкăн та паман; эпĕ хамăн Çÿлхуçа Туррăм сăмахне итлесе тăтăм, Эсĕ мана мĕн ÿкĕтлесе каланине пĕтĕмпех пурăнăçларăм;

(15) Хăвăн сăваплă çуртунтан, тÿперен, пăхсамччĕ, Хăвăн халăхна, Израиле, пиллесемччĕ, пире Ху панă çĕре пиллесемччĕ,— Эсĕ ăна, сĕтпе пыл юхса выртакан çĕре, аттемĕрсене [пире пама пулса] мĕнле тупа тунă, çапла патăн, тесе кала.

(16) Паянхи кун хăвăн Çÿлхуçа Турру сана çак [пĕтĕм] йĕркесемпе саккунсене туса тăма хушать: вĕсене пĕтĕм чунунтан, пĕтĕм чĕрÿнтен тытса туса тăр.

(17) Эсĕ халĕ Çÿлхуçана Вăл хăвăн Турру пулĕ тесе каларăн, Унăн çулĕпе çÿрĕп, Вăл хунă йĕркесене, Унăн ÿкĕчĕсене, Унăн саккунĕсене тытса тăрăп, Унăн сăмахне итлесе пурăнăп терĕн;

(18) халĕ сана Çÿлхуçа та сăмах пачĕ: Унăн пĕтĕм ÿкĕтне тытсатуса пурăнсассăн, эсĕ, Хăй сана каланă пек, Унăн тивĕçлĕ халăхĕ пулăн,

(19) Хăй каланă пек, Вăл сана Хăй пултарнă пур халăхран та мала кăларĕ, пуринчен те хисеплĕрех, мухтавлăрах, чаплăрах тăвĕ, эсĕ хăвăн Çÿлхуçа Туррун сăваплă халăхĕ пулăн.

27

(1) Моисей тата Израиль [ывăлĕсен] аслă çыннисем халăха çапла ÿкĕтлесе каланă: халĕ сире мĕн ÿкĕтлесе каланине, пĕтĕм ÿкĕте, пурăнăçласа тăрăр, тенĕ.

(2) Иордан урлă каçса хăвăн Çÿлхуçа Турру паракан çĕре çитсессĕн, пысăк чулсем лартса хур та вĕсене акшарпа шăлса тух;

(3) Çÿлхуçа Турру хăвна паракан çĕре — аçусенĕн Çÿлхуçа Турри сана хăвна каланă пек, сĕтпе пыл юхса выртакан çĕре — кĕмешкĕн [Иордан урлă] каçсассăн, эсĕ çав [чулсем] çине çак саккунăн пĕтĕм сăмахне çырса хур.

(4) Иордан урлă каçсассăн, эпĕ сире паян хушнă пек, çав чулсене Гевал тăвĕ çине лартăр та вĕсене акшарпа шăлса тухăр;

(5) çавăнта хăвăн Çÿлхуçа Турруна парне кÿрсе тăмашкăн чулран — чулĕсене тимĕр тивертмесĕр — парне вырăнĕ туса ларт;

(6) хăвăн Çÿлхуçа Туррун парне вырăнне чутламан пĕр пĕтĕм чул катрамĕсенчен ту, ун çинче эсĕ хăвăн Çÿлхуçа Турруна парнесем кÿр, пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмелли парне,

(7) канăçлăх парнисем кÿр, унта çи, [тăраничченех çи,] хăвăн Çÿлхуçа Турру умĕнче савăн;

(8) [çав] чулсем çине çак саккунăн пĕтĕм сăмахне питĕ уçăмлă палăрса тăмалла çырса хур, тенĕ.

(9) Унтан Моисейпе Левит священниксем пĕтĕм Израиле çапла тесе каланă: эй Израиль, тăнласа тăр, итле: çакă кун эсĕ хăвăн Çÿлхуçа Туррун халăхĕ пулса тăтăн;

(10) эппин, Çÿлхуçа Туррун сăмахне итле, Унăн ÿкĕчĕсемпе Вăл хунă йĕркесене — паян эпĕ сире пĕлтерессине — [пурне те] пурăнăçласа тăр, тенĕ. иВара çав кун Моисей халăха çапла каланă

(12) Иордан урлă каçсассăн, халăха пиллемешкĕн çак йăхсем — Симеон, Левий, Иуда, Иссахар, Иосиф тата Вениамин йăхĕсем — Гаризим тăвĕ çине тăмалла;

(13) çак йăхсем вара — Рувим, Гад, Асир, Завулон, Дан тата Неффалим йăхĕсем — ылханса каламашкăн Гевал тăвĕ çине тăмалла.

(14) Левитсем пĕтĕм Израиль халăхне каласа тăрĕç, хытă сасăпа çапла кăшкăрса калĕç:

(15) кам та кам кассачутласа е шăратса йĕрĕх тăвать, çавна — Çÿлхуçа умĕнчи йĕрĕнчĕке, ÿнерçĕ алли ăсталанăскере — кам та кам вăрттăн вырăна лартать, çавă ылханлă! тейĕç. Вара пĕтĕм халăх кăшкăрса: аминь, тейĕ.

(16) Хăйĕн ашшĕне е амăшне усал сăмах калакан — ылханлă! Вара пĕтĕм халăх: аминь, тейĕ.

(17) Çывăх çыннин хир чиккине пăсакан — ылханлă! Вара пĕтĕм халăх: аминь, тейĕ.

(18) Суккăр çынна тĕрĕс мар çулпа яракан — ылханлă! Вара пĕтĕм халăх: аминь, тейĕ.

(19) Ютран килнĕ çынна, тăлăх ачапа тăлăх арăма йăнăш сут тăвакан — ылханлă! Вара пĕтĕм халăх: аминь, тейĕ.

(20) Хăй ашшĕн арăмĕпе выртакан — ылханлă, мĕншĕн тесессĕн вăл ашшĕ тумтирĕн аркине уçнă! Вара пĕтĕм халăх: аминь, тейĕ.

(21) Мĕнле те пулин выльăхпа выртакан — ылханлă! Вара пĕтĕм халăх: аминь, тейĕ.

(22) Хăйĕн аппăшĕпе, йăмăкĕпе — ашшĕн хĕрĕпе е амăшĕн хĕрĕпе — выртакан — ылханлă! Вара пĕтĕм халăх: аминь, тейĕ.

(23) Хăйĕн хунямăшĕпе выртакан — ылханлă! Вара пĕтĕм халăх: аминь, тейĕ. [Хăй арăмĕн аппăшĕпе, йăмăкĕпе выртакан — ылханлă! Вара пĕтĕм халăх: аминь, тейĕ.]

(24) Хăйĕн çывăх çыннине вăрттăн вĕлерекен — ылханлă! Вара пĕтĕм халăх: аминь, тейĕ.

(25) Çынна вĕлерсе айăпсăр юн тăкасшăн сĕрев илекен — ылханлă! Вара пĕтĕм халăх: аминь, тейĕ.

(26) Çак саккунăн пĕр сăмахне те пулин пурăнăçламан çын, саккун хушнă тăрăх пурăнман çын [кирек кам та] — ылханлă! Вара пĕтĕм халăх: аминь, тейĕ.

28

(1) Эсĕ [Иордан леш енне хăвăра Çÿлхуçа Туррăр паракан çĕр çине] каçса хăвăн Çÿлхуçа Туррун сăмахне итлесе пурăнсассăн, эпĕ паян сана ÿкĕтлесе каланине — Унăн пĕтĕм ÿкĕтне — тĕрĕс те тĕплĕн туса тăрсассăн, Çÿлхуçа Турру сана çĕр çинчи пур халăхран та мала кăларĕ;

(2) Çÿлхуçанăн, хăвăн Туррун, сăмахне итлесе пурăнсассăн, сана Унăн çакă пур пилĕ те çитĕ, сан тĕлĕшрен пур пилĕ те вырăна килĕ.

(3) Эсĕ хулара та пиллĕхлĕ, хирте те пиллĕхлĕ.

(4) Санран çурални те пиллĕхлĕ, санăн çĕрÿн çимĕçĕ те, выльăхучĕрлĕхÿн хунавĕ те, вăкăрусен хунавĕ те, сурăхусен хунавĕ те пиллĕхлĕ.

(5) Санăн кĕлетÿсем те, санăн пÿлмÿсем те пиллĕхлĕ.

(6) Кĕнĕ чухне те пиллĕхлĕ эсĕ, тухнă чухне те пиллĕхлĕ.

(7) Сана тапăнакан тăшманусене Çÿлхуçа хăвăн умăнта çĕмĕрсе тăкĕ; сана хирĕç вĕсем пĕр çулпа çĕкленсе тухĕç, тарасса вара санран çичĕ çулпа тарса кайĕç.

(8) Çÿлхуçа санăн кĕлетÿсем çине пиллĕх ярĕ, санăн аллун пур ĕçне те пиллĕх парса тăрĕ; Çÿлхуçа Турру сана Хăй парас çĕр çинче пиллĕхлĕ тăвĕ.

(9) Эсĕ Çÿлхуçа Туррун ÿкĕчĕсене уяса пурăнсассăн, Унăн çулĕпе çÿресессĕн, Вăл сана, хăвна [тата хăвăн аçусене] тупа тунă пек, Хăйĕн сăваплă халăхĕ тăвĕ;

(10) вара çĕр çинчи пур халăхсем те Çÿлхуçа [Турру] сана уйăрса илнине курĕç те санран хăраса кайĕç. пÇÿлхуçа аçăрсене тупа туса сана памашкăн пулнă çĕр çинче Çÿлхуçа [Турру] сана пур тĕрлĕ ырăлăха та ытлăнçитлĕн парĕ: хăв та хунаса кайăн, выльăхучĕрлĕхÿ те ĕрчевлĕ пулĕ, çĕр çимĕçĕ те тулăхлă пулĕ.

(12) Çÿлхуçа ырă пуянлăхĕн çÿпçине — тÿпене — уçĕ те санăн çĕрÿ çине вăхăтра çумăр çутарса тăрĕ, санăн аллу мĕн тунине пурне те пиллĕх парса тăрĕ: эсĕ нумай халăха кивçен парса тăрăн, ху кивçене кĕмĕн, [нумай халăха хăвăн аллунта тытса тăрăн, вĕсем сана хăйсен аллинче тытса тăраймĕç].

(13-14) Эпĕ паян сана мĕн упрама, мĕн тума ÿкĕтлесе каланине — Çÿлхуçа Туррун ÿкĕчĕсене — пăхăнса пурăнсассăн, эпĕ паян сире ÿкĕтлесе каланă сăмахсенчен пĕринчен те сылтăмалла та, сулахаялла та пăрăнмасассăн, урăх турăсем хыççăн кайса вĕсене пуççапса тăмасассăн, Çÿлхуçа [Турру] сана хÿрене хăвармĕ, эсĕ пуçĕнче пырăн, эсĕ çÿлте çеç пулăн, аяла юлмăн.

(15) Хăвăн Çÿлхуçа Туррун сăмахне итлемесессĕн, эпĕ паян хăвна ÿкĕтлесе каланине — Унăн пĕтĕм ÿкĕтне, Унăн пĕтĕм йĕркине — туса тăма тăрăшмастăн пулсассăн, сана çак пĕтĕм ылхан çитĕ, ылхан айне пулăн.

(16) Эсĕ хулара та ылханлă [пулăн], хирте те ылханлă [пулăн].

(17) Санăн кĕлетÿсем те, санăн пÿлмÿсем те ылханлă [пулĕç].

(18) Санран çурални те, санăн çĕрÿн çимĕçĕ те, вăкăрусен хунавĕ те, сурăхусен хунавĕ те ылханлă [пулĕç].

(19) Кĕнĕ чухне те ылханлă, тухнă чухне те ылханлă [пулăн].

(20) Кирек мĕнле ĕçе пуçăнсассăн та санăн аллусен ĕçĕнче Çÿлхуçа сан çине хăвна пĕтерсе çитеричченех ылхан, сехĕрленÿ, инкек ярса тăрĕ — вара эсĕ хăвăн усал ĕçÿсемшĕн, Мана пăрахнăшăн часах пĕтсе ларăн.

(21) Çÿлхуçа сан çине мур чирĕ ярĕ те сана халĕ хăвăн аллуна илме каякан çĕр çинчен пĕтерсе пăрахичченех çавăнпа хăшкăлтарĕ.

(22) Çÿлхуçа сана хăрăнтарса çитернипе, сивчирпе, тар чирĕпе, шыçă чирĕпе, типпе хăварса, çунтаракан çил тата хура тутăх ярса тертлентерĕ, вĕсем санран ху пĕтсе çухаличчен те хăпмĕç.

(23) Пуçу тĕлĕнчи пĕлĕтсем пăхăр пулса тăрĕç, уру айĕнчи çĕр тимĕр пулса тăрĕ;

(24) çумăр вырăнне Çÿлхуçа санăн çĕрÿ çине тусан ярĕ, [хăвна пĕтерсе пăрахичченех,] хăвна тĕппипе пĕтеричченех сан çине тÿперен тусантăпра тăкăнĕ те тăкăнĕ.

(25) Пĕтермешкĕн Çÿлхуçа сана тăшманусен аллине парĕ; вĕсене хирĕç эсĕ пĕр çулпа тухăн, тарасса вара вĕсенчен çичĕ çулпа тарса кайăн; çĕр çинчи пур патшалăх тăрăх сапаланса пĕтĕн.

(26) Санăн виллÿсем вĕçен кайăксемпе тискер кайăксемшĕн çимĕç пулĕç, вĕсене хăваласа яракан та пулмĕ.

(27) Çÿлхуçа сана Египет тилçипе, ÿттир шыççипе, кĕсенпе, кĕçĕпе чирлеттерсе ярĕ, эсĕ вĕсенчен сывалса тÿрленеймĕн;

(28) сана Çÿлхуçа ухмаха ертĕ, суккăр тăвĕ, чĕрÿне тапайми тăвĕ.

(29) Вара эсĕ, суккăр çын тĕттĕмре хыпашласа çÿренĕ евĕр, кăнтăр çутинчех алă сĕмĕпе çÿрĕн, çулуйĕрÿнте те ăнăçу кураймăн, кирек хăш кун та сана хĕссе пырĕç, кÿрентерĕç, сана никам та хÿтĕлемĕ.

(30) Арăм илме хĕр çураçăн та — унпа урăххи çывăрĕ; çурт лартăн та — унта пурăнаймăн; иçĕм пахчи лартса ÿстерĕн те — унпа усă кураймăн.

(31) Санăн вăкăрна хăвăн куçу умĕнчех тытса пусĕç те, эсĕ ун ашне çисе те кураймăн; ашакна çавăтса кайĕç те каялла тавăрса памĕç; сурăхусене тăшманусен аллине хăваласа кайса парĕç, никам та хÿтĕлеес çук сана.

(32) Санăн ывăлусене, хĕрÿсене урăх халăха тытса парĕç; куçу курса тăрĕ те — вĕсемшĕн хуйхăрнипе кунсерен сÿнсесÿнсе пырĕ, аллусенче те хал юлмĕ.

(33) Санăн çĕрÿн çимĕçне, мĕнпур ĕçÿн ырăлăхне ху пĕлмен халăх çисе тăрĕ; ху вара ĕмĕрÿ тăршшĕпех хĕсĕрленине, асаплантарнине çеç тÿссе пурăнăн.

(34) Эсĕ вара мĕнмĕн курса тăнине пула ухмаха тухăн.

(35) Çÿлхуçа сана ура тупанĕнчен пуçласа [пуç] тÿпи таранах, чĕркуççисене, ура тунисене хăрушă тилçе ертсе хĕне ярĕ, эсĕ унран сывалаймăн.

(36) Çÿлхуçа сана хăвна та, эсĕ лартнă патшуна та эсĕ ху та, санăн аçусем те пĕлмен халăх патне кайса ярĕ, эсĕ вара унта урăх турăсене — чул турăсене, йывăç турăсене — пуççапса пурăнăн;

(37) Çÿлхуçа [Турă] хăвна кайса яракан пур халăх патĕнче те эсĕ сехре хăппи, тĕнче кулли, çын мăшкăлĕ пулăн.

(38) Хире вăрлăхна нумай илсе тухăн та — сахал пуçтарса кĕртĕн, мĕншĕн тесессĕн ăна хĕрлĕ шăрчăк çисе ярĕ.

(39) Иçĕм пахчисем лартса ÿстерĕн, унта ĕçлесе тăрăн, анчах эрехне ĕçсе кураймăн, [вĕсен] çырлине те пуçтараймăн, мĕншĕн тесессĕн хурт çисе ярĕ.

(40) Çу йывăçĕ санăн пур çĕрÿ çинче те пулĕ, анчах пуçна çу сĕрсе кураймăн, мĕншĕн тесессĕн çырли тăкăнса пĕтĕ.

(41) Ывăлсем, хĕрсем çуралĕç санăн, анчах эсĕ вĕсемсĕр тăрса юлăн, вĕсене тыткăна илсе кайĕç.

(42) Санăн пĕтĕм йывăçна, çĕрÿн пĕтĕм çимĕçне хура тутăх пĕтерĕ.

(43) Ютран килсе санăн хутлăхунта пурăнакан çын санран çÿлерех те çÿлерех çĕкленĕ, эсĕ вара аяларах та аяларах анса пырăн;

(44) вăл сана кивçен парса тăрĕ, эсĕ ăна кивçен параймăн; вăл пуçĕ пулĕ, эсĕ вара хÿрере пулăн.

(45) Хăвăн Çÿлхуçа Туррун сăмахне итлеменшĕн, сана Хăй ÿкĕтлесе каланине — Унăн ÿкĕчĕсене, Вăл хунă йĕркесене — тытса тăманшăн çак пĕтĕм ылхан сан çине пулĕ, хăвна пĕтерсе пăрахичченех вĕсем санран хăпмĕç, сана çитĕç:

(46) ку ĕитĕ сан çинчи, санăн йăху çинчи ĕмĕрлĕх паллă пулĕ, ыттисене астутараканни пулĕ.

(47) Тулăхлă пурăннă чухне хăвăн Çÿлхуçа Турруна пĕтĕм чунчĕререн савăнса, хавасланса ĕçлесе тăма пĕлмерĕн,

(48) çавăншăн Çÿлхуçа [Турру] сан çине тăшман ярĕ, эсĕ ăна ĕçмесĕр, çимесĕр, çарамас тăрса юлса, пĕр нимĕнсĕр юлса ĕçлесе тăрăн; вăл санăн мăйна тимĕр сÿсмен тăхăнтартĕ, çапла сана асаплантарсах çитерĕ.

(49) Çÿлхуçа сан çине питĕ инçетрен, тĕнче кĕтессинченех, халăх ярĕ: çав халăх ăмăрткайăк пек вăйкăнса вĕçсе килĕ, эсĕ унăн чĕлхине те ăнкараймăн,

(50) ватта хисеплемен, çамрăка хĕрхенмен намăссăр халăх пулĕ вăл;

(51) вăл сана мĕн çука хăваричченех выльăхучĕрлĕхÿн хунавне тата хăвăн çĕрÿ кÿрекен çимĕçе çисе пурăнĕ, сан валли çăкăр та, эрех те, йывăç çăвĕ те, вăкăрусен хунавне те, сурăхусен хунавне те хăвармĕ, хăвна мĕн пĕтеричченех çапла тăвĕ;

(52) санăн пĕтĕм çĕрÿ çинчи ху шанса тăракан çÿллĕ те тĕреклĕ хÿмÿсене ишсе пĕтеричченех вăл сана хăвăн пĕтĕм килÿçуртунта хĕссе пурăнĕ; çапла хăвна Çÿлхуçа Турру панă пĕтĕм çĕрÿ çинче, пĕтĕм килÿçуртунта хĕссе пурăнĕ.

(53) Вара хăвна тăшману хупăрласа илсессĕн, тăшману хĕссехĕсĕрлесе çитерсессĕн, хăвăн варăнтан çуралнине — Çÿлхуçа Турру панă ывăлусемпе хĕрÿсен ÿтне — çиме тытăнăн.

(54) Сирĕн хушшăрта рехет курса ĕлккен пурăнăçпа пурăннă ар хăйĕн тăванĕ çине, хăйпе хĕве хупăннă арăмĕ çине, хăйĕн чĕрĕ юлнă ачисем çине пĕр шелсĕр, хаяр куçпа пăхма пуçлĕ,

(55) вĕсенчен нихăшне те вăл хăй çиес ачисен ÿтне памĕ, мĕншĕн тесессĕн тăшману хупăрласа илсессĕн, пĕтĕм килĕрçуртăрта тăшман хĕссехĕсĕрлесе тăрсассăн, унăн пĕр нимĕн те юлмĕ.

(56) Санăн хутлăхунта киленсе, рехет курса ĕлккен пурăнăçпа пурăннă [арăм], черченленсе кайнипе çĕр çине урине те пусса курман скер, хăйпе хĕве хупăннă упăшки çине, хăйĕн ывăлĕпе хĕрĕ çине пĕр шелсĕр, хаяр куçпа пăхма пуçлĕ,

(57) вĕсене вăл пĕççи хушшинчен тухакан ача кĕпине те, хăй çуратакан ачисене те памĕ, мĕншĕн тесессĕн пĕтĕм килĕрçуртăра тăшман хĕссехĕсĕрлесе тăнă чухне, тăшман хупăрласа илсессĕн, пĕр нимĕн те çуккипе, вĕсене вăл хăй вăрттăн çисе тăрĕ.

(58) Çак кĕнекере çырнă саккун мĕн хушнине пурăнăçласа тăма тăрăшмастăн пулсассăн, хăвăн Çÿлхуçа Туррун çакă мухтавлă та хăрушă ятĕнчен хăраса тăмастăн пулсассăн,

(59) Çÿлхуçа сана хăвна та, санăн тăхăмна та халиччен пулман шăтанюханпа аптăратса ÿкерĕ, иртсе кайми хăрушă шăтанюханпа тата иртсе кайми усал чирчĕрпе чирлеттерсе хĕне ярĕ;

(60) сана Египет чирĕсене, хăвна хăратса тăнă пĕтĕм [усал] чире, ертĕ, вĕсем вара санран хăпа пĕлмĕç;

(61) хăвна тĕппипе пĕтерсе тăкичченех Çÿлхуçа сан çине çак саккун кĕнекинче çырса кăтартман пĕтĕм чире [тата çырса кăтартнă пĕтĕм чире] ярса тăрĕ;

(62) эсир тÿпери çăлтăрсем пекех йышлăччĕ, анчах хăвăн Çÿлхуçа Туррун сăмахне итлеменнипе эсир сахаллăн тăрса юлатăр.

(63) Çÿлхуçа сире ырă туса, сире ĕрчетсе пырса епле савăннăччĕ, сире путлантарсапĕтерсе пырса та Вăл çаплах савăнĕ, сана хăв еткерлĕхе илме каякан çĕр çинчен те кăларса сирпĕтĕç.

(64) Çÿлхуçа [Турру] сана пур тĕрлĕ халăх хушшине, çĕрĕн пĕр хĕрринчен тепĕр хĕррине çити, сапаласа ярĕ, унта вара эсĕ ху та, хăвăн аçусем те пĕлмен турăсене, йывăçсемпе чулсене, пуççапма тытăнăн.

(65) Анчах çав халăхсем хушшинче те канăçлăх тупаймăн, уруна кантарса илме те вырăн пулмĕ: Турă çапла тунăран эсĕ унта шиклĕ чĕрепе чĕтресе пурăнăн, куçу типиччен макăрăн, чуну сурса ыратĕ.

(66) Пурăнăçу çÿçÿ вĕçĕнче çакăнса тăрĕ, кунĕнçĕрĕн чĕтресе çÿрĕн, хăвăн пурăнăçна ху шанми пулăн;

(67) чĕрÿ тухса ÿкесле сикнĕрен, çапла чĕтресе пурăннăран, хăвăн куçупа ху мĕн курса тăнăран ирхине эсĕ: «ах, каç пулинччĕ!» тейĕн, каçхине вара: «ах, хăвăртрах тул çутăлинччĕ!» тейĕн;

(68) вара Çÿлхуçа сана, карапсем çине лартса, эпĕ хăвна: «эсĕ ăна урăх кураймăн» тенĕ çулпа каялла Египет çĕршывне тавăрĕ; унта сире арçын чурасем, хĕрарăм чурасем тума хăвăр тăшманăрсене сутасшăн пулĕç, анчах туянаканĕ тупăнмĕ.

29

(1) Çÿлхуçа Израиль ывăлĕсемпе Хорив тăвĕ çинче хывнă халалсăр пуçне тата Моисее вĕсемпе Моав çĕрĕнче çакăн пек халал хывма хушнă.

(2) Моисей Израиль [ывăлĕсене] пĕтĕмпех пухнă та вĕсене каланă: эсир Çÿлхуçа Египет çĕрĕнче сирĕн куçăр умĕнче фараона, унăн чурисене, унăн пĕтĕм çĕрне мĕн тунине пĕтĕмпех куртăр; Зсанăн куçусем хăрушă асапсем янине, аслă паллăсемпе кĕтретсем кăтартнине [тата тĕреклĕ алăпа хăватлă вăя] курса тăчĕç;

(4) анчах паянхи кунччен сире Çÿлхуçа [Турă] ăнланмашкăн — чĕре, курмашкăн — куç, илтмешкĕн хăлха паманччĕха.

(5) – (6) Эпĕ сирĕн Çÿлхуçа Туррăр иккенне пĕлтермешкĕн сире хĕрĕх çул пушхир тăрăх ертсе çÿрерĕм, сирĕн çийĕрти тумтирĕр те кивелмерĕ, санăн урунти ура сыррийĕ те çĕтĕлмерĕ; эсир çăкăр та çимерĕр, эрехпе çиккер те ĕçмерĕр.

(7) Эсир çак вырăна çитсессĕн, пире хирĕç çапăçмашкăн Есевон патши Сигон тата Васан патши Ог тухрĕç, эпир вĕсене çапса салатрăмăр;

(8) вĕсен çĕрне туртса илтĕмĕр те ăна Рувим йăхĕпе Гад йăхне тата Манассиян çур йăхне еткерлĕхе патăмăр.

(9) Çак халал сăмахĕсене [пурне те] тытса тăрăр, вĕсене пурăнăçласа пырăр, вара эсир тăвас кирек мĕнле ĕç те ăнса пырĕ.

(10) Паян эсир пурсăр та — йăхăрсен пуçлăхĕсем, сирĕн аслă çыннăрсем, [сирĕн тÿрĕрсем,] халăха пăхса тăракансем, пĕтĕм Израиль çынни, псирĕн ачăрсем, арă мăрсем, санăн тапăрна ютран килнĕ çынсем, вутă касса тăракантан пуçласа шыв кÿрсе тăракан таранах — хăвăрăн Çÿлхуçа Туррăр умĕнче тăратăр:

(12) Çÿлхуçа Турру паян санпа килĕшÿ тăвать, эсĕ тупа туса хăвăн Çÿлхуçа Туррупа халал хыватăн,

(13) Вăл сана паян Хăйĕн халăхĕ тăвать, Хăй вара — сана каланă пек, санăн аçусене Авраама, Исаака тата Иакова Хăй тупа туса каланă пек — санăн Турру пулĕ.

(14) Çак халала, çак тупа туса хывакан килĕшĕве эпĕ пĕр сирĕнпе анчах мар,

(15) паян çакăнта пирĕнпе пĕрле хамăр Çÿлхуçа Туррăмăр умĕнче тăракансемпе те, паян çакăнта хамăрпа пĕрле çуккисемпе те тăватăп.

(16) Мĕншĕн тесессĕн эсир Египет çĕрĕнче хамăр епле пурăннине, хăвăр иртсе килнĕ халăхсем хушшипе хамăр мĕнле тухнине пĕлетĕр,

(17) эсир вĕсен ирсĕрлĕхĕсене, вĕсен туррисене — вĕсен йывăç, чул, кĕмĕл тата ылтăн йĕрĕхĕсене — курнă.

(18) Халĕ ĕнтĕ сирĕн хушшăрта чĕрипе хамăр Çÿлхуçа Туррăмăртан уйăрăлса çав халăхсен туррисене пуççапма çÿрекен арçын е хĕрарăм, ăру е йăх ан пултăр; сирĕн хушшăрта наркăмăшпа эрĕм çитĕнтерекен тымар та,

(19) çакă ылханăн сăмахĕсене илтсессĕн, хăй ăшĕнче мухтанса: «эпĕ хамăн чĕрем еккипе çÿресе те телейлĕ пулăпха» тесе калакан çын та ан пултăр; апла тутти выççипе пĕрле пĕтĕ;

(20) Çÿлхуçа ун пек çынна каçармасть, ун пек çын çине Çÿлхуçа çиллипе Çÿлхуçа хаярлăхĕ самантрах хыпса илсе ÿкĕ, ăна вара çак [саккун] кĕнекинче çырса хунă [çак халалăн] пĕтĕм ылханĕ çитĕ, Çÿлхуçа унăн ятне те çĕр çийĕнчен пĕтерĕ;

(21) Çÿлхуçа вара ăна, çак саккун кĕнекине çырса хунă халалăн пĕтĕм ылханĕпе шайлашуллăн, пур Израиль йăхĕсен хушшинчен пĕтерме уйăрса илĕ.

(22) Çак çĕр мĕнле пĕтсе ларнине, Çÿлхуçа ăна мĕнле чирчĕрпе хавшатнине курсассăн, килес ăру — хăвăр хыççăн пурăнас ачăрсем — тата инçетри çĕртен килнĕ ют халăх çынни те çапла калĕç:

(23) «пĕтĕм çĕрĕ — кÿкĕрт те тăвар, кăмрăк та кĕл; акмаççĕ те, унта нимĕн те ÿсмест, нимĕнле курăк та шăтмасть ун çинче — Çÿлхуçа Хăйĕн çиллипе, Хăйĕн хаярлăхĕпе Содома, Гоморрăна, Адмăпа Севоима пĕтерсе пăрахнă хыççăнхи пекех» тейĕç.

(24) Халăхсем вара пурте: Çÿлхуçа ку çĕре мĕншĕн каплах туса хăварнăши? мĕн тĕрлĕ хаяр Унăн çилли! тейĕç.

(25) Ĕнтĕ çапла калĕç: хăйсен ашшĕсенĕн Çÿлхуçа Турри вĕсене Египет çĕрĕнчен илсе тухсассăн вĕсемпе халал хывнă, çав халала пăснăшăн —

(26) хăйсем пĕлмен турăсене, Турă вĕсене пĕлме те хушман урăх турăсене, ĕçлесе тăма, вĕсене пуççапса пурăнма тытăннăшăн —

(27) çавăншăн Çÿлхуçа çилли тăвăлса çитнĕ те, Вăл çак [саккун] кĕнекине çырса хунă [халалăн] пĕтĕм ылханне çак çĕр çине янă,

(28) акă куратпăр ĕнтĕ: Çÿлхуçа вĕсене пĕтĕм çиллипе, хаярлăхĕпе, хăрушла тарăхса хăйсен çĕрĕнчен урăх çĕре кăларса сирпĕтнĕ, тейĕç.

(29) Пытарăнса тăраканни — пирĕн Çÿлхуçа Туррăмăрăн, уçса пани вара — ĕмĕрех пирĕн валли, пирĕн ывăлăмăрсем валли, ăна пире çак саккун сăмахĕсене пурнăçласа пыччăр тесе уçса панă.

30

(1) Çак пĕтĕм сăмаха — хăвна пĕлтернĕ пиллĕхпе ылхана — хăвна Çÿлхуçа Турру сапаласа янă халăхсем хушшинче асна илсе чĕрÿне хывсассăн,

(2) эпĕ паян хăвна ÿкĕтлесе каланă пек, ху та, ывăлусем те пĕтĕм чĕререн, пĕтĕм чунтан Çÿлхуçа Турру енне çаврăнсассăн, Унăн сăмахне итлесессĕн,

(3) Çÿлхуçа Турру санăн тыткăнри çыннусене каялла тавăрĕ, сана хĕрхенĕ, Çÿлхуçа Турру сана урăх халăхсем хушшине сапаласа янă çĕртен каллех пĕр çĕре пуçтарĕ.

(4) Ан тив, сана [тÿпен пĕр хĕрринчен] тÿпен тепĕр хĕрри таранах сапаласа янă пултăр, Çÿлхуçа Турру сана унтан та пуçтарса килĕ, унтан та илсе килĕ,

(5) Çÿлхуçа Тур ру сана [унтан та] хăвăн аçусем тытса тăнă çĕршыва илсе çитерĕ, вара эсĕ ăна хăвăн аллуна еткерлĕхе илĕн; çапла Вăл сана ырăлăх парĕ, аçусенчен те ытларах ĕрчеттерсе ярĕ;

(6) эсĕ хăвăн Çÿлхуçа Турруна пĕтĕм чĕререн, пĕтĕм чунтан юратинччĕ тесе, çапла туса санăн пурăнмалла пултăр тесе, Çÿлхуçа Турру санăн чĕрÿ ÿтне те, санăн тăхăмусен чĕрин ÿтне те касĕ;

(7) çавăн чухне Çÿлхуçа Турру çак мĕнпур ылхана хăвна хĕсĕрлесе тăракан тăшманусем çине, хăвна курайманнисем çине çавăрĕ,

(8) эсĕ вара, Çÿлхуçа [Турру] енне çаврăнса, Унăн сăмахне итлесе пурăнăн, эпĕ паян сана ÿкĕтлесе каланине — Унăн пур ÿкĕтне — туса тăрăн;

(9) – (10) Çÿлхуçа Туррун çак саккун кĕнекинче çырнă ÿкĕчĕсене, Вăл хунă йĕркесене [тата Унăн саккунĕсене] тытса, [пурне те пурăнăçласа] хăвăн Çÿлхуçа Туррун сăмахне итлесе пурăнсассăн, Çÿлхуçа Турру енне пĕтĕм чĕрÿпе, пĕтĕм чунупа çаврăнсассăн, Çÿлхуçа Турру сан аллун пур ĕçне те ăнтарса пырĕ, йăхна ĕрчетсе тăрĕ, выльăхучĕрлĕхÿн хунавне те, сан çĕрÿн çимĕçне те ытлашшипех парса тăрĕ; сана ырăлăх кăтартса, Çÿлхуçа [Турру] саншăн каллех, аçусемшĕн савăннă чухнехи пекех, савăнса тăрĕ. пÇак ÿкĕт — эпĕ паян сана ÿкĕтлесе калани — саншăн ăнланайми япала мар, аякра тăраканскер те мар;

(12) вăл тÿпере мар, ун пирки: «пирĕншĕн кам та пулин тÿпене улăхинччĕ, ăна пире илсе килсе парса сасăпа вуласа кăтартинччĕ, вара эпир ăна пурăнăçланă пулăттăмăр» темелли çук;

(13) вăл тинĕс леш енче те мар, ун пирки: «пирĕншĕн кам та пулин тинĕс леш енне кайинччĕ, ăна пире илсе килсе парса сасăпа вуласа кăтартинччĕ, вара эпир ăна пурăнăçланă пулăттăмăр» темелли çук;

(14) çак сăмах сан çывăхунтах: ăна пурăнăçласа тăмашкăн вăл сан чĕлхÿçăварунтах, санăн чĕрÿнтех.

(15) Акă сана эпĕ паян пурăнăçпа ырăлăх, вилĕмпе усаллăх сĕнтĕм.

(16) Эпĕ паян хăвна мĕн ÿкĕтлесе каланине туса тăрсассăн, [Çÿлхуçа Туррун ÿкĕчĕсене итлесессĕн,] Çÿлхуçа Турруна юратса тăрсассăн, Унăн [пĕтĕм] çулĕпе çÿресессĕн, Унăн ÿкĕчĕсене, Вăл хунă йĕркесене, Унăн саккунĕсене тытса пурăнсассăн, эсĕ чĕрĕ тăрăн, хунаса кайăн, Çÿлхуçа Турру сана хăвăн аллуна илме каякан çĕрÿ çинче пиллĕх парĕ;

(17) эхер те санăн чĕрÿ Турăран сивĕнсессĕн, эсĕ итлеми пулсассăн, аташса кайса урăх турăсене пуççапма, вĕсене ĕçлесе тăма тытăнсассăн,

(18) сире паянах каласа хуратăп: эсир пĕтсе ларатăр, хăвăн аллуна илме Иордан урлă каçса каякан çĕр çинче, [хăвна Çÿлхуçа Турă паракан çĕр çинче,] чылайччен тытăнса тăраймăр.

(19) Паян эпĕ сирĕн умăрта тÿпепе çĕре асăнса калатăп: сана эпĕ пурăнăçпа вилĕм, пиллĕхпе ылхан сĕнтĕм. Пурăнăçа суйласа ил: санăн хăвăн та, санăн тăхăмусен те пурăнмалла пултăр,

(20) хăвăн Çÿлхуçа Турруна юратмалла, Унăн сăмахне итлемелле, Унăн çумне çыпçăнса тăмалла пултăр; санăн пурăнăçу çакăнтан килет, кунçулу вăрăма пырасси çакăнтан килет, çапла эсĕ Çÿлхуçа [Турă] хăвăн аçусене Авраама, Исаака тата Иакова тупа туса пама пулнă çĕр çинче пурăнăн.

31

(1) Моисей пынă та Израилĕн мĕнпур [ывăлне] çак сăмахсене каласа панă,

(2) вĕсене çапла каланă: эпĕ ĕнтĕ çĕр çирĕм çулта, эпĕ ĕнтĕ тухаймастăп та, кĕрейместĕп те, Çÿлхуçа та мана: «эсĕ çак Иордан урлă каçаймăн» терĕ;

(3) Çÿлхуçа Турру Хăй пырĕ сан умăнтан; Вăл çак халăхсене санăн куçу умĕнчен пĕтерĕ, эсĕ вĕсене хăвăн аллуна илĕн; Çÿлхуçа каланă пек, сан умăнтан Иисус пырĕ; “[Иорданăн ку енче пулнă] Аморрей патшисене Сигонпа Ога тата вĕсенĕн Хăй пĕтерсе тăкнă çĕрне Çÿлхуçамăр мĕн кăтартрĕ, çак халăхсене те Вăл çавнах кăтартĕ;

(5) Çÿлхуçа вĕсене сирĕн аллăра парĕ, эсир вара вĕсене эпĕ хăвăра ÿкĕтлесе каланă ÿкĕтсем мĕн хушнине кăтартăр;

(6) çирĕп те хăюллă пулăр, ан хăрăр, [ан шикленĕр,] ан сехĕрленĕр вĕсенчен, мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçа Турру Хăй санпа пĕрле пырать, санран Вăл уйăрăлса та каймĕ, сана пăрахса та хăвармĕ, тенĕ.

(7) Вара Моисей Иисуса чĕнтерсе илнĕ те ăна мĕнпур Израиль çынни умĕнче каланă: çирĕп те хăюллă пул — эсĕ çак халăхпа кайăн, Çÿлхуçа унăн ашшĕсене тупа туса ăна пама пулнă çĕршыва пырса кĕрĕн, ăна йăхсерен çĕр валеçсе парăн;

(8) Çÿлхуçа Хăй сан умăнтан пырĕ, Хăй санпа пĕрле пулĕ, санран уйăрăлса та каймĕ, сана пăрахса та хăвармĕ — ан хăра, ан сехĕрлен, тенĕ.

(9) Моисей ĕнтĕ çак саккуна çырнă та ăна Çÿлхуçа саккунĕн арчине йăтса çÿрекен священниксене, Левий ывăлĕсене, тата Израиль [ывăлĕсен] мĕнпур аслă çыннине панă.

(10) Унтан Моисей вĕсене халалласа каланă: çичĕ çул иртсессĕн, парăмсене каçарнă çул, хÿшĕ уявĕнче,

(11) [Çÿлхуçа Хăй] суйласа илнĕ вырăна пĕтĕм Израиль халăхĕ хăйĕн Çÿлхуçа Турри умне тăма пухăнсассăн, çак саккуна пĕтĕм Израиль умĕнче сасăпа вуласа пар;

(12) халăха пух, арçынсемпе хĕрарăмсене те, ачасене те, санăн килÿçуртунта пурăнакан ютран килнĕ çынсене те пуçтар: итлеччĕр вĕсем, вĕренччĕр, сирĕн Çÿлхуçа Туррăртан хăраса тăччăр, çак саккунăн пур сăмахне те пурăнăçлама тăрăшчăр;

(13) вара вĕсенĕн çакна пĕлмен ывăлĕсем те сирĕн Çÿлхуçа Туррăр çинчен илтĕç те эсир хăвăр аллăра илме Иордан урлă каçакан çĕр çинче пурăннă хушăра сирĕн Çÿлхуçа Туррăртан ĕмĕр тăршшĕпех хăраса тăма вĕренĕç, тенĕ.

(14) Вара Çÿлхуçа Моисее каланă: акă санăн кунçулу вилĕм тĕлне çывăхарса çитрĕ; Иисуса чĕн те пуху чатăрĕн [алăкĕ] умне тăрăр, Эпĕ ăна вĕрентсе калăп, тенĕ. Моисейпе Иисус пынă та пуху чатăрĕн [алăкĕ] умне тăнă.

(15) Кĕлĕ чатăрне Çÿлхуçа пĕлĕт юпа ăшĕнче аннă, пĕлĕт юпа [пуху] чатăрĕн алăкĕ умне тăнă.

(16) Çÿлхуçа Моисее каланă: акă эсĕ хăвăн аçусем патне ăсанăн та, çак халăх хăй çитсе кĕрекен çĕр çинчи ют турăсем хыççăн асса çÿреме тытăнĕ, Мана пăрахĕ, Манăн халалăма, хăйсемпе хывнă халала, пăсĕ;

(17) çав кун ăна çилленнипе çиллĕм тулса çитĕ те, Эпĕ вĕсене пăрахса хăварăп, Хамăн сăнăма вĕсенчен пытарăп, вара халăха пĕтерсе тăкĕç, темĕн тĕрлĕ инкекпе хĕнасап çитĕ ăна, вара çавă кун вăл: «хам хушшăмра [Çÿлхуçа] Туррăм çуккипе çитсе çапмарĕши мана çак инкек?» тейĕ;

(18) урăх турăсем еннелле çаврăнса тунă мĕнпур ирсĕр ĕçĕшĕн Эпĕ çавă кун [унран] Хамăн сăнăма пытарăп.

(19) Эппин, хăвăр валли çак юрă [сăмахĕсене] çырса илĕр, ăна Израиль ывăлĕсене вĕрент, ăна вĕсен чĕлхиçăварне хыв: çакă юрă Мана Израиль ывăлĕсем çинчен пĕлтерсе тăтăр;

(20) Эпĕ вĕсене, хăйсен ашшĕсене тупа тунă пек, сĕтпе пыл юхса выртакан [ырă] çĕршыва илсе кĕрĕп; вĕсем унта тăраниччен çисе тутă пурăнĕç, мăнтăрланса кайĕç, урăх турăсем еннелле çаврăнĕç те вĕсене пăхăнса тăма тытăнĕç, Мана йышăнмĕç, [хăйсене халалланă] Манăн халалăма пăсĕç;

(21) хăйсене нумайнумай инкекпе хĕнасап çитсессĕн, çак юрă вĕсене айăплаканĕ пулĕ, мĕншĕн тесессĕн çак юрă вĕсен [çăварĕнчен тата] вĕсен тăхăмĕсен çăварĕнчен тухаймĕ. Эпĕ вĕсен шухăшне пĕлетĕп: вĕсем халех, Эпĕ хăйсене [ырă] çĕршыва — [ашшĕсене] тупа туса каланă çĕршыва — илсе кĕричченех, мĕнле шухăшпа тăнине пĕлетĕп, тенĕ.

(22) Моисей вара çавă кун çак юрра çырнă та ăна Израиль ывăлĕсене вĕрентнĕ.

(23) Иисуса, Нав ывăлне, ÿкĕтлесе Çÿлхуçа [ăна] çапла каланă: çирĕп те хăюллă пул, эсĕ Израиль ывăлĕсене Эпĕ вĕсене тупа туса каланă çĕршыва илсе кĕрĕн, Эпĕ санпа пĕрле пулăп, тенĕ.

(24) Моисей, çак саккунăн мĕнпур сăмахне вĕçне çитиех кĕнекене çырса хурсассăн,

(25) Çÿлхуçа саккунĕн арчине йăтса çÿрекен Левитсене хушса каланă:

(26) çак саккун кĕнекине илĕр те ăна хăвăр Çÿлхуçа Туррăрăн саккун арчийĕн сылтăм енне хурăр, вăл унта сире хирĕç айăплаканĕ пулĕ;

(27) мĕншĕн тесессĕн эпĕ ĕнтĕ эсĕ кутăннине, чурăссине пĕлетĕп: акă халĕ те, эпĕ сирĕнпе пĕрле чĕрĕ тăнă чухнех, эсир Çÿлхуçа умĕнче кутăнланса тăратăр; эпĕ вилсессĕн пуçсăрлансах каймăрши?

(28) ман патăма хăвăр йăхăрсен аслă çыннисене, [хăвăр тÿрĕрсене,] хăвăра пăхса тăракансене пурне те пухăр, вара эпĕ çакă сăмахсене вĕсем илтмелле калăп, кÿнтелен пулма тÿпепе çĕре чĕнĕп;

(29) пĕлсех тăратăп: эпĕ вилнĕ хыççăн эсир ирсĕрленсе пĕтетĕр те эпĕ халалласа хăварнă çултан пăрăнса каятăр, вăхăт иртнĕçемĕн вара хăвăр аллăрсенĕн ĕçĕсемпе Çÿлхуçа [Турра] çиллентерсе Унăн умĕнче усал ĕçсем туса пурăннăшăн сире хĕнасап çитĕ, тенĕ.

(30) Вара Моисей çак юрă сăмахĕсене Израиль çыннисен пĕтĕм пухăвĕ илтсе тăмалла вĕçне çитиех каласа панă: ]

32

(1) Эй тÿпе, итле — эпĕ калаçатăп; эй, тăнла, çĕр, ман сăмахăма.

(2) Ман сăмахăм çумăр пек юхĕ, ман пуплевĕм сывлăм пек пулĕ, калча çине çăвакан йĕпхÿ çумăр пек, курăк çине çăвакан шавкама çумăр пек пулĕ.

(3) Çÿлхуçамăр ятне аслăлатăп; эй, Туррăмăра аслăласа мухтăр.

(4) Вăл — тĕрек; Унăн ĕçĕсем — чăнчăнни, Унăн пĕтĕм çулĕ тÿрĕ; Туррăмăр шанчăклă, çук [Унăн] тĕрĕс марри; Вăл — тĕрĕслĕх те чăнлăх.

(5) Вĕсем вара Ун умĕн че ирсĕрленчĕç, пуçтах та аскăнчăк ăру — Унăн ачисем мар вĕсем.

(6) Ăссăр та ăнкарусăр халăх, Çÿлхуçана çапла тав тăватăни эсĕ? Аçу мари Вăл? Кам хăтарнă, пултарнă, вырнаçтарнă сана?

(7) Авалхи кунсене аса илха, унчченхи йăхсен кунçулне ăнлаха; аçунтан ыйт — каласа парĕ сана, ваттисенчен ыйт — пĕлтерĕçĕ сана.

(8) Çÿлти Турă халăхсене еткер çĕр панă чухне, этем ывăлĕсене вырăнаçтарнă чухне вĕсенĕн чиккисене Вăл Израиль ывăлĕсен шутне* кура лартрĕ.

(9) Çÿлхуçамăр пайĕ — Унăн халăхĕ, Иаков — Унăн еткерлĕхĕ.

(10) Вăл ăна тупнăччĕ хăрушă пушхирте, салху та тискер çеçенхирте, хÿтĕлерĕ ăна, сыхласа усрарĕ, Хăйĕн куç шăрçине упранă пек упрарĕ; иăмăрт епле йăвине хÿтĕлет, чĕпписем çийĕн епле вĕçсе çÿрет, çунаттине сарса, чĕпписене епле куçарать вăл урăх çĕре,

(12) çавăн пек ăна Çÿлхуçа пĕччен ертсе çÿрерĕ, Унпа пĕрле ют турă пулман.

(13) Вăл ăна çĕр тÿпине хăпартрĕ, хир ÿстернĕ çимĕçпе тăрантарчĕ, чултан кăларнă пылпа, ту хысакĕнчен юхтарнă йывăç çăвĕпе,

(14) Васан çĕрĕнче çÿрекен ĕнесен çăвĕпе, унти сурăхсен сĕчĕпе, унти путексемпе сурăхсен, качака такисен паха ашĕпе, тутă тулăпа тăрантарса усрарĕ, эсĕ вара эрех, иçĕм çырли юнĕ, ĕçрĕн.

(15) Ентĕ [Иаков çирĕ,] Израиль самăрланчĕ, мăнаçланса çитрĕ; самăрăлса кайрĕ, мăнтăрланчĕ, çупа витĕнчĕ; вара хăйне пултарнă Турра пăрахрĕ, хăйне çăлакан тĕреке уями пулчĕ, манчĕ.

(16) Вĕсем Ăна ют турăсене иленнипе тарăхтарчĕç, Ăна [хăйсенĕн] ирсĕр ĕçĕсемпе çиллентерчĕç:

(17) Турра мар, шуйттансене парне кÿчĕç, унччен хăйсем пĕлмен турăсене, кÿршисенчен килнĕ çĕнĕ турăсене, аçăрсенĕн асĕнче те пулман турăсене, парне кÿрсе тăчĕç.

(18) Хăвна çуратнă Хÿтĕлевçе эсĕ мантăн, хăвна пултарнă Турра асăнта * Грекла куçарнинче: Турă Ангелĕсен йышне ку ра. та тытмарăн.

(19) Çÿлхуçамăр çакна курчĕ [те çилленчĕ], çилли тăвăлса çитнĕрен Хăйĕн ывăлĕсенчен, Хăйĕн хĕрĕсенчен пăрăнчĕ те

(20) каларĕ: Хамăн сăнăма вĕсенчен пытарăп, вĕсем мĕнле пĕтнине курăп: вĕсем — ирсĕрленнĕ йăх; вĕсем — тÿрĕлĕх мĕнне пĕлмен ачасем;

(21) вĕсем Мана турă маррипе тарăхтарчĕç, хăйсен ниме тăман йĕрĕхĕсемпе кÿрентерчĕç: Эпĕ те вĕсене халăх маррипе тарăхтарăп, ăссăр халăх аллине парса кÿрентерĕп;(22) ĕнтĕ Манăн çиллĕм вутла хыпса илчĕ, тамăк тĕпне çитиех çунтарать, çĕре, çĕр çимĕçне вутçулăм апачĕ тăвать, тусен тĕпĕсене ĕнтсе хăварать;

(23) вĕсем çине пĕтĕм хĕнасапа пуçтарăп, вĕсем çине пĕр çĕмренĕм юлмиччен вĕçтерĕп:

(24) выçăпа хăрăнĕç вĕсем, сивчирпе, ерекен хаяр чирпе вилсе пĕтĕç вĕсем; вĕсене тискер кайăксен шăлĕсемпе, çĕленкалта наркăмăшĕпе витерĕп;

(25) тул енчен вĕсене хĕç пĕтерсе пырĕ, килĕсенче каччи те, хĕрĕ те, кăкăр ачи те, кăвакарнă ватă та сехри хăпнипе вилсе выртĕç.

(26) Калăттăм Эпĕ: «сапаласа ярăп вĕсене, çынсем хушшинчен ячĕсене те пĕтерĕп»;

(27) тăшмансене тарăхтармашкăн халлĕхе апла тумарăм, вĕсен тăшманĕсем: «пирĕн аллăмăр çÿлте, çакна Çÿлхуçа мар, эпир турăмăр» тесе ан мухтанайччăр.

(28) Вĕсем ĕнтĕ — ăстăнне çухатнă халăх, вĕсем шухăшлама та пĕлмеççĕ.

(29) Ах, сĕмленесшухăшлас пулсассăн, хăйсене мĕн пуласса ăнкарас пулсассăн!

(30) Хÿтĕлевçĕ хăйсене тăшман аллине ÿкермесессĕн, Çÿлхуçа хăйсене тăшман аллине памасассăн, мĕнлеха пĕр çын — пин çынна, икĕ çын пинпин çынна пăхăнтармаçĕнтерме пултартăр?!

(31) Вĕсен хÿтĕлевçи пирĕн Хÿтĕлевçĕ пек мар; çакна пире тăшмансем хăйсемех кăтартса параççĕ.

(32) Вĕсенĕн иçĕмĕ — Содом иçĕм йывăçĕ, вĕсен иçĕмĕ — Гоморрă хирĕнчен килнĕскер; çырлисем вĕсен — наркăмăшлă çырласем, çупкăмĕсем вĕсен йÿçĕскерсем;

(33) вĕсенĕн эрехĕ — аçтаха наркăмăшĕ, аспид çĕленĕн вĕлерекен сĕлеки.

(34) Çакă Манăн вăрттăнлăхăм мари? Манăн управ вырăнĕсенче питĕрĕнсе тăмастьи вăл?

(35) Тавăрасси — Манра, урисен тĕрекĕ пĕтсессĕн, тивĕçлипе тавăрăп Эпĕ: пĕтес кунĕ çывăхах вĕсенĕн, кĕçех вĕсем валли хатĕрлени çитсе тăрĕ.

(36) Анчах Çÿлхуçамăр Хăйĕн халăхне сут тăвĕ, вĕсенĕн алли халсăрланнине курсассăн, килте те, тулашĕнче те никам та сыхланса юлманнине курсассăн, Хăйĕн чурисене хĕрхенĕ Вăл.

(37) Çавăн чухне [Çÿлхуçамăр] калĕ: туррисем ăçта вĕсен? хăйсем шанса тăнă тĕрекĕ ăçта вĕсен?

(38) вĕсен парнисенĕн çăвне çисе тăнă, парнисем çине юхтарнă эрехе ĕçсе тăнă туррисем ăçта? тăрса килччĕр çавсем, пулăшчăр сире, хÿтĕлесе, витсе тăччăр çавсем!

(39) Куратăр ĕнтĕ, [куратăр]: вăл Эпĕ, Эпĕ — Мансăр пуçне Турă çук: Эпĕ вĕлеретĕп те, чĕртетĕп те, Эпĕ ураран ÿкеретĕп, Эпех тÿрлетсе тăрататăп, никам та Ман аллăмран хăтараймĕ.

(40) Эпĕ аллăма тÿпенелле çĕклетĕп те [сылтăм аллăмпа тупа туса] калатăп: Эпĕ ĕмĕрех пур! тетĕп.

(41) Çиçсе тăракан хĕçĕме çивĕчлетсессĕн, аллăм сут тума тытăнсассăн, тăшманăмсене тавăрăп Эпĕ, Хама курайманнисене тивĕçлипе тавăрса парăп;

(42) çĕмренĕмсене тăраниччен юн ĕçтерĕп, хĕçĕм те вилнисен, тыткăна лекнисен ÿчĕпе, юнĕпе, тăшман пуçлăхĕсен пуçĕсемпе тăранĕ.

(43) [Эй пĕлĕтсем, Турăпа пĕрле савăнăр, эй Туррăн Ангелĕсем, пурте Ăна пуççапăр.] Эй суя тĕнлисем, Унăн халăхĕпе пĕрле савăнăр [Туррăн пур ывăлĕ те вăй илтĕр]! Вăл Хăйĕн чурисен юнĕшĕн тавăрать, Хăйĕн тăшманĕсене тивĕçлине тавăрса парать, [Хăйне курайманнисене те тавăрать,] çапла [Çÿлхуçамăр] Хăйĕн çĕрне, Хăйĕн халăхне тасатать!

(44) [Çавă кун Моисей çак юрра çырнă та ăна Израиль ывăлĕсене вĕрентнĕ.] Моисей [халăх патне] пынă та Иисуспа, Нав ывăлĕпе, пĕрле çак юрă сăмахĕсене пурне те халăха сасăпа вуласа панă.

(45) Моисей, пĕтĕм Израиль халăхне çак сăмахсене пурне те каласа пĕтерсессĕн,

(46) вĕсене каланă: эпĕ сире паян каласа пĕлтернĕ пур сăмаха та хăвăр чĕрĕре хывăр, вĕсене хăвăр ачăрсене вĕрентсе хăварăр: вĕсем çак саккунăн пур сăмахне те пурăнăçласа пыма тăрăшчăр;

(47) мĕншĕн тесессĕн вăл сирĕншĕн пушă сăмах мар, вăл — сирĕн пурăнăçăр, вăл пулăшнипе эсир Иордан урлă каçса хăвăр аллăра илме каякан çĕр çинче нумай вăхăт пурăнатăр, тенĕ.

(48) Çÿлхуçа вара Моисее шăп çав кунхинех çапла каланă:

(49) Моав çĕрĕнчи çак Аварим тăвĕ çине, Иерихон хулипе тĕлметĕл ларакан Нево тăвĕ çине хăпар та Эпĕ Израиль ывăлĕсене еткерлĕхе паракан Ханаан çĕрĕ çине пăхса ил;

(50) вара ху улăхнă ту çинче, Аарон пиччÿ Ор тăвĕ çинче вилсе хăйĕн халăхĕпе пĕрлешнĕ пек, эсĕ те вилсе хăвăн халăхупа пĕрлеш:

(51) Син пушхирĕнче, Кадесри Мерива шывĕ хĕрринче эсир Ман умăмра çылăха кĕтĕр, Израиль ывăлĕсем хушшинче Манăн сăваплăхăма кăтартмарăр, çавăншăн санăн çапла вилмелле пулĕ;

(52) хăвăн умăнта эсĕ ĕнтĕ Эпĕ Израиль ывăлĕсене паракан çĕре курăн, анчах ху унта кĕреймĕн, тенĕ.

33

(1) Моисей, Турă çынни, хăй вилес умĕн Израиль ывăлĕсене халалласа панă пиллĕх çакă.

(2) Вăл каланă: Çÿлхуçа Синай енчен килчĕ, вĕсене Сеир патĕнчен курăнчĕ, Фаран тăвĕ енчен çиçсе тухрĕ те пинпин святойпа пĕрле çитрĕ; Унăн сылтăм енче — саккун вучĕ.

(3) Вăл [Хăйĕн] халăхне чăнчăнах юратать; унăн пур святойĕ те Санăн аллунта, Санăн сăмахусене тăнласшăн вĕсем Санăн уру умне ÿкрĕç.

(4) Пире Моисей саккун пачĕ, ку саккун — Иаков халăхĕн еткерĕ.

(5) Халăх пуçлăхĕсем Израиль йăхĕсемпе пĕрле пуçтарăннă чухне Моисей Израиль патшиччĕ.

(6) Чĕрĕ тăтăр Рувим, ан вилтĕр, [Си меон та] пĕчĕк йышлă ан пултăр!

(7) Иуда çинчен çапла каланă: эй Çÿлхуçамăм, илтсемччĕ Иуда сассине, ăна хăй халăхĕ патне илсе пырсамччĕ; хăйне вăл хăйĕн аллипе хÿтĕлетĕр, Эсĕ ăна тăшманĕсене хирĕç тăма пулăшсамччĕ.

(8) Левий çинчен те каланă: туммим — Санăн, урим та — Санăн, вĕсем Хăвăн сăваплă çынну çийĕнче, Эсĕ ăна Масса теекен вырăнта сăнаса пăхнă, Эсĕ унпа Мерива шывĕ хĕрринче тавлашса курнă,

(9) хăйĕн ашшĕпе амăшĕ çинчен вăл: «эпĕ вĕсем çине пăхмастăп» тет, вăл хăйĕн тăванĕсене те палламасть, хăйĕн ывăлĕсене те пĕлмест: вĕсем, Левитсем, Санăн сăмахусене сыхлаççĕ, Санăн халална упраççĕ,

(10) Санăн саккунусене Иакова, Санăн ÿкĕтÿсене Израиле вĕрентеççĕ, Санăн умăнта ырă шăршă тĕтĕреççĕ, парне кÿрекен вырăну çинче пĕтĕмĕшпе çунтарса парне кÿреççĕ;

(11) эй Çÿлхуçамăм, унăн вăйхалне пилле, алли тăвас ĕçне кăмăлла, ăна хирĕç тăракансене, ăна курайманнисене ури çине тăмалла мар çапса салат.

(12) Вениамин çинчен каланă: Çÿлхуçамăр саваканскер Ун патĕнче шанчăклă пурăнать, [Турă] куллен ун хутне кĕрсе тăрать, вăл Унăн хулпуççийĕ çинче канлĕ пурăнать.

(13) Иосиф çинчен каланă: унăн çĕрне Çÿлхуçамăр тÿпен ытарайми парнисене пиллесе тăтăр, сывлăм патăр, аялта выртакан тĕпсĕрлĕхĕн парнине патăр,

(14) хĕвелĕн ытарайми ырăлăхне, уйăхăн ытарайми ырăлăхне,

(15) авалхи тусен хÿхĕм парнине, ĕмĕрхи сăртсен ытарайми ырăлăхне,

(16) çĕрĕн ытарайми ырăлăхне, унăн туптулли пуянлăхне пиллетĕр; йĕплĕ тĕмĕ варринчен Курăнни пиллетĕр ăна, Иосиф пуçĕ çине, тăванĕсенчен чи лайăххийĕн лĕпки çине, Унăн пиллĕхĕ çиттĕр;

(17) вăл малтан çуралнă пăру пек тĕреклĕ, мăйраки унăн — буйвол мăйракийĕ; вăл пур халăха та çĕр чиккине çитиех сĕксе тухĕ: Ефрем тĕменĕсем ĕнтĕ кусем, Манассиян пинпин çыннисем.

(18) Завулон çинчен каланă: эй Завулон, хăвăн çулупа çÿресе савăн, эй Иссахар, эсĕ те хăвăн чатăрусенче савăн;

(19) вĕсем халăха ту çине чĕнсе пуçтараççĕ, унта, саккун хушнă пек, парне кÿме выльăх пусаççĕ: вĕсем тинĕс пуянлăхĕпе, хăйăр айĕнче выртакан мулпала тăранса пурăнаççĕ.

(20) Гад çинчен каланă: Гад йăхне хунаттарса яракан — мухтавлă; вăл — арăслан пек, тăшманĕсен аллиурине те, пуçне те çапса салатать;

(21) вăл хăйне валли çĕрĕн пуçламăшне суйласа илчĕ, саккун паракан ăна еткерлĕх вырăнне хучĕ, вăл халăх пуçлăхĕсемпе килчĕ, Çÿлхуçа умĕнче тÿрĕ пулчĕ, Израильшĕн мĕн тумаллине пурне те турĕ.

(22) Дан çинчен каланă: Дан вăл — Васанран чупса тухакан çамрăк арăслан.

(23) Неффалим çинчен каланă: Çÿлхуçа Неффалима кăмăллать, ăна туптулли ырăлăх пиллет; унăн аллинче — кăнтăр енĕпе тинĕс.

(24) Асир çинчен каланă: Асир Израиль ывăлĕсем хушшинче мухтавлă, ăна хăйĕн тăванĕсем юратса тăрĕç, урине вăл йывăç çăвне чикĕ;

(25) тимĕрпе пăхăр — санăн хапхусем; пурăнас кунусем пекех, пуянлăху хушăнса пырĕ санăн.

(26) Израиль Турри евĕрли урăх çук, Хăйĕн мухтавлăхне кăтартса, пĕлĕт çинче сана пулăшмашкăн тÿперен Вăл çитрĕ;

(27) [санăн] тарса хăтăлмалли вырăну — авалхи Турă, [эсĕ] ĕмĕрхи хăват хÿттинче тăратăн; тăшманусене Вăл сан умăнтан хăваласа ярĕ те: «пĕтер вĕсене!» тейĕ.

(28) Израиль тăнăçлă, пĕччен пурăнать; хăй умĕнче Иаков куçĕ илпеклĕ çĕр курса тăрать: тыррипулли, эрехĕ туптулли, пĕлĕчĕсем унта сывлăм тумлатаççĕ.

(29) Эй Израиль, эсĕ телейлĕ! кам пурши сан пекки? сана Çÿлхуçа упраса тăрать, Вăл — сана сыхласа тăракан хулкан, санăн мухтавлă хĕçÿ! Тăшманусем сан умăнта хăйсене чурасем пек тытаççĕ, эсĕ вĕсене ĕнсерен пусса тăратăн.

34

(1) Моисей ĕнтĕ Моав тÿремлĕхĕнчен Нево тăвĕ çине, Иерихон хулипе тĕлметĕл ларакан Фасга теекен ту тăррине улăхнă та, Çÿлхуçа ăна мĕнпур Галаад çĕрне Дан таранах,

(2) Неффалимăн пĕтĕм [çĕрне], Ефремпа Манассиян [пĕтĕм] çĕрне, Иудăн пĕтĕм çĕрне анăç тинĕсне çитиех

(3) тата кăнтăр енчи çĕршывпа Иерихон айлăмĕнчи тÿремлĕхе, Пальма хулине, Сигор хули таранах кăтартнă.

(4) Çÿлхуçа вара ăна каланă: Эпĕ Авраама, Исаака тата Иакова тупа туса: «ăна санăн вăрлăхна паратăп» тесе каланă çĕр акă; Эпĕ сана ăна хăвăн куçупа курма патăм, анчах эсĕ унта кĕреймĕн, тенĕ.

(5) Вара Çÿлхуçа чури Моисей, Çÿлхуçа каланă пек, çавăнта, Моав çĕрĕ çинче, вилнĕ;

(6) ăна Моав çĕрĕнчех, БефФегорпа тĕлметĕл айлăмра, пытарнă, хăш вырăна пытарнине вара мĕн паянхи кунчченех никам та пĕлмест.

(7) Вилнĕ чухне Моисей çĕр çирĕм çулта пулнă; анчах унăн куç çутийĕ те сÿнмен пулнă, вăйĕ те чакман пулнă.

(8) Израиль ывăлĕсем Моисейшĕн хурланса Моав тÿремлĕхĕнче [Иерихон çывăхĕнчи Иордан хĕрринче] вăтăр кун хушши хÿхленĕ. Çапла Моисейшĕн хурланса хÿхлес кунсем иртсе кайнă.

(9) Ĕнтĕ Нав ывăлĕ Иисус ăслăлăх сывлăшĕпе хăватлăланнă, мĕншĕн тесессĕн Моисей ун çине хăйĕн аллине хунă пулнă; Израиль ывăлĕсем вара ăна итлесе пурăннă, пур ĕçе те Çÿлхуçа Моисее хушнă пек туса пынă.

(10) Моисей пек пророк Израилĕн урăх пулман: Çÿлхуçа унпа куçакуçăн калаçнă, пÇÿлхуçа ирĕкĕпе вăл Египет çĕрĕнче фараонпа унăн мĕнпур чури тĕлĕшĕнчен, унăн пĕтĕм çĕрĕ тĕлĕшĕнчен паллăсемпе кĕтретсем нумай кăтартнă,

(12) пĕтĕм Израиль умĕнче аслă кĕтретсем тунă, алли хăватлă пулнă унăн. .

Йыша Шутлани

Моисейĕн Тăваттăмĕш Кĕнеки

ЙЫША ШУТЛАНИ

1

(1) Израиль ывăлĕсен халăхĕ Египет çĕрĕнчен тухни иккĕмĕш çула кайсассăн, иккĕмĕш уйăхăн пĕрремĕш [кунĕнче], Синай пушхирĕнче, пуху чатăрĕнче, Çÿлхуçа Турă Моисее çапла каланă:

(2) Израиль ывăлĕсен халăхĕн мĕнпур арçыннине вĕсен йăхĕсем тăрăх, вĕсен кил-йышĕ тăрăх, вĕсен ячĕсем тăрăх йăлтах шутласа тухăр:

(3) Израилĕн вăрçа юрăхлă пĕтĕм çыннине — çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисене — хăйсен çар ушкăнĕсем тăрăх шутласа тухăр, Ааронпа иксĕр шутласа тухăр;

(4) сирĕнпе пĕрле каш ни йăхран пĕрер çын, хăй йăхĕнче пуç пулса тăраканскер, пулмалла.

(5) Сирĕнпе пĕрле пулмалли çынсен ячĕсем акă çаксем: Рувим йăхĕнчен Елицур, Шедеур ывăлĕ;

(6) Симеон йăхĕнчен Шелумиил, Цуришаддай ывăлĕ;

(7) Иуда йăхĕнчен Наассон, Аминадав ывăлĕ;

(8) Иссахар йăхĕнчен Нафанаил, Цуар ывăлĕ;

(9) Завулон йăхĕнчен Елиав, ХЕлон ывăлĕ;

(10) Иосиф ывăлĕсенчен: Ефрем йăхĕнчен Елишама, Аммиуд ывăлĕ; Манассия йăхĕнчен Гамалиил, Педацур ывăлĕ; пВениамин йăхĕнчен Авидан, Гидеоний ывăлĕ;

(12) Дан йăхĕнчен Ахиезер, Аммишаддай ывăлĕ;

(13) Асир йăхĕнчен Пагиил, Охран ывăлĕ;

(14) Гад йăхĕнчен Елиасаф, Регуил ывăлĕ;

(15) Неффалим йăхĕнчен Ахира, Енан ывăлĕ.

(16) Вĕсем — халăх хушшинчи чи сумлă арсем, хăйсен ашшĕсенĕн йăхĕсен пуçлăхĕсем, Израилĕн пин çын пуçлăхĕсем, тенĕ.

(17) Вара Моисейпе Аарон ятран каласа тухнă çав çынсене илнĕ те

(18) иккĕмĕш уйăхăн пĕрремĕш [кунĕнче] вĕсем пĕтĕм халăха пуçтарнă. Çыннисем хăйсен йăхĕ-кăкĕ çинчен хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх, ячĕсен шучĕ тăрăх пĕтĕмпе каласа панă, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисем миçе çын пулнине пĕлтернĕ,

(19) çапла вĕсем Çÿлхуçа Моисее хушнă пек тунă. Моисей вĕсене Синай пушхирĕнче шутласа тухнă.

(20) Израилĕн малтанхи ывăлĕн Рувимăн ывăлĕсене хăйсен йăхĕсем тăрăх, хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх, ячĕсен шучĕ тăрăх шутласа тухнă; пур арçынна пĕтĕмпе шутласа тухсассăн, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, вăрçа юрăхлисем,

(21) Рувим кăкĕнче хĕрĕх ултă пин те пилĕкçĕр çын пулнă.

(22) Симеон ывăлĕсене хăйсен йăхĕсем тăрăх, хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх, ячĕсен шучĕ тăрăх шутласа тухнă; пур арçынна пĕтĕмпе шутласа тухсассăн, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, вăрçа юрăхлисем,

(23) Симеон кăкĕнче аллă тăхăр пин те виççĕр çын пулнă.

(24) Гад ывăлĕсене хăйсен йăхĕсем тăрăх, хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх, ячĕсен шучĕ тăрăх шутласа тухнă; [пур арçынна пĕтĕмпе] шутласа тухсассăн, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, вăрçа юрăхлисем,

(25) Гад кăкĕнче хĕрĕх пилĕк пин те ултçĕр аллă çын пулнă.

(26) Иуда ывăлĕсене хăйсен йăхĕсем тăрăх, хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх, ячĕсен шучĕ тăрăх шутласа тухнă; [пур арçынна пĕтĕмпе] шутласа тухсассăн, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, вăрçа юрăхлисем,

(27) Иуда кăкĕнче çитмĕл тăватă пин те ултçĕр çын пулнă.

(28) Иссахар ывăлĕсене хăйсен йăхĕсем тăрăх, хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх, ячĕсен шучĕ тăрăх шутласа тухнă; [пур арçынна пĕтĕмпе] шутласа тухсассăн, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, вăрçа юрăхлисем,

(29) Иссахар кăкĕнче аллă тăватă пин те тăватçĕр çын пулнă.

(303) авулон ывăлĕсене хăйсен йăхĕсем тăрăх, хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх, ячĕсен шучĕ тăрăх шутласа тухнă; [пур арçынна пĕтĕмпе] шутласа тухсассăн, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, вăрçа юрăхлисем,

(31) Завулон кăкĕнче аллă çичĕ пин те тăватçĕр çын пулнă.

(32) Иосиф ывăлĕсене, Ефрем ывăлĕсене хăйсен йăхĕсем тăрăх, хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх, ячĕсен шучĕ тăрăх шутласа тухнă; [пур арçынна пĕтĕмпе] шутласа тухсассăн, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, вăрçа юрăхлисем,

(33) Ефрем кăкĕнче хĕрĕх пин те пилĕкçĕр çын пулнă.

(34) Манассия ывăлĕсене хăйсен йăхĕсем тăрăх, хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх, ячĕсен шучĕ тăрăх шутласа тухнă; [пур арçынна пĕтĕмпе] шутласа тухсассăн, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, вăрçа юрăхлисем,

(35) Манассия кăкĕнче вăтăр икĕ пин те икçĕр çын пулнă.

(36) Вениамин ывăлĕсене хăйсен йăхĕсем тăрăх, хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх, ячĕсен шучĕ тăрăх шутласа тухнă; [пур арçынна пĕтĕмпе] шутласа тухсассăн, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, вăрçа юрăхлисем,

(37) Вениамин кăкĕнче вăтăр пилĕк пин те тăватçĕр çын пулнă.

(38) Дан ывăлĕсене хăйсен йăхĕсем тăрăх, хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх, ячĕсен шучĕ тăрăх шутласа тухнă; [пур арçынна пĕтĕмпе] шутласа тухсас сăн, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, вăрçа юрăхлисем,

(39) Дан кăкĕнче утмăл икĕ пин те çичçĕр çын пулнă.

(40) Асир ывăлĕсене хăйсен йăхĕсем тăрăх, хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх, ячĕсен шучĕ тăрăх шутласа тухнă; [пур арçынна пĕтĕмпе] шутласа тухсассăн, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, вăрçа юрăхлисем,

(41) Асир кăкĕнче хĕрĕх пĕр пин те пилĕкçĕр çын пулнă.

(42) Неффалим ывăлĕсене хăйсен йăхĕсем тăрăх, хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх, ячĕсен шучĕ тăрăх шутласа тухнă; [пур арçынна пĕтĕмпе] шутласа тухсассăн, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, вăрçа юрăхлисем,

(43) Неффалим кăкĕнче аллă виçĕ пин те тăватçĕр çын пулнă.

(44) Моисейпе Аарон тата Израиль пуçлăхĕсем — вуникĕ çын, кашни йăхран пĕрер çын — шутласа тухса шута кĕртнĕ çынсем çаксем ĕнтĕ.

(45) Кил-йышĕ тăрăх шутласа тухса пĕтĕмпе шута илнĕ Израиль ывăлĕсем, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, вăрçа юрăхлисем,

(46) шута илнисем, Израиль халăхĕн мĕнпурĕ ултçĕр виçĕ пин те пилĕкçĕр аллă çын пулнă.

(47) Левитсене вара ашшĕсен ăрăвĕсем тăрăх шутласа тухман, çав шута кĕртмен.

(48) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(49) Левий йăхне çеç шута ан ил, вĕсене Израиль ывăлĕсемпе пĕрле ан шутла;

(50) Турă ирĕкне пĕлтерекен кĕлĕ чатăрне, унăн мĕнпур хатĕрхĕтĕрне, ун таврашĕнче мĕн пуррине пурне те Левитсен аллине пар; вĕсем кĕлĕ чатăрĕпе унăн мĕнпур хатĕрхĕтĕрне йăтса çÿреччĕр, ун таврашĕнче ĕçлесе тăччăр, хăйсен тапăрне те ун çывăхне лартса тухчăр;

(51) кĕлĕ чатăрне куçарса каймалла пулсассăн та, ăна Левитсем çĕклеччĕр; кĕлĕ чатăрне лартмалла пулсассăн та, ăна каллех Левитсем лартчăр; кам та пулин урăх çын пырса çулăхсассăн, ăна вĕлерме тытса памалла.

(52) Израиль ывăлĕсем кашнийĕ хăйсен тапăрне ларса тухмалла, хăйсен ялавĕ çумĕнче, хăйсен çарĕпе пĕрле пулмалла;

(53) Израиль ывăлĕсен халăхне çилленни ан пултăр тесе, Левитсем хăйсен тапăрне Турă ирĕкне пĕлтерекен кĕлĕ чатăрĕ çывăхне лартмалла; çапла вара Левитсем яланах Турă ирĕкне пĕлтерекен кĕлĕ чатăрне сыхласа тăрĕç, тенĕ.

(54) Израиль ывăлĕсем вара çапла тунă; Çÿлхуçа Моисее епле хушнă, çапла тунă та вĕсем.

2

(1) Турă Моисейпе Аарона çапла тесе каланă:

(2) Израиль ывăлĕсем кашнийĕ хăйĕн чатăрне хăйсен ялавĕ çумне, хăйсен кил-йышĕн паллисем патне лартмалла; хăйсен тапăрне вĕсен пуху чатăрĕ умне ун тавра лартса тухмалла.

(3) Мал енне, тухăç еннелле, хăйсен тапăрĕн элемĕпе çарĕсен ушкăнĕсене Иуда йăхĕ лартĕ. Иуда ывăлĕсен пуçлăхĕ Наассон, Аминадав ывăлĕ,

(4) унăн шута кĕнĕ çарĕнче çитмĕл тăватă пин те ултçĕр çын;

(5) ун хыççăн Иссахар йăхĕ тапăр лартĕ, Иссахар ывăлĕсен пуçлăхĕ Нафанаил, Цуар ывăлĕ,

(6) унăн шута кĕнĕ çарĕнче аллă тăватă пин те тăватçĕр çын;

(7) [унтан] Завулон йăхĕ [тапăр лартĕ], Завулон ывăлĕсен пуçлăхĕ Елиав, ХЕлон ывăлĕ,

(8) унăн шута кĕнĕ çарĕнче аллă çичĕ пин те тăватçĕр çын;

(9) Иуда тапăрĕн шутне кĕнисем, çар ушкăнĕсем тăрăх шутласа тухсассăн, мĕнпурĕ çĕр сакăрвун ултă пин те тăватçĕр çын; малтан вĕсен тапранмалла.

(10) Рувим тапăрĕн элемĕпе çарĕсен ушкăнĕсем кăнтăр енче пулмалла, Рувим ывăлĕсен пуçлăхĕ Елицур, Шедеур ывăлĕ, пунăн шута кĕнĕ çарĕнче хĕрĕх ултă пин те пилĕкçĕр çын;

(12) ун çумне хăйĕн тапăрне Симеон йăхĕ лартĕ, Симеон ывăлĕсен пуçлăхĕ Шелумиил, Цуришаддай ывăлĕ,

(13) унăн шута кĕнĕ çарĕнче аллă тăхăр пин те виççĕр çын;

(14) унтан Гад йăхĕ, Гад ывăлĕсен пуçлăхĕ Елиасаф, Регуил ывăлĕ,

(15) унăн шута кĕнĕ çарĕнче хĕрĕх пилĕк пин те ултçĕр аллă çын;

(16) Рувим тапăрĕн шутне кĕнисем, çар ушкăнĕсем тăрăх шутласа тухсассăн, мĕнпурĕ çĕр аллă пĕр пин те тăватçĕр аллă çын; вĕсем иккĕмĕшсем пулса тапранмалла.

(17) Пуху чатăрĕ тапранса кайсассăн, Левитсен тапăрĕ ытти тапăрсен варринче пулĕ. Чарăнса тăнă чухне мĕнле тăраççĕ, кайма та çав халлĕнех, кашнийĕ хăй вырăнĕнче, хăйсен ялавĕ тавра пырас пулать.

(18) Ефрем тапăрĕн элемĕпе çарĕсен ушкăнĕсене анăç енне лартмалла, Ефрем ывăлĕсен пуçлăхĕ Елишама, Аммиуд ывăлĕ,

(19) унăн шута кĕнĕ çарĕнче хĕрĕх пин те пилĕкçĕр çын;

(20) ун çумĕнче Манассия йăхĕ, Манассия ывăлĕсен пуçлăхĕ Гамалиил, Педацур ывăлĕ,

(21) унăн шута кĕнĕ çарĕнче вăтăр икĕ пин те икçĕр çын;

(22) унтан Вениамин йăхĕ, Вениамин ывăлĕсен пуçлăхĕ Авидан, Гидеоний ывăлĕ,

(23) унăн шута кĕнĕ çарĕнче вăтăр пилĕк пин те тăватçĕр çын;

(24) Ефрем тапăрĕн шутне кĕнисем, çар ушкăнĕсем тăрăх шутласа тухсассăн, мĕнпурĕ çĕр сакăр пин те çĕр çын; вĕсем виççĕмĕшсем пулса тапранмалла.

(25) Дан тапăрĕн элемĕпе çарĕсен ушкăнĕсене çурçĕр енне лартмалла, Дан ывăлĕсен пуçлăхĕ Ахиезер, Аммишаддай ывăлĕ,

(26) унăн шута кĕнĕ çарĕнче утмăл икĕ пин те çичçĕр çын;

(27) ун çумне Асир йăхĕ тапăр лартĕ, Асир ывăлĕсен пуçлăхĕ Пагиил, Охран ывăлĕ,

(28) унăн шута кĕнĕ çарĕнче хĕрĕх пĕр пин те пилĕкçĕр çын;

(29) унтан малалла Неффалим йăхĕ [тапăр лартĕ], Неффалим ывăлĕсен пуçлăхĕ Ахира, Енан ывăлĕ,

(30) унăн шута кĕнĕ çарĕнче аллă виçĕ пин те тăватçĕр çын;

(31) Дан тапăрĕн шутне кĕнисем мĕнпурĕ çĕр аллă çичĕ пин те ултçĕр çын; вĕсен хăйсен ялавĕсем тавра тăрса хыçалтан пымалла, тенĕ.

(32) Кил-йышĕ тăрăх шутласа тухса шута илнĕ Израиль ывăлĕсем çаксем ĕнтĕ. Тапăрсенче çар ушкăнĕсем тăрăх шутласа шута кĕнисем мĕнпурĕ ултçĕр виçĕ пин те пилĕкçĕр аллă çын пулнă.

(33) Çÿлхуçа Моисее çапла хушнипе Левитсем Израиль ывăлĕсемпе пĕрле пĕр шута кĕмен.

(34) Çÿлхуçа Моисее мĕнле хушнă, Израиль ывăлĕсем пĕтĕмпех çавăн пек тунă: тапăрăнтапăрăн хăйсен ялавĕсем тавра вырăнаçса тухнă, кайнă чухне те кашнийĕ хăйĕн ăрăвĕпе, хăйĕн кил-йышĕпе пынă.

3

(1) Çÿлхуçа Моисейпе Синай тăвĕ çинче калаçнă вăхăтри Ааронпа Моисейĕн йăхĕ акă çакă,

(2) Аарон ывăлĕсен ячĕсем акă çаксем: малтанхи ывăлĕ Надав, унтан Авиуд, Елеазар тата Ифамар; Зкусем — Ааронăн çу сĕрсе священника лартнă ывăлĕсем, вăл вĕсене Турра халалласа кĕлĕ йĕрки туса тăма лартнă;

(4) анчах Надавпа Авиуд Синай пушхирĕнче Çÿлхуçа умне ют вут илсе пынă та Çÿлхуçа умĕнчех вилсе кайнă, вĕсен ачапăча пулман; вара хăйсен ашшĕпе Ааронпа пĕрле священникра тăма Елеазарпа Ифамар çеç юлнă.

(5) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(6) Левий йăхне илсе кил те ăна Аарон священник умне тăрат, вĕсем ăна пăхăнса ĕçлесе тăччăр;

(7) вĕсем вара уншăн та, пĕтĕм халăхшăн та пуху чатăрĕнче ĕçлесе тăмашкăн яланах кĕлĕ чатăрĕ патĕнче пулччăр;

(8) пуху чатăрĕн мĕнпур япалине вĕсем сыхласа усраччăр, Израиль ывăлĕсемшĕн ĕçлесе тăмашкăн кĕлĕ чатăрĕ патĕнче пулччăр;

(9) Левитсене Аарона [хăвăн пиччÿне] тата унăн [священникра тăракан] ывăлĕсен аллине пар: Израиль ывăлĕсенчен вĕсем Аарон аллинче пулччăр;

(10) Ааронпа унăн ывăлĕсене [Турă ирĕкне пĕлтерекен кĕлĕ чатăрне] пар: вĕсем хăйсен священника тивĕç ĕçне туса тăччăр [тата парне вырăнĕпе чаршавăн шал енче мĕн пуррине пурне те пăхса тăччăр]; унта кам та пулин урăх çын пырса çулăхсассăн, ăна вĕлерме тытса памалла, тенĕ. пÇÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(12) акă Эпĕ Израилĕн вар уçса çуралакан мĕнпур малтанхи ывăлĕсем вырăнне Израиль ывăлĕсен хушшинчен Левитсе не илтĕм [вĕсем çавсем вырăнне пулĕç]; Левитсем Манăн пулмалла,

(13) мĕншĕн тесессĕн малтан çуралнисем пурте — Манăн; Эпĕ Египет çĕрĕнче малтан çуралнă мĕнпур ывăл ачана пĕтерсе тухнă кун Израилĕн малтан çуралнисене — этемрен пуçласа выльăх таранах — Хама халалларăм; вĕсем Манăн пулмалла. Эпĕ Çÿлхуçа, тенĕ.

(14) Çÿлхуçа Моисее Синай пушхирĕнче çапла тесе каланă:

(15) Левий ывăлĕсене вĕсен кил-йышĕ тăрăх, вĕсен ăрăвĕсем тăрăх шутласа тух; арçынĕсене, пĕр уйăхрисенчен пуçласа унтан аслăраххисене, пурне те шутласа тух, тенĕ.

(16) Вара Моисей [тата Аарон] вĕсене Çÿлхуçа каланă пек, Вăл хушнă пек шутласа тухнă.

(17) Акă Левий ывăлĕсен ячĕсем: Гирсон, Кааф тата Мерари.(18) Акă Гирсон ывăлĕсен ячĕсем, ăру пуçĕсем: Ливни тата Шимей.

(19) Кааф ывăлĕсем, ăру пуçĕсем: Амрам тата Ицгар, Хеврон тата Узиил.

(20) Мерари ывăлĕсем, ăру пуçĕсем: Махли тата Муши. Акă Левий ăрăвĕсен кил-йышĕ.

(21) Гирсонран Ливни ăрăвĕпе Шимей ăрăвĕ пулса кайнă: çаксем Гирсон ăрăвĕсем пулаççĕ.

(22) Пĕр уйăхрисенчен пуçласа унтан аслăраххисене шута илсессĕн, арçынсем мĕнпурĕ çичĕ пин те пилĕкçĕр çын пулнă.

(23) Гирсон ăрăвĕсен хăйсен тапăрне кĕлĕ чатăрĕ хыçне, анăç енне, лартмалла;

(24) Гирсон ывăлĕсен ăрăвĕсен пуçлăхĕ Елиасаф, Лаел ывăлĕ;

(25) Гирсон ывăлĕсене пуху чатăрĕнче кĕлĕ чатăрĕпе унăн çивиттине, пуху чатăрне кĕмелли вырăнта çакăнса тăракан чаршава,

(26) картиш каррисене, кĕлĕ чатăрĕпе парне вырăнĕ йĕритавра çавăрнă картишне кĕмелли вырăнти чаршава, кĕлĕ чатăрĕн вĕренĕсемпе унăн мĕнпур хатĕрхĕтĕрне астума хушмалла.

(27) Каафран Амрам ăрăвĕпе Ицгар ăрăвĕ тата Хеврон ăрăвĕ, тата Узиил ăрăвĕ пулса кайнă: çаксем Кааф ăрăвĕсем пулаççĕ.

(28) Пĕр уйăхрисенчен пуçласа унтан аслăрах мĕнпур арçын шучĕ сакăр пин те ултçĕр çын, вĕсем сăваплă вырăна хуралласа тăнă.

(29) Кааф ывăлĕсен ăрăвĕсем хăйсен тапăрне кĕлĕ чатăрĕн кăнтăр енне лартмалла;

(30) Кааф ăрăвĕсен пуçлăхĕ вара Елцафан, Узиил ывăлĕ;

(31) вĕсем пăхмалли япаласем: саккун арчи, сĕтел, çутаткăç, парне вырăнĕсем, кĕлĕ тунă чухне тыткалакан сăваплă савăтсапа, чаршавпа унăн мĕнпур хатĕрхĕтĕрĕ.

(32) Левитсен пуçлăхĕсен пуçлăхĕ — Елеазар, Аарон священник ывăлĕ; сăваплă вырăна хураллама хушнисене вăл пăхса тăрĕ.

(33) Мерарирен Махли ăрăвĕпе Муши ăрăвĕ пулса кайнă: çаксем Мерари ăрăвĕсем пулаççĕ;

(34) шутласа тухнă арçынсем, пĕр уйăхрисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, мĕнпурĕ ултă пин те икçĕр çын;

(35) Мерари ăрăвĕсен пуçлăхĕ Цуриил, Авихаил ывăлĕ; вĕсен хăйсен тапăрне кĕлĕ чатăрĕн çурçĕр енне лартмалла;

(36) Мерари ывăлĕсене кĕлĕ чатăрĕн пăрăсĕсемпе каштисене, унăн юписене, унăн тĕпĕсене, унăн мĕнпур япалипе пĕтĕм хатĕрхĕтĕрне астуса тăма хушмалла

(37) тата вĕсене картишĕн пур енчи юписемпе вĕсен тĕпĕсене, вĕсен шалчисемпе вĕренĕсене астуса тăма хушмалла.

(38) Кĕлĕ чатăрĕн мал енне, пуху чатăрĕ умне, тухăç енне, Моисей тата Израиль ывăлĕсен вырăнне сăваплă вырăна астуса тăракан Ааронпа унăн ывăлĕсем тапăр лартмалла; унта кам та пулин урăх çын пырса çулăхсассăн, ăна вĕлерме тытса памалла.

(39) Çÿлхуçа хушнипе Моисейпе Аарон Левитсен ăрăвĕсем тăрăх мĕнпур арçыннине, пĕр уйăхрисенчен пуçласа унтан аслăраххисене, пурне те шутласа тухнă; шута илнĕ Левитсем мĕнпурĕ çирĕм икĕ пин çын пулнă.

(40) Çÿлхуçа Моисее каланă: Израиль ывăлĕсем хушшинчен малтан çуралнисене, пĕр уйăхрисенчен пуçласа унтан аслăраххисене, пурне те шутласа тух, вĕсене ят тăрăх шутла;

(41) Израилĕн малтан çуралнă пĕтĕм ывăлĕ вырăнне эсĕ Ман валли Левитсене ил: Эпĕ Çÿлхуçа. Израиль ывă лĕсен малтан çуралнă мĕнпур выльăхĕ вырăнне Левитсен выльăхчĕрлĕхне ил, тенĕ.

(42) Хăйне Çÿлхуçа хушнă пек, Моисей Израилĕн малтан çуралнă пĕтĕм ывăлне шутласа тухнă,

(43) вара ячĕсем тăрăх шутласа тухсассăн, малтан çуралнă ывăлсем, пĕр уйăхрисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, мĕнпурĕ çирĕм икĕ пин те икçĕр çитмĕл виçĕ çын пулнă.

(44) Унтан Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(45) Израиль ывăлĕсенчен илмелли малтан çуралнă мĕнпур арçын ача вырăнне эсĕ Левитсене ил, вĕсен выльăхĕ вырăнне Левитсен выльăхне ил; Левитсем Манăн пулччăр. Эпĕ Çÿлхуçа.

(46) Левитсемпе танлаштарсассăн, Израилĕн малтан çуралнă арçын ачисем икçĕр çитмĕл виçĕ çын ытларах, вĕсене тÿлесе илмешкĕн

(47) кашни çыншăн пилĕкшер сикль ил, таса сикль виçипе ил, сикльре çирĕм гера пултăр,

(48) Левитсен шутĕнчен иртнисемшĕн тÿленĕ çакă кĕмĕле Ааронпа унăн ывăлĕсене пар, тенĕ.

(49) Моисей вара Левитсен шутĕнчен ытларах пулнисем вырăнне тÿленĕ кĕмĕле илнĕ.

(50) Израилĕн малтан çуралнă арçын ачисемшĕн вăл таса сикль виçипе пин те виççĕр утмăл пилĕк [сикль] кĕмĕл илнĕ;

(51) Моисей, Çÿлхуçа каланă пек, хăйне Çÿлхуçа хушнă пек, [ытлашши пулнисемшĕн] тÿленĕ кĕмĕле Ааронпа унăн ывăлĕсене панă.

4

(1) Унтан Çÿлхуçа Моисейпе Аарона çапла тесе каланă:

(2) Левий ывăлĕсем хушшинчен Кааф ывăлĕсене хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх шутласа тух, Зпуху чатăрĕнче ĕçлесе тăмашкăн ĕçе юрăхлисене пурне те, вăтăр çулхисенчен пуçласа аллă çула çитнисем таран, шутласа тух.

(4) Кааф ывăлĕсем [çак Левитсем хăйсен ăрăвĕпе, хăйсен кил-йышĕпе] пуху чатăрĕнче ĕçлемелли ĕç акă: вĕсен Сăваплăран Сăваплă пÿлĕме йăтса çÿремелле.

(5) Тапăрăн çула тапранса тухмалла пулсассăн, Ааронпа унăн ывăлĕсем кĕрĕç те, хупăрласа тăракан чаршава илсе, унпа Турă ирĕкне пĕлтере кен саккун арчине витĕç;

(6) унтан ун çине кăвак тĕслĕ сăрантан тунă çивитти витĕç, çиелтен пĕтĕмĕшпе сенкер çăмран тунă вителĕк витĕç, вара каштисене тăхăнтартса хурĕç;

(7) Турă умне хумалли çăкăрсен сĕтелне те сенкер çăмран тунă виткĕчпе витĕç, ун çине чарисене, тирĕкĕсене, чашăкĕсене, ăсса ямалли куркисене лартĕç; ун çинче яланхи çăкăрĕ те пулмалла;

(8) вĕсем çине йăмăх хĕрлĕ виткĕч витĕç, ăна çиелтен тата кăвак тĕслĕ сăрантан тунă çивиттипе витĕç те каштисене тăхăнтартса хурĕç;

(9) унтан сенкер çăмран тунă виткĕч илĕç те çутаткăçа, унăн лампадисене, хĕскĕчĕсене, ăскăчĕсене тата ун таврашĕнче тыткалакан йывăç çăвĕ ямалли мĕнпур савăтне витсе хурĕç;

(10) унтан вара ăна, унăн мĕнпур хатĕрхĕтĕрне кăвак сăрантан тунă çивиттипе витĕç те çĕклевĕç çине лартса хурĕç; пылтăнран тунă парне вырăнĕ çине те сенкер çăмран тунă виткĕч витĕç, унтан ăна кăвак сăрантан тунă çивиттипе витсе хурĕç те каштисене тăхăнтартса ярĕç.

(12) Кĕлĕ тунă чухне сăваплă вырăнта тыткалакан кĕлĕ япалисене пурне те илĕç те сенкер çăмран тунă виткĕч ăшне чиксе хурĕç, унтан кăвак сăрантан тунă çивиттипе витсе çĕклевĕç çине хурĕç.

(13) Вара парне вырăнĕ çинчи кĕле тасатса, ăна хĕрхĕлтĕм виткĕчпе витсе хурĕç;

(14) парне вырăнĕ умĕнче кĕлĕ тунă чухне тыткалакан мĕнпур хатĕрхĕтĕре — кăмрăк ăскăчĕсене, юплешкисене, калакĕсене тата чашăкĕсене, парне вырăнĕн мĕнпур савăтне — парне вырăнĕ çине хурĕç те, ăна кăвак сăрантан тунă çивиттипе витсе, каштисене тăхăнтартса хурĕç. [Унтан хĕрхĕлтĕм виткĕч илĕç те çăвăнмалли савăтпа унăн тĕпне çавăнпа витĕç, çиелтен тата кăвак сăран вителĕк витсе çĕклевĕç çине лартса хурĕç.]

(15) Тапăр çула тухас умĕн Ааронпа унăн ывăлĕсем сăваплă вырăна тата сăваплă вырăнăн мĕнпур япалине витсе пĕтерсессĕн, вĕсене çĕклесе каймашкăн Кааф ывăлĕсем пырса тăрĕç; анчах вилес мар тесессĕн, вĕсен сăваплă вырăна сĕртĕнме юрамасть. Пуху чатăрĕн çак пайĕсене Кааф ывăлĕсем çĕклесе çÿремелле.

(16) Елеазара — Аарон священник ывăлне — çутаткăçа ямалли йывăç çăвĕ, ырă шăршă тĕтĕрмелли, яланах кÿрсе тăракан тырăпулă парни тата сĕрмелли йывăç çăвĕ памалла,— пĕтĕм кĕлĕ чатăрĕ, ун ăшĕнчи мĕнпур япала, сăваплă вырăнпа унти мĕнпур хатĕрхĕтĕр унăн аллинче пулмалла, тенĕ.

(17) Унтан Çÿлхуçа Моисейпе Аарона çапла тесе каланă:

(18) Кааф йăхне Левитсем хушшинчен пĕтерсе ан пăрахăр,

(19) Сăваплăран Сăваплă пÿлĕм патне пынă чухне вĕсем чĕрĕ юлччăр, ан вилччĕр тесессĕн, эсир акă мĕн тăвăр: Ааронпа унăн ывăлĕсем пыччăр та вĕсене кашнине хăйĕн ĕçĕ вырăнне, хăйĕн çĕклемĕ умне тăратчăр;

(20) вилес мар тесессĕн, вĕсем хăйсем тĕллĕн саккун арчи патне пымалла мар, ăна витнине курмалла мар, тенĕ.

(21) Çÿлхуçа Моисее тата çапла тесе каланă:

(22) Гирсон ывăлĕсене те хăйсен кил-йышĕ тăрăх, хăйсен ăрăвĕсем тăрăх шутласа тух,

(23) пуху чатăрĕ таврашĕнчи ĕçсене туса тăмашкăн ĕçе юрăхлисене пурне те, вăтăр çулхисенчен пуçласа аллă çула çитнисем таран, шутласа тух.

(24) Хăйсем ĕçре тăнă чухне тата çĕклемсем йăтмалла чухне Гирсон кил-йышĕ тумалли ĕçсем акă çаксем:

(25) вĕсен кĕлĕ чатăрĕн çивиттине, пуху чатăрĕпе унăн çивиттине, ăна çиелтен витмелли кăвак сăран çивиттине тата пуху чатăрне кĕмелли вырăнти чаршава йăтса çÿремелле

(26) тата картиш каррисене, кĕлĕ чатăрĕпе парне вырăнĕ йĕритавра тытнă картишне кĕмелли вырăнти чаршава тата вĕсен вĕренĕсене, вĕсен пĕтĕм хатĕрхĕтĕрне йăтса çÿремелле; тата вĕсен таврашĕнче мĕн тумаллине пурне те вĕсем ĕçлесе тăмалла;

(27) кирек мĕнле çĕклем йăтнă чухне те, кирек мĕнле ĕç тунă чухне те Гирсон ывăлĕсен хăйсем ĕçлес ĕçе Ааронпа унăн ывăлĕсем хушнипе туса пымалла, хăйсем йăтса çÿрекен мĕнпур япалине пăхса усрама та вĕсенех хушăр;

(28) Гирсон ывăлĕсен ăрăвĕсем пуху чатăрĕнче ĕçлесе тăмалли ĕçсем çаксем ĕнтĕ; Ифамар — Ааронăн ывăлĕ, священник — тĕрĕслесе тăнипе Гирсон ывăлĕсен аллине çак япаласене пăхса усрама памалла.

(29) Мерари ывăлĕсене хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх шутласа тух,

(30) пуху чатăрĕ таврашĕнчи ĕçсене туса тăмашкăн ĕçе юрăхлисене пурне те, вăтăр çулхисенчен пуçласа аллă çула çитнисем таран, шутласа тух.

(31) Пуху чатăрĕ таврашĕнчи ĕçре тăнă чухне вĕсен акă мĕн йăтса çÿремелле: кĕлĕ чатăрĕн пăрăсĕсене, унăн каштисене, унăн юписене, унăн тĕпĕсене

(32) тата картишĕн пур енчи юписемпе вĕсен тĕпĕсене, вĕсен шалчисене, вĕсен вĕренĕсене, вĕсен таврашĕнчи мĕнпур япалана, вĕсен пĕтĕм хатĕрхĕтĕрне йăтса çÿремелле; вĕсем йăтса çÿремелли япаласене ячĕсем тăрăх шутласа тухăр;

(33) Ифамар — Ааронăн ывăлĕ, священник — тĕрĕслесе тăнипе Мерари ывăлĕсен ăрăвĕсем пуху чатăрĕ таврашĕнче тумалли ĕçсем çаксем ĕнтĕ, тенĕ.

(3435) Вара Моисейпе Аарон тата халăх пуçлăхĕсем Кааф ывăлĕсене пуху чатăрĕнче ĕçлесе тăма ĕçе юрăхлисене пурне те, вăтăр çулхисенчен пуçласа аллă çула çитнисем таран, хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх шутласа тухнă;

(36) вара, вĕсене ăрăвĕсем тăрăх шутласа тухсассăн, икĕ пин те çичçĕр аллă çын пулнă:

(37) çаксем — Кааф ăрăвĕсен шутне кĕнисем, пурте пуху чатăрĕ таврашĕнче ĕçлесе тăракансем; Çÿлхуçа Моисей урлă хушнипе вĕсене Моисейпе Аарон шута илсе тухнă. з(8) :м унтан рирсон ывăлĕсене пуху чатăрĕнче ĕçлесе тăма ĕçе юрăхлисене пурне те, вăтăр çулхисенчен пуçласа аллă çула çитнисем таран, хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх шутласа тухнă;

(40) вара, вĕсене хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх шутласа тухсассăн, икĕ пин те ултçĕр вăтăр çын пулнă:

(41) çаксем — Гирсон ывăлĕсен ăрă вĕсен шутне кĕнисем, пурте пуху чатăрĕ таврашĕнче ĕçлесе тăракансем; Çÿлхуçа хушнипе вĕсене Моисейпе Аарон шута илсе тухнă.

(424) зунтан Мерари ывăлĕсен ăрăвĕсене пуху чатăрĕ таврашĕнче ĕçлесе тăма ĕçе юрăхлисене пурне те, вăтăр çулхисенчен пуçласа аллă çула çитнисем таран, хăйсен ăрăвĕсем, хăйсен кил-йышĕ тăрăх шутласа тухнă;

(44) вара, вĕсене хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, [хăйсен кил-йышĕ тăрăх] шутласа тухсассăн, виçĕ пин те икçĕр çын пулнă:

(45) çаксем — Мерари ывăлĕсен ăрăвĕсен шутне кĕнисем; Çÿлхуçа Моисей урлă хушнипе вĕсене Моисейпе Аарон шута илсе тухнă.

(46) Моисейпе Аарон тата Израиль пуçлăхĕсем Левитсене пурне те шута илнĕ; вĕсене,

(47) пуху чатăрĕнче ĕçлеме юрăхлисене тата унăн япалисене йăтса çÿреме пултараканнисене пурне те, вăтăр çулхисенчен пуçласа аллă çула çитнисем таран, хăйсен ăрăвĕсем тăрăх, хăйсен кил-йышĕ тăрăх шутласа тухнă;

(48) шута кĕнисем сакăр пин те пилĕкçĕр сакăрвунă çын пулнă;

(49) Çÿлхуçа Моисей урлă хушнипе вĕсен кашнийĕн мĕн ĕç тумаллине, мĕн йăтса çÿремеллине палăртса хунă; вĕсене, Çÿлхуçа Моисее хушнă пек, шута илсе тухнă.

(5) !Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(2) Израиль ывăлĕсене кала: вĕсем тилçе ернĕ мĕнпур çынна, йăх вăрлăхĕ юхакан мĕнпур çынна, вилĕпе ирсĕрленнĕ мĕнпур çынна тапăртан кăларса яччăр, Зарçыннисене те, хĕрарăмĕсене те кăларса ярăр, вĕсене тапăр тулашнех кăларса ярăр, вĕсем хăйсем пурăнакан тапăрне ан ирсĕрлетчĕр: Эпĕ вĕсем хушшинче пурăнатăп, тенĕ.

(4) Израиль ывăлĕсем вара çапла тунă, вĕсене тапăртан кăларса янă; Çÿлхуçа Моисее епле хушнă, Израиль ывăлĕсем çавăн пек тунă та.

(5) Çÿлхуçа Моисее татах çапла тесе каланă:

(6) Израиль ывăлĕсене кала: эхер те арçын е хĕрарăм çынна хирĕçле ĕçпе çылăха кĕрсессĕн, çавăн урлă Çÿлхуçана хирĕç йĕркесĕр ĕç тусассăн, çав чун айăплă пулĕ,

(7) ун пек çынсем хăйсем тунă çылăхне каласа кăтартчăр, илсе айăпа кĕнĕ япалине пĕтĕмпе каялла тавăрса паччăр тата ун çумне çав япала хакĕн пиллĕкĕмĕш пайне хушчăр та ăна хăйсем усал туса сиен кÿнĕ çынна тавăрса паччăр;

(8) эхер те сиен курнă çыннăн еткерçи пулмасассăн, айăп тунăшăн тÿлемеллине Çÿлхуçана халаллатăр; ăна священника памалла, вăл айăплă çын хăйне тасатмашкăн кÿнĕ сурăх таки çумне хушса пани пултăр;

(9) Израиль ывăлĕсем священник патне илсе пынă кирек мĕнле сăваплă парне те ăна пулать,

(10) кам та пулин асăнса пани те ăна пулать; священника кам мĕн парать, çавă пурте ăна пулать, тенĕ. пУнтан Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(12) Израиль ывăлĕсене пĕлтер, кала вĕсене: эхер те камăн та пулин арăмĕ тĕрĕс тăмасассăн, хăйĕн упăшкине улталасассăн,

(13) кам та пулин çав арăмпа çывăрса хăйĕн вăрлăхне юхтарса кăларсассăн, арăмĕ çакна упăшки куçĕнчен пытарса вăрттăн ирсĕрленсессĕн, çак ĕçе куракан пулманнипе çав арăма тăрă шыв çине кăлараймасассăн,

(14) упăшкине кĕвĕçес шухăш кĕрсессĕн, вăл арăмĕ ирсĕрленнĕ хыççăн кĕвĕçе пуçласассăн е тата арăмĕ ирсĕрленмен чухнех упăшкине кĕвĕçес шухăш кĕрсессĕн, çапла арăмне кĕвĕçе пуçласассăн,

(15) упăшки хăй арăмне священник патне илсе пытăр та арăмĕшĕн Ефан вуннăмĕш пайĕ чухлĕ урпа çăнăхĕ парне кÿтĕр, анчах вăл ун çине йывăç çăвĕ ан ятăр, ливан та ан хутăр, мĕншĕн тесессĕн ку кĕвĕçнĕшĕн кÿрекен парне, йĕркесĕр ĕçе астутарма асăнса кÿрекен парне.

(16) Священник вара çак арăма Çÿлхуçа умне илсе пырса тăраттăр,

(17) унтан священник тăм савăтпа сăваплă шыв илтĕр, унтан священник кĕлĕ чатăрĕнчи урайĕнчен тăпра илтĕр те ăна шыва ятăр;

(18) кайран священник çак арăма Çÿлхуçа умне тăраттăр, унăн пуç виттнне сиртĕр, асăнса кÿрекен парнине аллине тыттартăр, ку ĕнтĕ кĕвĕçнĕшĕн кÿрекен парне, священник аллинче вара ылхан кÿрекен йÿçĕ шыв пулĕ.

(19) Вара священник арăма тупалĕ те калĕ ăна: санпа никам та çывăрман пулсассăн, эсĕ ирсĕрленмен, хăвăн упăшкуна улталаман пулсассăн, çакă ылхан кÿрекен йÿçĕ шывран сиен курмăн;

(20) анчах эсĕ хăвăн упăшкуна улталаса ирсĕрленнĕ пулсассăн, хăвăн упăшкусăр пуçне санпа кам та пулин çывăрнă пулсассăн, тетĕр те священник

(21) арăма ылхан тупи каласа тупалатăр, священник арăма çапла калатăр: Çÿлхуçа сана ылханлă тутăр, ху халăхун ылханĕ айне хăвартăр, Çÿлхуçа санăн варна типĕтсе ларттăр, хырăмна шыçăнтарса ятăр;(22) [санăн] хырăмна шыçăнтарса яма, [санăн] варна типĕтсе лартма çакă ылхан кÿрекен шыв санăн ăшначиккÿне кĕрсе кайтăр, тейĕ. Вара арăм: аминь, аминь, тейĕ.

(23) Тупаласа каланă çак сăмахсене священник хут чĕркемĕ çине çырса, йÿçĕ шыв çине çуса ярĕ;

(24) унтан ылхан кÿрекен çав йÿçĕ шыва арăма ĕçтерĕ, вара ылхан кÿрекен шыв арăма сиен кÿме унăн ăшнечиккине кĕрсе кайĕ.

(25) Унтан священник кĕвĕçнĕшĕн кÿрекен тырăпулă парнине арăм аллинчен илĕ те ăна Çÿлхуçа умĕнче çĕклесе кăтартĕ, кайран парне вырăнĕ çине кайса хурĕ;

(26) священник тырăпулă парнинчен асăнмалăх пай ывăçласа илĕ те ăна парне вырăнĕ çинче çунтарса ярĕ, унтан арăма шыв ĕçтерĕ;

(27) эхер те арăм таса мар пулсассăн, упăшки тĕлĕшĕнчен йĕркесĕр ĕç тунă пулсассăн, ăна шыв ĕçтернĕ хыççăн çав ылхан кÿрекен йÿçĕ шыв ăна сиен тума унăн ăшнечиккине кĕрĕ, ĕнтĕ унăн ăшĕ шыçăнса кайĕ, варĕ типсе ларĕ, çак арăм вара хăйĕн халăхĕ хушшинче ылханлă пулĕ;

(28) эхер те арăмĕ ирсĕрленмен, тасах пулнă пулсассăн, вăл сиен курмĕ, ар вăрлăхĕпе пĕтĕçленĕ.

(29) Арăмĕ хăйĕн упăшкине улталаса ирсĕрленсессĕн, кĕвĕçÿ тĕлĕшĕнчен хунă саккун çакă пулать ĕнтĕ,

(30) е тата упăшкине кĕвĕçес шухăш кĕрсессĕн, вăл арăмне кĕвĕçе пуçласассăн, упăшки арăмне Çÿлхуçа умне тăраттăр, священник вара арăм тĕлĕшĕнчен пĕтĕмпе çак саккун хушнă пек тăвĕ,

(31) çапла упăшки çылăхран тасалĕ, арăмĕ хăйĕн çылăхне хăй çине илĕ, тенĕ.

5

(1) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(2) Израиль ывăлĕсене пĕлтер, кала вĕсене: эхер те арçын е хĕрарăм хăйне Çÿлхуçана халалласа назорей пулма сăмах парас пулсассăн,

(3) унăн вара эрех те, хăватлă шĕвек те ĕçмелле мар, эрехрен тунă сĕрхе те, ĕçмелли шĕвекрен тунă сĕрхе те сыпса пăхмалла мар, иçĕм çырлинчен хатĕрленине нимĕн те ĕçмелле мар, чĕрĕ иçĕм çырли те, типĕтнĕ иçĕм çырли те çимелле мар;

(4) назорей пулса пурăннă хушăра унăн нихăçан та иçĕм çырлинчен мĕн тунине — вăрринчен пуçласа хуппи таранчченех — нимĕн те çиес те, [ĕçес те] пулмасть.

(5) Назорей пулса пурăнма сăмах панă хушăра унăн пуçне нихăçан та çÿç илекен çĕçĕ сĕртĕнмелле мар; хăйне Çÿлхуçана халалласа назорей пулса пурăнмалли кунсем иртиччен вăл таса çын: унăн пуçĕ çинчи çÿçне ÿстерес пулать.

(6) Хăйне Çÿлхуçана халалласа назорей пулса пурăннă хушăра унăн нихăçан та вилнĕ çын çывăхне пымалла мар:

(7) хăйĕн ашшĕ е амăшĕ, е пиччĕшĕшăллĕ, е аппăшĕйăмăкĕ вилсессĕн, унăн вĕсен çумне сĕртĕнсе хăйне ирсĕрлентермелле мар, мĕншĕн тесессĕн хăйне Турра халаллани унăн пуçĕ çинче;

(8) назорей пулса пурăннă хушăра вăл пур кун та Çÿлхуçа умĕнче таса çын.

(9) Кам та пулин ун умĕнче сасартăк, ăнсăртран, вилсе кайсассăн, çавна пула вăл хăйĕн назорей ятне илнĕ пуçне ирсĕрлетсессĕн, унăн вара хăйне тасатмалли кун çÿçне кастармалла, ăна çиччĕмĕш кунне кастармалла,

(10) саккăрмĕш кунне унăн священник патне пуху чатăрне кĕмелли вырăна икĕ улатăпа е икĕ çамрăк кăвакарчăн илсе пымалла; “священник пĕр вĕçен кайăкне çылăх парни кÿрĕ, теприне пĕтĕмĕшпе çунтарса парне кÿрĕ, çапла ăна вилнĕ çын ÿчĕпе ирсĕрленнинчен тасатĕ, çав кун унăн пуçне тасалăх тивлечĕ парĕ;

(12) хăйне Çÿлхуçана халалласа назорей пулса пурăнассине унăн вара çĕнĕрен пуçламалла, ÿкĕнĕç парни кÿмешкĕн пĕр çулхи путек памалла; ĕнтĕ унччен назорей пулса пурăнни ирсĕрленнĕрен унăн ĕлĕкхи кунĕсем пăрахăçланчĕç.

(13) Назорей пулса пурăнас кунсем вĕçленсессĕн, назорей пулнă çын тĕлĕшĕпе хунă саккун акă çакă: ăна пуху чатăрĕн алăкĕ патне илсе пымалла,

(14) вăл вара пĕтĕмĕшпе çунтарса Çÿлхуçана парне кÿмешкĕн айăпсăр пĕр çулхи така путек парĕ, çылăх парни кÿмешкĕн айăпсăр пĕр çулхи сурăх путек парĕ, канăçлăх парни кÿмешкĕн айăпсăр така парĕ;

(15) тата йывăç çăвĕпе хутăштарса тулă çăнăхĕнчен тутлăлла пĕçернĕ пĕр пĕрне çăкăр илсе пырĕ, тутлăлла пĕçернĕ, йывăç çăвĕ сĕрнĕ пашалусем, вĕсемпе пĕрле тата тырăпулă парни, ун çине юхтармалли парне илсе пырĕ;

(16) çакна священник Çÿлхуçа умĕнче çĕклесе кăтартĕ те унтан унăн çылăхшăн кÿмелли парнине тата пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмелли парнине кÿрĕ;

(17) такине пĕрнери тутлăлла çăкăрсемпе пĕрле Çÿлхуçана канăçлăх парни кÿрĕ, священник çавăн пекех унăн тырăпулă парнине тата ун çине юхтармаллине кÿрĕ;

(18) вара назорей пуху чатăрне кĕмелли вырăнта хăй назорей пулса пурăннă чухнехи çÿçне кастарса ярĕ, унтан хăй назорей пулса пурăннă чухнехи çÿçне илĕ те канăçлăх парни айĕнчи вутçулăм çине хурĕ;

(19) унтан священник такан пиçсе çитнĕ малти хулне тата пĕрнерен тутлăлла пĕçернĕ пĕр кукăльпе тутлăлла пĕçернĕ пĕр пашалу илĕ, вара назорей пулнă çын çÿçне кастарнă хыççăн çакна назорей ывçи çине хурĕ;

(20) унтан священник çакна Çÿлхуçа умĕнче силлентерсе парне кÿрĕ: силлентерсе кÿнĕ ăмрипе çĕклентерсе кÿнĕ хулсăр пуçне çак таса япаласем те священника пулмалла. Çакăн хыççăн назорей эрех ĕçме пултарать.

(21) Çÿлхуçана сăмах панă назорей тĕлĕшĕнчен хунă саккун, хăй назорей пулнăшăн Турра парне кÿрес йĕрке çакă ĕнтĕ; вăйĕ çитсессĕн, кунтан ытларах та патăр; хăй епле сăмах панă, çапла тумалла, назорей пулас тĕлĕшпе хунă йĕркерен ытларах та тума юрать, тенĕ.

(22) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(23) Ааронпа унăн ывăлĕсене кала: Израиль ывăлĕсене çапла пиллĕр, вĕсене çапла калăр, те:

(24) Çÿлхуçа сана пиллетĕр, сана сыхласа усратăр!

(25) Сан çине Çÿлхуçа Хăйĕн çутă сăнĕпе пăхтăр, сана хĕрхентĕр!

(26) Хăйĕн сăнне Çÿлхуçа сан еннелле çавăртăр, сана тăнăçлăх патăр! теччĕр.

(27) Манăн ятăма Израиль ывăлĕсем патне чĕнсе илччĕр. Эпĕ [Çÿлхуçа] вĕсене пиллĕп, тенĕ.

7

(1) Моисей кĕлĕ чатăрĕ туса лартса ăна тата унăн мĕнпур хатĕрхĕтĕрне çу сĕрсе тасалăх тивлечĕ кÿрсессĕн, парне вырăнĕпе унăн мĕнпур хатĕрхĕтĕрне те çу сĕрсе тасалăх тивлечĕ кÿрсессĕн,

(2) унта Израилĕн [вуникĕ] пуçлăхĕ, кил-йыш пуçĕсем, йăх пуçлăхĕсем, халăха шута илнине йĕркелесе тăнăскерсем, пынă,

(3) вĕсем Çÿлхуçа умне хăйсен парнисене — вителĕклĕ ултă кÿме тата вуникĕ вăкăр — илсе пынă: икĕ пуçлăхран пĕрер кÿме, кашни пуçлăхран пĕрер вăкăр панă — çакна вĕсем кĕлĕ чатăрĕ умне кÿрсе тăратнă.

(4) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(5) ил вĕсенчен; кусем пуху чатăрĕнчи ĕçсене туса тăма юрăхлă пулĕç; Левитсем тумалли ĕçсем мĕнлине кура çакна вĕсене пар, тенĕ.

(6) Вара Моисей кÿмесемпе вăкăрсене илнĕ те вĕсене Левитсене панă:

(7) икĕ кÿмипе тăватă вăкăрне Гирсон ывăлĕсене вĕсем тăвас ĕçсем мĕнлине кура панă;

(8) Ифамар — Аарон ывăлĕ, священник — пăхса тăрса ĕçлеттерекен ĕçсем мĕнлине кура тăватă кÿмипе сакăр вăкăрне Мерари ывăлĕсене панă;

(9) Кааф ывăлĕсене паман, мĕншĕн тесессĕн вĕсен ĕçĕ — сăваплă вырăна çĕклесе çÿресси; вĕсен ăна хулпуççи çинче йăтса çÿремелле.

(10) Пуçлăхсем, парне вырăнне çу сĕрсе, ăна тасалăх тивлечĕ кÿмелли кун памалли парнесем илсе пынă, хăйсен парнисене вĕсем парне вырăнĕ умне тăратнă. пВара Çÿлхуçа Моисее каланă: парне вырăнне тасалăх тивлечĕ кÿмешкĕн кунсерен пĕрер пуçлăх парне кÿрсе тăтăр, тенĕ.

(12) Пĕрремĕш кунне хăйĕн парнине Наассон, Иуда йăхĕнчи Аминадав ывăлĕ, кÿнĕ;

(13) вăл кÿнĕ парнесем çаксем: таса сикль виçипе шутласассăн, çĕр вăтăр сикль таякан пĕр кĕмĕл тирĕк, çитмĕл сикль таякан пĕр кĕмĕл курка; тырăпулă парни кÿмешкĕн çак савăтсене йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ тултарнă пулнă,

(14) тĕтĕрмелли тултарнă вунă сикль таякан пĕр ылтăн тĕтĕркĕч,

(15) пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмешкĕн пĕр пăру, пĕр така, пĕр çулхи пĕр путек,

(16) çылăх парни кÿмешкĕн пĕр качака таки

(17) тата канăçлăх парни кÿмешкĕн икĕ вăкăр, пилĕк така, пилĕк качака таки, пĕр çулхи пилĕк путек; Наассон, Аминадав ывăлĕ, илсе пынă парнесем çаксем ĕнтĕ.

(18) Иккĕмĕш кунне Нафанаил — Цуар ывăлĕ, Иссахар [йăхĕн] пуçлăхĕ — илсе пынă;

(19) вăл хăй ятĕнчен çак парнесене илсе пынă: таса сикль виçипе шутласассăн, çĕр вăтăр сикль таякан пĕр кĕмĕл тирĕк, çитмĕл сикль таякан пĕр кĕмĕл курка; тырăпулă парни кÿмешкĕн çак савăтсене йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ тултарнă пулнă,

(20) тĕтĕрмелли тултарнă вунă сикль таякан пĕр ылтăн тĕтĕркĕч,

(21) пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмешкĕн пĕр пăру, пĕр така, пĕр çулхи пĕр путек,

(22) çылăх парни кÿмешкĕн пĕр качака таки

(23) тата канăçлăх парни кÿмешкĕн икĕ вăкăр, пилĕк така, пилĕк качака таки, пĕр çулхи пилĕк путек; Нафанаил, Цуар ывăлĕ, илсе пынă парнесем çаксем ĕнтĕ.

(24) Виççĕмĕш кунне Завулон ывăлĕсен пуçлăхĕ Елиав, ХЕлон ывăлĕ, парне кÿнĕ;

(25) вăл кÿнĕ парнесем: таса сикль виçипе шутласассăн, çĕр вăтăр сикль таякан пĕр кĕмĕл тирĕк, çитмĕл сикль таякан пĕр кĕмĕл курка; тырăпулă парни кÿмешкĕн çак савăтсене йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ тултарнă пулнă,

(26) тĕтĕрмелли тултарнă вунă сикль таякан пĕр ылтăн тĕтĕркĕч,

(27) пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмешкĕн пĕр пăру, пĕр така, пĕр çулхи пĕр путек,

(28) çылăх парни кÿмешкĕн пĕр качака таки

(29) тата канăçлăх парни кÿмешкĕн икĕ вăкăр, пилĕк така, пилĕк качака таки, пĕр çулхи пилĕк путек; Елиав, ХЕлон ывăлĕ, илсе пынă парнесем çаксем ĕнтĕ.

(30) Тăваттăмĕш кунне Рувим ывăлĕсен пуçлăхĕ Елицур, Шедеур ывăлĕ, парне кÿнĕ;

(31) вăл кÿнĕ парнесем: таса сикль виçипе шутласассăн, çĕр вăтăр сикль таякан пĕр кĕмĕл тирĕк, çитмĕл сикль таякан пĕр кĕмĕл курка; тырăпулă парни кÿмешкĕн çак савăтсене йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ тултарнă пулнă,

(32) тĕтĕрмелли тултарнă вунă сикль таякан пĕр ылтăн тĕтĕркĕч,

(33) пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмешкĕн пĕр пăру, пĕр така, пĕр çулхи пĕр путек,

(34) çылăх парни кÿмешкĕн пĕр качака таки

(35) тата канăçлăх парни кÿмешкĕн икĕ вăкăр, пилĕк така, пилĕк качака таки тата пĕр çулхи пилĕк путек; Елицур, Шедеур ывăлĕ, илсе пынă парнесем çаксем ĕнтĕ.

(36) Пиллĕкĕмĕш кунне Симеон ывăлĕсен пуçлăхĕ Шелумиил, Цуришаддай ывăлĕ, парне кÿнĕ;

(37) вăл кÿнĕ парнесем: таса сикль виçипе шутласассăн, çĕр вăтăр сикль таякан пĕр кĕмĕл тирĕк, çитмĕл сикль таякан пĕр кĕмĕл курка; тырăпулă парни кÿмешкĕн çак савăтсене йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ тултарнă пулнă,

(38) тĕтĕрмелли тултарнă вунă сикль таякан пĕр ылтăн тĕтĕркĕч,

(39) пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмешкĕн пĕр пăру, пĕр така, пĕр çулхи пĕр путек,

(40) çылăх парни кÿмешкĕн пĕр качака таки

(41) тата канăçлăх парни кÿмешкĕн икĕ вăкăр, пилĕк така, пилĕк качака таки тата пĕр çулхи пилĕк путек; Шелумиил, Цуришаддай ывăлĕ, илсе пынă парнесем çаксем ĕнтĕ.

(42) Улттăмĕш кунне Гад ывăлĕсен пуçлăхĕ Елиасаф, Регуил ывăлĕ, парне кÿнĕ;

(43) вăл кÿнĕ парнесем: таса сикль виçипе шутласассăн, çĕр вăтăр сикль таякан пĕр кĕмĕл тирĕк, çитмĕл сикль таякан пĕр кĕмĕл курка; тырăпулă парни кÿмешкĕн çак савăтсене йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ тултарнă пулнă,

(44) тĕтĕрмелли тултарнă вунă сикль таякан пĕр ылтăн тĕтĕркĕч,

(45) пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмешкĕн пĕр пăру, пĕр така, пĕр çулхи пĕр путек,

(46) çылăх парни кÿмешкĕн пĕр качака таки

(47) тата канăçлăх парни кÿмешкĕн икĕ вăкăр, пилĕк така, пилĕк качака таки тата пĕр çулхи пилĕк путек; Елиасаф, Регуил ывăлĕ, кÿнĕ парнесем çаксем ĕнтĕ.

(48) Çиччĕмĕш кунне Ефрем ывăлĕсен пуçлăхĕ Елишама, Аммиуд ывăлĕ, парне кÿнĕ.

(49) Вăл кÿнĕ парнесем: таса сикль виçипе шутласассăн, çĕр вăтăр сикль таякан пĕр кĕмĕл тирĕк, çитмĕл сикль таякан пĕр кĕмĕл курка; тырăпулă парни кÿмешкĕн çак савăтсене йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ тултарнă пулнă,

(50) тĕтĕрмелли тултарнă вунă сикль таякан пĕр ылтăн тĕтĕркĕч,

(51) пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмешкĕн пĕр пăру, пĕр така, пĕр çулхи пĕр путек,

(52) çылăх парни кÿмешкĕн пĕр качака таки

(53) тата канăçлăх парни кÿмешкĕн икĕ вăкăр, пилĕк така, пилĕк качака таки, пĕр çулхи пилĕк путек; Елишама, Аммиуд ывăлĕ, кÿнĕ парнесем çаксем ĕнтĕ.

(54) Саккăрмĕш кунне Манассия ывăлĕсен пуçлăхĕ Гамалиил, Педацур ывăлĕ, парне кÿнĕ.

(55) Вăл кÿнĕ парнесем: таса сикль виçипе шутласассăн, çĕр вăтăр сикль таякан пĕр кĕмĕл тирĕк, çитмĕл сикль та якан пĕр кĕмĕл курка; тырăпулă парни кÿмешкĕн çак савăтсене йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ тултарнă пулнă,

(56) тĕтĕрмелли тултарнă вунă сикль таякан пĕр ылтăн тĕтĕркĕч,

(57) пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмешкĕн пĕр пăру, пĕр така, пĕр çулхи пĕр путек,

(58) çылăх парни кÿмешкĕн пĕр качака таки

(59) тата канăçлăх парни кÿмешкĕн икĕ вăкăр, пилĕк така, пилĕк качака таки, пĕр çулхи пилĕк путек; Гамалиил, Педацур ывăлĕ, кÿнĕ парнесем çаксем ĕнтĕ.

(60) Тăххăрмĕш кунне Вениамин ывăлĕсен пуçлăхĕ Авидан, Гидеоний ывăлĕ, парне кÿнĕ;

(61) вăл кÿнĕ парнесем: таса сикль виçипе шутласассăн, çĕр вăтăр сикль таякан пĕр кĕмĕл тирĕк, çитмĕл сикль таякан пĕр кĕмĕл курка; тырăпулă парни кÿмешкĕн çак савăтсене йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ тултарнă пулнă,

(62) тĕтĕрмелли тултарнă вунă сикль таякан пĕр ылтăн тĕтĕркĕч,

(63) пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмешкĕн пĕр пăру, пĕр така, пĕр çулхи пĕр путек,

(64) çылăх парни кÿмешкĕн пĕр качака таки

(65) тата канăçлăх парни кÿмешкĕн икĕ вăкăр, пилĕк така, пилĕк качака таки, пĕр çулхи пилĕк путек; Авидан, Гидеоний ывăлĕ, кÿнĕ парнесем çаксем ĕнтĕ.

(66) Вуннăмĕш кунне Дан ывăлĕсен пуçлăхĕ Ахиезер, Аммишаддай ывăлĕ, парне кÿнĕ;

(67) вăл кÿнĕ парнесем: таса сикль виçипе шутласассăн, çĕр вăтăр сикль таякан пĕр кĕмĕл тирĕк, çитмĕл сикль таякан пĕр кĕмĕл курка; тырăпулă парни кÿмешкĕн çак савăтсене йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ тултарнă пулнă,

(68) тĕтĕрмелли тултарнă вунă сикль таякан пĕр ылтăн тĕтĕркĕч,

(69) пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмешкĕн пĕр пăру, пĕр така, пĕр çулхи пĕр путек,

(70) çылăх парни кÿмешкĕн пĕр качака таки

(71) тата канăçлăх парни кÿмешкĕн икĕ вăкăр, пилĕк така, пилĕк качака таки, пĕр çулхи пилĕк путек; Ахиезер, Аммишаддай ывăлĕ, кÿнĕ парнесем çаксем ĕнтĕ.

(72) Вунпĕрмĕш кунне Асир ывăлĕсен пуçлăхĕ Пагиил, Охран ывăлĕ, парне кÿнĕ;

(73) вăл кÿнĕ парнесем: таса сикль виçипе шутласассăн, çĕр вăтăр сикль таякан пĕр кĕмĕл тирĕк, çитмĕл сикль таякан пĕр кĕмĕл курка; тырăпулă парни кÿмешкĕн çак савăтсене йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ тултарнă пулнă,

(74) тĕтĕрмелли тултарнă вунă сикль таякан пĕр ылтăн тĕтĕркĕч,

(75) пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмешкĕн пĕр пăру, пĕр така, пĕр çулхи пĕр путек,

(76) çылăх парни кÿмешкĕн пĕр качака таки

(77) тата канăçлăх парни кÿмешкĕн икĕ вăкăр, пилĕк така, пилĕк качака таки, пĕр çулхи пилĕк путек; Пагиил, Охран ывăлĕ, кÿнĕ парнесем çаксем ĕнтĕ.

(78) Вуниккĕмĕш кунне Неффалим ывăлĕсен пуçлăхĕ Ахира, Енан ывăлĕ, парне кÿнĕ;

(79) вăл кÿнĕ парнесем: таса сикль виçипе шутласассăн, çĕр вăтăр сикль таякан пĕр кĕмĕл тирĕк, çитмĕл сикль таякан пĕр кĕмĕл курка; тырăпулă парни кÿмешкĕн çак савăтсене йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ тултарнă пулнă,

(80) тĕтĕрмелли тултарнă вунă сикль таякан пĕр ылтăн тĕтĕркĕч,

(81) пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмешкĕн пĕр пăру, пĕр така, пĕр çулхи пĕр путек,

(82) çылăх парни кÿмешкĕн пĕр качака таки

(83) тата канăçлăх парни кÿмешкĕн икĕ вăкăр, пилĕк така, пилĕк качака таки, пĕр çулхи пилĕк путек; Ахира, Енан ывăлĕ, кÿнĕ парнесем çаксем ĕнтĕ.

(84) Парне вырăнне çу сĕрсе тасалăх тивлечĕ кÿнĕ кун Израиль пуçлăхĕсем кÿнĕ парнесем çаксем: вуникĕ кĕмĕл тирĕк, вуникĕ кĕмĕл курка, вуникĕ ылтăн тĕтĕркĕч;

(85) кашни тирĕкре çĕр вăтăршар сикль кĕмĕл, кашни куркара çитмĕлшер сикль кĕмĕл: апла таса сикль виçипе шутласассăн, çакă савăтсенче мĕнпурĕ икĕ пин те тăватçĕр сикль кĕмĕл;

(86) тĕтĕрмелли тултарнă ылтăн тĕтĕркĕч вуниккĕ; таса сикль виçипе шутласассăн, кашни тĕтĕркĕчре вуншар сикль: тĕтĕркĕчсенче мĕн пурĕ çĕр çирĕм сикль ылтăн;

(87) пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмешкĕн шултăра выльăхран мĕнпурĕ вуникĕ пăру панă тата вуникĕ така, пĕр çулхи вуникĕ путек панă, вĕсемпе пĕрле тата тырăпулă парни илсе пынă; çылăх парни кÿмешкĕн вуникĕ качака таки илсе пынă

(88) тата канăçлăх парни кÿмешкĕн шултăра выльăхран мĕнпурĕ çирĕм тăватă пăру панă тата утмăл така, [пĕр çулхи] утмăл качака таки, [айăпсăр] пĕр çулхи утмăл путек панă; парне вырăнне çу сĕрнĕ хыççăн ăна тасалăх тивлечĕ кÿнĕ чухне панă парнесем çаксем ĕнтĕ.

(89) Моисей пуху чатăрне Çÿлхуçапа калаçма кĕрсессĕн, Турă ирĕкне пĕлтерекен саккун арчийĕн икĕ херувим хушшинчи хупăлчи çийĕнчен калаçакан сасă илтĕннĕ, çав сасă Моисее каланă.

8

(1) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(2) Аарона пĕлтер, кала ăна: эсĕ лампАдăсем çутсассăн, çутаткăçăн мал енче çичĕ лампада çунмалла, те, тенĕ.

(3) Аарон çапла тунă та: Çÿлхуçа Моисее хушнă пек, вăл çутаткăçăн мал енчи лампадисене çутса янă.

(4) Çутаткăçа акă çапла тунă: ăна ылтăнран хывсаçапса тунă, тунинчен пуçласа чечекĕсем таранах хывсаçапса тунă; çутаткăçа Моисей хăйне Çÿлхуçа кăтартнă евĕрлĕ тунă.

(5) Çÿлхуçа Моисее тата çапла тесе каланă:

(6) Израиль ывăлĕсем хушшинчен Левитсене ил те вĕсене тасат;

(7) тасатасса вĕсене çапла тасат: вĕсене тасатмалли шывпа сирпĕт, вĕсем пĕтĕм ÿтне çÿç касмалли çĕçĕпе хырччăр, тумтирĕсене çуса тасатчăр, вара таса пулĕç;

(8) унтан пăру илччĕр, унпа пĕрле тата тырăпулă парни — йывăç çăвĕ хутăштарнă тулă çăнăхĕ — илччĕр; çылăх парни кÿме тата тепĕр пăру ил;

(9) вара Левитсене пуху чатăрĕ умне илсе пыр; Израиль ывăлĕсен пĕтĕм халăхне пуçтар та

(10) вĕсен левичĕсене Çÿлхуçа умне тăрат, Израиль ывăлĕсем хăйсен аллисене Левитсем çине хуччăр; “Аарон вара Левитсене Çÿлхуçана халаллатăр: вĕсем Израиль ывăлĕсем вырăнне Çÿлхуçашăн ĕçлесе тăччăр;

(12) Левитсем хăйсен аллисене пăрусен пуçĕ çине хуччăр, вара пĕр пăрăвне çылăх парни кÿр, теприне Левитсене тасатмашкăн пĕтĕмĕшпе çунтарса Çÿлхуçана парне кÿр;

(13) унтан Левитсене Ааронпа унăн ывăлĕсем умне тăрат, вĕсене Çÿлхуçана халаллас йĕркене туса çитер.

(14) Çапла Левитсене Израиль ывăлĕсенчен уйăрса ил, Левитсем Манăн пулччăр.

(15) Эсĕ Левитсене тасатса Мана халалласассăн, вĕсем вара пуху чатăрĕ таврашĕнче ĕçлеме пуçлĕç, мĕншĕн тесессĕн вĕсене Мана Израиль ывăлĕсем вырăнне панă:

(16) Израиль ывăлĕсен вар уçса çуралакан мĕнпур малтанхи ывăлĕ вырăнне Эпĕ вĕсене Хам валли илетĕп,

(17) мĕншĕн тесессĕн Израиль ывăлĕсен малтан çуралнисем — этемрен пуçласа выльăхĕчĕрлĕхĕ таранчченех — пурте Манăн: Египет çĕрĕнче малтан çуралнисене пĕтĕмпе пĕтерсе тухнă кун Эпĕ вĕсене Хам валли тасалăх тивлечĕ кÿтĕм те

(18) Израиль ывăлĕсен малтан çуралнă пĕтĕм ывăлĕ вырăнне Левитсене илтĕм;

(19) вара Левитсене Израиль ывăлĕсем хушшинчен уйăрса Ааронпа унăн ывăлĕсене патăм, вĕсем пуху чатăрĕ таврашĕнче Израиль ывăлĕсемшĕн ĕçлесе тăччăр, Израиль ывăлĕсем сăваплă вырăн патне пырса ан пĕтчĕр тесе, вĕсене Израиль ывăлĕсене сыхласа хăваракансем турăм, тенĕ.

(20) Вара Моисейпе Аарон тата Израиль ывăлĕсен пур халăхĕ Левитсем тĕлĕшĕнчен çапла тунă: Çÿлхуçа Моисее Левитсем тĕлĕшĕнчен епле хушнă, Израиль ывăлĕсем çапла тунă та.

(21) Левитсем тасалнă, хăйсен тумтирĕсене çуса тасатнă; Турă умĕнче Аарон вĕсене Çÿлхуçана халаллас йĕркене тунă, вĕсем таса пулччăр тесе, Аарон вĕсене тасатнă;

(22) çакăн хыççăн Левитсем Ааронпа унăн ывăлĕсем умĕнче пуху чатăрĕ таврашĕнче ĕçлеме пуçланă. Левитсем тĕлĕшĕнчен Çÿлхуçа Моисее епле хушнă, вĕсем çапла тунă та.

(23) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(24) Левитсем тĕлĕшĕнчен хунă саккун çакă: пуху чатăрĕ таврашĕнчи ĕçсене вĕсен çирĕм пилĕк çулхисенчен пуçласа унран аслăраххисем туса тăмалла,

(25) аллă çула çитсессĕн вара ĕçлесе тăма чарăнмалла, малалла ĕçлемелле мар:

(26) ун чухне вĕсем хăйсен тăванĕсене пуху чатăрĕ патĕнче хурал тăма пулăшчăр, ĕçлессе ан ĕçлеччĕр; ĕçĕхĕлĕ тĕлĕшĕнчен эсĕ Левитсене çапла тытса тăр, тенĕ.

9

(1) Израиль халăхĕ Египетран тухсассăн иккĕмĕш çулхине, пĕрремĕш уйăхра, Синай пушхирĕнче Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(2) Пасха тума палăртнă вăхăтра Израиль ывăлĕсем Пасха туччăр: Зăна çак уйăхăн вунтăваттăмĕш кунĕнче каçхине, палăртса хунă вăхăтра, тăвăр, ăна ун тĕлĕшĕнчен хунă пĕтĕм йĕрки тăрăх, пĕтĕм йăли тăрăх тăвăр, тенĕ.

(4) Моисей Израиль ывăлĕсене Пасха тума каланă.

(5) Вĕсем вара пĕрремĕш уйăхра, çак уйăхăн вунтăваттăмĕш кунĕнче каçхине, Синай пушхирĕнче Пасха тунă: Çÿлхуçа Моисее епле хушнă, Израиль ывăлĕсем пĕтĕмпе çапла тунă.

(6) Вилнĕ çын ÿтне сĕртĕнсе тасамарланнă çынсем те пулнă, çавăнпа вĕсен çав кун Пасха тума юраман; вĕсем вара çав кун Моисейпе Аарон патне пынă,

(7) çав çынсем Моисее каланă: эпир вилнĕ çын ÿтне сĕртĕннĕ пирки таса мар; мĕншĕнха палăртса хунă вăхăтра пире Израиль ывăлĕсемпе пĕрле Çÿлхуçамăра парне кÿме чармалла? тенĕ.

(8) Моисей вĕсене: тăхтăрха, эпĕ Çÿлхуçамăр сирĕн тĕлĕшрен мĕн каланине пĕлем, тенĕ.

(9) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(10) Израиль ывăлĕсене кала: вĕсенчен е вĕсен йăхĕнчен кам та пулин вилнĕ çын ÿтне сĕртĕнсе тасамарланнă пулсассăн е инçе çула кайнă пулсассăн, Çÿлхуçа Пасхине унăн та тумалла;

(11) ун пеккисем иккĕмĕш уйăхăн вунтăваттăмĕш кунĕнче каçхине Пасха туччăр, ăна вĕсем тутлăлла пĕçернĕ çăкăрсемпе, йÿçĕ ку рăксемпе çиччĕр;

(12) ирччен унран нимĕн те ан хăварччăр, унăн шăммисене ан ватчăр; ăна вĕсем Пасха тĕлĕшĕнчен хунă пĕтĕм йĕрке тăрăх туччăр;

(13) кам та кам таса халлĕнех е [инçе] çула кайман чухнех Пасха тумасть, çав чун хăйĕн халăхĕ хушшинчен пĕттĕр, мĕншĕн тесессĕн вăл Çÿлхуçана вăхăтра парне кÿмерĕ: çав çын хăй çине çылăх илĕ;

(14) сирĕн патăрта ютран килнĕ çын пурăнать пулсассăн, Çÿлхуçа Пасхине унăн та тумалла: вăл ăна Пасха тĕлĕшĕнчен хунă йĕрке тăрăх, унăн йăлине кура тутăр; ютран килнĕ çыншăн та, çак çĕр çыннишĕн те Пасха тăвас йĕрке сирĕн пĕрре пултăр, тенĕ.

(15) Кĕлĕ чатăрĕ лартнă кун Турă ирĕкне пĕлтерекен кĕлĕ чатăрне пĕлĕт хупласа илнĕ, каçран пуçласа ирчченех кĕлĕ чатăрĕ тĕлĕнче вут курăннă пек тăнă.

(16) Кайран та яланах çапла пулнă: кĕлĕ чатăрне [кăнтăрла] — пĕлĕт, çĕрле вут евĕрлĕскер хупласа тăнă.

(17) Пĕлĕт кĕлĕ чатăрĕ çинчен çĕкленсе кайсассăн, Израиль ывăлĕсем хускалса çула тухнă, пĕлĕт чарăннă тĕлте Израиль ывăлĕсем чатăр карса тапăра ларнă.

(18) Израиль ывăлĕсем Çÿлхуçа хушнипе çула тухнă, Çÿлхуçа хушнипе чарăнса тăнă: пĕлĕт кĕлĕ чатăрĕ тĕлĕнче тăнă чухне вĕсем те çав вăхăт хушши пĕр вырăнта тăнă;

(19) пĕлĕт кĕлĕ чатăрĕ тĕлĕнче чылай вăхăт хушши тăнă чухне Израиль ывăлĕсем те, Çÿлхуçа çапла кăтартнине пăхăнса, çула тухман;

(20) хăш чухне вара пĕлĕт кĕлĕ чатăрĕ тĕлĕнче сахал вăхăт хушши тăнă: вĕсем Çÿлхуçа кăтартнипе чарăнса тăнă, Çÿлхуçа кăтартнипе хускалса çула тухнă;

(21) хăш чухне пĕлĕт каçран пуçласа ирччен çеç тăнă, ирхине пĕлĕт çĕкленсе кайнă, ун чухне вĕсем те хускалса кайнă; е пĕлĕт кăнтăрла тата çĕрле тăнă, вăл çĕкленсессĕн, вĕсем те хускалса кайнă;

(22) е тата пĕлĕт кĕлĕ чатăрĕ тĕлĕнче икĕ кун е пĕр уйăх, е темиçе кун тăнă, ун чухне Израиль ывăлĕсем те чарăнса тăнă, çула тухман; пĕлĕт çĕкленсессĕн тин хускал са кайнă;

(23) Çÿлхуçа кăтартнипе чарăнса тăнă, Çÿлхуçа кăтартнипе çула тухнă: Çÿлхуçа Моисей урлă хушнипе вĕсем Çÿлхуçа кăтартнине пăхăнса пынă.

10

(1) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(2) халăха чĕнсе пухма тата тапăра вырăнтан хускатма эсĕ икĕ кĕмĕл трупа тутар, вĕсене хывсаçапса тутар;

(3) икĕ трупине те кăшкăртса ярсассăн, пуху чатăрне кĕмелли çĕре сан патна пĕтĕм халăх пухăнĕ:

(4) пĕр трупине кăшкăртсассăн, сан патна Израилĕн çулпуçĕсемпе пин çын пуçлăхĕсем пухăнĕç;

(5) хăрушлăха систерсе кăшкăртсассăн, тухăç енче ларакан тапăрсем тапранĕç;

(6) хăрушлăха систерсе иккĕмĕш хут кăшкăртса ярсассăн, кăнтăр енче ларакан тапăрсем тапранĕç; [хăрушлăха систерсе виççĕмĕш хут кăшкăртсассăн, тинĕс енче ларакан тапăрсем тапранĕç; хăрушлăха систерсе тăваттăмĕш хут кăшкăртсассăн, çурçĕр енче ларакан тапăрсем тапранĕç;] вĕсем çула тухнă чухне трупасем хăрушлăха систерсе кăшкăртчăр;

(7) пуху пухмалла пулсассăн та, трупа кăшкăртăр, анчах хăрушлăха систернĕ пек мар;

(8) трупасене Аарон ывăлĕсем, священниксем, кăшкăртмалла: çакă сирĕншĕн сыпăкран сыпăка пымалли ĕмĕрхи йĕрке пултăр;

(9) хăвăра тапăннă тăшмансене хирĕç хăвăр çĕрĕрте вăрçăпа тухсассăн, хăрушлăха систерсе трупасем кăшкăртса ярăр, вара сире Çÿлхуçа, хăвăрăн Туррăр, умĕнче аса илĕç, çапла эсир тăшманăрсенчен хăтăлăр;

(10) хăвăр савăнса хĕпĕртенĕ кунсенче, уявăрсенче, çĕнĕ уйăх кунĕнче пĕтĕмĕшпе çунтарса паракан парнĕрсене, канăçлăх парнисем кÿнĕ чухне те трупа кăшкăртăр,— çакă Туррăр умĕнче хăвăр çинчен аса илтерни пулĕ. Эпĕ Çÿлхуçа, сирĕн Туррăр, тенĕ.

(11) Иккĕмĕш çулхине, иккĕмĕш уйăхра, уйăхăн çирĕммĕш кунĕнче пĕлĕт Турă ирĕкне пĕлтерекен кĕлĕ чатăрĕ çийĕнчен çĕкленсе кайнă;

(12) Израиль ывăлĕсем вара тапăрăнтапăрăн Синай пушхирĕнчен хускалса тухнă; пĕлĕт Фаран пушхирне çитсе чарăннă.

(13) Çапла вĕсем Çÿлхуçа Моисей урлă хушнипе малтанхи хут тапранса тухнă.

(14) Чи малтан Иуда ывăлĕсен тапăрĕн элемне çĕкленĕ те унти çар ушкăнĕсем тапранса кайнă; вĕсен çарĕн пуçлăхĕ Наассон, Аминадав ывăлĕ;

(15) Иссахар ывăлĕсен йăхĕнчи çарăн пуçлăхĕ Нафанаил, Цуар ывăлĕ;

(16) Завулон ывăлĕсен йăхĕнчи çарăн пуçлăхĕ Елиав, ХЕлон ывăлĕ.

(17) Кĕлĕ чатăрне сÿтсе илнĕ те ăна çĕклесе пыракан Гирсон ывăлĕсемпе Мерари ывăлĕсем хускалса кайнă.

(18) Унтан Рувим тапăрĕн элемне çĕкленĕ, унти çар ушкăнĕсем тапранса кайнă; унăн çарĕн пуçлăхĕ Елицур, Шедеур ывăлĕ;

(19) Симеон ывăлĕсен йăхĕнчи çарăн пуçлăхĕ Шелумиил, Цуришаддай ывăлĕ;

(20) Гад ывăлĕсен йăхĕнчи çарăн пуçлăхĕ Елиасаф, Регуил ывăлĕ.

(21) Унтан сăваплă вырăна çĕклесе пыракан Кааф ывăлĕсем хускалса кайнă; кĕлĕ чатăрне вĕсем çитичченех лартса хунă.

(22) Унтан Ефрем ывăлĕсен тапăрĕн элемне çĕкленĕ те унти çар ушкăнĕсем тапранса кайнă; вĕсен çарĕн пуçлăхĕ Елишама, Аммиуд ывăлĕ;

(23) Манассия ывăлĕсен йăхĕнчи çарăн пуçлăхĕ Гамалиил, Педацур ывăлĕ;

(24) Вениамин ывăлĕсен йăхĕнчи çарăн пуçлăхĕ Авидан, Гидеоний ывăлĕ, пулнă.

(25) Пур тапăртан кайран Дан ывăлĕсен элемне çĕкленĕ те унти çар ушкăнĕсем тапранса кайнă; вĕсен çарĕн пуçлăхĕ Ахиезер, Аммишаддай ывăлĕ;

(26) Асир ывăлĕсен йăхĕнчи çарăн пуçлăхĕ Пагиил, Охран ывăлĕ;

(27) Неффалим ывăлĕсен йăхĕнчи çарăн пуçлăхĕ Ахира, Енан ывăлĕ.

(28) Израиль ывăлĕсем çарăнçарăн каймалли йĕрке акă çакă ĕнтĕ. Вĕсем вара çула тухнă.

(29) Моисей Ховава — Рагуил ывăлне, мадиан çыннине, хăйĕн хурăнташне — каланă: эпир Çÿлхуçамăр «сире çак çĕре парăп» тенĕ вырăна каятпăр; атя пирĕнпе пĕрле, эпир сана ырăлăх кăтартăпăр, мĕншĕн тесессĕн Израиль çинчен Çÿлхуçа ырă каланă, тенĕ.

(30) Анчах Ховав ăна: пымастăп; эпĕ хамăн çĕрĕме, хамăн çуралнă çĕршывăма каятăп, тенĕ.

(31) Моисей вара каланă: ан пăрахсам пире, мĕншĕн тесессĕн эпир пушхирте епле тапăрăн вырăнаçса тухнине эсĕ пĕлетĕн, эсĕ пирĕншĕн куç пулăттăн;

(32) пирĕнпе пĕрле пырсассăн, хамăра Çÿлхуçа кăтартас ырăлăха эпир сана та кăтартăпăр, тенĕ.

(33) Вара вĕсем Çÿлхуçа тăвĕ патĕнчен виçĕ кун каймалли çула хускалса тухнă, ăçта чарăнса тăмалли вырăна палăртса, Çÿлхуçа саккунĕн арчи те виçĕ кун вĕсен умĕнчен пынă.

(34) Тапăртан хускалса тухсассăн, кăнтăрла вĕсен тĕлĕнче Çÿлхуçа пĕлĕчĕ пынă.

(35) Çула тухма саккун арчине çĕкленĕ чухне Моисей каланă: эй Çÿлхуçа, çĕклен, Санăн тăшманусем саланччăр, Сана курайманнисем Санăн умăнтан тарса çухалччăр! тенĕ.

(36) Саккун арчи чарăнса тăнă чухне вăл: эй Çÿлхуçа, Израилĕн пиншерпиншер çынни патне, вуншарвуншар пинĕ патне таврăн! тенĕ.

11

(1) Халăх сасăпах Çÿлхуçана ÿпкелеме пуçланă; Çÿлхуçа илтнĕ те, Унăн çилли тулса çитнĕ, вара вĕсем патĕнче Çÿлхуçа вучĕ хыпса илнĕ, вăл тапăрăн пĕр хĕррине пĕтере пуçланă.

(2) Халăх ĕнтĕ Моисее тилмĕрсе йăлăннă; Моисей Çÿлхуçана кĕлтунă та, вутçулăм чарăннă.

(3) Хăйсем патĕнче Çÿлхуçа вучĕ тивсе кайнăран çав вырăна вĕсем Тавера* тесе ят панă.

(4) Вĕсем хушшинчи ютран килнĕ çынсем хăйсен пилне чарайманнине палăрта пуçланă; вĕсемпе пĕрле Израиль ывăлĕсем те йĕрсе ларнă: пире кам аш çитерĕ?

(5) Эпир Египетра нимĕн тÿлемесĕрех çинĕ пулла астăватпăр, хăярпа дыня тата ешĕл сухан, пуçлă суханпа ыхра çинине те астăватпăр;

(6) халĕ акă пирĕн чун хавшаса çитрĕ; нимĕн те çук, пирĕн куç умĕнче пĕр манна анчах, тенĕ.

(7) Манна вăл кориандр вăрри майлă пулнă, пăхма бдолах евĕрлĕскер пулнă;

(8) халăх ăна пуçтарса çÿренĕ, ал арманне ярса авăртнă е килĕре тÿнĕ, кайран хуранта пĕçернĕ, унран пашалу тунă; унăн тути йывăç çăвĕпе пĕçернĕ пашалу тути евĕрлĕ пулнă.

(9) Тапăр ларнă вырăна çĕрле сывлăм ÿкнĕ чухне тапăр çине манна та çунă.

(10) Кил-йышсерен йĕнине, кашнийĕ хăйĕн чатăрĕ умĕнче йĕнине Моисей илтнĕ; ĕнтĕ Çÿлхуçа çилли тулса çитнĕ, Моисей питĕ куляннă. пМоисей Çÿлхуçана каланă: мĕншĕн Эсĕ Хăвăн чуруна асаплантаратăн? Санăн куçу умĕнче эпĕ мĕншĕн кăмăл тупмарăмши, çак пĕтĕм халăх йывăрлăхне мĕншĕн Эсĕ ман çине тиерĕнши?

(12) çак халăха эпĕ хамăн варăмра йăтса çÿрерĕми? ăна эпĕ çуратрăми? Эсĕ мана калатăн: ача пăхакан хĕрарăм ачине алă çинче çĕклесе çÿренĕ пек, эсĕ ăна хăвăн аллу çинче çĕклесе Эпĕ унăн ашшĕсене тупа туса пама пулнă çĕре илсе кай, тетĕн;

(13) çакă пĕтĕм халăха çитермелĕх аш эпĕ ăçтан тупам? вĕсем авă ман умра йĕреççĕ: пире аш çитер, теççĕ.

(14) Çакă пĕтĕм халăха эпĕ пĕччен йăтса çÿрейместĕп, мĕншĕн тесессĕн маншăн йывăр вăл;

(15) Санăн куçу умĕнче кăмăл тупрăм пулсассăн, çапла тăвиччен вĕлер мана, ку маншăн аванрах пулĕччĕ, эпĕ хамăн асапăма курмăттăм, тенĕ.

(16) Вара Çÿлхуçа Моисее каланă: Израиль пуçлăхĕсем хушшинчен эсĕ Ман валли ху пĕлекен, халăха пăхсатĕрĕслесе тăракан çитмĕл çын суйласа ил, вĕсене пуху чатăрĕ патне илсе пыр, вĕсем унта санпа пĕрле тăччăр;

(17) Эпĕ çавăнта анăп та санпа калаçăп, сан çинчи Сывлăшăн хăватне илсе вĕсем çине хурăп: санпа пĕрле вĕсем халăхăн йывăрлăхне тÿсчĕр, санăн пĕччен тÿсмелле ан пултăр.

(18) Халăха кала: ыранхи кун тĕлне тасалса тăрăр, вара аш çийĕр, мĕншĕн тесессĕн эсир Çÿлхуçана илтĕнмеллех йĕтĕр: пире кам аш çитерĕ? пире Египетрах аванччĕ, терĕр, çавăнпа ĕнтĕ сире Çÿлхуçа аш парĕ, вара [аш] çийĕр:

(19) пĕр кун кăна мар çийĕр, икĕ кун мар, пилĕк кун мар, вунă кун мар, çирĕм кун та мар,

(20) уйăхĕпех аш [çийĕр] — сăмсăр шăтăкĕнчен тухичченех, хăвăра йĕрĕнтерсе çитеричченех çийĕр; хăвăр хушшăрти Çÿлхуçана вырăна хуманшăн, Ун умĕнче: пирĕн Египетран мĕншĕн тухмаллаччĕха? тесе йĕнĕшĕн çапла пулĕ, те, тенĕ.

(21) Моисей каланă: эпĕ пурăнакан çакă халăх хушшинче çуран пыраканнисем ултçĕр пин çын; Эсĕ вара: вĕсене Эпĕ аш парăп, вĕсем уйăхĕпех аш çийĕç! тетĕн;

(22) вĕсене çителĕклĕ пултăр тесе, мĕнпур сурăха, вăкăра пусса пĕтереси? е вĕсене тивĕçтермешкĕн тинĕсри мĕнпур пулă пухăнĕи? тенĕ.

(23) Çÿлхуçа Моисее каланă: Çÿлхуçанăн алли кĕске-им? Манăн сана каланă сăмахăм вырăна килессипе килмессине эсĕ паян курăн, тенĕ.

(24) Моисей тухнă та халăха Çÿлхуçа сăмахне каласа панă, унтан, халăх пуçлăхĕсенчен çитмĕл çын суйласа илсе, вĕсене кĕлĕ чатăрĕ патне тăратнă.

(25) Вара Çÿлхуçа пĕлĕт ăшĕнче аннă та Моисейпе калаçнă, ун çинчи Сывлăшран хăват илсе çитмĕл пуçлăха панă. Хăйсем çине Сывлăш хăвачĕ куçсанах, вĕсем пророкла калаçа пуçланă, кайран калаçма чарăннă.

(26) Икĕ çынни тапăртах юлнă: пĕри — Елдад, тепĕри Модад ятлă пулнă; Сывлăш хăвачĕ вĕсем çине те куçнă [вĕсем суйласа илнĕ çитмĕл çын шутĕнчех пулнă, кĕлĕ чатăрĕ патне çеç пыман], вĕсем те тапăрта пророкла калаçнă.

(27) Пĕр ача чупса çитнĕ те Моисее пĕлтернĕ: Елдадпа Модад та пăрта пророкла калаçаççĕ, тенĕ.

(28) Çакна хирĕç Иисус — Нав ывăлĕ, Моисей патĕнче ĕçлесе тăраканскер, Моисей суйласа илнĕ çынсенчен пĕри — каланă: эй Моисей хуçамăм! чар вĕсене, тенĕ.

(29) Моисей ăна каланă: эсĕ маншăн кĕвĕçместĕни? эх, Çÿлхуçа Хăйĕн халăхĕ çине Хăйĕн Сывлăшне яринччĕ, Çÿлхуçа халăхĕн пур çынни те пророк пулинччĕ! тенĕ.

(30) Вара Моисей хăй те, Израиль пуçлăхĕсем те тапăра таврăннă.

(31) Акă Çÿлхуçа хушнипе вăйлă çил тухнă, çил тинĕс енчен путенесем вĕçтерсе килнĕ, вĕсене тапăр таврашне, тапăрăн пĕр енне — пĕр кун каяс çул тăршшĕ, тепĕр енне те пĕр кун каяс çул тăршшĕ сапаласа пăрахнă, путене сийĕ хулăн, икĕ чикене яхăн пулнă.

(32) Халăх тăнă та çав кун кунĕпе, çĕрĕпе, тепĕр кун та кунĕпех путене пуçтарнă; сахал пухаканĕ те вунă хомер пуçтарнă; ăна вĕсем хăйсем валли тапăр тавра купаласа хунă.

(33) Ашĕ вĕсен çăварĕнче чухнех, ăна çисе пĕтеричченех, Çÿлхуçа çилли халăх çине тулса çитнĕ, вара Вăл питĕ йывăр чир ярса халăха хирсе тухнă.

(34) Пилне чарайман халăха çавăнта пытарнăран çак вырăна вара КибротГаттаава* теме тытăннă.

(35) КибротГаттаавăран халăх Асирофа тапранса кайнă, унтан Асирофра чарăнса тăнă.

12

(1) Мириампа Аарон ĕнтĕ Моисее арăмĕшĕн, Эфиопи хĕрĕшĕн, ÿпкеленĕ, мĕншĕн тесессĕн Моисей Эфиопи хĕрне качча илнĕ;

(2) вĕсем: Çÿлхуçа пĕр Моисее çеç каланă-им? Вăл пире те каламан-им? тенĕ. Çакна Çÿлхуçа илтнĕ.

(3) Моисей çĕр çинчи пур çынран та йăвашрах пулнă.

(4) Çÿлхуçа сасартăк Моисее, Аарона тата Мариама: эсир виçсĕр те пуху чатăрĕ патне тухăр, тенĕ. Вĕсем виççĕшĕ те тухнă.

(5) Çÿлхуçа пĕлĕт юпа ăшĕнче аннă та кĕлĕ чатăрĕ умне тăнă, Вăл Ааронпа Мариама чĕннĕ, вĕсем иккĕшĕ те тухса тăнă.

(6) Çÿлхуçа каланă: Манăн сăмахсене итлĕрха: сирĕн хушшăрта Çÿлхуçа пророкĕ пулсассăн, Эпĕ ăна палăрса курăнатăп, унпа тĕлĕкĕнче калаçатăп;

(7) Хамăп Моисей чурампа апла мар, вăл Манăн килçуртăмра пур тĕлĕшпе те тĕрĕс тăрать:

(8) Эпĕ унпа куçакуçăн калаçатăп, ытарлăн мар, уççăн калатăп, вăл Çÿлхуçанăн сăнне курса тăрать; Манăн чурама, Моисее, ÿпкелеме мĕнле хăрамарăр эсир? тенĕ.

(9) Вара вĕсене Çÿлхуçа çилли тăвăлса çитнĕ те, Вăл кайнă.

(10) Пĕлĕт те кĕлĕ чатăрĕ патĕнчен кайнă, акă Мариама тилçе юр пек хупласа илнĕ. Аарон ун çине пăхнă та, акă Мариам тилçеллĕ ĕнтĕ. иВара Аарон Моисее каланă: эй хуçамăм! эпир ăссăр хăтланнине, çылăха кĕнине çылăх вырăнне ан хурсам;

(12) Мариама вилĕ çуралнă ача пек пулма ан парсам: вилĕ çуралнă ачан ÿчĕ амăшĕ варĕнченех çурри çĕрсе тухать, тенĕ.

(13) Моисей вара Çÿлхуçана тилмĕрсе йăлăннă: эй Турăçăм, чĕртсем ăна! тенĕ.

(14) Çÿлхуçа Моисее каланă: хăйĕн ашшĕ унăн пичĕ çине сурсассăн, вăл çичĕ кунччен вăтанса çÿремĕччĕи? апла ăна тапăр тулашне çичĕ куна хупса хурăр, кайран каялла таврăнĕ, тенĕ.

(15) Тапăр тулашĕнче Мариам çичĕ кун хупăнса тăнă, Мариам каялла таврăниччен халăх çула тухман.

13

(1) Çавăн хыççăн халăх Асирофран хускалса кайнă та Фаран пушхирне çитсе чарăннă.

(2) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(3) ху патăнтан çынсем яр, вĕсем Эпĕ Израиль ывăлĕсене парас çĕре, Ханаан çĕрне, пăхса килччĕр; хăйсен ашшĕсен йăхĕнчен пĕрер çын — пĕрер пуçлăх — ярăр, тенĕ.

(4) Çÿлхуçа хушнипе Моисей вара Фаран пушхирĕнчен çынсем янă, вĕсем пурте Израиль ывăлĕсен пуçлăхĕсем пулнă.

(5) Вĕсен ячĕсем çаксем: Рувим йăхĕнчен Саммуа, Закхур ывăлĕ,

(6) Симеон йăхĕнчен Сафат, Хорий ывăлĕ,

(7) Иуда йăхĕнчен Халев, Иефонния ывăлĕ,

(8) Иссахар йăхĕнчен Игал, Иосиф ывăлĕ,

(9) Ефрем йăхĕнчен Осия, Нав ывăлĕ,

(10) Вениамин йăхĕнчен Фалтий, Рафуй ывăлĕ, иЗавулон йăхĕнчен Гаддиил, Содий ывăлĕ,

(12) Иосиф йăхĕнчен, Манассия ăрăвĕнчен Гаддий, Сусий ывăлĕ,

(13) Дан йăхĕнчен Аммиил, Гемаллий ывăлĕ,

(14) Асир йăхĕнчен Сефур, Михаил ывăлĕ,

(15) Неффалим йăхĕнчен Нахбий, Вофсий ывăлĕ,

(16) Гад йăхĕнчен Геуил, Махий ывăлĕ.

(17) Моисей çĕр пăхса килме янă çынсен ячĕсем çаксем пулнă ĕнтĕ. Моисей çавăн чухне Осияна, Нав ывăлне, Иисус ятлă хунă.

(18) Моисей вĕсене [Фаран пушхирĕнчен] Ханаан çĕрне пăхса килме янă, вĕсене каланă: çак кăнтăрти çĕршыва кайăр та ту çине улăхăр,

(19) çĕрне лайăх пăхса çаврăнăр: вăл мĕнле çĕр, унта пурăнакан халăхĕ мĕнлескер, вăйлăи вăл, вăйсăри, сахаллăни вĕсем, йышлăи?

(20) çав халăх пурăнакан çĕр еплерех: авани вăл, начари? халăх пурăнакан хулисем епле? çыннисем чатăрсенче пурăнаççĕи е хÿме хÿсе çавăрнă çуртйĕрсенчеи?

(21) çĕрĕ епле: мăнтăр çĕри вăл, ырхан çĕри? унта йывăç таврашĕ пури, çуки? хăюллă пулăр, çав çĕрти çимĕçсене илсе килĕр, тенĕ. Çакă шăпах иçĕм çырли ĕлкĕрнĕ вăхăтра пулнă.

(22) Вĕсем кайнă та унти çĕре Син пушхирĕ патĕнчен пуçласа Емаф çывăхĕнчи Рехов таранах пăхса тухнă;

(23) унтан кăнтăр еннелле кайнă, Хеврон патне çитнĕ, унта Енак ачисем Ахиман, Сесай тата Фалмай пурăннă: Хеврон хулине Цоанран — Египет [хулинчен] — çичĕ çул маларах туса лартнă пулнă;

(24) унтан вĕсем Есхол айлăмне çитнĕ, [ăна та пăхса тухнă,] çавăнта вĕсем пĕр çупкăм çырлаллă иçĕм турачĕ касса илнĕ, ăна иккĕн каштапа çĕклесе кайнă; тата нар улмипе смоква та илнĕ;

(25) Израиль ывăлĕсем çавăнта иçĕм çырли çупкăмĕ касса илнĕрен çак вырăна Есхол* айлăмĕ тесе ят панă.

(26) Çĕр пăхса тухсассăн, вĕсем хĕрĕх кунран каялла таврăннă.

(27) Вĕсем çула тухнă та Моисейпе Аарон патне, пĕтĕм Израиль ывăлĕсен халăхĕ патне Фаран пушхирне, Кадеса, таврăннă, вĕсем валли тата пĕтĕм халăх валли хурав илсе килнĕ, вĕсене çав çĕр çимĕçĕсене кăтартнă;

(28) вара Моисее калакала панă: эпир эсĕ янă çĕре кайса килтĕмĕр; унта чăнахах пылпа сĕт юхса выртать, акă унти çимĕçсем;

(29) анчах вăл çĕрте пурăнакан халăх вăйлă, хулисем те питĕ пысăк, вĕсене тĕреклĕлетнĕ, тата эпир унта Енак ывăлĕсене куртăмăр;

(30) Амалик çав çĕрĕн кăнтăр енче пурăнать, хетсем, [евейсем,] иевусейсем тата аморрейсем ту çинче пурăнаççĕ, Ханаансем тинĕс хĕррипе тата Иордан хĕррипе пурăнаççĕ, тенĕ.

(31) Халев вара халăха Моисей умĕнче лăплантарса каланă: кайăпăр та вăл çĕре хамăр алла илĕпĕр, мĕншĕн тесессĕн эпир ăна çĕнме пултаратпăр, тенĕ.

(32) Анчах унпа пĕрле кайса килнисем урăхла каланă: эпир вăл халăха хирĕç каяймастпăр, вăл пирĕнтен вăйлăрах, тенĕ.

(33) Вара вĕсем хăйсем пăхса килнĕ çĕр çинчен Израиль ывăлĕсем хушшинче усал чап сарса çÿренĕ, вĕсем каланă: эпир пăхса тухнă çĕр — хăй çийĕнче пурăнакансене çисе яракан çĕр, унти пĕтĕм халăх, эпир курнă халăх — питех те шултăра çынсем;

(34) эпир унта улăпсене те — Енак ывăлĕсене, улăп ăрăвĕнчен тухнăскерсене — куртăмăр; эпир вĕсен умĕнче хĕрлĕ шăрчăк пек анчах иккенне хамăр куçпа куртăмăр, вĕсен куçне те эпир çавăн пекех курăнтăмăр, тенĕ.

14

(1) Вара пĕтĕм халăх уласа йĕре пуçланă, çав каç халăх [çĕрĕпех] йĕнĕ;

(2) Израиль ывăлĕсем пурте Моисейпе Аарона ÿпкеленĕ, пĕтĕм халăх вĕсене каланă: ах, эпир Египет çĕрĕнчех вилнĕ пулсанччĕ е çак пушхиртех пĕтнĕ пулсанччĕ! Зçак çĕре пире Çÿлхуçа мĕншĕн илсе каятьши? пире хĕçпе вĕлерттерсе пĕтермеши? пирĕн арăмăрсемпе ачамăрсем тăшман тупăшĕ пулса тăрĕç; каялла Египета таврăнсассăн пире авантарах пулмĕччĕши? тенĕ.

(4) Унтан пĕрнепĕри каланă: хамăр валли пуçлăх суйласа хурар та Египета таврăнар, тенĕ.

(5) Моисейпе Аарон Израиль ывăлĕсен пуçтарăнса тăнă пĕтĕм халăхĕ умĕнче çĕре ÿксе пуççапнă.

(6) Нав ывăлĕ Иисус тата Иефонния ывăлĕ Халев, çĕр пăхма кайса килнĕскерсем, хăйсен тумтирне туртса çурнă та

(7) Израиль ывăлĕсен пĕтĕм халăхне çапла каланă: эпир пăхса çаврăннă çĕр питех те, питех те аван;

(8) Çÿлхуçа, пире кăмăл курсассăн, пире çав çĕре илсе кĕрĕ, ăна — сĕтпе пыл юхса выртакан çĕре — пире парĕ;

(9) анчах Çÿлхуçана хирĕç ан тăрăр, çав çĕрти халăхран ан хăрăр; вĕсем пирĕн алла лекĕç: вĕсен хÿтлĕхĕ пĕтрĕ, пирĕнпе пĕрле Çÿлхуçамăр; вĕсенчен ан хăрăр, тенĕ.

(10) Пĕтĕм халăх: вĕсене чулпа персе вĕлерес! тенĕ. Анчах мĕнпур Израиль ывăлне пуху чатăрĕнче [пĕлĕт ăшĕнче] Çÿлхуçа мухтавлăхĕ курăннă. пВара Çÿлхуçа Моисее каланă: çак халăх Мана хăçанччен тарăхтарса пурăнĕ? Эпĕ хăйсем хушшинче тунă тĕрлĕ паллăсене пурне те кура тăркачах хăçанччен вăл Мана шанмасăр тăрĕ?

(12) ăна чирпе хирсе тухăп, ăна пĕтерĕп, санран [тата санăн аçу килĕнчен] çак халăхран йышлăрах та вăйлăрах халăх кăларăп, тенĕ.

(13) Анчах Моисей Çÿлхуçана каланă: çак халăха Эсĕ Египет çыннисем хушшинчен Хăвăн хăватупа илсе тухрăн, апла Египет çыннисем илтĕç те

(14) çакăнта пурăнакансене каласа парĕç — çак çĕр çыннисем вара Эсĕ, Çÿлхуçамăр, Израиль халăхĕ ху шшинче пулнине, Эсĕ, Çÿлхуçамăр, вĕсене Хăвна куçран куçа кăтартнине, Санăн пĕлĕтÿ вĕсем тĕлĕнче тăнине, Эсĕ вĕсен умĕнчен кăнтăрла пĕлĕт юпа ăшĕнче, çĕрле вут юпа ăшĕнче пынине илтнĕ;

(15) Эсĕ çак халăха пĕр çынна пĕтерсе пăрахнă пек пĕтерсе пăрахсассăн, Санăн мухтавлăху çинчен илтнĕ халăхсем калĕç:

(16) Çÿлхуçа çак халăха Хăй тупа туса пама пулнă çĕре илсе кĕртме пултараймарĕ, çавăнпа ăна пушхиртех пĕтерчĕ, тейĕç.

(17) Эппин, Ху каланă пек, Çÿлхуçа хăвачĕ мухтава тухтăр, Эсĕ çапла тесе каларăн:

(18) Çÿлхуçа вăрах тÿсĕмлĕ, нумай ырăлăхлă [тата тÿрĕ], Вăл йĕркесĕр пурăннине, усал ĕçсене, [çылăхсене] каçарать, анчах хаса памасăр хăвармасть: ашшĕсен йĕркесĕр ĕçĕсемшĕн ачисене виççĕмĕш, тăваттăмĕш сыпăка çитиччен хаса парать, терĕн.

(19) Çак халăха Египетран тухнăранпа ку таранччен каçарнă пек, Хăвăн виçесĕр хĕрхенекен кăмăлупа çак халăхăн çылăхне каçарсам, тенĕ.

(20) Вара Çÿлхуçа [Моисее] каланă: санăн сăмахушăн каçаратăп;

(21) Эпĕ пур, [Манăн ятăм та яланах пур,] пĕтĕм çĕр Çÿлхуçа мухтавлăхĕпе тулнă:

(22) Манăн мухтавлăхăма, Манăн Египетра тата пушхирте тунă паллăмсене курнисем, Мана ĕнтĕ вунă хут сăнанисем, Манăн сăмахăма итлеменнисем

(23) Эпĕ тупа туса хăйсен ашшĕсене пама пулнă çĕре пĕри те кураймĕ; [çак çĕре вĕсен ачисене çеç — çакăнта Манпа пĕрле тăракансене, мĕн ыррине, мĕн усаллине пĕлменскерсене, пĕтĕм пĕчĕк ачана, нимĕн те ăнланманскерсене çеç — парăп,] Мана тарăхтаракансем вăл çĕре пĕри те кураймĕç;

(24) Хамăн Халев чурама вара хăй ăшĕнче урăх шухăш тытманшăн, Мана пĕтĕмпех итлесе тăнăшăн хăй кайса килнĕ çĕре илсе кĕрĕп, ку çĕре унăн вăрлăхĕ еткерлĕхе илĕ;

(25) амаликсемпе Ханаансем айлăмра пурăнаççĕ; ыран каялла çаврăнăр та пушхире Хĕрлĕ тинĕс енне кайăр, тенĕ.

(26) Унтан Çÿлхуçа Моисейпе Аарона çапла тесе каланă:

(27) çак усал халăх хăçанччен Мана ÿпкелĕ? Эпĕ Израиль ывăлĕсен Мана ÿпкелекен ÿпкевне илтетĕп.

(28) Вĕсене кала: Çÿлхуçа: Эпĕ пур, тет, эсир Мана илтĕнмелле мĕн каларăр, Эпĕ сире çапла тăвăп;

(29) сирĕн ÿтĕрсем çак пушхирте выртса юлĕç; эсир, шута кĕнисем, шутласа тухсассăн мĕн чухлĕ пулнă, çавсем пурте, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, Мана ÿпкелекенсем,

(30) Эпĕ аллăма çĕклесе сире вырăнаçтарма тупа тунă çĕре эсир Иефонния ывăлĕ Халевсăр пуçне, Нав ывăлĕ Иисуссăр пуçне пĕри те кĕреймĕр;

(31) ачăрсем çинчен эсир: вĕсем тăшман тупăшĕ пулĕç, терĕр; Эпĕ вĕсене çав çĕре илсе кĕрĕп, вĕсем эсир тиркенĕ çĕре курĕç,

(32) сирĕн виллĕрсем вара çак пушхире выртса юлĕç;

(33) эсир асса пурăннă пирки сирĕн ывăлăрсем пушхирте хĕрĕх çул хушши вырăнтан вырăна куçса çÿрĕç, сирĕн ÿтĕрсем пушхирте ÿксе пĕтиччен хаса курĕç;

(34) хăвăр çĕр пăхса çÿренĕ хĕрĕх кун шучĕ тăрăх, эсир хăвăр çылăхăрсемшĕн хĕрĕх çул хаса куратăр, пĕр куншăн çулталăк хаса куратăр, вара Эпĕ пăрахсассăн мĕн пуласса ăнласа илетĕр.

(35) Эпĕ, Çÿлхуçа, калатăп, каланă пек тăватăп та Хама хирĕç тăнă çак пĕтĕм усал халăха: вĕсем пурте çак пушхирте пĕтĕç, вилсе выртĕç, тенĕ.

(36) Вара Моисей çĕр пăхма янă çынсем — каялла таврăнсассăн çав çĕр çинчен усал чап сарса пĕтĕм халăха Моисее хирĕç тăма пăлхатнăскерсем,

(37) çĕр çинчен усал сасхура сарнăскерсем — Çÿлхуçа умĕнче сасартăк вилсе выртнă;

(38) çĕр пăхма кайнă çынсенчен Нав ывăлĕ Иисус тата Иефонния ывăлĕ Халев анчах чĕрĕ юлнă.

(39) Çак сăмахсене Моисей пĕтĕм Израиль ывăлĕ умĕнче каласа панă, вара халăх питех те пăшăрханса ÿкнĕ.

(40) Ирхине ирех тăнă та çапла каласа ту çине улăхса кайнă: акă эпир Çÿлхуçамăр каланă вырăна каятпăр, эпир çылăха кĕнĕ ĕнтĕ, тенĕ.

(41) Моисей каланă: эсир мĕншĕн Çÿлхуçамăр хушнинчен иртетĕр? капла туни усăллă пулас çук;(42) ан кайăр, сирĕн хушшăрта Çÿлхуçа çук, сире тăшманăрсем ан пĕтерччĕр;

(43) амаликсемпе Ханаансем унта сире хăвăр умăртах хĕçпе касса тăкĕç, мĕншĕн тесессĕн эсир Çÿлхуçаран уйăрăлтăр, Çÿлхуçа сирĕнпе пĕрле пулмĕ, тенĕ.

(44) Анчах вĕсем ту тăррине улăхас шухăша пăрахман; Турă саккунĕн арчипе Моисей вара тапăртан тухман.

(45) Çав ту çинче пурăнакан амаликсемпе Ханаансем аннă та вĕсене çĕмĕрсе тăкнă, вĕсене Хорма патне çитиех хăваласа кайнă, [хăшĕсем тапăра таврăннă.]

15

(1) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(2) Израиль ывăлĕсене пĕлтер, кала вĕсене: эсир Эпĕ сире пурăнма парас çĕре çитсессĕн,

(3) ырă шăрши Çÿлхуçана кăмăллă пултăр тесе, Çÿлхуçана парнесем кÿре пуçлатăр: пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен парне е сăмах панипе вăкăрсем, сурăхсем пусса кÿрекен парне, е тимлĕ пулнипе кÿрекен парне, е хăвăр уявăрсенче паракан парнесем кÿре пуçлатăр,—

(4) çавăн чухне Çÿлхуçана парне кÿрекен çыннăн тырăпулăран [Ефан] вуннăмĕш пайĕ чухлĕ тулă çăнăхĕ кÿмелле, ăна гинăн тăваттăмĕш пайĕ чухлĕ йывăç çăвĕпе хутăштармалла;(5) [ырă шăрши Çÿлхуçана кăмăллă пултăр тесе,] пĕтĕмĕшпе çунтарса панă чухне е пусса паракан парне кÿнĕ чухне кашни путек пуçне юхтарса пама гинăн тăваттăмĕш пайĕ чухлĕ эрех пар.

(6) Ырă шăрши Çÿлхуçана кăмăллă пултăр тесе, така кÿнĕ чухне тырăпулă парни кÿмешкĕн Ефан иккĕ вуннăмĕш пайĕ чухлĕ тулă çăнăхĕ пар, ăна гинăн виççĕмĕш пайĕ чухлĕ йывăç çăвĕпе хутăштар;

(7) парне çине юхтарса пама гинăн виççĕмĕш пайĕ чухлĕ эрех илсе пыр.

(8) Пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен парне е сăмах панипе пусса кÿрекен парне, е тата Çÿлхуçана канăçлăх парни пама çамрăк вăкăр кÿретĕн пулсассăн,

(9) вăкăрпа пĕрле тырăпулă парни кÿме Ефан виççĕ вуннăмĕш пайĕ чухлĕ тулă çăнăхĕ илсе пымалла, ăна çур гин йывăç çăвĕпе хутăштарса памалла;

(10) ырă шăрши Çÿлхуçана кăмăллă пултăр тесе, парне çине юхтарса памашкăн çур гин эрех илсе пыр. пВăкăр, така, сурăх путекки е качака путекки кÿмессерен çапла ту;

(12) хăвăр кÿрекен парнесен шучĕ тăрăх, кашни парне пуçне, вĕсен шучĕ тăрăх çапла тăвăр.

(13) Çав çĕрте пурăнакан кирек камăн та çакна, ырă шăрши Çÿлхуçана кăмăллă пултăр тесе, çапла тумалла;

(14) сирĕн хушшăрта ютран килнĕ çын пурăнать пулсассăн та, сирĕн йăхăрсем хушшинче пурăнакан кирек кам та ырă шăрши Çÿлхуçана кăмăллă пултăр тесе парне парать пулсассăн, унăн та эсир тунă пекех тумалла;

(15) эсир — [Çÿлхуçа] халăхĕ, сирĕншĕн те, [сирĕн патăрта] пурăнакан ютран килнĕ çыншăн та йĕрке пĕрре, вăл сирĕн сыпăкран сыпăка, ĕмĕртен ĕмĕре пытăр: эсир хăвăр та, ютран килнĕ çын та Çÿлхуçа умĕнче пĕр пулатăр;

(16) сирĕншĕн те, сирĕн патăрта пурăнакан ютран килнĕ çыншăн та пĕр саккун, пĕр тивĕç пултăр, тенĕ.

(17) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(18) Израиль ывăлĕсене пĕлтер, кала вĕсене: эсир Эпĕ илсе каякан çĕре кĕрсессĕн,

(19) çав çĕрти çăкăра çие пуçласассăн, Çÿлхуçа умĕнче çĕклесе парне кÿрĕр;

(20) малтанхи чустăртан пашалу пĕçерсе, ăна Çÿлхуçа умĕнче çĕклесе парне кÿрĕр; вăл анкартинчен кÿнĕ парне пултăр.

(21) Çÿлхуçана малтанхи чустăртан парне парассине сыпăкран сыпăка туса тăрăр.

(22) Пĕлмен пирки эсир Çÿлхуçа Моисее каласа панă çак ÿкĕтсене пăссассăн, вĕсене пĕтĕмпе пурăнăçласа тăмасассăн,

(23) Çÿлхуçа [Турă] сире Моисей урлă мĕн ÿкĕтленине пурне те Вăл ÿкĕтленĕ кунран пуçласа малашне сыпăкран сыпăка туса тăмасассăн,

(24) çапла халăх астăвайман пирки йăнăш тусассăн, ырă шăрши Çÿлхуçана кăмăллă пултăр тесе, пĕтĕм халăх пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмешкĕн [айăпсăр] çамрăк вăкăр кÿтĕр; йĕрке тăрăх унпа пĕрле тырăпулă парни, ун çине юхтармалли парне тата çылăхшăн пĕр качака таки кÿтĕр;

(25) вара священник Израиль ывăлĕсен пĕтĕм халăхне тасатĕ, йăнăшпа пулнăран вĕсен çылăхĕ те каçарăнĕ, мĕншĕн тесессĕн вĕсем хăйсем кÿрес парнине Çÿлхуçана пачĕç ĕнтĕ, Çÿлхуçа умĕнче çылăха кĕнĕшĕн, хăйсем йăнăш тунăшăн парне кÿчĕç;

(26) Израиль ывăлĕсен пĕтĕм халăхне тата вĕсем хушшинче пурăнакан ютран килнĕ çынна Турă каçарĕ, мĕншĕн тесессĕн çакна пĕтĕм халăх йăнăшпа тунă.

(27) Пĕлмен пирки кам та пулин çылăха кĕрсессĕн, çылăх парни пама пĕр çулхи качака кÿтĕр;

(28) Çÿлхуçа умĕнче йăнăшпа çылăх тунă чуна священник тасатĕ, вăл вара тасалĕ, унăн çылăхĕ каçарăнĕ;

(29) кам та кам йăнăшпа мĕн те пулин тусассăн, çакăнта çуралса ÿснĕ Израиль çыннишĕн те, сирĕн патăрта пурăнакан ютран килнĕ çыншăн та сирĕн пĕр саккун пултăр.

(30) Çак çĕрте пурăнакансенчен е ютран килнĕ çынсенчен кам та кам чăрсăр аллипе мĕн те пулин тăвать, ку Çÿлхуçана хурлани пулать: çав чун хăйĕн халăхĕ хушшинчен пĕтĕ,

(31) мĕншĕн тесессĕн вăл Çÿлхуçа сăмахне вырăна хумарĕ, Унăн ÿкĕтне пăсрĕ; çав чун пĕтĕ, унăн çылăхĕ хăй çинче пулĕ, тенĕ.

(32) Израиль ывăлĕсем пушхирте тăнă чухне шăматкун вутă пуçтаракан çынна тĕл пулнă;(33) [шăматкун] вутă пуçтаракан çынна тĕл пулнисем ăна Моисейпе Аарон патне, [Израиль ывăлĕсен] пĕтĕм халăхĕ патне илсе пынă;

(34) ăна мĕн тумалли паллă пулманха, çавăнпа ăна хурал тăратса хупса лартнă.

(35) Çÿлхуçа Моисее каланă: ку çын вилме тивĕçлĕ; тапăр тулашĕнче ăна пĕтĕм халăх чулпа персе вĕлертĕр, тенĕ.

(36) Çÿлхуçа Моисее хушнă пек, пĕтĕм халăх ăна, тапăр тулашне илсе тухса, чулпа перепере ÿкернĕ, вара вăл вилнĕ.

(37) Унтан Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(38) Израиль ывăлĕсене пĕлтер, кала вĕсене: вĕсем хăйсен тумтирĕсен арки вĕçне çÿçе яччăр, тумтирĕ арки вĕçĕнчи çÿçене сенкер çăм çиппи туртса тухчăр; çапла тăвасси сирĕн сыпăкран сыпăка пытăр;

(39) çÿçене çип яни акă мĕншĕн кирлĕ: эсир, ун çине пăхса, Çÿлхуçанăн мĕнпур ÿкĕтне аса илсе тăрăр, вĕсене пурăнăçласа тăрăр, хăвăра аскăн ĕç енне туртакан кăмăлăр, куçăр хыççăн каймăр,

(40) сирĕн Манăн мĕнпур ÿкĕтĕме асра тытса пурăнăçласа тăмалла пултăр, хăвăр Туррăр умĕнче сăваплă пулмалла пултăр.

(41) Эпĕ Çÿлхуçа, сирĕн Туррăр, сирĕн Туррăр пулмашкăн Эпĕ сире Египет çĕрĕнчен илсе тухрăм: Эпĕ Çÿлхуçа, сирĕн Туррăр, тенĕ.

16

(1) Левий йăхĕн çынни — Кааф ывăлĕн Ицгарăн ывăлĕ Корей — тата Рувим йăхĕн çыннисем — Елиав ывăлĕсем Дафанпа Авирон, Фалеф ывăлĕ Авнан —

(2) Моисее хирĕç тăнă, Израиль ывăлĕсенчен икçĕр аллă çын — халăх пуçлăхĕсем, пухăва çÿрекен ятлă çынсем — вĕсем майлă пулнă.

(3) Вĕсем Моисейпе Аарона хирĕç пухăнса пынă та каланă: çитĕ ĕнтĕ сире! пĕтĕм халăх, пурте сăваплă, вĕсем хушшинче Çÿлхуçа! мĕншĕн эсир хăвăра Çÿлхуçа халăхĕнчен мала хуратăр? тенĕ.

(4) Çакна илтсессĕн Моисей çĕре ÿксе пуççапнă та

(5) Корейпе ун майлă çынсене пурне те çапла тесе каланă: Хăй патне çывăхартмашкăн кам Унăн пулнине, кам сăваплă пулнине Çÿлхуçамăр ыран кăтартĕ; Вăл кама суйласа илĕ, çавна Хăй патне çывăхартĕ;

(6) эсир акă çапла тăвăр: Корей тата унпа пĕр шухăшлисем пурте тĕтĕркĕчсем илĕр те

(7) вĕсен ăшне ыран Çÿлхуçамăр умĕнче вуткăвар хурăр, тĕтĕрмелли хурăр; Çÿлхуçамăр кама суйласа илĕ, çавă сăваплă пулĕ. Çитĕ ĕнтĕ сире, Левий ывăлĕсем! тенĕ.

(8) Унтан Моисей Корейе каланă: Левий ывăлĕсем, итлĕрха!

(9) Израиль Турри сире Израиль халăхĕ хушшинчен уйăрса илчĕ, Хăйĕн кĕлĕ чатăрĕнче ĕçлесе тăмашкăн, [Çÿлхуçа] халăхĕ умĕнче уншăн ĕçлесе тăмашкăн сире Хăй патне çывăхартрĕ, сирĕншĕн çакă еахал-им?

(10) Вăл сана, санпа пĕрле пĕтĕм тăванна, Левий ывăлĕсене, Хăй патне çывăхартрĕ, эсир тата священник тивĕçне илесшĕн тăрăшатăр. “Çапла ĕнтĕ эсĕ, санăн пĕтĕм таврашу Çÿлхуçана хирĕç пуçтарăнтăр. Аарон мĕн турĕ? эсир мĕншĕн ăна ÿпкелетĕр? тенĕ.

(12) Моисей вара Дафанпа Авирона, Елиав ывăлĕсене, чĕнтерме янă. Анчах лешĕсем: пымастпăр! тенĕ.

(13) Эсĕ пире, сĕтпе пыл юхса выртакан çĕртен илсе тухса, пушхирте вĕлерме илсе килтĕн, ку сахал-им? эсĕ тата пирĕн пуç пулса тăрасшăн!

(14) эсĕ пире сĕтпе пыл юхса выртакан çĕре илсе килтĕни, пире уйхир, иçĕм пахчи патăни? эсĕ çак çынсен куçĕсене суккăр тăвасшăни? пымастпăр! тенĕ.

(15) Моисей питех те кăмăлсăрланнă, вара Çÿлхуçана каланă: вĕсен парни çине çаврăнса ан пăхсам; эпĕ вĕсенчен пĕринчен те ашак ыйтса илмен, вĕсенчен пĕрне те усал туман, тенĕ.

(16) Унтан Моисей Корейе каланă: эсĕ хăв та, санăн пĕтĕм ушкăну та ыран Çÿлхуçа умĕнче пулăр, эсĕ, вĕсем тата Аарон пултăр;

(17) кашнийĕ хăйĕн тĕтĕркĕчне илтĕр, унта тĕтĕрмелли хутăр, вара кашнийĕ хăйĕн тĕтĕркĕчне Çÿлхуçа умне илсе пытăр, икçĕр аллă тĕтĕркĕч пулĕ; эсĕ те, Аарон та кашнийĕ хăйĕн тĕтĕркĕчне илсе пырăр, тенĕ.

(18) Вара кашнийĕ хăйĕн тĕтĕркĕчне илнĕ те унта вуткăвар хунă, тĕтĕрмелли янă, кайран пуху чатăрĕ умне тăнă; Моисейпе Аарон та çапла тунă.

(19) Корей вĕсене хирĕç пуху чатăрĕ умне пĕтĕм халăха пухса тăратнă. Çавăн чухне пĕтĕм халăха Çÿлхуçа мухтавлăхĕ курăннă.

(20) Çÿлхуçа Моисейпе Аарона çапла тесе каланă:

(21) эсир ку халăхран уйăрăлăр, Эпĕ вĕсене самантрах пĕтерсе пăрахăп, тенĕ.

(22) Вĕсем вара çĕре ÿксе пуççапнă та кала нă: эй Турă, кашни ÿтри чĕм Турри! пĕр çын çылăха кĕнĕ те, Эсĕ вара пĕтĕм халăха çилленетĕни? тенĕ.

(23) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(24) халăха кала: Корей, Дафан, Авирон килĕçуртĕнчен пур енчен те сирĕлĕр, те, тенĕ.

(25) Моисей тăнă та Дафанпа Авирон патне кайнă, ун хыççăн Израилĕн аслă çыннисем пынă.

(26) Моисей халăха каланă: çак йĕркесĕр çынсен чатăрĕсенчен пăрăнăр, вĕсен çылăхĕсемшĕн вĕсемпе [пĕрле] пĕтес мар тесессĕн, вĕсен пĕр япалине те ан тĕкĕнĕр, тенĕ.

(27) Вĕсем вара Корей, Дафан, Авирон килĕçуртĕнчен пур енчен те аяккарах кайса тăнă; Дафанпа Авирон хăйсен арăмĕсемпе, ывăлĕсемпе, пĕчĕк ачипăчипе пĕрле тухнă та хăйсен чатăрĕсен алăкĕ умне тăнă.

(28) Вара Моисей каланă: [çакна эпĕ] хамăн ирĕкĕмпе туманнине, çак пĕтĕм ĕçе тума мана Çÿлхуçа янине эсир акă çакăнтан пĕлетĕр:

(29) вĕсем ытти çынсем пекех вилес пулсассăн, вĕсене тивес хаса ытти çынсене тивекен хаса пекех пулсассăн, мана Çÿлхуçа яман;

(30) эхер те Çÿлхуçа нихăçан пулманнине кăтартсассăн, çĕр çурăлса кайса вĕсене [килĕçурчĕпе, чатăрĕсемпе пĕрле], вĕсен мĕн пуррине пĕтĕмпех çĕр çăтас пулсассăн, вĕсем чĕрĕллех çĕр тĕпне анса каяс пулсассăн — пĕлĕр вара: çак çынсем Çÿлхуçана сума суман çынсем пулнă, тенĕ.

(31) Çапла каланă çеç вăл, лешĕсен ури айĕнчи çĕр кисренсе пута пуçланă;

(32) унтан çĕр çурăлса кайса çав çынсене, вĕсен килçуртне тата Корейĕн пĕтĕм килнейышне мулĕмĕнĕпе пĕтĕмпе çăтса янă;

(33) вĕсем пĕтĕм пурлăхĕпе пĕрле чĕрĕллех çĕр тĕпне анса кайнă, çиелтен вĕсене çĕр хупланă, вара вĕсем халăх хушшинчен çухалнă.

(34) Вĕсем кăшкăрнинейĕнине илтсессĕн, йĕритавра тăракан Израиль çыннисем, пире те çĕр çăтса ан ятăрччĕ тесе, пурте айккинелле пăрахса тарнă.

(35) Унтан Çÿлхуçаран вут тухнă та тĕтĕрмелли илсе пынă леш икçĕр аллă çынна çунтарса янă.

(36) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(37) Елеазара — Аарон ывăлне, священника — кала: вăл çунса кайнисен [пăхăр] тĕтĕркĕчĕсене пуçтарса илтĕр те унти вуткăвара кăларса ывăттăр,

(38) мĕншĕн тесессĕн çак çылăхлă çынсен тĕтĕркĕчĕсем вĕсен вилĕмĕпе тасалăх тивлечĕ илчĕç ĕнтĕ, халĕ çав тĕтĕркĕчсене парне вырăнне витме çапса сарччăр, мĕншĕн тесессĕн çав çынсем вĕсене Çÿлхуçа умне илсе килнĕччĕ, вĕсем тасалăх тивлечĕ илчĕç ĕнтĕ; вĕсем Израиль ывăлĕсене астутаракан паллă пулĕç, тенĕ.

(39) Елеазар священник вара çунтарса янă çынсен пăхăр тĕтĕркĕчĕсене пуçтарса илнĕ, кайран вĕсене парне вырăнне витме çапса сарнă,

(40) çакна Израиль ывăлĕсене астутарса тăма тунă, урăх çын — Аарон йăхĕнчен тухман çын — никам та Çÿлхуçа умĕнче тĕтĕрме ан шутлатăр, çав çыннăн Корей курнине, унпа пĕр канашлă çынсем курнине курмалла ан пултăр тесе, Елеазар священник хăйне Çÿлхуçа Моисей урлă каланă пек тунă.

(41) Тепĕр кунне Израиль ывăлĕсен пĕтĕм халăхĕ Моисейпе Аарона ÿпкеленĕ: эсир Çÿлхуçа халăхне вĕлерттертĕр, тенĕ.

(42) Хăйсене хирĕç халăх пухăнсассăн, Моисейпе Аарон пуху чатăрĕ енне çаврăнса тăнă, акă пуху чатăрне пĕлĕт хупăрласа илнĕ те Çÿлхуçа мухтавлăхĕ курăннă.

(43) Моисейпе Аарон пуху чатăрĕ патне пынă.

(44) Çÿлхуçа Моисее [тата Аарона] çапла тесе каланă:

(45) ку халăхран пăрăнăр, Эпĕ вĕсене самантра пĕтерсе пăрахатăп, тенĕ. Анчах вĕсем çĕре ÿксе пуççапнă.

(46) Моисей Аарона каланă: тĕтĕркĕчне ил те унта парне вырăнĕ çинчен вуткăвар илсе хур, тĕтĕрмелли яр, вара хăвăртрах халăх патне илсе кай, ун хутне кĕр, мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçа çилли çитрĕ [те], халăх вилме пуçларĕ, тенĕ.

(47) Аарон Моисей каланă япалине илнĕ те халăх хушшине чупса кайнă, акă ĕнтĕ халăх пĕте пуçланă. Аарон тĕтĕркĕчне тĕтĕрмелли хунă та халăха хÿтĕлеме тăнă;

(48) вăл вилнисемпе чĕррисем хушшине тăнă, вара халăх пĕтесси чарăннă.

(49) Корей ĕçне пула вилнисене шута илмесессĕн, çавăн чухне вунтăватă пин те çичçĕр çын вилнĕ.

(50) Халăх пĕтесси чарăнсассăн, Аарон Моисей патне, пуху чатăрне кĕмелли вырăна, таврăннă.

17

(1) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(2) Израиль ывăлĕсене кала та вĕсенĕн кашни йăхĕнчен, йăх тăрăх кашни пуçлăхран, пĕрер туя ил, пурĕ вуникĕ туя пулĕ, кашнийĕн ятне хăйĕн туйи çине çырса хур;

(3) Аарон ятне Левий туйи çине çыр, мĕншĕн тесессĕн [вĕсенĕн] кашни йăх пуçлăхĕнчен пĕрер туя [памалла];

(4) çав туясене эсĕ пуху чатăрне, Турă ирĕкне пĕлтерекен саккун арчи умне, Эпĕ хăвăра курăнакан вырăна, хур;

(5) Эпĕ кама суйласа илĕп, çавăн туйи чечеке ларĕ; Израиль ывăлĕсем сире ÿпкелесе калакан ÿпкеве Эпĕ çапла пусарăп, тенĕ.

(6) Моисей çакна Израиль ывăлĕсене пĕлтернĕ те, вĕсен пуçлăхĕсем пурте, кашни пуçлăх, ăна пĕрер туя панă, йăх тăрăх вуникĕ туя пухăннă, вĕсем хушшинче Аарон туйи те пулнă.

(7) Туйисене Моисей Турă ирĕкне пĕлтерекен кĕлĕ чатăрне Çÿлхуçа умне хунă.

(8) Тепĕр кунне Моисей [тата Аарон] Турă ирĕкне пĕлтерекен кĕлĕ чатăрне кĕнĕ те — акă Левий йăхĕнчен тухнă Аарон туйи ешерсе ларать: çулçă сарнă, çеçке çурнă, миндаль çимĕçĕ ÿстернĕ.

(9) Моисей пур туйине те Çÿлхуçа умĕнчен Израиль ывăлĕсем патне илсе тухнă. Вĕсем çакна курнă та кашнийĕ хăйĕн туйине каялла илнĕ.

(10) Çÿлхуçа Моисее каланă: Аарон туйине каялла Турă ирĕкне пĕлтерекен саккун арчи умне хур, вăл çавăнта упрантăр, вăл пăхăнманнисене астутарса тăракан паллă пултăр, вĕсен Мана ÿпкелесси пĕттĕр, вĕсен вилмелле ан пултăр, тенĕ. “Моисей çапла тунă: хăйне Çÿлхуçа мĕнле хушнă, çавăн пек тунă та.

(12) Израиль ывăлĕсем Моисее каланă: акă эпир вилетпĕр, пĕтетпĕр, пурте вилсе пĕ тетпĕр!

(13) Çÿлхуçанăн кĕлĕ чатăрĕ çывăхне пыракан кирек кам та вилет, эпир пурте вилсе пĕтмĕпĕрши? тенĕ.

18

(1) Çÿлхуçа Аарона каланă: сăваплă вырăнта тирпей пулмасассăн, сана та, санăн ывăлусене те, санăн аçу килне те çылăх пулĕ; хăвăрăн священник ĕçне тимлĕ туса тăмасассăн, сана та, санăн ывăлусене те çылăх тивĕ.

(2) Левий йăхĕнчен, аçу ăрăвĕнчен, тухнă тăванусене те ху патна ил: вĕсем сан таврашăнта пулччăр, сана пулăшса тăччăр, эсĕ вара хăвăн ывăлусемпе пĕрле Турă ирĕкне пĕлтерекен кĕлĕ чатăрĕнче ĕçле; Звĕсем сана кĕлĕ йĕрки тума пулăшчăр, кĕлĕ чатăрĕнчи пĕтĕм ĕçе туса тăччăр; анчах сăваплă вырăнăн япалисене, парне вырăнне ан тĕкĕнччĕр, вĕсен те, сирĕн те вилмелле ан пултăр.(4) Левитсем сан таврашăнта пулччăр, пуху чатăрĕнче ĕçлесе тăччăр, кĕлĕ чатăрĕнчи пур ĕçе те ĕçлеччĕр; урăх çын сирĕн çывăха ан пытăр.

(5) Улĕм Израиль ывăлĕсене Турă çилли ан çиттĕр тесе, сăваплă вырăнта тата парне вырăнĕ умĕнче кĕлĕ йĕркисене çапла туса тăрăр,

(6) мĕншĕн тесессĕн Эпĕ сирĕн тăванăрсене, Левитсене, Израиль ывăлĕсенчен уйăрса илсе, Çÿлхуçана халалласа, вĕсем пуху чатăрĕнче ĕçлесе тăччăр тесе сире патăм;

(7) парне вырăнĕ умĕнче тата шалта чаршав хыçĕнче священник тумалли пĕтĕм ĕçе эсир — эсĕ те, санăн ывăлусем те — тимлĕ, тирпейлĕ туса тăрăр; Эпĕ сире священник пулма халаллатăп, урăх çынна вара çакăнта çывăхарсассăн вĕлерме тытса парĕç, тенĕ.

(8) Çÿлхуçа Аарона каланă: Эпĕ сана Мана парне кÿнине сăнаса тăма хушатăп; Израиль ывăлĕсем кÿрекен пур парнерен те Эпĕ сана, санăн ывăлусене священник ĕçĕшĕн ĕмĕрлĕхе пай панă;

(9) çунтармасăр хăваракан аслă сăваплă парнесенчен сана акă çакă пултăр: Мана кÿрекен кирек хăш тырăпулă парни те, çылăхшăн кÿрекен кирек хăш парне те, кирек хăш ÿкĕнĕç парни те; сана, санăн ывăлусене аслă сă ваплă парне ку.

(10) Ăна чи сăваплă çĕрте çийĕр; ăна пур арçын та çиме пултарать, [эсĕ хăв та, санăн ывăлусем те]; саншăн ку сăваплă парне пултăр. “Вĕсен Турă умĕнче çĕклентерсе кÿнĕ парнисенчен сана çакă пултăр: Израиль ывăлĕсем çĕклентерсе кÿнĕ пĕтĕм парнене Эпĕ сана, санăн ывăлусемпе хĕрÿсене ĕмĕрлĕхе панă; ăна санăн килÿнти кашни таса çын çиме пултарать.

(12) Çÿлхуçана кÿрекен чи лайăх йывăç çăвне, чи лайăх иçĕм çырлипе чи лайăх тырра, çак çимĕçсенчен чи малтан ĕлкĕрнисене, Эпĕ сана патăм;

(13) вĕсем Çÿлхуçана парнелекен малтанхи мĕнпур çĕр çимĕçĕ сана пултăр; ăна сан килÿнти кашни таса çын çиме пултарать.

(14) Израиль çĕрĕнче мĕн тупалани пурте сана пултăр.

(15) Вар уçса çуралнисем, Çÿлхуçана панисем — этеми, выльăхи вăл — пурте санăн пулччăр; анчах малтан çуралнă арçын ачана каялла тÿлесе илмелле, малтан çуралнă таса мар выльăха та каялла тÿлесе илмелле;

(16) вĕсемшĕн çапла тÿлемелле: ху хак панă тăрăх, пĕр уйăхринчен пуçласа кашни ачашăн пилĕк сикль кĕмĕл ил, таса сикль виçипе ил, сикльре çирĕм гера пулмалла;

(17) анчах малтан çуралнă вăкăршăн та, малтан çуралнă сурăхпа малтан çуралнă качакашăн та укçа ан ил: вĕсем — сăваплă; парне кÿрекен вырăна вĕсен юнĕпе сирпĕт, ăш çăвне вут çинче çунтарса яр, ырă шăрши Çÿлхуçана кăмăллă пултăр;

(18) вĕсен ашĕ вара сана пултăр, силлентерсе кÿнĕ ăмăрĕ те, сылтăм хулĕ те сана пултăр.

(19) Израиль ывăлĕсем Çÿлхуçа умĕнче çĕклентерсе кÿрекен пĕтĕм сăваплă парнене, ĕмĕрхи йĕрке тăрăх, сана тата санпа пĕрле санăн ывăлусемпе хĕрÿсене паратăп; ку — сана тата санпа пĕрле санăн тăхăмна Çÿлхуçа умĕнче ĕмĕрлĕхе панă тăварăн халалĕ, тенĕ.

(20) Çÿлхуçа Аарона каланă: вĕсен çĕрĕнче санăн еткер çĕр пулмасть, вĕсен хушшинче сана пай та пулмасть; Израиль ывăлĕсем хушшинчи санăн паю, санăн еткерлĕхÿ — Эпĕ.

(21) Левий ывăлĕсене Эпĕ акă пуху чатăрĕнче ĕçлесе тăнăшăн, унта кĕлĕ йĕркисене туса тăнăшăн Израилĕн пĕтĕм пурлăхĕн вуннăмĕш пайне патăм;

(22) Израиль ывăлĕсем вара, çылăха кĕрсе вилес темесессĕн, малашне пуху чатăрĕ патне ан çывăхарччăр:

(23) вĕсенĕн çылăхĕсене хăйсем çине илсе, пуху чатăрĕнчи ĕçсене Левитсем туса тăччăр. Ку йĕркене сирĕн ăрăвăрсене ĕмĕрлĕхе панă; Израиль ывăлĕсем хушшинче вĕсем еткер çĕр илмĕç;

(24) Израиль ывăлĕсем Çÿлхуçа умĕнче çĕклентерсе кÿрекен парнесене, вĕсен пурлăхĕн вуннăмĕш пайне, Эпĕ Левитсене паратăп, çавăнпа каларăм та ĕнтĕ вĕсене: Израиль ывăлĕсем хушшинче вĕсем еткер çĕр илмĕç, терĕм, тенĕ.

(25) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(26) Левитсене пĕлтер, кала вĕсене: Эпĕ сире Израиль ывăлĕсен çĕклентерсе кÿрекен парнийĕнчен вуннăмĕш пайне еткерлĕхе паратăп, ăна илсессĕн, вĕсем Çÿлхуçана çавăнтан парне кÿччĕр, вуннăмĕш пайĕн вуннăмĕш пайне паччăр,

(27) ку эсир йĕтем çинчен тырă кÿнĕ пек, юхтаркăчран парне кÿнĕ пек шутланĕ;

(28) çапла вара эсир те Çÿлхуçана парне кÿрсе тăрăр: Израиль ывăлĕсенчен илсе тăракан парнерен, вĕсен пурлăхĕн вуннăмĕш пайĕнчен, кÿрсе тăрăр, Çÿлхуçана кÿмелли парнене Аарон священника парăр;

(29) сире паракан пĕтĕм таса парнерен чи лайăххине Çÿлхуçана Унăн умĕнче çĕклентерсе парнелĕр.

(30) Кала вĕсене: парнесенчен чи лайăххине парсассăн, çакă Левитсем йĕтем çинчен панă парне пек, юхтаркăчран панă парне пек шутланĕ;

(31) çакна эсир — эсир те, [сирĕн ывăлăрсем те,] сирĕн килĕрйышăр та — кирек ăçта та çиме пултаратăр, мĕншĕн тесессĕн ку сире пуху чатăрĕнчи ĕçсене туса тăнăшăн тÿлени шутланать;

(32) парнесенчен чи лайăххине Турра пар сассăн, сире çылăх тивмĕ; Израиль ывăлĕсем халалланă парнене ан ирсĕрлетĕр, вара вилместĕр, тенĕ.

19

(1) Çÿлхуçа Моисейпе Аарона çапла тесе каланă:

(2) Çÿлхуçа панă саккун йĕрки çакăн пек, тенĕ: Израиль ывăлĕсене кала: вĕсем сан патна айăпсăр, пĕр кăлтăксăр [тата] хăмăт тивмен хĕрлĕ пушмак пăру илсе пыччăр;

(3) ăна Елеазар священника парăр, вăл ăна тапăр тулашне [таса вырăна] илсе тухтăр, пăрăва ун умĕнче пусчăр;

(4) Елеазар священник унăн юнĕпе пÿрнине йĕпеттĕр те пуху чатăрĕн мал енне çичĕ хутчен юн сирпĕттĕр,

(5) пăрăва унăн куçĕ умĕнче çунтарччăр: унăн тирне, ашне, юнне унăн тасамарлăхĕпе пĕрле çунтарса яччăр;

(6) священник кедр йывăçĕ, иссоп тата йăм хĕрлĕ çăм çиппи илтĕр те çакна çунакан пăру çине пăрахтăр;

(7) кайран священник хăйĕн тумтирне çуса тасаттăр, хăй те шывпа çăвăнтăр, вара тапăра таврăнтăр, священник каç пуличчен таса мар пулĕ.

(8) Пушмак пăрăва çунтараканни те хăйĕн тумтирне шывпа çуса тасаттăр, хăй те шывпа çăвăнтăр, вăл каç пуличчен таса мар пулĕ;

(9) кам та пулин, тасаскер, пăру кĕлне пуçтарса илтĕр те ăна тапăр тулашне таса çĕре хутăр, çав кĕл Израиль ывăлĕсен халăхĕ валли упрантăр, вăл тасатакан шыв тума кирлĕ: ку — çылăх парни;

(10) пăру кĕлне пуçтарнă çын та хăйĕн тумтирне çуса тасаттăр, вăл каç пуличчен таса мар пулĕ. Çак йĕрке Израиль ывăлĕсемшĕн тата ютран килсе вĕсем хушшинче пурăнакан çынсемшĕн ĕмĕрлĕхе пултăр. пКам та кам пĕрпĕр вилнĕ çынна сĕртĕнет, çавă çичĕ кун хушши таса мар пулĕ;

(12) виççĕмĕш кунне тата çиччĕмĕш кунне унăн çав [шывпа] çăвăнса тасалмалла, вара таса пулать; виççĕмĕш тата çиччĕмĕш кунне çăвăнса тасалмасассăн, таса мар пулать;

(13) кирек кам та, пĕрпĕр вилнĕ çынна сĕртĕннĕ пулсассăн, кайран тасалман пулсассăн, Çÿлхуçа çуртне ир сĕрлетет: ун пек çынна Израиль хушшинчен пĕтермелле, мĕншĕн тесессĕн вăл тасатакан шывпа çăвăнман, вăл таса мар, унăн тасамарлăхĕ хăйĕн çинчех.

(14) Саккун çакăн пек: чатăрта çын вилес пулсассăн, кайран чатăра кам та пулин кĕрес пулсассăн, çавă та, чатăрти пур япала та çичĕ кун хушши таса мар пулать;

(15) çиелтен витсе çыхман, хупламан кирек мĕнле уçă савăт та таса мар.

(16) Кам та кам вăрçă хирĕнче хĕçрен вилнĕ çынна е ахаль вилнĕ çынна, е этем шăммине, е тупăка сĕртĕнет, çавă çичĕ кун хушши таса мар пулать.

(17) Таса мар çынна тасатмашкăн çылăхшăн çунтарнă парне кĕлне савăта хуччăр та унта чĕрĕ шыв яччăр;

(18) кам та пулин, тасаскер, иссоп илтĕр те ăна çав шывпа йĕпеттĕр, кайран чатăра, унти пĕтĕм çынна, савăтсапана сирпĕтсе тухтăр, [этем] шăммине е вĕлернĕ çынна, е ахаль вилене, е тупăка сĕртĕннĕ çынна та сирпĕттĕр;

(19) таса этем таса маррине виççĕмĕш тата çиччĕмĕш кунне пĕрĕхтĕр, вара ăна çиччĕмĕш кунĕнче тасатса çитерĕ; кайран вăл хăйĕн тумтирне çуса тасаттăр, [ÿтне те] шывпа çутăр, вара каç тĕлне таса пулĕ.

(20) Кам та кам таса мар пулсассăн, вăл хăйне тасатмасть пулсассăн, çав çынна халăх хушшинчен пĕтермелле, мĕншĕн тесессĕн вăл Çÿлхуçанăн сăваплă вырăнне ирсĕрлентернĕ; ăна тасатакан шывпа сирпĕтмен, вăл таса мар.

(21) Çак йăлайĕрке вĕсене ĕмĕрлĕхе пултăр. Тасатакан шывпа сирпĕтекенни те хăйĕн тумтирне çуса тасаттăр; тасатакан шыва тĕкĕннĕ çын та каçчен таса мар пулĕ.

(22) Таса мар этем мĕне тĕкĕнет, çавă пурте таса мар пулать; ăна тĕкĕннĕ çын та каçчен таса мар пулать, тенĕ.

20

(1) Пĕрремĕш уйăхра Израиль ывăлĕсем, пĕтĕм халăх, Син пушхирне çитнĕ, халăх Кадес хулинче чарăнса тăнă, çавăнта Мариам вилнĕ, ăна унтах пытарнă.

(2) Унта халăх валли шыв пулман, çавăнпа вĕсем Моисейпе Аарона хирĕç тăнă;

(3) халăх Моисее ÿпкелесе каланă: ах, çавăн чухне, тăванăмăрсем Çÿлхуçа умĕнче вилсе выртнă чухне, пирĕн те вилмеллеччĕ!

(4) мĕншĕн эсир Çÿлхуçа халăхне çак пушхире илсе килтĕр, пирĕн тата хамăр выльăхчĕрлĕхĕн çакăнта пĕтмеллеи?

(5) мĕншĕн эсир пире Египетран ертсе тухрăр, çак юрăхсăр вырăна илсе килмеи? кунта акма юрăхлă çĕр те çук, кунта смоква йывăçĕ те, иçĕм çырли те, нар улми те çук, ĕçмелли шывĕ те пулин çук! тенĕ.

(6) Моисейпе Аарон халăхран уйăрăлнă та, пуху чатăрĕн алăкĕ умне пырса, çĕре ÿксе пуççапнă, вара вĕсене Çÿлхуçа мухтавлăхĕ курăннă.

(7) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(8) туюна тыт та халăха пух, эсĕ тата Аарон пиччÿ вĕсенĕн куçĕ умĕнче чул хысакне калăр, вара чулран шыв тапса тухĕ: çапла чулран шыв кăларса халăха та, выльăхчĕрлĕхе те ĕçтерĕн, тенĕ.

(9) Хăйне Çÿлхуçа хушнă пек, Моисей Çÿлхуçа умĕнче туйине тытнă.

(10) Вара Моисейпе Аарон пĕтĕм халăха чул хысакĕ патне пухнă та, Моисей çапла каланă: итлĕр, пăлхавçăсем, тен, пирĕн сире валли çак чулран шыв кăларас? пМоисей аллине çĕкленĕ те туйипе икĕ хутчен чула çапнă, вара тулăх шыв юхса тухнă, ăна халăх та, выльăхчĕрлĕх те ĕçнĕ.

(12) Çÿлхуçа Моисейпе Аарона каланă: эсир Мана ĕненмерĕр, Манăн сăваплăхăма Израиль ывăлĕсем умĕнче кăтартмарăр, çавăншăн эсир ку халăха Эпĕ ăна паракан çĕршыва илсе кĕреймĕр, тенĕ.

(13) Ку Мерива шывĕ патĕнче пулса иртнĕ, çавăнта Израиль ывăлĕсем Çÿлхуçапа хирĕçнĕ, Вăл вĕсене Хăйĕн сăваплăхне кăтартнă.

(14) Моисей хăйсем чарăнса тăнă вырăнтан, Кадесран, Эдом патши патне элчĕсем янă, ăна çапла [пĕлтерме] хушнă: санăн Израиль тăвану çапла калать: эпир тÿснĕ мĕнпур хĕнтерте эсĕ пĕлетĕн;

(15) пирĕн асаттесем Египета куçса кайнăччĕ, эпир Египетра нумайччен пурăнтăмăр, Египет çыннисем пире, пирĕн аттесене нумай асап кăтартрĕç;

(16) вара эпир Çÿлхуçана тархасларăмăр, Вăл пирĕн сассăмăра илтрĕ, пирĕн патăмăра Ангел ячĕ, пире Египетран илсе тухрĕ; эпир халĕ Кадесра, санăн çĕрÿ чиккинчех ларакан хулара, тăратпăр;

(17) пире хăвăн çĕрÿ урлă каçса кайма ирĕк парсамччĕ: эпир уйхирсене, иçĕм пахчисене кĕмĕпĕр, [санăн] çăлусенчен ĕçмĕпĕр; патша çулĕпе кайăпăр, санăн çĕршывунтан тухиччен сылтăмалла та, сулахаялла та пăрăнмăпăр.

(18) Анчах Эдом ăна: манăн çĕрĕм урлă ан кай, апла тумасассăн эпĕ сана хирĕç хĕçпе тухăп, тенĕ.

(19) Израиль ывăлĕсем ăна каланă: эпир аслă çулпа кайăпăр, эпĕ тата манăн выльăхчĕрлĕх санăн шывна ĕçес пулсассăн, шывшăн тÿлĕп; эпĕ утса çеç тухăп, уншăн нимĕн те пулас çук, тенĕ.

(20) Анчах Эдом: [манăн çĕрĕм урлă] ан кай, тенĕ. Вара ăна хирĕç Эдом йышлă та хăватлă çарпа тухнă.

(21) Çапла вара Эдом Израиль халăхне хăйĕн çĕрĕ урлă каçарса яма килĕшмен, çавăнпа Израиль айккинелле пăрăнса кайнă.

(22) Израиль ывăлĕсем Кадес хулинчен тапранса кайнă, пĕтĕм халăх Ор тăвĕ патне çитсе тухнă.

(23) Эдом çĕрĕн чиккинче, Ор тăвĕ çинче, Çÿлхуçа Моисейпе Аарона çапла тесе каланă:

(24) Аарон ĕнтĕ хăйĕн канăçлă халăхĕпе пĕрлештĕр; Мерива шывĕ патĕнче эсир Эпĕ хушнине итлемерĕр, çавăншăн вăл Эпĕ Израиль ывăлĕсене паракан çĕре кĕреймĕ;

(25) Аарона [хăвăн пиччÿне] тата Елеазара, унăн ывăлне, илсе, вĕсене [пĕтĕм халăх умĕнче] Ор тăвĕ çине ертсе кай;

(26) Аарон çинчен унăн тумне хывса ил те ăна Елеазара, унăн ывăлне, тăхăнтарт, Аарон вара канăçтăр, çавăнта вилтĕр, тенĕ.

(27) Моисей вара Çÿлхуçа хушнă пек тунă. Вĕсем пĕтĕм халăх умĕнче Ор тăвĕ çине хăпарнă,

(28) Моисей Аарон çийĕнчен унăн тумне хывса илнĕ те ăна Елеазара, унăн ывăлне, тăхăнтартнă; Аарон çавăнта ту тăрринче вилнĕ. Моисейпе Елеазар вара ту çинчен аннă.

(29) Ĕнтĕ пĕтĕм халăх Аарон вилнине ăнланса илнĕ, вăл вилнĕшĕн пĕтĕм Израиль халăхĕ вăтăр кун хурланса йĕнĕ.

21

(1) Кăнтăр енче пурăнакан Ханаан патши Арада, Израиль халăхĕ Афарим енчен килнине илтсессĕн, Израильсемпе çапăçма тухнă, вĕсен темиçе çыннине тыткăна илнĕ.

(2) Израиль вара, Çÿлхуçана сăмах парса, çапла каланă: çак халăха манăн аллăма ÿкерсессĕн, эпĕ [ăна тата] вĕсен хулисене пĕтермелле тупалăп, тенĕ.

(3) Çÿлхуçа Израиль сассине илтнĕ те Ханаансене унăн аллине ÿкернĕ, Израиль вара вĕсене, вĕсен хулисене пĕтермелле тупаланă, çавăнпа ку вырăна Хорма* ят панă.

(4) Эдом çĕрĕнчен пăрăнас шутпа вĕсем Ор тăвĕ патĕнчен Хĕрлĕ тинĕс еннелле кайнă. Çул çинче халăх ÿпкелешме пуçланă,

(5) халăх Турра хирĕç, Моисее хирĕç калаçнă: мĕншĕн эсир пире Египетран илсе тухрăр, [пирĕн] пушхирте вилмелли çеç юлчĕ, кунта çăкăр та, шыв та çук, ку юрăхсăр апат пире йăлăхтарсах çитерчĕ, тенĕ.

(6) Çÿлхуçа вара халăх çине наркăмăшлă çĕленсем янă, вĕсем халăха сăхнă, çавăн чухне Израиль [ывăлĕсем] нумайăшĕ вилнĕ.

(7) Халăх Моисей патне пынă та çапла каланă: Çÿлхуçана хирĕç тата сана хирĕç калаçса, эпир çылăха кĕтĕмĕр; Çÿлхуçамăра кĕлтусамччĕ, Вăл пире çĕленрен хăтаринччĕ, тенĕ. Моисей вара халăха хĕрхенме тархасласа [Çÿлхуçана] кĕлтунă.

(8) Çÿлхуçа Моисее каланă: [пăхăр] çĕлен ту та ăна элем шăччи çине çак, [кама та пулин çĕлен сăхас пулсассăн,] çав çын пăхăр çĕлен çине пăхĕ те чĕрĕ юлĕ, тенĕ.

(9) Моисей вара пăхăр çĕлен тунă та * Пĕтермелле тупалани. ăна элем çине çакнă, çĕлен сăхнă çын, пăхăр çĕлен çине пăхсассăн, чĕрĕ юлнă.

(10) Израиль халăхĕ малалла кайнă, Овоф текен вырăнта чарăнса тăнă; “Овофран тухса кайсассăн, ИйеАварим текен вырăнта, Моав тĕлĕнче хĕвелтухăç енче выртакан пушхирте чарăнса тăнă;

(12) унтан кайсассăн, Заред айлăмĕнче чарăнса тăнă;

(13) унтан тапранса тухсассăн, пушхирте, Моав чикки шутланакан, Моав çĕрĕпе аморрей çĕрĕ хушшинче юхса выртакан Арнон шывĕ хĕрринче, аморрей çĕрĕн тулашĕнче юхакан тĕлте, чарăнса тăнă.

(14) Çавăнпа Çÿлхуçа çапăçăвĕсен кĕнекинче каланă та ĕнтĕ:

(15) Суф çĕрĕнчи Вагеб тата Арнон юпписем, çак юхăмсен тури енĕ, ШебетАр патне çитсе, Моав чиккипе пырать, тенĕ.

(16) Ку тĕлтен вĕсем Беэр** текен вырăна [çул тытнă]; çав пусă çинчен Çÿлхуçа Моисее: халăха пух, Эпĕ вĕсене шыв парăп, тенĕ.

(17) Çавăн чухне Израиль çакă юрра юрласа янă: эй, шывпала тулсамччĕ, пусă, юрлăр, мухтăр ăна;

(18) пуçлăхсем алтнăччĕ ăна, халĕ халăх çулпуçĕсем, саккун паракан хăйсен туйисемпе чавса кăларчĕç. Пушхиртен Матанна текен вырăна [çул тытнă],

(19) Матаннăран Нагалиил текен вырăна, Нагалиилран Вамоф текен вырăна,

(20) Вамофран Моав çĕрĕнчи пушхир еннелле пăхакан Фасги тăвĕ тăрринчи Гай текен вырăна çитнĕ.

(21) Израиль вара аморрейсен патши Сигон патне элчĕсем янă, [килĕшÿ сĕнсе,] ăна çапла калама хушнă:

(22) мана хăвăн çĕрÿ урлă каçса кайма ирĕк парсамччĕ; [эпир çулпа кайăпăр,] уйхирсене, иçĕм пахчисене кĕмĕпĕр, [санăн] çăлусенчен ĕçмĕпĕр, санăн çĕрÿнтен тухиччен патша çулĕпе пырăпăр.

(23) Анчах та Сигон Израиль халăхне хăйĕн çĕрĕ урлă каçарса яма килĕшмен; вăл, хăйĕн пĕтĕм халăх ** Пусă. не пухса, Израиле хирĕç пушхире вăрçăпа тухнă, Иааца патне çитсе, Израильпе çапăçнă.

(24) Израиль ăна хĕçпе пĕтерсе тăкнă, унăн Арнонпа Иавок хушшинчи çĕрне Аммон чикки патне çитичченех ярса илнĕ, Аммон чикки вара çирĕп тăнă;

(25) Израиль унти мĕнпур хулана туртса илнĕ, Израиль вара аморрейсен пĕтĕм хулинче, Есевонра тата ăна пăхăнса тăракан пĕтĕм хулара пурăнма пуçланă;

(26) Есевон вăл Сигонăн, аморрейсен патшийĕн, хули пулнă, çак патша, унчченхи Моав патшипе çапăçса, унăн пĕтĕм çĕрне Арнон таранчченех ярса илнĕ пулнă.

(27) Юптаракансем çавăнпа калаççĕ те ĕнтĕ: Есевона кайăр, Сигон хулине юсăр, тĕреклĕлетĕр.

(28) Мĕншĕн тесен Есевонран вут тухнă, Сигон хулинчен çулăм тухнă, АрМоава тата Арнон сăрчĕсене тытса тăракансене çунтарса янă.

(29) Хуйхă çитрĕ сана, Моав! Хамос халăхĕ, пĕтрĕн эсĕ! Ывăлусем тарса саланчĕç, хĕрÿсем аморрейсен патши Сигон аллине тыткăна лекрĕç.

(30) Вĕсене пирĕн ухăсем тĕп турĕç; Есевон Дивон таранчченех пĕтрĕ, эпир вĕсене Медева çывăхĕнчи Нофа патне çитичченех аркатса тăкрăмăр.

(31) Израиль халăхĕ вара аморрейсен çĕрĕнче пурăннă.

(32) Каярахпа Моисей Иазер таврашне пăхса килме янă, вĕсем [çав хулана тата] ăна пăхăнса тăракан ялсене ярса илнĕ, унта пурăнакан аморрейсене хăваласа янă.

(33) Унтан Васан енне пăрăнса кайнă. Ог, Васан патши, хăйĕн пĕтĕм халăхĕпе пĕрле вĕсене хирĕç Едреи хули патне вăрçăпа тухнă.

(34) Çÿлхуçа Моисее каланă: унран ан хăра, мĕншĕн тесессĕн Эпĕ ăна, унăн пĕтĕм халăхне, пĕтĕм çĕрне санăн аллуна парăп, вара эсĕ Есевонра пурăнакан аморрейсен патшине Сигона мĕн турăн, кăна та çавăн пекех тăвăн, тенĕ.

(35) Вара вĕсем çав патшапа унăн ывăлĕсене, унăн пĕтĕм халăхне пĕр [чĕрĕ] çын юлмиччен пĕтерсе тăкнă, кайран унăн çĕрне ярса илнĕ.

22

(1) Израиль ывăлĕсем малалла кайнă, Моав тÿремлĕхĕнче, Иордан хĕрринче, Иерихон тĕлĕнче чарăнса тăнă.

(2) Валак — Сепфор ывăлĕ — Израиль аморрейсене мĕн тунине пĕтĕмпе курнă;

(3) моавсем Израиль халăхĕнчен питĕ хăранă, мĕншĕн тесессĕн ку халăх йышлă пулнă; моавсем Израиль ывăлĕсенчен сехĕрленсе ÿкнĕ.

(4) Вара моавсем Мадиан пуçлăхĕсене çапла каланă: вăкăр хир курăкне çисе пĕтернĕ евĕр, ку халăх пирĕн таврарине пĕтĕмпе пĕтерет, тенĕ. Ун чухне Валак — Сепфор ывăлĕ — моавсен патши пулнă.

(5) Вăл Евфрат шывĕ хĕрринчи Пефор текен вырăна, хăй халăхĕн ывăлĕсен çĕрĕнче пурăнакан Валаам патне, Веор ывăлĕ патне, элчĕсем янă, ăна чĕнме тата çапла калама хушнă: акă Египетран халăх тухса килчĕ, пĕтĕм çĕре хупласа илчĕ, халĕ вăл манпа кÿршĕллĕ пурăнать;

(6) кунта килсе çак халăха ылхансам, мĕншĕн тесессĕн вăл манран вăйлăрах: тен, ун чухне эпĕ ăна пĕтерме, кунтан хăваласа яма вăй çитерĕп; эсĕ пилленĕ çын пиллĕхлĕ пулать, эсĕ ылханнă çынна ылхан çитет — эпĕ çакна пĕлетĕп.

(7) Моав пуçлăхĕсемпе Мадиан пуçлăхĕсем вара, тухатнăшăн памалли парнесем илсе, Валаам патне çитнĕ те ăна Валак сăмахĕсене каласа панă.

(8) Валаам вĕсене: кунта çĕр каçăр, ирхине эпĕ сире Çÿлхуçа хама мĕн каланине пĕлтерĕп, тенĕ. Моав пуçлăхĕсем вара Валаам патне юлнă.

(9) Валаама Турă курăннă та çапла ыйтнă: сан патна мĕнле çынсем килнĕ? тенĕ.

(10) Валаам Турра каланă: ман патăма [вĕсене] Валак — Сепфор ывăлĕ, Моав патши — çапла [калама] янă: пакă Египетран халăх тухса килчĕ, пĕтĕм çĕре хупласа илчĕ, [халĕ манпа кÿршĕллĕ пурăнать]; кунта килсе çавна ылхансам; тен, ун чухне эпĕ унпа çапăçма, ăна [çак çĕр çинчен] хăваласа яма вăй çитерĕп тесе каласа янă, тенĕ.

(12) Турă Валаама каланă: вĕсемпе ан çÿре, вăл халăха ан ылхан, мĕншĕн тесессĕн вăл пиллĕхлĕ халăх, тенĕ.

(13) Валаам ирирех тăнă та Валак пуçлăхĕсене çапла каланă: хăвăр çĕршывăрах çул тытăр, Çÿлхуçа мана сирĕнпе ярасшăн мар, тенĕ.

(14) Моав пуçлăхĕсем вара каялла Валак патне таврăннă, [ăна:] Валаам пирĕнпе килме килĕшмерĕ, тенĕ.

(15) Валак татах пуçлăхсем янă, кусем лешсенчен йышлăрах та чаплăрах пулнă.

(16) Вĕсем Валаам патне çитнĕ те ăна каланă: Валак, Сепфор ывăлĕ, акă мĕн калама хушрĕ: ман патăма килсемехчĕ;

(17) эпĕ сана пысăк чыспа кĕтсе илĕп, эсĕ мана мĕн каланине [саншăн] пĕтĕмпех тăвăп; килсемччĕ, ылхансамччĕ çак халăха, терĕ, тенĕ.

(18) Валаам Валак чурисене çапла хуравласа каланă: Валак мана хăйĕн çурчĕ тулли ылтăнкĕмĕлне парас пулсассăн та, эпĕ Çÿлхуçамăм, хамăн Туррăм, сăмахĕнчен иртейместĕп, [хам тĕллĕн] пысăк ĕç те, пĕчĕк ĕç те тăваймастăп;

(19) çапах эсир те кунтах çĕр каçма юлăр, эпĕ Çÿлхуçа хама тата мĕн калассине пĕлĕп, тенĕ.

(20) Çĕрле Валаама Турă курăннă, вара ăна каланă: ку çынсем сана чĕнме килнĕ пулсассăн — тăр та вĕсемпе пĕрле кай, анчах Эпĕ мĕн калассине çеç ту, тенĕ.

(21) Валаам ирирех тăрса хăй ашакне йĕнерленĕ те моавсен пуçлăхĕсемпе пĕрле тухса кайнă.

(22) Вăл тухса кайнăран Турă çилли тулса çитнĕ, Валаама чармашкăн çул çине Çÿлхуçа Ангелĕ тăнă. Ашак утланнă Валаампа пĕрле икĕ тарçи пынă.

(23) Ашак çул çинче аллине хĕç тытса тăракан Çÿлхуçа Ангелне курнă та, çултан пăрăнса, хирелле кайнă; Валаам ăна çул çине каялла кăларас тесе хĕнеме пуçланă.

(24) Çÿлхуçа Ангелĕ иçĕм пахчисем хушшинчи тăвăр çул çинче тăнă, унта пĕр енче те хÿме, тепĕр енче те хÿме пулнă.

(25) Çÿлхуçа Ангелне курсассăн, ашак хÿме çумне тĕршĕннĕ те Валаам урине хÿме çумне хĕстернĕ; хуçи ăна каллех хĕнеме тытăннă.

(26) Çÿлхуçа Ангелĕ тепĕр çĕре, каллех хĕсĕк вырăна, кайса тăнă, унта сылтăмалла та, сулахаялла та пăрăнма май пулман.

(27) Çÿлхуçа Ангелне курсас сăн, ашак, Валаам утланнăскер, çаплипех çĕре выртнă. Тарăхса çитнĕ Валаам ăна патакпа хĕнеме пуçланă.

(28) Вара Çÿлхуçа ашака этем чĕлхипе калаçтарнă, ашак Валаама каланă: эпĕ сана мĕн турăм, эсĕ мана акă виççĕмĕш хут хĕнетĕн ĕнтĕ? тенĕ.

(29) Валаам ашака: эсĕ мана мăшкăллатăн; аллăмра хĕç пулнă пулсассăн, эпĕ сана халех вĕлернĕ пулăттăм, тенĕ.

(30) Ашак Валаама каланă: ара, эпĕ санăн ашаку мар-им? эсĕ çак таранччен ман çинче ларса çÿремен-им? сан тĕлĕшрен эпĕ çапла тунăччĕи? тенĕ. Туман, тенĕ Валаам.

(31) Çÿлхуçа вара Валаам куçне уçнă та, Валаам çул çинче аллине хĕç тытса тăракан Çÿлхуçа Ангелне курнă, вăл ун умне çĕре ÿксе пуççапнă.

(32) Ăна Çÿлхуçа Ангелĕ каланă: эсĕ мĕншĕн хăвăн ашакна ĕнтĕ виçĕ хутчен хĕнерĕн? Эпĕ [санăн] çулна пÿлме тухрăм, мĕншĕн тесессĕн [эсĕ] тĕрĕс мар тăватăн;

(33) ашак, Мана курса, ĕнтĕ виçĕ хутчен Манран айккинелле пăрăнчĕ; вăл Манран пăрăнман пулсассăн, Эпĕ сана вĕлереттĕм, ăна чĕрĕ хăвараттăм, тенĕ.

(34) Вара Валаам Çÿлхуçа Ангелне каланă: Эсĕ манăн çула пÿлсе тăнине пĕлмен эпĕ, çавăнпа çылăха кĕтĕм; çакă Саншăн кăмăллă мар пулсассăн, эпĕ каялла таврăнăп, тенĕ.

(35) Çÿлхуçа Ангелĕ Валаама каланă: эсĕ çак çынсемпе кай, анчах Эпĕ сана мĕн калассине çеç кала. Валаам вара Валак пуçлăхĕсемпе пĕрле кайнă.

(36) Валак, Валаам килет тенине илтсессĕн, ăна кĕтсе илме моавсен хулине, Арнон шывĕ хĕрринче шăпах чикĕре ларакан хулана, пынă.

(37) Валак Валаама каланă: ара, эпĕ сана чĕнме ямарăми? эсĕ ман патăма мĕншĕн килесшĕн пулмарăн? ара, эпĕ сана чысхисеп кăтартаймастăп-им? тенĕ.

(38) Валаам Валака каланă: акă çитрĕм ĕнтĕ сан патна, анчах эпĕ хам тĕллĕн мĕн те пулин калайăпи? Турă мана мĕн калаттарĕ, эпĕ çавна калăп, тенĕ.

(39) Валаам вара Валакпа пĕрле кайнă, вĕсем КириафХуцоф текен вырăна çитнĕ.

(40) Валаам ячĕпе тата унпа пĕрле килнĕ пуçлăхсен ячĕпе Валак вăкăрсемпе сурăхсем пустарнă.

(41) Тепĕр кун ирхине Валак, Валаама Израиль халăхĕн пĕр пайне кăтартас тесе, ăна Ваал тÿпемне илсе кайнă.

23

(1) Валаам Валака каланă: ман валли çакăнта çичĕ парне вырăнĕ ту, ман валли çакăнта çичĕ пăрупа çичĕ така хатĕрле, тенĕ.

(2) Валак Валаам каланă пек тунă, Валакпа Валаам вара кашни парне вырăнĕ çине пĕрер пăрупа пĕрер така парне кÿнĕ.

(3) Валаам унтан Валака каланă: эсĕ хăвăн пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿнĕ парнÿ патĕнче тăр, эпĕ каям; тен, Турă мана хирĕç тухĕ, Вăл мана мĕн уçса панине кайран сана пĕлтерĕп, тенĕ. Вара [Валак хăйĕн пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿнĕ парни патĕнче юлнă, Валаам Турăран ыйтса пĕлме] тÿпем вырăна кайнă.

(4) Турă Валаампа тĕл пулнă, Ăна [Валаам] каланă: эпĕ çичĕ парне вырăнĕ турăм, кашни парне вырăнĕ çине пĕрер пăрупа пĕрер така парне кÿтĕм, тенĕ.

(5) Çÿлхуçа Валаам чĕлхиçăварне Хăйĕн сăмахне калаттармалла тунă та ăна: Валак патне таврăн та çапла кала, тенĕ.

(6) Валаам каялла таврăннă — акă Валак хăйĕн пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿнĕ парни патĕнче тăрать, Моав пуçлăхĕсем те пурте унпа пĕрле тăраççĕ. [Валаам çинче Турă Сывлăшĕ пулнă.]

(7) Валаам хăйĕн сăмахне ытарлăн каланă: Валак — Моав патши — мана Месопотамирен, тухăçри тусем патĕнчен, чĕнсе илчĕ: «килсемччĕ, Иакова ылхансамччĕ, килсемччĕ, Израиль çине инкексинкек ярсамччĕ!» терĕ.

(8) Манăн мĕнле ылханас? Турă ăна ылханмасть. Мĕнле инкексинкек ярас? Çÿлхуçа [ун çине] инкексинкек ямасть.

(9) Эпĕ Израиле ту тăрринчен куратăп, ун çине сăрт çинчен пăхатăп: ку халăх авă уйрăм пурăнать, ытти халăхсем хушшинче шутланмасть вăл.

(10) Хăйăр евĕр йышлă Иаков йăхне, Израилĕн тăваттăмĕш пайне кам шутласа тухайĕ? Манăн чунăм тÿрĕ çынсен вилĕмĕпе вилтĕр, манăн вилĕм вĕсенни пек пултăр! иВалак ĕнтĕ Валаама: эсĕ мана мĕн кăтартатăн? эпĕ сана хамăн тăшманăмсене ылханма илсе килтĕм, эсĕ вара вĕсене пиллетĕни? тенĕ.

(12) Валаам хуравласа каланă: Çÿлхуçа хама мĕн калаттарнине тĕптĕрĕс каламалла марим манăн? тенĕ.

(13) Валак ăна каланă: манпа пĕрле тепĕр вырăна пырха, вăл халăха çавăнтан курха эсĕ, анчах ăна йăлтах кураймăн, унăн пĕр пайне çеç курăн; çав вырăнтан ылхан ăна, тенĕ.

(14) Вара ăна хурал тăракан вырăна, Фасги тăвĕ тăррине, илсе кайнă, унта Валак çичĕ парне вырăнĕ тунă, кашни парне вырăнĕ çине пĕрер пăрупа пĕрер така парне кÿнĕ.

(15) [Валаам] Валака каланă: эсĕ хăвăн пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿнĕ парнÿ патĕнче тăр, эпĕ [Турăпа] тĕл пулма [каям], тенĕ.

(16) Çÿлхуçа Валаампа тĕл пулнă, Валаам чĕлхиçăварне Хăйĕн сăмахне калаттармалла тунă: Валак патне таврăн та çапла кала, тенĕ.

(17) Валаам каялла таврăннă — акă Валак пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿнĕ парни патĕнче тăрать, Моав пуçлăхĕсем [пурте] унпа пĕрле тăраççĕ. Валак çапла ыйтнă: Çÿлхуçа мĕн терĕ? тенĕ.

(18) Валаам хăйĕн сăмахне ытарлăн каланă: Валак, тăр та итле, Сепфор ывăлĕ, тăнла мана.

(19) Суймашкăн Турă этем мар, улшăнмашкăн этем ывăлĕ те мар. Каланине тумастьим Вăл? калать те тумастьи?

(20) Вăл пиллет те, эпĕ те пиллеме пуçларăм, эпĕ çакна урăхла тăваймастăп.

(21) Иакова типшар тивесси курăнмасть, Израиле инкексинкек çитесси сисĕнмест; Çÿлхуçа, унăн Турри, унпа пĕрле, патша труписен сасси те унăнах;

(22) Турă вĕсене Египетран илсе тухрĕ, вĕсем кайăк вăкăр пек вичкĕн те хăватлă;

(23) Иаков ăрăмпа аппаланмасть, Израиль тухатламасть. Хăй вăхăчĕ çитсессĕн калĕçха Иаковпа Израиль çинчен: Турă акă мĕн тăвать! тейĕç.

(24) Акă халăх арăслан ами пек ура çине тăрать, арăслан аçи пек çĕкленет; хăйĕн тупăшне çисе ямасăр, вĕлернисен юнне ĕçсе тăранмасăр выртас çук вăл.

(25) Валак вара Валаама: эсĕ ăна ылханма та ан ылхан, пиллеме те ан пилле, тенĕ.

(26) Валаам Валака хуравласа каланă: Çÿлхуçа мана мĕн калать, эпĕ пĕтĕмпех çавна тăватăп темерĕмим эпĕ сана? тенĕ.

(27) Валак ĕнтĕ Валаама каланă: эпĕ сана тата тепĕр вырăна илсе каям; тен, Турă хирĕç пулмĕ, эсĕ вара ку халăха çав тĕлтен ылханăн, тенĕ.

(28) Валак вара Валаама пушхирелле пăхакан Фегор тăррине илсе кайнă.

(29) Валаам Валака каланă: ман валли çакăнта çичĕ парне вырăнĕ ту, ман валли çакăнта çичĕ пăрупа çичĕ така хатĕрле, тенĕ.

(30) Валак вара Валаам каланă пек тунă, кашни парне вырăнĕ çине пĕрер пăрупа пĕрер така парне кÿнĕ.

24

(1) Валаам, Израиль халăхне пиллени Çÿлхуçана кăмăллă пулнине курса, унчченхи пек тухатма кайман, вăл пушхир еннелле çаврăнса тăнă.

(2) Валаам пуçне çĕкленĕ те йăхăнйăхăн тăракан Израиль халăхне курнă, Валаам çинче Турă Сывлăшĕ пулнă.

(3) Вăл хăйĕн сăмахне ытарлăн каланă: Валаам, Веор ывăлĕ, калаçать, пулассине куракан ар калаçать,

(4) Турă сăмахне илтекен калаçать, вăл Пурне те Пултаракан кăтартнине курать; ÿкет те вăл, анчах унăн куçĕ уçă:

(5) эй Иаков, санăн чатăрусем мĕнле илемлĕ, эй Израиль, санăн килÿçурту мĕнле чаплă!

(6) Вĕсем сарăлса выртакан айлăмсем пек, шыв хĕрринчи пахчасем пек, Çÿлхуçа лартнă алоэ йывăçĕсем пек, юханшыв хĕрринчи кедрсем пек;

(7) ун витрисенчен шыв тăкăнса тăрĕ, унăн вăрлăхĕ тулли юханшыв пек пулĕ, унăн патши Агагран аслăрах пулĕ, унăн патшалăхĕ чапа тухĕ.

(8) Турă ăна Египетран илсе тухрĕ, вăл кайăк вăкăр пек вичкĕн те хăватлă, вăл хăйне курайман халăхсене тĕп тăвать, вĕсен шăммисене ватать, [тăшманне] çĕмренпе пĕтерет.

(9) Пĕшкĕннĕ вăл — арăслан аçи пек, арăслан ами пек выртать, кам тăраттăр ăна? Сана пиллекен — пиллĕхлĕ, сана ылханакан — ылханлă!

(10) Валаам сăмахĕсем Валака тарăхтарса янă, вăл, аллисемпе хăлаçланса, Валаама каланă: эпĕ сана хамăн тăшманăмсене ылханма чĕнтĕм, эсĕ вара вĕсене акă ĕнтĕ виççĕмĕш хут пиллетĕн; иэппин, килне чуптар; эпĕ сана чысласшăнччĕ, анчах та акă Çÿлхуçа сана ун пек чыс кăтартма памасть, тенĕ.

(12) Валаам Валака каланă: ара, эпĕ санăн ман патăма янă элчÿсене çапла каламанччĕи:

(13) «мана Валак хăйĕн çурчĕ тулли ылтăнкĕмĕлне парас пулсассăн та, эпĕ Çÿлхуçа сăмахĕнчен иртейместĕп, хам тĕллĕн ыррине те, усаллине те нимĕн те тăваймастăп: Çÿлхуçа мĕн калать, çавна калăп» теменччĕи?

(14) Эппин, акă эпĕ хамăн çĕршывăма каятăп; килха, эпĕ сана çак халăх кайран санăн халăхна мĕн кăтартассине пĕлтерем, тенĕ.

(15) Валаам хăйĕн сăмахне ытарлăн каланă: Валаам, Веор ывăлĕ, калаçать, пулассине куракан ар калаçать,

(16) Турă сăмахне илтекен калаçать, вăл Çÿлти Турă хушнипе калаçать, вăл Пурне те Пултаракан кăтартнине курать, ÿкет те вăл, анчах унăн куçĕ уçă.

(17) Куратăп Ăна, анчах халех марха; куратăп Ăна, анчах çывăхра марха. Иаков çăлтăрĕ хăпарать, Израиль туйи çĕкленет, Моав пуçлăхĕсене пĕтерет вăл, Сифăн пĕтĕм ывăлне аркатать.

(18) Эдом алла лекĕ, Сеир та тăшманĕсен аллине лекĕ, Израиль вара хăйĕн вăйне кăтартĕ.

(19) Иаков йăхĕнче çурални хулана ярса илĕ, ăна тĕппипех пĕтерĕ.

(20) Акă Валаам Амалика курнă, ăна хăйĕн сăмахне ытарлăн каланă: халăхсем хушшинче чи чапли — Амалик, анчах унăн вĕçĕ — вилĕм.

(21) Унтан вăл Кеней халăхне курнă, ăна хăйĕн сăмахне ытарлăн каланă: килÿçурту çирĕп санăн, эсĕ чул хысак çине йăва çавăрнă;

(22) анчах Каина тĕппипе аркатĕç, сана часах Ассур тыткăна илсе кайĕ.

(23) [Ога курсассăн та] вăл хăйĕн сăмахне ытарлăн каланă: Турă çакна кăтартнă чухне чĕрĕ юлнисене хуйхă, [хуйхă] çитĕ!

(24) Киттим енчен карапсем çитĕç, Ассура пăхăнтарĕç, Евера та пăхăнтарĕç; кайран хăйсем те пĕтĕç!

(25) Вара Валаам тăнă та каялла хăйĕн çĕршывне тухса кайнă, Валак та хăйĕн çулĕпе кайнă. 25

(1) Израиль халăхĕ Ситтим айлăмĕнче пурăннă, халăх Моав хĕрĕсемпе аскăнма пуçланă,

(2) лешсем халăха хăйсен туррисене кÿрекен парнесем патне чĕннĕ, халăх [вĕсен парнисене] çинĕ, вĕсен туррисене пуççапнă.

(3) Ĕнтĕ Израиль халăхĕ ВаалФегора иленнĕ. Çавăнпа Çÿлхуçанăн çилли тăвăлса çитнĕ.

(4) Çÿлхуçа Моисее каланă: халăх пуçлăхĕсене пурне те вĕлерсе тух та хĕвел тухас умĕн Çÿлхуçа умне çак, вара Çÿлхуçа Израиле хаяррăн çилленни иртсе кайĕ, тенĕ.

(5) Моисей Израиль тÿрисене каланă: кайăр та ВаалФегора иленнĕ хăвăр çыннăрсене вĕлерсе тухăр, тенĕ.

(6) Акă Израиль ывăлĕсенчен пĕри Моисей куçĕ умĕнчех, Израиль ывăлĕсен пĕтĕм халăхĕ умĕнчех, вĕсем пуху чатăрĕн алăкĕ умĕнче йĕрсе тăнă вăхăтра мадиансен хĕрне хăйсем патне ертсе килнĕ.

(7) Финеес, Елеазарăн — Аарон священник ывăлĕн — ывăлĕ, çакна курсассăн, халăх хушшинчен тухнă та аллине сăнă тытнă,

(8) унтан Израиль ывăлĕ хыççăн çывăрмалли пÿлĕме кĕрсе иккĕшне те — Израиль ывăлне те, хĕрарăмне те — чиксе пăрахнă, хĕрарăмне ăшĕнчен чикнĕ; вара Израиль халăхĕ пĕтме чарăннă.

(9) Пĕтернине пула çирĕм тăватă пин çын вилнĕ.

(10) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă: пФинеес, Елеазарăн — Аарон священник ывăлĕн — ывăлĕ, Израиль ывăлĕсем хушшинче Маншăн çирĕп тăрса, Манăн хаяр çиллĕме вĕсенчен сирсе ячĕ, çавăнпа Эпĕ, кĕвĕçрĕм пулин те, Израиль ывăлĕсене тĕппипе пĕтермерĕм;

(12) çавăнпа пĕлтер: акă Эпĕ ăна Хамăн канăçлăх халалне паратăп,

(13) вăл хăйĕн Турришĕн çирĕп тăчĕ тата Израиль ывăлĕсене хÿтĕлесе хăварчĕ, çавăншăн ăна, унăн тăхăмне ĕмĕрĕмĕрех священниксем пулма халаллатăп, тенĕ.

(14) Мадиан хĕрĕпе пĕрле вĕлернĕ Израиль ывăлне Зимри тесе чĕннĕ; вăл Салу ывăлĕ, Симеон ăрăвĕн пуçлăхĕ, пулнă;

(15) вĕлернĕ Мадиансен хĕрне вара Хазва тесе чĕннĕ; вăл Оммоф пуçлăхĕн, Мадиан йăхĕнчен тухнă Цурăн, хĕрĕ пулнă.

(16) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(17) Мадиан халăхĕпе вăрçă вăрçăр, вĕсене аркатăр,

(18) мĕншĕн тесессĕн вĕсем сирĕн тĕлĕшрен чее тăшманла хăтланчĕç: сире Фегорпа тата çав Фегора пула халăх пĕтнĕ кун вилсе выртнă Хазвăпа, Мадиансен пуçлăхĕн хĕрĕпе, илĕртрĕç, тенĕ.

26

(1) Халăх çапла пĕтнĕ хыççăн Çÿлхуçа Моисее тата Елеазара — Аарон ывăлне, священника — каланă:

(2) вăрçа юрăхлă мĕнпур Израиль ывăлне, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисене, вĕсен кил-йышĕ тăрăх шутласа тухăр, тенĕ.

(3) Вара Иордан хĕрринчи Моав тÿремлĕхĕнче, Иерихон тĕлĕнче, Моисейпе Елеазар священник халăха çапла тесе каланă:

(4) Çÿлхуçа Моисейпе Израиль ывăлĕсене çапла хушать: Египет çĕрĕнчен тухнă Израиль ывăлĕсене, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисене, пурне те шутласа тухăр:

(5) Рувим, Израилĕн малтанхи ывăлĕ. Рувим ывăлĕсем: Ханохран — Ханох ăрăвĕ, Фаллуран — Фаллу ăрăвĕ,

(6) Хецронран — Хецрон ăрăвĕ, Хармирен — Харми ăрăвĕ;

(7) Рувим ăрăвĕсем çаксем пулаççĕ; пурĕ хĕрĕх виçĕ пин те çичçĕр вăтăр çын шутласа кăларнă.

(8) Фаллу ывăлĕсем: Елиав.

(9) Елиав ывăлĕсем: Немуил, Дафан тата Авирон. Шăпах çак Дафанпа Авирон ĕнтĕ, пухăва çÿрекенскерсем, Çÿлхуçана хирĕç тăнă Корей каварçисемпе пĕрле халăха Моисейпе Аарона хирĕç пăтратнă;

(10) вара çĕр çурăлса кайнă, вĕсене те, Корейе те çĕр çăтса янă; вĕсемпе пĕрле вĕ сен каварçисем те вилнĕ, ун чухне икçĕр аллă çынна вутçулăм çунтарса янă, ку астутаракан паллă пулнă; панчах Корей ывăлĕсем вилмен.

(12) Симеон ывăлĕсен ăрăвĕсем: Немуилран — Немуил ăрăвĕ, Яминран — Ямин ăрăвĕ, Яхинран — Яхин ăрăвĕ,

(133) арăран — Зара ăрăвĕ, Саулран — Саул ăрăвĕ;

(14) Симеон ăрăвĕсем çаксем пулаççĕ [шута илсе тухнă хыççăн]: çирĕм икĕ пин те икçĕр çын.

(15) Гад ывăлĕсен ăрăвĕсем: Цефонран — Цефон ăрăвĕ, Хаггирен — Хагги ăрăвĕ, Шунирен — Шуни ăрăвĕ,

(16) Ознийрен — Озний ăрăвĕ, Ерирен — Ери ăрăвĕ,

(17) Ародран — Арод ăрăвĕ, Арелирен — Арели ăрăвĕ;

(18) Гад ывăлĕсен ăрăвĕсем çаксем пулаççĕ, шута илсе тухнă хыççăн: хĕрĕх пин те пилĕкçĕр çын.

(19) Иуда ывăлĕсем: Ир тата Онан, [Шела, Фарес тата Зара]; Ир тата Онан Ханаан çĕрĕнче вилнĕ;

(20) Иуда ывăлĕсен ăрăвĕсем: Шеларан — Шела ăрăвĕ, Фаресран — Фарес ăрăвĕ, Зарăран — Зара ăрăвĕ;(21) Фарес ывăлĕсем: Есромран — Есром ăрăвĕ, Хамулран — Хамул ăрăвĕ;

(22) Иуда ăрăвĕсем çаксем пулаççĕ, шута илсе тухнă хыççăн: çитмĕл ултă пин те пилĕкçĕр çын.

(23) Иссахар ывăлĕсен ăрăвĕсем: Фоларан — Фола ăрăвĕ, Фуваран — Фува ăрăвĕ,

(24) Иашувран — Иашув ăрăвĕ, Шимронран — Шимрон ăрăвĕ;

(25) Иссахар ăрăвĕсем çаксем пулаççĕ, шута илсе тухнă хыççăн: утмăл тăватă пин те виççĕр çын.

(26) Завулон ывăлĕсен ăрăвĕсем: Середран — Серед ăрăвĕ, Елонран — Елон ăрăвĕ, Иахлеилран — Иахлеил ăрăвĕ;

(273) авулон ăрăвĕсем çаксем пулаççĕ, шута илсе тухнă хыççăн: утмăл пин те пилĕкçĕр çын.

(28) Иосиф ывăлĕсен ăрăвĕсем: Манассия тата Ефрем.

(29) Манассия ывăлĕсем: Махиртан — Махир ăрăвĕ; Махирăн Галаад çуралнă, Галаадран — Галаад ăрăвĕ.

(30) Акă Галаад ывăлĕсем: Иезертан — Иезер ăрăвĕ, Хелекран — Хелек ăрăвĕ,

(31) Асриилран — Асриил ăрăвĕ, Шехемран — Шехем ăрăвĕ,

(32) Шемидаран — Шемида ăрăвĕ, ХЕфертан — ХЕфер ăрăвĕ.

(33) СалпаАдăн, ХЕфер ывăлĕн, ывăл пулман, хĕрсем çеç пулнă; Салпаад хĕрĕсен ячĕсем: Махла, Ноа, Хогла, Милка тата Фирца.

(34) Манассия ăрăвĕсем çаксем пулаççĕ; вĕсем аллă икĕ пин те çичçĕр çын шутланнă.

(35) Акă Ефрем ывăлĕсен ăрăвĕсем: Шутелăран — Шутела ăрăвĕ, Бехертан — Бехер ăрăвĕ, Таханран — Тахан ăрăвĕ;

(36) акă тата Шутела ывăлĕсем: Аранран — Аран ăрăвĕ;

(37) Ефрем ывăлĕсен ăрăвĕсем çаксем пулаççĕ, шута илсе тухнă хыççăн: вăтăр икĕ пин те пилĕкçĕр çын. Акă Иосиф ывăлĕсен ăрăвĕсем çаксем ĕнтĕ.

(38) Вениамин ывăлĕсен ăрăвĕсем: Белăран — Бела ăрăвĕ, Ашбелран — Ашбел ăрăвĕ, Ахирамран — Ахирам ăрăвĕ,

(39) Шефуфамран — Шефуфам ăрăвĕ, Хуфамран — Хуфам ăрăвĕ;

(40) Бела ывăлĕсем çаксем: Ард тата Нааман; [Ардран —] Ард ăрăвĕ, Нааманран — Нааман ăрăвĕ;(41) Вениамин ывăлĕсен ăрăвĕсем çаксем пулаççĕ; вĕсем хĕрĕх пилĕк пин те ултçĕр çын шутланнă.

(42) Акă Дан ывăлĕсен ăрăвĕсем: Шухамран — Шухам ăрăвĕ; Дан ăрăвĕсен кил-йышĕ çаксем пулаççĕ.

(43) Шута илсе тухнă хыççăн Шухам ăрăвĕсенче утмăл тăватă пин те тăватçĕр çын пулнă.

(44) Асир ывăлĕсен ăрăвĕсем: Имнаран — Имна ăрăвĕ, Ишваран — Ишва ăрăвĕ, Верияран — Верия ăрăвĕ;

(45) Верия ывăлĕсенчен: Хевертан — Хевер ăрăвĕ, Малхиилран — Малхиил ăрăвĕ;

(46) Асир хĕрĕн ячĕ Сара;

(47) Асир ывăлĕсен ăрăвĕсем çаксем пулаççĕ, шута илсе тухнă хыççăн: аллă виçĕ пин те тăватçĕр çын.

(48) Неффалим ывăлĕсен ăрăвĕсем: Иахцеилран — Иахцеил ăрăвĕ, Гунирен — Гуни ăрăвĕ,

(49) Иецертан — Иецер ăрăвĕ, Шиллемран — Шиллем ăрăвĕ;

(50) ăрăвĕсем тăрăх шутласассăн, Неффалим ăрă вĕсем çаксем пулаççĕ; вĕсем хĕрĕх пилĕк пин те тăватçĕр çын шутланнă.

(51) Çавăн чухне Израиль ывăлĕсен шута кĕнĕ йышĕнче пурĕ ултçĕр пĕр пин те çичçĕр вăтăр çын шутланнă.

(52) Çÿлхуçа Турă Моисее çапла тесе каланă:

(53) вĕсене ят тăрăх еткер çĕр уйăрса памалла;

(54) йышлăраххисене çĕрне нумайрах пар, сахал йышлисене çĕрне сахалрах пар, кашни йăха шута кĕнĕ çын шутĕнчен шайласа çĕр памалла;

(55) çĕре шăпа тăрăх уйăрмалла, кашнийĕн хăйĕн еткер пайне ăру пуçĕнчи ашшĕ ячĕпе уйăрнă çĕртен илмелле;

(56) пысăк йышлă ăруи, сахал йышлă ăруи — вĕсенĕн еткер çĕрне шăпа ярса пайламалла.

(57) Çавăн чухне шута илнĕ Левитсен ăрăвĕсем çаксем пулаççĕ: Гирсонран — Гирсон ăрăвĕ, Каафран — Кааф ăрăвĕ, Мерарирен — Мерари ăрăвĕ.

(58) Левий ăрăвĕсем çаксем: Ливни ăрăвĕ, Хеврон ăрăвĕ, Махли ăрăвĕ, Муши ăрăвĕ, Корей ăрăвĕ. Каафран Амрам çуралнă.

(59) Амрам арăмĕ, Иохаведă ятлăскер, Левий хĕрĕ пулнă, Левий арăмĕ ăна Египетра çуратнă, Иохаведă хăйĕн упăшкине вара Аарона, Моисее тата вĕсен аппăшне Мариама çуратса панă.

(60) Ааронăн Надав тата Авиуд, Елеазар тата Ифамар çуралнă;

(61) анчах Надавпа Авиуд Çÿлхуçа умне ют вут илсе пынăшăн [Синай пушхирĕнче] вилнĕ.

(62) Пĕр уйăхрисенчен пуçласа унтан аслăрах мĕнпур арçынна шутласа тухнă, вĕсем çирĕм виçĕ пин пулнă; вĕсене Израиль ывăлĕсемпе пĕрле шутламан, мĕншĕн тесессĕн вĕсене Израиль ывăлĕсен хушшинче еткер çĕр паман.

(63) Моисейпе Елеазар священник Иордан хĕрринчи Моав тÿремлĕхĕнче, Иерихон тĕлĕнче, шутласа тухнă Израиль ывăлĕсем çаксем ĕнтĕ;

(64) вĕсен шутĕнче Моисейпе Аарон священник Синай пушхирĕнче шута илсе тухнă Израиль ывăлĕсенчен пĕр çын та пулман,

(65) мĕншĕн тесессĕн Çÿлхуçа: «вĕсем пушхирте вилсе юлĕç» тенĕ, çавăнпа унччен шута илнĕ çынсен чен Иефонния ывăлĕ Халев тата Нав ывăлĕ Иисус çеç чĕрĕ юлнă.

27

(1)-

(2) Пуху чатăрне кĕмелли тĕле, Моисейпе Елеазар священник умне, пуçлăхсем умне, пĕтĕм халăх умне Салпаад хĕрĕсем пырса тăнă. Салпаад вăл Иосиф йăхĕнчен, Манассия ăрăвĕнчен тухнă: унăн ашшĕ ХЕфер пулнă, Хефер ашшĕ — Галаад, Галаад ашшĕ — Махир, Махир ашшĕ — Манассия, Манассия ашшĕ Иосиф пулнă; Салпаад хĕрĕсен ячĕсем акă çаксем: Махла, Ноа, Хогла, Милка тата Фирца; вĕсем каланă: Зпирĕн атте пушхирте вилсе юлчĕ, вăл Корей эшкерĕпе пĕрле Çÿлхуçана хирĕç тăнă каварçăсемпе çыхланман, вăл хăй çылăхĕшĕн вилнĕ, пирĕн аттен ывăл пулман;

(4) унăн ывăл çуккишĕн халĕ пирĕн аттен ячĕ хăй ăрăвĕнчен тухса ÿкмелле-им? пире атте тăванĕсем хушшинче еткер çĕр пар, тенĕ.

(5) Моисей ку ĕçе татса пама Çÿлхуçаран ыйтнă.

(6) Çÿлхуçа Моисее çапла каланă:

(7) Салпаад хĕрĕсем тĕрĕс калаççĕ; вĕсене ашшĕ тăванĕсем хушшинче еткерлĕх уйăрса пар, вĕсене ашшĕн еткер çĕрне пар, тенĕ;

(8) Израиль ывăлĕсене те пĕлтер, кала: ывăлсăр çын вилсессĕн, унăн еткер çĕрне унăн хĕрне парăр;

(9) çав çыннăн хĕрĕ те çук пулсассăн, унăн еткер çĕрне пиччĕшшăллĕсене парăр;

(10) унăн пиччĕшшăллĕсем те çук пулсассăн, унăн еткер çĕрне ашшĕн пиччĕшшăллĕсене парăр; пашшĕн пиччĕшшăллĕсем те çук пулсассăн, унăн еткер çĕрне хăйĕн ăрăвĕнчи çывăх тăванне еткерлĕхе парăр; Çÿлхуçа Моисее çапла хушни Израиль ывăлĕсемшĕн çирĕп йĕрке пултăр, тенĕ.

(12) Çÿлхуçа Моисее каланă: [Иордан шывĕ ку енчи] çакă Аварим тăвĕ çине, [çакă Нево тăвĕ çине,] хăпар та Эпĕ Израиль халăхне [еткерлĕхе] паракан [Ханаан] çĕрĕ çине пăх;

(13) ун çине пăхса илсессĕн, Аарон пиччÿ [Ор тăвĕ çинче] канăçлă халăхĕпе пĕрлешнĕ пек, эсĕ те халăхупа пĕрлеш,

(14) мĕншĕн тесессĕн Син пушхирĕнче халăх пăлханнă вăхăтра эсир Мана итлемерĕр, итленĕ пулсассăн шыв хĕрринче пĕтĕм халăха Манăн сăваплăхăм курăнатчĕ. [Ку вăл Син пушхирĕнчи Кадес çывăхĕнчи Мерива шывĕ пулнă.]

(15) Моисей вара Çÿлхуçана çапла тесе каланă:

(16) Çÿлхуçа, кашни ÿтри чĕм Турри, çак халăха çын суйласа патăрччĕ,

(17) çав çын халăх умĕнче çÿрекенĕ, ăна çул кăтартаканĕ, ертсе каяканĕ, ертсе килекенĕ пултăр, Çÿлхуçа халăхĕ кĕтÿçĕсĕр тăрса юлнă сурăхсем пек ан пултăр, тенĕ.

(18) Çÿлхуçа Моисее каланă: Иисуса, Нав ывăлне, суйласа ил, çав çынра Турă Сывлăшĕ пур, аллуна унăн пуçĕ çине хур,

(19) унтан ăна, Елеазар священник умне, пĕтĕм халăх умне тăратса, вĕсен куçĕ умĕнче ăс пар,

(20) Израиль ывăлĕсен пĕтĕм халăхĕ ăна итлетĕр тесе, ăна хăвăн мухтавна пар;

(21) вара вăл мĕн тумаллине Елеазар священникран ыйтса тăрĕ, Çÿлхуçа мĕн хушнине унран урим урлă пĕлĕ; вара вăл тата унпа пĕрле пĕтĕм Израиль ывăлĕ, пĕтĕм халăх Елеазар каланă пек çÿрĕ, вăл каланă пек кайĕ, вăл каланă пек килĕ, тенĕ.

(22) Моисей вара хăйне Çÿлхуçа [Турă] хушнă пек тунă, Иисуса Елеазар священник умне, пĕтĕм халăх умне тăратнă та,

(23) икĕ аллине унăн пуçĕ çине хурса, Çÿлхуçа хăйне каланă пек, ăс панă.

28

(1) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(2) Израиль ывăлĕсене çапла хуш, кала вĕсене: Мана кÿрекен парнене, Манăн çăкăрăма, вĕсем Мана хăй вăхăтĕнче парса тăччăр, унăн ырă шăрши Мана кăмăллă пулĕ.

(3) Кала вĕсене: Çÿлхуçана сирĕн яланах çакăн пек парне кÿмелле: пĕтĕмĕшпе çунтарса парне кÿмешкĕн кунсерен айăпсăр пĕр çулхи икĕ путек парса тăмалла;

(4) пĕр путекне ирхине пар, тепĕр путекне каçхине пар;

(5) тырăпулă парни кÿмешкĕн пĕр Ефа тулă çăнăхĕн вуннăмĕш пайне чĕрĕк гин чи паха йывăç çăвĕпе хутăштарса [пар];

(6) ку — Çÿлхуçана кÿрекен яланхи парне, ăна малтан, Синай тăвĕ патĕнче кÿнĕ пек, ырă шăрши Çÿлхуçана кăмăллă пултăр тесе, пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмелле;

(7) тата пĕр путек пуçне чĕрĕк гин эрех пар: ăна, Çÿлхуçана кÿрекен эрехе, сăваплă çĕрте сап.

(8) Тепĕр путекне каçхине пар, ирхине тырăпулă парни мĕнле кÿнĕ, каçпа та çавăн пекех пултăр, эрехне те ирхинехи пекех сап, ку — Çÿлхуçана кăмăллă ырă шăршăллă парне пулĕ.

(910) Кулленхи пĕтĕмĕшпе çунтарса паракан парнесĕр пуçне тата шăматкун парни пулмалла; шăматкун айăпсăр пĕр çулхи икĕ путек тата тырăпулă парни кÿмешкĕн пĕр Ефа тулă çăнăхĕн иккĕ вуннăмĕш пайне йывăç çăвĕпе хутăштарса [парăр], ун çине эрех сапăр; çакăн пек пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен парне кашни шăматкунах пулмалла. пÇĕнĕ уйăх кунĕнче те пĕтĕмĕшпе çунтарса Çÿлхуçана парне кÿрĕр: шултăра выльăхран икĕ пăру, пĕр така тата айăпсăр пĕр çулхи çичĕ путек кÿмелле,

(12) унпа пĕрле тырăпулă парни пултăр: кашни пăру пуçне пĕр Ефа тулă çăнăхĕн виççĕ вуннăмĕш пайне йывăç çăвĕпе хутăштарса парăр, така пуçне пĕр Ефа тулă çăнăхĕн иккĕ вуннăмĕш пайне йывăç çăвĕпе хутăштарса парăр,

(13) кашни путек пуçне тырăпулă парни — пĕр Ефа тулă çăнăхĕн вуннăмĕш пайне йывăç çăвĕпе хутăштарса — парăр; çакă — пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмелли парне, унăн ырă шăрши Çÿлхуçана кăмăллă пулĕ;

(14) çав парнесем çине эрех сапмалла: пăру çине çур гин, така çине гинăн виççĕмĕш пайне, путек çине чĕрĕк гин сапмалла; çулталăк тăршшĕпех кашни çĕнĕ уйăх кунĕнче çакăн пек пĕтĕмĕшпе çунтарса парне кÿмелле.

(15) Пĕтĕмĕшпе çунтарса паракан яланхи парнесĕр пуçне тата çылăх каçарттарма Çÿлхуçана пĕр качака таки кÿрĕр; ăна эрех сапса парăр.

(16) Пĕрремĕш уйăхра, уйăхăн вунтăваттăмĕш кунĕнче, Çÿлхуçа Пасхи пулать.

(17) Çак уйăхăн вунпиллĕкĕмĕш кунĕнче те уяв; ун чухне çичĕ кун хушши тутлăлла пĕçернĕ çăкăр çимелле.

(18) Пĕрремĕш кунĕнче [сирĕн] сăваплă пуху [пултăр]; нимĕнле ĕç те ан ĕçлĕр;

(19) Çÿлхуçана парне кÿрĕр: пĕтĕмĕшпе çунтарса шултăра выльăхран икĕ пăру, пĕр така тата пĕр çулхи çичĕ путек кÿрĕр; вĕсем сирĕн пурте айăпсăр пулччăр;

(20) çакăнпа пĕрле тырăпулă парни кÿмешкĕн йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ парăр: кашни пăру пуçне Ефан виççĕ вуннăмĕш пайĕ чухлĕ, така пуçне Ефан иккĕ вуннăмĕш пайĕ чухлĕ пултăр,

(21) çичĕ путекрен кашнийĕ пуçне Ефан вуннăмĕш пайĕ чухлĕ парăр,

(22) тата çылăх каçарттарма, хăвăра тасатма, пĕр качака таки парăр;

(23) ăна яланхи пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмелли ирхинехи парне çумне хушса памалла.

(24) Çичĕ кун хушши çапла парне кÿрсе тăрăр; ку — çăкăр, Çÿлхуçана кăмăллă ырă шăршăллă парне; ăна пĕтĕмĕшпе çунтарса, эрех сапса кÿрекен яланхи парне çумне хушса памалла.

(25) Çиччĕмĕш кунне те сирĕн сăваплă пуху пултăр; нимĕнле ĕç те ан ĕçлĕр.

(26) Малтанхи çимĕç кунĕнче те, Çÿлхуçана çĕнĕ тырăпулă парни кÿмелли кун, эрнесен уявĕнче, сирĕн сăваплă пуху пултăр; нимĕнле ĕç те ан ĕçлĕр;

(27) Çÿлхуçана кăмăллă ырă шăршăллă парне кÿрĕр: пĕтĕмĕшпе çунтарса, шултăра выльăхран икĕ пăру, пĕр така тата [айăпсăр] пĕр çулхи çичĕ путек кÿрĕр,

(28) çакăнпа пĕрле тырăпулă парни кÿмешкĕн йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ парăр: кашни пăру пуçне Ефан виççĕ вуннăмĕш пайĕ чухлĕ, така пуçне Ефан иккĕ вуннăмĕш пайĕ чухлĕ,

(29) çичĕ путекрен кашнийĕ пуçне Ефан вуннăмĕш пайĕ чухлĕ парăр,

(30) тата [çылăх каçарттарма,] хăвăра тасатма, пĕр качака таки парăр;

(31) [Мана çакна] пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен яланхи парне тата унпа пĕрле кÿрекен тырăпулă парни çумне хушса, эрех сапса парăр; вĕсем сирĕн пурте айăпсăр пулччăр, тенĕ.

29

(1) Çиччĕмĕш уйăхра, уйăхăн пĕрремĕш [кунĕнче], сирĕн сăваплă пуху пултăр; нимĕнле ĕç те ан ĕçлĕр; ку сирĕншĕн трупа сассийĕн кунĕ пултăр;

(2) пĕтĕмĕшпе çунтарса, Çÿлхуçана кăмăллă ырă шăршăллă парне кÿрĕр: пĕр пăру, пĕр така, пĕр çулхи çичĕ путек кÿрĕр, вĕсем пурте айăпсăр пулччăр,

(3) çакăнпа пĕрле тырăпулă парни — йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ — парăр: пăру пуçне Ефан виççĕ вуннăмĕш пайĕ чухлĕ, така пуçне Ефан иккĕ вуннăмĕш пайĕ чухлĕ,

(4) çичĕ путекрен кашнийĕ пуçне Ефан вуннăмĕш пайĕ чухлĕ парăр,

(5) тата çылăх каçарттарма, хăвăра тасатма, пĕр качака таки кÿрĕр,

(6) çакна çĕнĕ уйăх кунĕнче пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен парнепелен унпа пĕрле кÿрекен тырăпулă парни çумне хушса тата пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен яланхи парнепелен унпа пĕрле кÿрекен тырăпулă парни çумне хушса, эрех сапса, йĕрке тăрăх памалла, унăн ырă шăрши Çÿлхуçана кăмăллă пулĕ.

(7) Çав çиччĕмĕш уйăхăн вуннăмĕш [кунĕнче те] сирĕн сăваплă пуху пултăр: ун чухне чунăра йăвашлатăр, нимĕнле ĕç те ан ĕçлĕр;

(8) пĕтĕмĕшпе çунтарса Çÿлхуçана кăмăллă ырă шăршăллă парне кÿрĕр: пĕр пăру, пĕр така, пĕр çулхи çичĕ путек кÿрĕр; вĕсем сирĕн пурте айăпсăр пулччăр;

(9) çакăнпа пĕрле тырăпулă парни — йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ — парăр: пăру пуçне Ефан виççĕ вуннăмĕш пайĕ чухлĕ, така пуçне Ефан иккĕ вуннăмĕш пайĕ чухлĕ,

(10) çичĕ путекрен кашнийĕ пуçне Ефан вуннăмĕш пайĕ чухлĕ парăр, птата çылăх каçарттарма, [хăвăра тасатма,] пĕр качака таки кÿрĕр; çакна тасалмалли кун çылăхшăн кÿмелли парне çумне хушса тата пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен яланхи парнепелен унпа пĕрле кÿрекен тырăпулă парни çумне хушса, эрех сапса, [йĕрке тăрăх памалла, унăн ырă шăрши Çÿлхуçана кăмăллă пулĕ].

(12) Çиччĕмĕш уйăхăн вунпиллĕкĕмĕш кунĕнче те сирĕн сăваплă пуху пултăр; нимĕнле ĕç те ан ĕçлĕр, Çÿлхуçа уявне çичĕ кун хушши уявлăр;

(13) пĕтĕмĕшпе çунтарса Çÿлхуçана кăмăллă ырă шăршăллă парне кÿрĕр: вунвиçĕ пăру, икĕ така, пĕр çулхи вунтăватă путек кÿрĕр; вĕсем айăпсăр пулччăр,

(14) çакăнпа пĕрле тырăпулă парни — йывăç çăвĕпе хутăштарнă тулă çăнăхĕ — парăр: вунвиçĕ пăруран кашнийĕ пуçне Ефан виççĕ вуннăмĕш пайĕ чухлĕ, икĕ такаран кашнийĕ пуçне Ефан иккĕ вуннăмĕш пайĕ чухлĕ,

(15) вунтăватă путекрен кашнийĕ пуçне Ефан вуннăмĕш пайĕ чухлĕ парăр,

(16) тата çылăх каçарттарма пĕр качака таки кÿрĕр, ăна пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен яланхи парне çумне тата унпа пĕрле кÿрекен тырăпулă парни çумне хушса, эрех сапса памалла.

(17) Иккĕмĕш кунĕнче вуникĕ пăру, икĕ така, пĕр çулхи вунтăватă путек кÿрĕр, вĕсем пурте айăпсăр пулччăр,

(18) йĕрке тăрăх çакăнпа пĕрле пăрусен, такасен тата путексен шутне кура тырăпулă парни памалла, эрех сапмалла

(19) тата çылăх каçарттарма пĕр качака таки кÿмелле, ăна пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен яланхи парнепелен унпа пĕрле кÿрекен тырăпулă парни çумне хушса, эрех сапса памалла.

(20) Виççĕмĕш кунĕнче вунпĕр пăру, икĕ така, пĕр çулхи вунтăватă путек кÿрĕр, вĕсем пурте айăпсăр пулччăр,

(21) йĕрке тăрăх çакăнпа пĕрле пăрусен, такасен тата путексен шутне кура тырăпулă парни памалла, эрех сапмалла

(22) тата çылăх каçарттарма пĕр качака таки кÿмелле, ăна пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен яланхи парнепелен унпа пĕрле кÿрекен тырăпулă парни çумне хушса, эрех сапса памалла.

(23) Тăваттăмĕш кунне вунă пăру, икĕ така, пĕр çулхи вунтăватă путек кÿрĕр, вĕсем пурте айăпсăр пулччăр,

(24) йĕрке тăрăх çакăнпа пĕрле пăрусен, такасен тата путексен шутне кура тырăпулă парни памалла, эрех сапмалла

(25) тата çылăх каçарттарма пĕр качака таки кÿмелле, ăна пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен ялан хи парнепелен унпа пĕрле кÿрекен тырăпулă парни çумне хушса, эрех сапса памалла.

(26) Пиллĕкĕмĕш кунне тăхăр пăру, икĕ така, пĕр çулхи вунтăватă путек кÿрĕр, вĕсем пурте айăпсăр пулччăр,

(27) йĕрке тăрăх çакăнпа пĕрле пăрусен, такасен тата путексен шутне кура тырăпулă парни памалла, эрех сапмалла

(28) тата çылăх каçарттарма пĕр качака таки кÿмелле, ăна пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен яланхи парнепелен унпа пĕрле кÿрекен тырăпулă парни çумне хушса, эрех сапса памалла.

(29) Улттăмĕш кунне сакăр пăру, икĕ така, пĕр çулхи вунтăватă путек кÿрĕр, вĕсем пурте айăпсăр пулччăр,

(30) йĕрке тăрăх çакăнпа пĕрле пăрусен, такасен тата путексен шутне кура тырăпулă парни памалла, эрех сапмалла

(31) тата çылăх каçарттарма пĕр качака таки кÿмелле, ăна пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен яланхи парнепелен унпа пĕрле кÿрекен тырăпулă парни çумне хушса, эрех сапса памалла.

(32) Çиччĕмĕш кунне çичĕ пăру, икĕ така, пĕр çулхи вунтăватă путек парăр, вĕсем пурте айăпсăр пулччăр,

(33) йĕрке тăрăх çакăнпа пĕрле пăрусен, такасен тата путексен шутне кура тырăпулă парни памалла, эрех сапмалла

(34) тата çылăх каçарттарма пĕр качака таки кÿмелле, ăна пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен яланхи парнепелен унпа пĕрле кÿрекен тырăпулă парни çумне хушса, эрех сапса памалла.

(35) Саккăрмĕш кунĕ уявпа сывпуллашма пултăр; нимĕнле ĕç те ан ĕçлĕр;

(36) пĕтĕмĕшпе çунтарса Çÿлхуçана кăмăллă ырă шăршăллă парне кÿрĕр: пĕр пăру, пĕр така, пĕр çулхи çичĕ путек кÿрĕр, вĕсем пурте айăпсăр пулччăр,

(37) йĕрке тăрăх çакăнпа пĕрле пăрусен, такасен тата путексен шутне кура тырăпулă парни памалла, эрех сапмалла

(38) тата çылăх каçарттарма пĕр качака таки кÿмелле, ăна пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿрекен яланхи парнепелен унпа пĕрле кÿрекен тырăпулă парни çумне хушса, эрех сапса памалла.

(39) Хăвăрăн уявăрсенче Çÿлхуçана çапла парне кÿрсе тăрăр, ăна сăмах панипе е тимлĕ пулнипе пĕтĕмĕшпе çунтарса, эрех сапса кÿнĕ парне çийĕнчен, тырăпулă парни тата канăçлăх парни çийĕнчен памалла, тенĕ.

30

(1) Моисей хăйне Çÿлхуçа мĕн хушнине пĕтĕмпе Израиль ывăлĕсене каласа панă.

(2) Израиль йăхĕсен пуçлăхĕсене Моисей çапла тесе каланă: Çÿлхуçамăр мана акă мĕн хушрĕ, тенĕ: Зкам та кам Çÿлхуçана сăмах парас пулсассăн е карт туса тупа тăвас пулсассăн, унăн хăй сăмахне пăсмалла мар, унăн хăй мĕн каланине пурне те тăвасах пулать.

(4) Хĕрарăм хăй çамрăк чухне ашшĕ килĕнче Çÿлхуçана сăмах парас пулсассăн, мĕн те пулин тума картса хурас пулсассăн,

(5) ашшĕ хĕрĕ сăмах панине, вăл мĕн те пулин тума картса хунине илтсе нимĕн те шарламасть пулсассăн, хĕрĕ сăмах пани тата мĕн те пулин тума картса хуни пĕтĕмпех юлать, ăна пурăнăçласах пулать;

(6) ашшĕ хĕрĕ каланине илтсе ăна чарать пулсассăн, хĕр хăй сăмах панине, мĕн те пулин тума картса хунине пурăнăçламасть, уншăн Çÿлхуçа ăна каçарать, мĕншĕн тесессĕн хĕре ашшĕ чарнă.

(7) Хĕр качча каяс пулсассăн, вăл унччен сăмах парса е тупа туса хăйне тăлласа лартнă пулсассăн,

(8) çакна унăн упăшки илтет, анчах илтсе те нимĕн те шарламасть пулсассăн, хĕрарăм сăмах пани, мĕн те пулин тума картса хуни ун çинчех юлать, унăн ăна пурăнăçласах пулать;

(9) упăшки арăмĕ сăмах панине илтсе ăна чарать пулсассăн, арăмĕ çинче тăракан тупана, арăмне тăлласа тăракан сăмаха йышăнмасть пулсассăн, [арăмăн çавна пурăнăçламалла мар, мĕншĕн тесессĕн арăмне упăшки чарнă,] уншăн Çÿлхуçа ăна каçарать.

(10) Тăлăх арăм е упăшкинчен уйăрăлнă арăм сăмах парас пулсассăн, мĕн те пулин тума картса хурас пулсассăн, унăн ăна пурăнăçласах пулать. пАрăмĕ упăшки килĕнче сăмах пачĕ пулсассăн, тупа туса картса хучĕ пулсассăн,

(12) упăшки çакна илтсе нимĕн те шарламарĕ, ăна чармарĕ пулсассăн, арăмăн хăй сăмах панине, тупа туса картса хунине пурăнăçласах пулать;

(13) упăшки арăмĕ сăмах панине, тупа туса картса хунине илтсе ăна пăрахăçларĕ пулсассăн, арăмăн хăйĕн чĕлхи вĕçĕнчен тухнине пурăнăçламалла мар, мĕншĕн тесессĕн ăна упăшки чарса лартнă, Çÿлхуçа вăл хĕрарăма каçарать.

(14) Арăмĕ чунне йăвашлатас тесе панă кирек мĕнле сăмаха та, кирек мĕнле тупа тунине те упăшки çирĕплетме те, чарма та пултарать;

(15) упăшки çакăн çинчен кунранкун нимĕн те шарламарĕ пулсассăн, çапла вăл арăмĕ сăмах панине, арăмĕ карт тунине пĕтĕмпех çирĕплетнĕ пулать, мĕншĕн тесессĕн вăл илтнĕ хыççăн та нимĕн те шарламан;

(16) [упăшки] арăмĕ мĕн каланине илтсе ăна пăрахăçларĕ пулсассăн, вăл арăмĕн çылăхне хăй çине илет, тенĕ.

(17) Ку — Çÿлхуçа Моисее хушсавĕрентсе каланă йĕрке, вăл упăшкипе арăмĕ мĕнле пурăнмаллине, çамрăк чухне, ашшĕ килĕнче пурăннă чухне, ашшĕпе хĕрĕ мĕнле пулмаллине кăтартать.

31

(1) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(2) Мадиансене Израиль ывăлĕсемшĕн тавăр, кайран вара хăвăн халăху патне ăсанăн, тенĕ.

(3) Моисей халăха çапла тесе каланă: хăвăр хушшăрти çынсене вăрçа тухма хатĕрлĕр, вĕсем Çÿлхуçа мадиансене тавăрнине пурăнăçламашкăн Мадиансене хирĕç тухчăр;

(4) Израиль [ывăлĕсен] кашни йăхĕнчен пин çын вăрçа каймалла, тенĕ.

(5) Вара Израильсен пинпин çыннинчен кăрал тытнă вуникĕ пин çын — кашни йăхран пĕрер пин — суйласа илнĕ.

(6) Моисей вĕсене вăрçа ăсатнă, кашни йăхран пин çын кайнă, вĕсемпе пĕрле Финееса та — [Аарон ывăлĕн] Елеазарăн ывăлне, священника — вăрçа янă, унăн аллинче сăваплă хатĕрхĕтĕр тата хăрушлăха систермелли трупасем пулнă.

(7) Çÿлхуçа Моисее хушнă пек, вĕсем Мадианпа вăрçă вăрçма кайнă, унти пĕтĕм арçынна вĕлерсе тухнă;

(8) вĕсемпе пĕрле патшисене те вĕлернĕ, унта Мадиансен пилĕк патши — Евий, Рекем, Цур, Хур тата Рева — пулнă, [вĕсемпе пĕрле] Валаама та, Веор ывăлне, хĕçпе касса вĕлернĕ;

(9) Мадиансен арăмĕсемпе ачисене вара Израиль ывăлĕсем тыткăна илнĕ, вĕсен пĕтĕм выльăхĕчĕрлĕхне, пĕтĕм кĕтĕвне, пĕтĕм килнеçуртне туртса илнĕ,

(10) вĕсен çĕрĕнчи мĕнпур хулине, мĕнпур ялне вутпа çунтарса янă; пярса илнĕ пĕтĕм тупăша — тыткăна илнĕ çынсенчен пуçласа выльăхĕчĕрлĕхĕ таранччен — хăйсемпе пĕрле илсе кайнă;

(12) тыткăна илнисене тата пĕтĕм тупăша Моисейпе Елеазар священник патне, Израиль ывăлĕсен халăхĕ патне, хăйсен тапăрне — Иордан хĕрринчи, Иерихон тĕлĕнчи Моав тÿремлĕхне — илсе çитернĕ.

(13) Моисейпе Елеазар священник тата пĕтĕм халăх пуçлăхĕсем тапăртан вĕсене хирĕç тухнă.

(14) Моисей вăрçăран таврăннă çарпуçсене, пинпÿсене тата çĕрпÿсене çилленнĕ те

(15) вĕсене каланă: эсир [мĕншĕн] пĕтĕм хĕрарăма чĕрĕ хăварнă?

(16) вĕсем акă Валаам вĕрентнипе, Фегора юраса, Израиль ывăлĕсене Çÿлхуçаран ютшăнтарчĕç, çавна пула мĕн чухлĕ Çÿлхуçа халăхĕ пĕтрĕ;

(17) çапла вара пур арçын ачине те вĕлерсе тухăр, ар вырăнĕ çинче арпа хутшăннă пур хĕрарăмне те вĕлерĕр;

(18) арпа хутшăнман хĕрачисене вара хăвăр валли чĕрĕ хăварăр;

(19) çичĕ кун хушши тапăр тулашĕнче пулăр; çын вĕлернисем, вĕлернĕ çынна тĕкĕннисем пурте виççĕмĕшпе çиччĕмĕш кунсенче тасалччăр, эсир те, сирĕн пата тыткăна лекнисем те çапла тăвăр;

(20) пĕтĕм тумтире, пĕтĕм сăран япалана, качака çăмĕнчен мĕн тунине пурне те, пĕтĕм йывăç савăта тасатăр, тенĕ.

(21) Елеазар священник вăрçăра пулнă çар çыннисене каланă: Çÿлхуçамăр Моисее панă саккун тăрăх акă мĕнле тумалла:

(22) ылтăна, кĕмĕле, пăхăра, тимĕре, тăхлана тата хура тăхлана,

(23) тата вутçулăма тÿсекен мĕнпур япалана тасатма вĕсе не вут витĕр кăларăр, унсăр пуçне тата тасатакан шывпа тасатăр; вутра çунакан япаласене вара пурне те шывпа çăвăр;

(24) хăвăр тумтирĕре çиччĕмĕш кунне çăвăр, вара эсир тасалăр, ун хыççăн тапăра таврăнăр, тенĕ.

(25) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(26) эсĕ, Елеазар священник тата йăх пуçлăхĕсем вăрçăран илсе килнĕ тупăша çынран пуçласа выльăх таранччен шутласа тухăр;

(27) тупăша вăрçа кайса вăрçăра çапăçнисемпе ытти халăх хушшинче çурмалла уйăр;

(28) вăрçăра пулнă çар çыннисенчен Çÿлхуçа валли парне — этем, шултăра выльăх, ашак тата вак выльăх — ил, кашни пилĕкçĕр чунран пĕрер ил;

(29) çакна вĕсен пайĕнчен илсе Çÿлхуçана парне кÿмешкĕн Елеазар священника пар;

(30) Израиль ывăлĕсене тивĕçлĕ пайран та этем, шултăра выльăх, ашак тата вак выльăх ил, вĕсене кашни аллă чунран пĕрер ил те Çÿлхуçанăн кĕлĕ чатăрĕ таврашĕнче ĕçлесе тăракан Левитсене пар, тенĕ.

(31) Моисейпе Елеазар священник вара Çÿлхуçа Моисее хушнă пек тунă.

(32) Вăрçăра пулнисем ярса илнĕ тупăшран тапăра çакăн чухлĕ илсе килнĕ: вак выльăх — ултçĕр çитмĕл пилĕк пин пуç,

(33) шултăра выльăх — çитмĕл икĕ пин пуç,

(34) ашак — утмăл пĕр пин пуç,

(35) çынсен, арпа хутшăнман хĕрарăмсен, шучĕ мĕнпурĕ вăтăр икĕ пин чун пулнă.

(36) Çур тупăш, вăрçăра пулнисен пайĕ, çакăн чухлĕ пулнă: вак выльăх — виççĕр вăтăр çичĕ пин те пилĕкçĕр пуç,

(37) вак выльăх шутĕнчен Çÿлхуçана ултçĕр çитмĕл пилĕк пуç парне панă;

(38) шултăра выльăх — вăтăр ултă пин пуç, ун шутĕнчен Çÿлхуçана çитмĕл икĕ пуç парне панă;

(39) ашак — вăтăр пин те пилĕкçĕр пуç, ун шутĕнчен Çÿлхуçана утмăл пĕр пуç парне панă;

(40) вунултă пин çын, çав шутран Çÿлхуçана вăтăр икĕ чун парне панă.

(41) Çÿлхуçа Моисее хушнă пек, çак парнене, Çÿлхуçана кÿмелли парнене, Моисей Елеазар священника панă.

(42) Вăрçăра пулнисем илсе килнĕ тупăшăн çуррине Моисей Израиль ывăлĕсене уйăрса панă;

(43) халăха тивĕçлĕ çур тупăш çапла пулнă: вак выльăх — виççĕр вăтăр çичĕ пин те пилĕкçĕр пуç,

(44) шултăра выльăх — вăтăр ултă пин пуç,

(45) ашак — вăтăр пин те пилĕкçĕр пуç,

(46) вунултă пин çын.

(47) Çÿлхуçа Моисее хушнă пек, Израиль халăхне тивĕçлĕ пайран Моисей, кашни аллă çынран, кашни аллă выльăхран пĕр пуç илсе, ăна Çÿлхуçанăн кĕлĕ чатăрĕ таврашĕнче ĕçлесе тăракан Левитсене панă.

(48) Моисей патне çарти темиçе пин çын пуçлăхĕсем, пинпÿсемпе çĕрпÿсем пынă та

(49) Моисее каланă: санăн чурусем пире шанса панă çар çыннисене шутласа тухрĕç, вĕсенчен пĕри те пĕтмен;

(50) хамăр чунсене Çÿлхуçа умĕнче тасатмашкăн акă эпир Çÿлхуçана парне кÿретпĕр, кам мĕнле ылтăн япала тупнă, çавна илсе килтĕмĕр: вăчăрасем, сулăсем, куçлă çĕрĕсем, хăлха ункисем, алкасем паратпăр, тенĕ.

(51) Моисейпе Елеазар священник вĕсенчен çав ылтăн япаласене пĕтĕмпех илнĕ;

(52) пинпÿсемпе çĕрпÿсем Çÿлхуçана кÿнĕ ылтăн вунултă пин те çичçĕр аллă сикль тайнă.

(53) Çар çыннисем кашнийĕ харпăр хăй валли çаратнă.

(54) Моисейпе Елеазар священник пинпÿсемпе çĕрпÿсем панă ылтăна илсе ăна Израиль ывăлĕсене Çÿлхуçа умĕнче асăнмашкăн пуху чатăрне пырса панă.

32

(1) Рувим ывăлĕсемпе Гад ывăлĕсен выльăхчĕрлĕх питĕ йышлă пулнă; вĕсем Иазер çĕрĕпе Галаад çĕрĕ кĕтÿ çÿретме юрăхлине курнă;

(2) вара Гад ывăлĕсемпе Рувим ывăлĕсем пынă та Моисейпе Елеазар священника тата халăх пуçлăхĕсене çапла тесе каланă:

(3) Атароф, Дивон, Иазер, Нимра, Есевон, Елеале, Севам, Нево тата Веон —

(4) çак çĕрсем, Çÿлхуçа Израиль халăхĕ умĕнче çĕнтернĕ çĕрсем, кĕтÿ çÿретме юрăхлă, санăн чурусен вара кĕтÿсем пур, тенĕ.

(5) Тата каланă: пире кăмăл тăватăн пулсассăн, çак çĕрсене хăвăн чурусене еткерлĕхе пар; пире Иорданăн тепĕр енне илсе ан кай, тенĕ.

(6) Моисей вара Гад ывăлĕсемпе Рувим ывăлĕсене каланă: сирĕн тăванăрсем вăрçа каяççĕ, эсир ĕнтĕ кунта юлас тетĕр-им?

(7) Çÿлхуçа Израиль ывăлĕсене çĕр парать, мĕншĕн эсир вĕсене çак çĕртен сивĕтесшĕн, унта кайма чăрмантарасшăн?

(8) сирĕн аçăрсем, эпĕ вĕсене КадесВарни хулинчен çĕр пăхма ярсассăн, çапла хăтланнăччĕ:

(9) Есхол айлăмĕ патне çитсессĕн, вĕсем унта çĕр курнăччĕ, анчах Израиль ывăлĕсем хăйсене Çÿлхуçа паракан çĕре ан кайччăр тесе, вĕсене çав çĕртен сивĕтнĕччĕ;

(10) çав кун Çÿлхуçа çилли тăвăлса çитрĕ, Вăл вара тупа туса каларĕ: пЕгипетран тухнă çак çынсем, çирĕм çулхисенчен пуçласа унтан аслăраххисем, [ырăпа усал мĕнне пĕлекенскерсем,] Эпĕ Авраама, Исаака тата Иакова пама пулнă çĕре кураймĕç, мĕншĕн тесессĕн вĕсем Мана итлемерĕç,

(12) унта Халев — Иефонния кенезей ывăлĕ — тата Нав ывăлĕ Иисус анчах кĕрĕç, мĕншĕн тесессĕн вĕсем Çÿлхуçана итлесепăхăнса тăчĕç.

(13) Çÿлхуçа Израиле тарăхса çитрĕ, çак халăха Вăл хĕрĕх çул хушши пушхир тăрăх Çÿлхуçа умĕнче усал тунă ăру пĕтĕмпе вилсе пĕтиччен илсе çÿрерĕ.

(14) Халĕ ĕнтĕ аçăрсем вырăнне эсир, çылăхлă йăхях, пăлханатăр, Израиле тарăхса çитнĕ Çÿлхуçа çиллине тата ытларах хаярлататăр.

(15) Турăран пăрăнсассăн, Вăл Израиль ывăлĕсене каллех пушхире хăварĕ, çапла эсир пĕтĕм халăха пĕтеретĕр, тенĕ.

(16) Вара Рувим ывăлĕсемпе Гад ывăлĕсем ун патне пынă та каланă: эпир кунта хамăр кĕтÿсем валли сурăх витисем, хамăр ачасем валли хуласем туса лартăпăр;

(17) хамăр эпир чи малтан вăрçа тухăпăр, Израиль ывăлĕсене хăйсен çĕрне илсе çитеричченех вĕсен умĕнче пырăпăр; пирĕн ачасем вара çакăнта юлччăр, кунти халăхран сыхланса тĕреклĕлетнĕ хуласенче пурăнччăр;

(18) Израиль ывăлĕсем…

33

(4) çавăн чухне Египет халăхĕ хăйĕн малтан çуралнă пĕтĕм арçын ачине пытарнă, вĕсене Çÿлхуçа пĕтерсе тухнă пулнă, Çÿлхуçа вĕсен туррисене çапла сут тунă.

(5) Çапла вара Израиль халăхĕ, Раамсес хулинчен тапранса тухса, Сокхоф текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(6) Сокхофран кайсассăн, пушхир хĕрринчи Ефам текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(7) Ефамран кайсассăн, ВаалЦефон патĕнчи ПиГахироф еннелле кайнă, унтан Мигдол çывăхĕнче тапăр лартса чарăнса тăнă.

(8) Гахирофран кайсассăн, тинĕс варрипе каçса пушхире çитнĕ, вара виçĕ кун хушши Ефам пушхирĕпе пынă, кайран Мерра текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(9) Меррăран кайсассăн, Елим текен вырăна çитнĕ; унта вуникĕ çăл [пулнă], çитмĕл финик йывăçĕ ÿснĕ, вĕсем çавăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(10) Елимран кайсассăн, Хĕрлĕ тинĕс хĕрринче тапăр лартса чарăнса тăнă. пХĕрлĕ тинĕс патĕнчен кайсассăн, Син пушхирĕнче тапăр лартса чарăнса тăнă.

(12) Син пушхирĕнчен тухсассăн, Дофка текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(13) Дофкаран кайсассăн, Алуш текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(14) Алушран кайсассăн, Рефидим текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă, унта халăх валли ĕçме шыв пулман.

(15) Рефидимран кайсассăн, Синай пушхирĕнче тапăр лартса чарăнса тăнă.

(16) Синай пушхирĕнчен тухсассăн, КибротГаттаава текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(17) КибротГаттаавăран кайсассăн, Асироф текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(18) Асирофран кайсассăн, Рифма патĕнче тапăр лартса чарăнса тăнă.

(19) Рифмаран кайсассăн, РимнонФарец текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(20) РимнонФарецран кайсассăн, Ливна текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(21) Ливнаран кайсассăн, Рисса текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(22) Риссаран кайсассăн, Кеге лафа текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(23) Кегелафăран кайсассăн, Шафер тăвĕ çинче тапăр лартса чарăнса тăнă.

(24) Шафер тăвĕ патĕнчен кайсассăн, Харада текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(25) Харадаран кайсассăн, Макелоф текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(26) Макелофран кайсассăн, Тахаф текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(27) Тахафран кайсассăн, Тарах текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(28) Тарахран кайсассăн, Мифка текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(29) Мифкаран кайсассăн, Хашмона текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(30) Хашмонаран кайсассăн, Мосероф текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(31) Мосерофран кайсассăн, БенеЯакан текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(32) БенеЯаканран кайсассăн, ХорАгидГад текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(33) ХорАгидГад патĕнчен кайсассăн, Иотвафа текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(34) Иотвафа патĕнчен кайсассăн, Аврон текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(35) Авронран кайсассăн, ЕционГавер текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(36) ЕционГавер патĕнчен кайсассăн, Син пушхирĕнче тапăр лартса чарăнса тăнă. [Син пушхирĕнчен кайсассăн, Фаран пушхирĕнче тапăр лартса чарăнса тăнă,] ăна Кадес та теççĕ.

(37) Кадесран кайсассăн, Эдом çĕрĕ чиккинче, Ор тăвĕ çинче тапăр лартса чарăнса тăнă.

(38) Çÿлхуçа хушнипе Аарон священник Ор тăвĕ çине хăпарнă, вăл çавăнта вилнĕ, ку Израиль халăхĕ Египет çĕрĕнчен тухни хĕрĕхмĕш çул çине кайсассăн, пиллĕкĕмĕш уйăхра, уйăхăн пĕрремĕш кунĕнче, пулса иртнĕ;

(39) Ор тăвĕ çинче вилнĕ чухне Аарон çĕр çирĕм виççĕре пулнă.

(40) Ханаан патши Арада, Ханаан çĕрĕн кăнтăр енче пурăнаканскер, çавăн чухне Израиль ывăлĕсем çывăхарни çинчен илтнĕ.

(41) Израиль халăхĕ Ор тăвĕ патĕнчен кайсассăн, Салмон текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(42) Салмонран кайсассăн, Пунон текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(43) Пунонран кайсассăн, Овоф текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(44) Овофран кайсассăн, Моав чиккинчи ИймАварим патĕнче тапăр лартса чарăнса тăнă.

(45) Ийм патĕнчен кайсассăн, ДивонГад текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(45) ДивонГад патĕнчен кайсассăн, АлмонДивлафаим текен вырăнта тапăр лартса чарăнса тăнă.

(47) АлмонДивлафаим патĕнчен кайсассăн, Аварим тăвĕ çинче Нево çывăхĕнче тапăр лартса чарăнса тăнă.

(48) Аварим тăвĕ патĕнчен кайсассăн, Иордан шывĕ хĕрринчи Моав тÿремлĕхĕнче, Иерихон тĕлĕнче, тапăр лартса чарăнса тăнă;

(49) вĕсем Иордан хĕрринче Моав тÿремлĕхĕнче БефИешимоф хулипе АвеСиттим хули хушшинче тапăр лартса чарăнса тăнă.

(50) Иордан хĕрринчи Моав тÿремлĕхĕнче, Иерихон тĕлĕнче, Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(51) Израиль ывăлĕсене пĕлтер, кала вĕсене: Иордан урлă каçса Ханаан çĕрне çитсессĕн,

(52) унти пур халăха та хăвăр патăртан хăваласа ярăр, вĕсем тунă мĕнпур йĕрĕхе — ÿкерсе тунисене, шăратса тунисене — пĕтĕмпе çĕмĕрсе тухăр, вĕсенĕн тÿпем вырăнĕсене те аркатса тăкăр;

(53) çĕрĕсене туртса илĕр те çавăнта пурăнма вырăнаçăр, Эпĕ ку çĕре сире еткерлĕхе паратăп;

(54) еткерлĕх çĕре шăпа тăрăх йăхсерен валеçсе парăр: нумай йышлине нумайрах çĕр парăр, сахал йышлине сахалрах парăр; кама ăçта шăпа тухать, унăн еткер çĕрĕ çавăнта пулать; еткерлĕх çĕре аçăрсен йăхĕсем тăрăх илĕр;

(55) çавăнта пурăнакансене хăвăр патăртан хăваласа ямасассăн, вĕсем, унта юлнисем, сирĕн куçăрсене тăрăнĕç, сире аякăрсенчен чикĕç, сире хăвăр пурăнакан çĕрте хĕстерме пуçлĕç,

(56) ун чухне Эпĕ вĕсене мĕн кăтартма шутланине сире кăтартăп, тенĕ.

34

(1) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(2) Израиль ывăлĕсене çапла хуш, кала вĕсене: эсир Ханаан çĕрне çитсе кĕретĕр те — акă вăл, сире пÿрнĕ еткерлĕх çĕр, Ханаан çĕрĕ, унăн чиккисем акă: Зсирĕн кăнтăр енĕ Эдом патĕнчи Син пушхирĕнчен пуçланать, унтан сирĕн кăнтăр чикки Тăварлă тинĕс вĕçĕнчен, тухăç енчен каять,

(4) унтан чикĕ кăнтăралла Акравим сăрчĕ еннелле каять, Син урлă каçать, кăнтăр еннелле КадесВарни патнелле мăкăрăлса тухать, унтан ГацарАддара çитиччен пырать, унтан Ацмон урлă каçать;

(5) Ацмонран иртсессĕн, чикĕ Египет шывĕ еннелле каять, вара тинĕс хĕррине тăсăлса тухать.

(6) Сирĕн анăç чикки аслă тинĕс пулать: анăçалла каякан чикĕ пулать ку.

(7) Çурçĕр чикки сирĕн çапла пултăр: ăна аслă тинĕс патĕнчен Ор тăвĕ патне çити тăсăр,

(8) Ор тăвĕ патĕнчен Емаф патне çити тăсăр, кайран чикĕ Цедад еннелле мăкăрăлса тухĕ;

(9) ку тĕлтен чикĕ Цифрон еннелле каять, ГацарЕнан енне тăсăлса тухать: ку сирĕн çурçĕр чикки пулать.

(10) Тухăç чиккине ГацарЕнан патĕнчен ШЕфам хулине çити тăсăр, “ШЕфамран чикĕ Аин хулинчен тухăçалла Рибла хули еннелле каять, унтан чикĕ Киннереф тинĕсне тухăç енчен пырса перĕнет;

(12) кайран чикĕ Иордан еннелле каять, Тăварлă тинĕс енне тăсăлса тухать. Çакăн пек пур енчен те чикĕллĕ çĕр сирĕн пулать, тенĕ.

(13) Моисей Израиль ывăлĕсене çапла тума хушнă, вĕсене çапла каланă: çак çĕре Çÿлхуçамăр тăхăр йăха тата [Манассиян] çур йăхне пама хушрĕ, эсир ăна шăпа тăрăх еткерлĕхе валеçсе парăр,

(14) мĕншĕн тесессĕн Рувим йăхĕн ăрăвĕсем хăйсен кил-йышĕпе, Гад йăхĕн ăрăвĕсем хăйсен кил-йышĕпе тата Манассиян çур йăхĕ хăйсен еткер çĕрне илчĕç:

(15) икĕ йăх тата çур йăх Иордан леш енче Иерихон тĕлĕнче тухăçалла выртакан çĕре еткерлĕхе илчĕç, тенĕ.

(16) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(17) сире çак çынсем çĕр уйăрса парĕç: Елеазар священник тата Нав ывăлĕ Иисус;

(18) çĕр уйăрмашкăн тата кашни йăхран пĕрер пуçлăх суйласа илĕр.

(19) Çак çынсен ячĕсем акă: Иуда йăхĕнчен Халев, Иефонния ывăлĕ;

(20) Симеон ывăлĕсен йăхĕнчен Самуил, Аммиуд ывăлĕ;

(21) Вениамин йăхĕнчен Елидад, Кислон ывăлĕ;

(22) Дан ывăлĕсен йăхĕнчен Буккий пуçлăх, Иоглий ывăлĕ;

(23) Иосиф ывăлĕсенчен, Манассия ывăлĕсен йăхĕнчен Ханниил пуçлăх, Ефод ывăлĕ;

(24) Ефрем ывăлĕсен йăхĕнчен Кемуил пуçлăх, Шифтан ывăлĕ;

(25) авулон ывăлĕсен йăхĕнчен Елицафан пуçлăх, Фарнак ывăлĕ;

(26) Иссахар ывăлĕсен йăхĕнчен Фалтиил пуçлăх, Аззан ывăлĕ;

(27) Асир ывăлĕсен йăхĕнчен Ахиуд пуçлăх, Шеломий ывăлĕ;

(28) Неффалим ывăлĕсен йăхĕнчен Педаил пуçлăх, Аммиуд ывăлĕ, тенĕ.

(29) Çÿлхуçа çак çынсене Ханаан çĕрне Израиль ывăлĕсене еткерлĕхе уйăрса пама хушнă.

35

(1) Иордан шывĕ хĕрринчи Моав тÿремлĕхĕнче, Иерихон тĕлĕнче, Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(2) Израиль ывăлĕсене çапла хуш: вĕсем хăйсен еткер çĕрĕнчен Левитсене пурăнма хуласем уйăрса паччăр, Левитсене хуласем таврашĕнчи уйхирсене те парăр:

(3) хулисем вĕсене пурăнма пулччăр, уйĕхирĕсем вĕсене выльăхчĕрлĕх çÿретме, хуçалăх тытма, хуçалăхра мĕн кирлине тивĕçтерсе тăма пулччăр;

(4) хула таврашĕнчи хирсем — Левитсене памалли хирсем — хула хÿми патĕнчен пуçланса пур еннелле те [икĕ] пин чике сарлакăш сарăлса выртмалла;

(5) хула хĕрринчен тухăçалла икĕ пин чике виçсе парăр, кăнтăралла та икĕ пин чике, анăçалла та икĕ пин чике, çурçĕрелле те икĕ пин чике виçсе парăр, хули вара варринче пулĕ: хула çумĕнчи уйĕхирĕсем вĕсен çакăн пек пулмалла.

(6) Эсир Левитсене паракан хуласенчен улттăшĕ хÿтлĕх хуласем [пулĕç], çын вĕлерекене унта тарма ирĕк парăр; кусемсĕр пуçне Левитсене тата хĕрĕх икĕ хула парăр:

(7) Левитсене сирĕн мĕнпурĕ хĕрĕх сакăр хула памалла, хула çумĕнчи уйхирсене те памалла.

(8) Израиль ывăлĕсен еткер çĕрĕнчен хуласем панă чухне пысăкрах çĕрĕнчен — нумайрах, пĕчĕкрех çĕрĕнчен сахалрах парăр; Левитсене хуласем уйăрса панă чухне кашни йăх хăй илес еткерлĕхне кура уйăрса патăр, тенĕ.

(9) Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

(10) Израиль ывăлĕсене пĕлтер, кала вĕсене: Иордан урлă каçса Ханаан çĕрне çитсессĕн, “хăвăр валли хÿтлĕх пулмалли хуласем суйласа илĕр, çынна ăнсăртран вĕлернĕ этем çавăнта тарма пултартăр;

(12) çын вĕлерекене халăх сучĕ умне тăратиччен ан вĕлерччĕр тесе, çав хуласем [юншăн] тавăраканран тарса хăтăлмалли хÿтлĕх хуласем пулĕç.

(13) Эсир паракан хуласем, хÿтлĕх хуласем, сирĕн улттă пулмалла:

(14) виçĕ хулине Иорданăн çак енче парăр, виçĕ хулине Ханаан çĕрĕнче парăр; вĕсем хÿтлĕх хуласем пулмалла;

(15) çакă ултă хула Израиль ывăлĕсемшĕн те, ютран килнĕ çыншăн та, сирĕн пата пурăнма куçса пынă çыншăн та тарса хăтăлмалли вырăн пултăр, çынна ăнсăртран вĕлернĕ кашни этем унта тарса кайма пултартăр.

(16) Кам та кам çынна тимĕр япалапа вĕлерсе пăрахмаллах çапать, çавă вара çын вĕлерекен шутланать: вĕлерекене вилĕм аллине памалла;

(17) кам та кам аллинчи чулпа, вĕлерме пултаракан чулпа, çынна вĕлермеллех çапать, çавă çын вĕлерекен шутланать: вĕлерекене вилĕм аллине памалла;

(18) вĕлерме пултаракан йывăç япалапа çынна вĕлермеллех çапакан та çын вĕлерекен шутланать: вĕлерекене вилĕм аллине памалла;

(19) юншăн тавăраканни çын вĕлерекене хăех вĕлерме пултарать: тĕл пулсассăн ăна хăех вĕлерме пултарать;

(20) кам та кам кураймасăр çынна вĕлермеллех чышать е юриех, усал сунса, мĕнпе те пулин персе ăна вĕлермеллипех тивертет,

(21) е тăшманлăха пула ăна аллипе вĕлермеллех çапать пулсассăн, çапакана вилĕм аллине памалла: вăл çын вĕлерекен шутланать; юншăн тавăракан ăна тĕл пулсанах вĕлерме пултарать.

(22) Кам та кам çынна курайманнипе мар, ăнсăртран çеç чышрĕ пулсассăн е усал сунмасăрах ăна мĕнпе те пулин печĕ пулсассăн,

(23) е хăй асăрхамасăрах çын çине вĕлĕрме пултаракан чул ÿкерсе ăна вĕлерчĕ, хăй вара çав çыннăн тăшманĕ те пулман, ăна усал та сунман пулсассăн,

(24) çын вĕлерекенпе юншăн тавăракан хушшинчи тава халăхăн çак йĕркепе татса памалла;

(25) халăхăн çын вĕлерекене юншăн тавăраканăн аллинчен хăтармалла, халăхăн ăна çын вĕлерсессĕн тарса пынă хÿтлĕх хулинех ямалла, вăл унта таса çу сĕрнĕ аслă священник виличчен пурăнтăр;

(26) çын вĕлерекен хăй тарса пытаннă хÿтлĕх хуларан тухсассăн,

(27) юншăн тавăракан ăна хÿтлĕх хула тулашĕнче шыраса тупсассăн, юншăн тавăракан çав çын вĕлерекене вĕлерсессĕн, тавăракана юн тăкнăшăн çылăх пулмасть,

(28) мĕншĕн тесессĕн лешĕн хăй тарса пытаннă хÿтлĕх хулара аслă священник виличчен пурăнмалла пулнă, аслă священник вилсессĕн çеç çын вĕлерекенĕн хăйĕн çĕрне таврăнмалла пулнă.

(29) Сирĕн ăрăвăрсемшĕн, сирĕн пур килĕрсемшĕн çакă çирĕп йĕрке пултăр.

(30) Кам та кам çын вĕлерчĕ пулсассăн, çын вĕлерекене кÿнтеленсем кăтартнă тăрăх вĕлермелле, анчах çынна вилĕм аллине пама пĕр кÿнтелен çеç çителĕксĕр.

(31) Çын вĕлерекен чунĕшĕн тÿлев ан илĕр, вăл вилĕмшĕн айăплă, ăна вилĕм аллине памалла;

(32) хÿтлĕх хулана тарса пытаннă çынна та тÿлесе ан илĕр, [аслă] священник виличчен ăна хăйĕн çĕрĕнче пурăнма ирĕк памалла мар.

(33) Хăвăр [пурăнас] çĕре ан ирсĕрлетĕр; юн çĕре ирсĕрлетет, çĕр хăй çине тăкăннă юнран çак юна тăкнă çыннăн юнĕпе çеç тасалать.

(34) Хăвăр пурăнакан çĕре ирсĕрлетме юрамасть, унта Эпĕ пурăнатăп: Эпĕ, Çÿлхуçа, Израиль ывăлĕсем хушшинче пурăнатăп, тенĕ.

36

(1) Иосиф йăхĕнчен тухнă Манассия ывăлĕн Махирăн ывăлĕ — Галаад, çав Галаад ăрăвĕн кил-йышĕн пуçлăхĕсем пынă та Моисей умĕнче, [Елеазар священник умĕнче] тата аслă улпутсем — Израиль ывăлĕсенĕн тăхăмĕсен пуçлăхĕсем — умĕнче

(2) çапла каланă: Çÿлхуçа пирĕн хуçана шăпа тăрăх Израиль ывăлĕсене еткер çĕр валеçсе пама хушнă, Çÿлхуçа пирĕн хуçана Салпаад тăванăмăр çĕрне унăн хĕрĕсене пама хушнă; Звĕсем Израиль ывăлĕсен тепĕр йăхне качча тухас пулсассăн, вĕсен çĕрĕ пирĕн аттемĕрсен çĕрĕнчен тепĕр йăха, вĕсем [качча] кайнă йăха, куçать, вара пире шăпа тăрăх панă еткерлĕх çĕр шутĕнчен тухса ÿкет;

(4) Израиль халăхĕн юбилей çитсессĕн те, вĕсен çĕрĕ хăйсем [качча] кайнă йăх çĕрĕ çумне хушăнать, çапла вара вĕсен çĕрĕ пирĕн аттемĕрсен еткерлĕх çĕрĕ шутĕнчен тухса ÿкет, тенĕ.

(5) Моисей вара, Çÿлхуçа хушнă пек, Израиль ывăлĕсене çапла тума хушнă: Иосиф ывăлĕсен йăхĕ тĕрĕс калать.

(6) Салпаад хĕрĕсем тĕлĕшĕнчен Çÿлхуçамăр акă мĕн хушать: вĕсем хăйсен куçне кам килĕшет, çавна качча тухма пултараççĕ, анчах вĕсем ашшĕ йăхĕн ăрăвĕнчи арăмсем пулмалла,

(7) Израиль ывăлĕсен еткер çĕрĕ пĕр йăхран тепĕр йăха ан куçтăр, мĕншĕн тесессĕн Израиль ывăлĕсенчен кашнийĕ хăйĕн ашшĕ йăхĕн çĕрĕпе çыхăнса тăмалла;

(8) Израиль йăхĕн еткер çĕрне илнĕ кирек мĕнле хĕр те ашшĕ йăхĕн ăрăвне качча тухтăр, вара Израилĕн кашни ывăлĕ ашшĕ çĕрне еткерлĕхе илĕ;

(9) еткер çĕр пĕр йăхран тепĕр йăха ан куçтăр, мĕншĕн тесессĕн Израиль ывăлĕсен кашни йăхĕ хăйĕн еткер çĕрĕпе çыхăнса тăмалла, тенĕ.

(10) Çÿлхуçа Моисее епле хушнă, Салпаад хĕрĕсем çапла тунă та. пСалпаад хĕрĕсем Махла, Фирца, Хогла, Милка тата Ноа хăйсен ашшĕ тăванĕсен ывăлĕсене качча тухнă;

(12) вĕсем Иосиф ывăлĕ Манассия ăрăвĕн ывăлĕсене качча тухнă, вара вĕсен еткер çĕрĕ ашшĕ йăхĕнчех юлнă.

(13) Моав тÿремлĕхĕнче, Иордан хĕрринче, Иерихон тĕлĕнче Çÿлхуçа Турă Израиль ывăлĕсене Моисей урлă çакăн пек ÿкĕтсемпе йĕркесем панă та ĕнтĕ.

Левит

Моисейĕн Виççĕмĕш Кĕнеки

ЛЕВИТ

1

(1) Çÿлхуçа Турă Моисее пуху чатăрĕнчен чĕнсе каланă: (2) Израиль ывăлĕсе не пĕлтер, кала вĕсене: сирĕн хушшăртан кам та пулин Çÿлхуçана парне кÿрес тесессĕн, вăл выльăхчĕрлĕх парни пулсассăн, хăвăр парнĕре шултăра тата вак выльăх кÿрĕр. Read More »

Тухни 40

40

1 Çÿлхуçа Моисее çапла тесе каланă:

2 пĕрремĕш уйăхра, уйăхăн пĕрремĕш кунĕнче, кĕлĕ чатăрне пуçтарса ларт,

3 унта Турă ирĕкне пĕлтерекен саккун арчи ларт, саккун арчине чаршавпа карса хур;

4 сĕтел илсе кĕр, ун çине унăн мĕнпур япалине лартса тух, унтан çутаткăç илсе кĕр, ун çине лампадисене ларт;

5 Турă ирĕкне пĕлтерекен саккун арчи умне ылтăнран тунă тĕтĕрмелли парне вырăнĕ ларт, [пуху] чатăрне кĕмелли çĕре чаршав карса хур;

6 пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмелли парне вырăнне кĕлĕ чатăрне кĕмелли алăк умне ларт;

7 кĕлĕ чатăрĕпе парне вырăнĕ хушшине çăвăнмалли савăт ларт та унта шыв тултарса хур;

8 йĕри-тавра картиш туса çаврăн, картишне кĕмелли çĕре чаршав карса хур.

9 Сĕрмелли йывăç çăвĕ ил те кĕлĕ чатăрне, ун ăшĕнче мĕн пуррине пурне те сĕрсе тух, ăна та, унăн мĕнпур хатĕр-хĕтĕрне те тасалăх тивлечĕ кÿр, вара вăл сăваплă пулĕ;

10 пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмелли парне вырăнĕпе унăн мĕнпур хатĕр-хĕтĕрне сĕрсе тух, парне вырăнне тасалăх тивлечĕ кÿр, вара парне вырăнĕ аслă сăваплă япала пулĕ;

11 çăвăнмалли савăтпа унăн тĕпне сĕрсе тух, ăна тасалăх тивлечĕ кÿр.

12 Унтан Ааронпа унăн ывăлĕсене кĕлĕ чатăрне кĕмелли çĕре илсе пыр та вĕсене шывпа çу,

13 Аарона сăваплă тумтир тăхăнтарт, ăна çу сĕр, ăна тасалăх тивлечĕ кÿр: вăл Манăн священникăм пултăр.

14 Унăн ывăлĕсене те илсе пыр, вĕсене хитон тăхăнтарт,

15 вĕсен ашшĕне çу сĕрнĕ пек, вĕсене те çу сĕр: вĕсем Манăн священникăмсем пулччăр, вĕсене çу сĕрни вĕсен йăхне ĕмĕрлĕхе священник пулма халаллĕ, тенĕ.

16 Моисей пурне те тунă: Çÿлхуçа хăйне мĕнле хушнă, çапла тунă та.

17 Кĕлĕ чатăрне [хăйсем Египетран тухсассăн] иккĕмĕш çулта, пĕрремĕш уйăхра, çав уйăхăн пĕрремĕш кунĕнче лартнă.

(18) Хăйне Çÿлхуçа хушнă пек, Моисей кĕлĕ чатăрĕ лартнă: унăн тĕпĕсене хурса тухнă, пăрăсĕсене тăратса лартнă, каштисене хунă, юписене лартнă,

(19) кĕлĕ чатăрĕ тăррине вителĕкне сарса хунă, çав вителĕк çийĕнчен тата çиелти виттине витнĕ.

(20) Саккун хăмисене илнĕ те арчана хунă, каштисене арча ункисене тăхăнтартнă, хупăлчине арча çине çиеле хунă;

(21) хăйне Çÿлхуçа хушнă пек, вăл саккун арчине кĕлĕ чатăрне илсе кĕрсе лартнă та, чаршав карса, Турă ирĕкне пĕлтерекен арчана хупăрласа хунă.

(22) Хăйне Çÿлхуçа хушнă пек, Моисей кĕлĕ чатăрĕн çурçĕр енчи пайне — пуху чатăрне — чаршав тулашне, сĕтел лартнă,

(23) ун çине Турă умне йĕркипе çăкăр кăларса хунă.

(24) Хăйне Çÿлхуçа хушнă пек, Моисей кĕлĕ чатăрĕн кăнтăр енчи пайне — пуху чатăрне — сĕтеле хирĕç, çутаткăç лартнă,

(25) Çÿлхуçа умне [унăн] лампадисене лартнă.

(26) Хăйне Çÿлхуçа хушнă пек, вăл пуху чатăрне, чаршав умне, ылтăнран тунă парне вырăнĕ лартнă,

(27) ун çинче ырă шăршă тĕтĕрнĕ.

(28) Хăйне Çÿлхуçа хушнă пек, Моисей кĕлĕ чатăрне кĕнĕ çĕре чаршав карса хунă;

(29) кĕлĕ чатăрне кĕнĕ çĕре — пуху ча тăрĕн алăкĕ умне — пĕтĕмĕшпе çунтарса кÿмелли парне вырăнĕ лартнă, ун çинче пĕтĕмĕшпе çунтарса парне кÿнĕ, тырăпулă парни панă.

(30) Хăйне Çÿлхуçа хушнă пек, пуху чатăрĕпе парне вырăнĕ хушшине çăвăнмалли савăт лартнă, çăвăнмашкăн шыв тултарса хунă,

(31) çавăнта Моисейпе Аарон тата Аарон ывăлĕсем хăйсен аллиурине çунă:

(32) пуху чатăрне кĕрсе [кĕлĕ тумашкăн] парне вырăнĕ умне пынă чухне вĕсем [çавăнта] çăвăннă.

(33) Кĕлĕ чатăрĕпе парне вырăнĕ тавра картиш туса çавăрнă, картиш хапхине чаршав карса хунă. Çапла вара Моисей ĕçе вĕçленĕ.

(34) Пуху чатăрне пĕлĕт хупласа илнĕ, кĕлĕ чатăрне Çÿлхуçа мухтавлăхĕ тулнă;

(35) Моисей пуху чатăрне кĕреймен, мĕншĕн тесессĕн ăна пĕлĕт хупăрласахупласа илнĕ, кĕлĕ чатăрне Çÿлхуçа мухтавлăхĕ тулса тăнă.

(36) Хăйсем çул çÿренĕ чухне Израиль ывăлĕсем яланах пĕлĕт кĕлĕ чатăрĕнчен çĕкленсе кайсассăн çула тухнă;

(37) пĕлĕт çĕкленмесессĕн, вĕсем вăл çĕкленмесĕр те çула тухман:

(38) вĕсем çул çÿресе пĕтеричченех пĕтĕм Израиль халăхĕн куçĕ умĕнче кĕлĕ чатăрĕ тĕлĕнче кăнтăрла Çÿлхуçа пĕлĕчĕ тăнă, çĕрле ун ăшĕнче вут çуннă.

Тухни 39

39

1 Сăваплă пÿлĕмре кĕлтунă чухне тăхăнмашкăн вĕсем сенкер, хĕрхĕлтĕм тата йăм хĕрлĕ çăмран священник тумтирĕ тунă; çаплах тата, Çÿлхуçа Моисее хушнă пек, Аарон валли сăваплă тумтир тунă.

2 Ылтăнран, сенкер çăмран, хĕрхĕлтĕм, йăм хĕрлĕ çăмран тата пĕтĕрнĕ çипрен тĕртнĕ виссонран ефод тунă;Read More »