Сентябрь – Георгий Орлов

Георгий Орлов


Сентябрь

Сентябрь (авăн уйăхĕ) тăрать. Пирĕн тавралăх ăна кĕр тырри акса хăварнă вĕçĕ-хĕррисĕр анасемпе, улмисем йывăррине пула тураттисене уснă улмуççисемпе, сип-симĕс каюллă улăх-çаранпа, тĕл-тĕллĕн шупкалнă-хĕрелнĕ ката-вăрманпа кĕтсе илет.

Çанталăк самаях уçă. Хĕвеллĕ, лăпкă, кăмăллă кунсен вăхăчĕ те иртмен-ха. Шыв сивĕнсех çитеймен. Хăш-пĕр çул шыва кĕрекенсен йышĕ сентябрь варричченех пĕве-кÿле хĕрринчен хăпма пĕлмест. «Вăтам» сентябрьте тăхăр кун çеç уçăрах пулмалла, ытти чух кăнтăрла кĕпе вĕççĕн çÿремеллех ăшă тăмалла.Малаллине вулас

Çемен Элкер: Кушлавăш уйĕ

Çемен Элкер — çыравçă, публицист, обществăлла деятель. Чăваш литературине никĕсне хывакансенчен пĕри. 1918 çултан пуçласа мĕн пурнăçне çак ĕçе халалланă. Хаçат-журнал тата кĕнеке кăларакан редакцисенче вăй хунă. Çамрăк çыравçăсене консультаци енĕпе пулăшнă. Ун ячĕпеле Чăваш республики хастар журналистсене премипе хавхалантарса тăрать… Тĕплĕнрех→


 


I. Унăн историйĕ

Кушлавăш текен вун икĕ ял уйĕ
Хура вăрманпа хупланса выртать;
Çулла е хĕлле — такам та туйĕ —
Вăрманлăх кунта хÿтлĕхне тытать.
Хаваслă кĕтес! Сывлать вăл кал-кал…Малаллине вулас

Андриан Николаева халалласа уйра тунă ÿкерчĕк. Чăваш Ен.

Эпĕ — чăваш

Иван Шухши


Эпĕ — чăваш

Эпĕ — чăваш. Хам чăваш пулнишĕн манăн савăнас килет, мĕншĕн тесен эпĕ хăна-вĕрлене тарават, кăмăл-сипетрен сăпайлă, ĕçре лара-тăра пĕлмен, юрра-ташша ухута халăх çынни.

Эпĕ — чăваш. Пирĕн мăн асаттесем ăçти çĕрсенче пурăннă-ши? Мăн асаттесен мăн аслашшĕсем тата ăçти çĕрсенчен тухнă? Çак ыйту мана питĕ кăсăклантарать. Чăваш юмах-халапĕсем пирĕн несĕлсем Вăтам Атăл тăрăхне Çурçĕр Кавказран куçса килни çинчен калаççĕ. Историксем тĕпчесе пĕлнĕ тăрăх, Çурçĕр Кавказа вĕсем II— III ĕмĕрсенче Тĕп Азирен килсе лекнĕ. Çапла вара, халăхăмăрăн тымарĕсене Тĕп Азире хун йăхĕсенче шырамалла.Малаллине вулас

Кăрлач

Георгий Орлов


Кăрлач

Ĕлĕк-авалтан пыракан савăнăçлă уяв — Çĕнĕ çул та иртрĕ. Кăрлач пуçланчĕ.

Кăрлач — сивĕ уйăх. Сăрт-варта выляма, ярăнма юратакан ачасене те вăл хăш-пĕр кун пĕрре те пÿртрен кăлармасть. Сывлăша пÿлет, пит-куçа çатăрах чĕпĕтет, тăм илтермĕ пултарать. Ун пек чух вара пас тытнă йывăçсем, хăйсен шап-шурă пĕркенчĕкĕсем вĕçерĕнсе ÿкесрен шикленнĕ пек, пачах хускалмаççĕ. Юр кăчăртатни кăна таçтанах илтĕнет. Çын умĕнче чĕлĕм тĕтĕмĕ евĕр пăс явкаланса пырать.

Паллах, çанталăк ялан пĕр пек тăмасть. Тапхăр-тапхăр тăман та кутăн-пуçăн çаврăнать, е вĕçтерекен сиксе тухать.Малаллине вулас