Варух Пророк Кĕнеки

Варух Пророк Кĕнеки

1

(1) Çак кĕнеке сăмахĕсене Варух çырнă, вăл Нирия ывăлĕ пулнă, Нирия вара — Маасей ывăлĕ, Маасей — Седекия ывăлĕ, Седекия — Асадий ывăлĕ, Асадий — Хелкия ывăлĕ; Варух çакна Вавилонра,

(2) Иерусалим хулине халдейсем ярса илсе вутпа çунтарса янă хыççăн пиллĕкĕмĕш çулхине, пĕрремĕш уйăхăн çиччĕмĕш кунĕнче, çырнă.

(3) Варух çак кĕнекери сăмахсене Иехонияна — Иоаким ывăлне, Иудея патшине — тата кĕнеке вуланине итлеме пынă мĕнпур халăха,Read More »

Иеремия Пророк Кĕнеки

Иеремия Пророк Кĕнеки


1

(1) Иеремия — Вениамин çĕрĕнчи Анафоф хулинче пурăннă Хелкия священникăн ывăлĕ — каланă сăмах.

(2) Ăна Амон ывăлĕ Иосия вунвиççĕмĕш çул Иудея патшинче ларнă вăхăтра,

(3) çавăн пекех Иудея патшинче Иосия ывăлĕ Иоаким ларнă вăхăтра тата Иудея патшине Иосия ывăлĕ Седекия ларнăранпа вунпĕрмĕш çул вĕçлениччен, Иерусалим куçса кайиччен пиллĕкĕмĕш уйăхра, Çÿлхуçаран сăмах пулнă.Read More »

Соломонăн Ăслăлăх Кĕнеки

СОЛОМОНĂН ĂСЛĂЛĂХ КĔНЕКИ

1

(1) Тÿрĕлĕхе юратăр, çĕр тÿрисем, Çÿл-хуçа çинчен ырă кăмăлпа шухăшлăр, Ăна шырамашкăн юмарт чĕреллĕ пулăр:

(2) Ăна Турра сăнаманнисем тупаççĕ, Вăл Хăйне ĕненмен çынна курăнмасть.

(3) Тĕрĕс мар ăсчахланни Турăран пăрса ярать, Вăй-Хăвата тĕрĕслени ăссăрсене çиеле кăларать.Read More »

Даниил Пророк Кĕнеки

Даниил Пророк Кĕнеки

1

(1)  Иудея патши Иоаким виççĕмĕш çул патшара ларнă чухне Навуходоносор — Вавилон патши — Иерусалим патне килнĕ те ăна хупăрласа илнĕ.

(2) Çÿлхуçа Иудея патшине Иоакима тата Турă Çуртĕнчи савăтсен пĕр пайне Навуходоносор аллине панă; вăл вара çав савăтсене Сеннаар çĕрне, хăй туррийĕн çуртне, ăсатнă, хăй туррийĕн мул управăшне хывнă.Read More »

Давид хĕлĕхли калать. Jan de Bray, 1670.

Псалтирь 1-65

ПСАЛТИРЬ*

{«Мухтав юррисен кĕнеки»}.

Асăрхаттарни

VulaCv сайтĕнчи Псалмсен нумерацийĕ Грекла (Çитмĕлĕн çырнилле) мар, Масоретле.

Тупмалли:

(Чалăш йĕр хыççăнхи -Грекла номерĕ)1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9/9 | 10/9 | 11/10 | 12/11 | 13/12 | 14/13 | 15/14 | 16/15 | 17/16 | 18/17 | 19/1820/19 | 21/20 | 22/21 | 23/22 | 24/23 | 25/24 | 26/25 | 27/26 | 28/27 | 29/28 | 30/29 | 31/30 | 32/31 | 33/32 | 34/33 | 35/34 | 36/35 | 37/36 | 38/37 | 39/38 | 40/39 | 41/40 | 42/41 | 43/42 | 44/43 | 45/44 | 46/45 | 47/46 | 48/47 | 49/48 | 50/49 | 51/50 | 52/51 | 53/52 | 54/53 | 55/54 | 56/55 | 57/56 | 58/57 | 59/58 | 60/59 | 61/60 | 62/61 | 63/62 | 64/63 | 65/64 | 66-151 |

I-мĕш кĕнеке

Псалом 1

Давид псаломĕ
(1) Усал çынсенĕн канашне çÿремен, çылăхлă çынсенĕн çулĕ çине тăман, астаракан çынсенĕн пухăвĕнче ларман çын телейлĕ;
(2) вăл пĕтĕм чунĕпе Турă саккунĕ енне ăнтăлать, кунĕн-çĕрĕн Унăн саккунĕ çинчен шухăшлать!
(3) Вăл юхăм шыв хĕррине лартнă йывăç пек пулĕ: çав йывăç хăйĕн çимĕçне вăхăтĕнче пултарать, унăн çулçийĕ те шанмасть; çав çын мĕн ĕç тăвать — унăн пурте ăнса пырать.
(4) Усал çынсем — ун пек мар, [ун пек мар]: вĕсем — [çĕр çийĕнчен] çил вĕçтерсе каякан хывăх пек.Read More »

Товит кĕнеки

ТОВИТ КĔНЕКИ*

* Ку кĕнекене грекларан куçарнă пулнă.

1

(1) Товит сăмахĕсен кĕнеки; Товит вăл Неффалим йăхĕнчен, Асиил ăрăвĕнчен тухнă, вăл Товиил ывăлĕ пулнă, Товиил вара — Ананиил ывăлĕ, Ананиил — Адуил ывăлĕ, Адуил Гаваил ывăлĕ пулнă.

(2) Ассири патши Енемессар вăхăтĕнче ăна Фисва хулинчен тыткăна илсе кайнă; Фисва вăл Галилея çĕрĕнче, Асиртан тăварах, Неффалимăн Кидий теекен хулинчен сылтăмарах, вырăнаçнă. Эпĕ, Товит, хам ĕмĕрĕм тăршшĕпех чăнлăхпа тĕрĕслĕх çулĕпе çÿрерĕм,

(3) хампа пĕрле Ассири çĕрĕнчи Ниневи хулине пынă тăванăмсене, хамăн халăхăма эпĕ нумай ырăлăх турăм.

(4) Неффалим аттемĕн пĕтĕм йăхĕ Иерусалим Çуртĕнчен — Израилĕн пур йăхĕ те парне кÿрсе тăма суйласа илнĕ вырăнтан, Çÿлти Турă пурăнакан, тасалăх тивлечĕ кÿнĕ, ĕмĕрлĕхе лартнă Çуртран — хăпнăччĕ.

(5) Иерусалимран хăпнă йăхсем Ваал пăрăва чÿк туса пурăннă пулсан, манăн Неффалим аттемĕн килĕ те çавăн пекех туса тăнă.

(6) Эпĕ пĕчченех уявсенче Иерусалима çÿреттĕм, тăтăшах çÿреттĕм; Турă пĕтĕм Израиле ĕмĕрлĕхе панă йĕрке тăрăх, чи малтан пуçтарнă çимĕçе, пур çимĕçĕн вуннăмĕш пайне тата чи малтан каснă сурăх çăмне илсе каяттăм,

(7) çакна священниксене, Аарон ывăлĕсене, парне вырăнĕ çине хума параттăм: пĕтĕм çĕр çимĕçĕн вуннăмĕш пайне Левит ывăлĕсене, Иерусалимра ĕçлесе тăракансене, параттăм; тепĕр вуннăмĕш пайне сутаттăм та укçине çуллен Иерусалима çÿресе пĕтереттĕм;

(8) виççĕмĕш пайне — кама тивĕçлĕ, çавна параттăм; аттерен тăлăха юлсассăн, мана аттем амăшĕ Деввора çапла тума вĕрентсе хăварнăччĕ.

(9) Çитĕнсе çитсессĕн авлантăм, эпĕ Анна арăма хамăр аттесен йăхĕнчен илтĕм; вара пирĕн Товия ятлă ывăл ача çуралчĕ.

(10) Пире Ниневие тыткăна илсе кайсан, манăн пур тăванăм та, пур ăруташăм та суя тĕнлĕ çынсен ĕçми-çимине çиетчĕç,

(11) эпĕ, хамăн чунăма сыхласа, çавна çиместĕмччĕ,

(12) мĕншĕн тесессĕн эпĕ Турра, чун-чĕререн парăнса, асрах тытаттăм.

(13) Çÿлти Турă мана Енемессар кăмăлне юрăхлă пулма, унăн ырăлăхне курма пÿрчĕ: эпĕ патшана мĕн кирлине кÿрсе тăраканĕ пултăм;

(14) эпĕ Миди çĕрне кайса çÿреттĕм, унта Рага хулинче пурăнакан Гаваила, Гаврий тăванне, эпĕ вунă талант кĕмĕл сыхласа усрама панăччĕ.

(15) Енемессар вилсен, ун вырăнне патшана унăн ывăлĕ Сеннахирим ларчĕ, анчах унăн кăмăлĕ улшăнсах тăратчĕ, манăн вара текех Миди çĕрне çÿресси пулмарĕ.

(16) Енемессар вăхăтĕнче эпĕ хам тăванăмсемшĕн нумай ырă ĕç турăм:

(17) выçăпа касăлакансене çăкăрăма параттăм, çарамас çынна тум-тирĕме параттăм, хамăр йăхран пĕри-пĕри вилсен, ăна хула хÿми тулашне кăларса пăрахнине курсан, эпĕ ăна тирпейлесе пытараттăм.

(18) Таркăн çынсене, Иудейăран каялла кунтах таврăнсан, Сеннахирим патша вĕлерттеретчĕ, эпĕ вĕсене те тирпейлесе пытараттăм. Хăйĕн хаяр çиллипе вăл нумайăшне вĕлерттерчĕ. Кайран патша вилесене шыраттаратчĕ те, анчах вĕсене тупаймастчĕç.

(19) Пĕр Ниневи çынни эпĕ вилесене тирпейлесе пытарни çинчен патшана кайса евитленĕ, çавăнпа та эпĕ тарса пытантăм. Хама вĕлерме шыранине илтсен, эпĕ хăраса хуларан тухса тартăм.

(20) Вара манăн пĕтĕм пурлăха çаратса кайрĕç, ĕнтĕ Анна арăмăмпа Товия ывăлăмсăр пуçне нимĕн те юлмарĕ.

(21) Çакăн хыççăн алă кун та иртмерĕ, Сеннахирима хăйĕн икĕ ывăлех вĕлерчĕ те хăйсем Арарат тăвĕ çине тарчĕç. Ун вырăнне вара патшана унăн ывăлĕ Сахердан ларчĕ; вăл манпа пĕртăванăн ывăлне Ахиахар Анаила хăйĕн патшалăхĕнчи шут шутлас тĕлĕшĕнчен чăн асли туса хучĕ, ăнах хăйĕн кил-çуртне тытса тăма хушрĕ.

(22) Ахиахар ман хута кĕчĕ те, эпĕ Ниневи çĕрне таврăнтăм. Ахиахар ĕнтĕ Сахердан патшана эрех парса тăраканĕ те, патшанăн пичетлĕ çĕррине упраканĕ те, çуртне-мулне пăхса тăраканĕ те пулнă; Сахердан патша ăна хăй çумĕнчи чи аслă çын туса хунăччĕ; вăл вара пĕртăванăмăн ывăлĕччĕ.

2

(1) Килĕме таврăнсан, Анна арăмăмпа Товия ывăлăм каллех хампа пĕрле чухне, аллăмĕш кун уявĕнче, çичĕ эрненĕн чи таса эрнинче, килĕмре лайăх апат хатĕрлесе лартнăччĕ, эпĕ вара çиме лартăм.

(2) Апат-çимĕç нумаййине курсан, эпĕ ывăлăма каларăм: кай та хамăр тăвансенчен пĕрпĕр мĕскĕне, Çÿлхуçана манман çынна, тупса кил, эпĕ унччен кĕтĕп сана, терĕм.

(3) Вăл каялла килчĕ те çапла каларĕ: пирĕн йăх çыннине, пăвса вĕлернĕскерне, урама кăларса пăрахнă, терĕ.

(4) Эпĕ вара çимесĕрех васкаса тухрăм та, хĕвел аниччен вырттăр тесе, вилене пĕр çĕре пытарса хутăм.

(5) Киле таврăнсан çăвăнтăм та çиес çăкăрăма хурланса та хуйхăрса çирĕм.

(6) Эпĕ вара Амос пророк сăмахĕсене, «уявăрсем вырăнне сире хурлăх пулĕ, вăйă-кулă вырăнне хÿхлев пулĕ» тенине, аса илтĕм.

(7) Эпĕ йĕтĕм. Хĕвел ансан, шăтăк кайса алтрăм та вилене пытартăм.

(8) Кÿршĕсем ĕнтĕ манран кулатчĕç: «халĕ те хăйне вĕлересрен хăрамасть, ку ĕç пирки пĕрре тарса çÿрерĕ-ха, каллех вилесене пытарать» тетчĕç.

(9) Çав каçхине, виле пытарса таврăнсан, эпĕ, тасамарланнăскер, картиш тулашне хÿме çумне çывăрма выртрăм, выртасса эпĕ пит-куçа витмесĕрех выртнăччĕ.

(10) Эпĕ хÿме çинче çерçисем ларнине асăрхаман та. Куçа уçсанах ман куçăма çерçи тирĕслĕкĕ лекрĕ, вара ман куçăма шур илчĕ. Эпĕ эмелçĕсем патне çÿрерĕм, анчах вĕсем мана усă кÿреймерĕç. Ахиахар хăй Елимаида хулине тухса кайиччен мана апат-çимĕç кÿрсе тăчĕ.

(11) Анна арăмăм ĕнтĕ хĕрарăм ĕçне туса ĕçлекелесе илетчĕ: çăм арласа,

(12) çавна пуян çынсем патне ăсататчĕ, лешĕсем ăна уншăн тÿлетчĕç; пĕррехинче вĕсем çапла, тÿлев çумне хушса, качака путекки парса янăччĕ.

(13) Çав путеке ман патăма çĕклесе кĕчĕç те, вăл макăра пуçларĕ; эпĕ арăмран ыйтрăм: мĕнле качака путекки ку? вăрланăскер мар-и? хуçине леçсе пар ăна! вăрланине çиме юрамасть, терĕм.

(14) Арăм мана çапла каларĕ: куна мана тÿлев çумне хушса парнелерĕç, терĕ. Эпĕ ăна ĕненмерĕм, путеке хуçине кайса пама хистерĕм, арăма çилленсех çитрĕм. Вăл вара мана хирĕç çапла каларĕ: санăн ырă кăмăлупа тÿрĕлĕхÿн усси ăçта-ха? авă вĕсем сан çинче еплерех курăнчĕç! терĕ.

3

(1) Эпĕ хурланса йĕрсе ятăм, чунтан хуйхăрса, акă çапла каласа кĕлтурăм:

(2) эй Çÿлхуçамăм, Эсĕ тÿрĕ, Санăн ĕçÿсем, Санăн çулусем пурте — ырăлăх та чăнлăх, Эсĕ ĕмĕрех тĕрĕс те тÿрĕ сутупа сут тăватăн!

(3) Мана асна илсемччĕ, ман çине хĕрхенсе пăхсамччĕ: Сан умунта çылăха кĕнĕшĕн, йăнăш тунăшăн, аттемсем йăнăш туса çылăха кĕнĕшĕн айăпа ан хурсамччĕ мана!

(4) Аттесем Санăн ÿкĕтÿсене итлемерĕç те, Эсĕ пире ют халăхсен аллине ÿкертĕн; вĕсене ĕнтĕ пире пусмăрлама, тыткăна илме, вĕлерме ирĕк патăн; ют халăхсем хушшинче саланса пурăнатпăр, эпир çавсен мăшкăлĕ пултăмăр.

(5) Чăнах, Санăн суту тÿрĕ: Эсĕ мана хамăн çылăхăмсене кура, аттемсен çылăхĕсене кура тĕрĕссипе айăплатăн, мĕншĕн тесессĕн эпир Санăн ÿкĕтÿсене уямарăмăр, Сан умунта тÿрĕ пурăнмарăмăр.

(6) Ĕнтĕ Хăвăн мĕн тума кăмăлу пур, ман тĕлĕшрен çавна ту; чунăма илме хуш, пĕтем те тăпра пулса выртам: пурăниччен вилни авантарах маншăн, мĕншĕн тесессĕн хама тĕрĕс мар ÿпкеленине илтетĕп, ăшăм çунса тухать! Çак йывăрлăхран хăтарса, ĕмĕр пурăнмалли вырăна куçарма хуш мана, Хăвăн сăнна ан пытарсамччĕ манран, терĕм.

(7) Шăпах çав кунхине Миди çĕрĕнчи Екбатан хулинче Рагуил хĕрĕн Саррăн та хăй ашшĕн хĕрарăм тарçисенчен йывăр сăмах илтсе хурланмалла пулнă:

(8) Сарра качча кайса çичĕ ара çитнĕ, анчах та усал сывлăш Асмодей унăн упăшкисене арăмĕпе хутшăничченех вĕлерсе пынă. Хĕрарăм тарçăсем çавăншăн Саррăна хурланă: епле намăс мар сана, эсĕ упăшкусене пăвса вĕлертĕн, çичĕ ара çитсе, пĕрин арăмĕ те пулаймарăн! тенĕ.

(9) Вĕсем пирки мĕншĕн пире хĕнемелле? Вĕсем вилнĕ, эсĕ те вĕсем хыççăн кай, эпир ĕмĕрте те санран ывăл-хĕр курар мар, тенĕ.

(10) Çакна илтсессĕн Саррăн кăмăлĕ хуçăлнă, вăл хăйне вĕлерес патнех çитнĕ, анчах çапла шухăшласа илнĕ: эпĕ аттемĕн пĕртен пĕр ачи, эпĕ çапла тăвас пулсан, аттене намăс пулĕ, ватăскере хуйхăртса çĕре кĕртĕп, тенĕ.

(11) Вара вăл чÿрече умне тăнă та Турра кĕлтуса каланă: эй Çÿлхуçа Туррăм, Эсĕ мухтавлă, Санăн сăваплă та чаплă яту ĕмĕрĕмĕрех мухтавлă, Хăв мĕн пултарни пурте Сана ĕмĕрĕмĕрех мухтаса тăтăр!

(12) Эй Çÿлхуçамăм, халĕ акă эпĕ Сан еннелле пăхса йăлăнатăп;

(13) Сана тархаслатăп, çак çĕр çинчен манăн чунăма илсем, текех ÿпкевлĕ сăмах илтмелле ан ту мана!

(14) Эй Çÿлхуçамăм, Эсĕ пĕлсе тăратăн: упăшкасем тĕлĕшĕнчен эпĕ çылăха кĕ мен,

(15) эпĕ çак çĕрте тыткăнра пурăннă чухне хам ята та, атте ятне те чысран кăларман; эпĕ аттемĕн пĕртенпĕр ачи, йăхне тăсаканни ывăл та çук унăн, хăйпе пĕртăван пиччĕшшăллĕ те çук, пĕртăванĕн ывăлĕ те çук, аттепе пĕртăванĕн ывăл пулнă пулсан, эпĕ ăна качча кайма хама хам упранă пулăттăм; ĕнтĕ манăн çичĕ упăшка вилсе выртрĕ. Манăн мĕншĕн пурăнмалла? Санăн мана вĕлерме кăмăлу пулмасан, мана хĕрхенсем, çырлахсам мана, манăн текех ÿпкевлĕ сăмах илтес марччĕ, тенĕ.

(16) Мухтавлă, аслă Турă çав икĕ çыннăн кĕллине те илтнĕ, вара вĕсене иккĕшне те сыватмашкăн Рафаила янă:

(17) Товитăн шур илнĕ куçне сиплеме хушнă, усал сывлăша Асмодее çыхса пăрахса, Рагуил хĕрне Саррăна вара Товит ывăлĕн Товиян арăмĕ тума хушнă: ĕнтĕ Саррăн йăхне Товиян тăсмалла пулнă. Вара шăп та пĕр вăхăтра Товит каялла пÿртне кĕнĕ, Рагуил хĕрĕ Сарра çÿлти пÿлĕмĕнчен аннă.

4

(1) Çав кунхинех Товит Миди çĕрĕнчи Рага хулинче пурăнакан Гаваила упраса усрама панă кĕмĕлĕ çинчен аса илнĕ те

(2) хăй ăшĕнче вăл çапла шухăшланă: эпĕ хам валли вилĕм ыйтрăм; мĕншĕн-ха хам виличчен çакăн çинчен Товия ывăлăма каласа хăварас мар? тенĕ.

(3) Вара ывăлне чĕнсе илнĕ те каланă: ывăлăм! эпĕ вилсен, мана тирпейлесе пытар, аннÿне ан пăрах, ăна хăвăн пурăнăçу тăршшĕпех хисеплесе пурăн, мĕн кирлĕ ăна, çавна туса тăр, ан хурлантар ăна.

(4) Ан ман, ывăлăм, сана хăй варĕнче йăтса çÿренĕ чухнех вăл саншăн нумай хурлăх курнă. Вилĕмĕ çитсен, ăна манпа юнашар пĕр тупăклăхах пытар.

(5) Ывăлăм, ху ĕмĕрÿнте яланах Çÿлхуçа Туррăмăра асра тыт, çылăха кĕресрен, Унăн йĕркисенчен тухасран сыхланса пурăн, пурăнăçунта кирек хăçан та тÿррине ту, çылăх çулĕпе ан çÿре:

(6) тÿрĕлĕхе тытса пурăнсан, мĕн тунă ĕçÿ санăн ăнса пырĕ; тÿрĕлĕхпе пурăнакансен пуринĕн те ĕçĕсем çапла ăнса пыраççĕ.

(7) Хăвăн пурлăхунтан мĕскĕнсенечухăнсене парса пулăш, çук çынна панă чухне выçă куçлă ан пул. Кирек епле кĕлĕмçĕрен те ан пăрăн, вара Турă та санран пăрăнмĕ.

(8) Пурлăху нумай чухне мĕскĕнсенечухăнсене нумаях пар, пурлăху сахал чухне сахаллăн та пулин парса тăрах вĕсене:

(9) çапла эсĕ çитес йывăр куну валли пысăк мул янтăласа хурăн,

(10) мĕншĕн тесессĕн мĕскĕнсенечухăнсене пулăшни вилĕмрен хăтарать, сĕмлĕхе анса каясран чарать.

(11) Çÿлти Турă умĕнче мĕскĕнсене пулăшакана кирек кама та хаклă парне тивет.

(12) Ывăлăм, пур тĕрлĕ аскăнлăхран та сыхлан. Арăмна аçусенĕн йăхĕнчен ил, арăмна ют çĕртен, ют йăхран ан ил, эпир — пророксен ывăлĕсем. Мĕн авалтанпах пирĕн аттесем — Ной, Авраам, Исаак тата Иаков. Ан ман, ывăлăм, вĕсем пурте арăмĕсене тăванĕсем хушшинчен илнĕ, ачипăчи тĕлĕшĕнчен вĕсем пиллĕхлĕ пулнă, вĕсен тăхăмĕсене еткерлĕ çĕр тивĕ.

(13) Çапла ĕнтĕ, ывăлăм, тăванусене юратса пурăн, вĕсен хушшинчен арăм илес мар тесе, тăванусен умĕнче, хамăр халăхăн ывăлĕхĕрĕ хушшинче хăвна асла ан хур, мăнаçланни этеме пĕтерет, çынна йĕркерен кăларать, пурăнма пĕлменнипе вара пурăнăç хĕсĕнсе çитет, çука юлатăн: йĕркесĕр пурăнни — выçлăх амăшĕ.

(14) Хăвăн патăнта тара кĕрĕшсе ĕçленĕ çын укçи сан патăнта çĕр ан каçтăр, эсĕ ăна çийĕнчех парса тат: Турăшăн ĕçлесе тăрсассăн эсĕ те тивĕçлине илĕн. Пур тĕлĕшрен те асăрхануллă пул, ывăлăм, яланах ăспа пурăн.

(15) Ху мĕне кăмăлламастăн, çавна çыншăн та ан ту. Эрехе ÿсĕрĕличчен ан ĕç, ĕçкĕçикĕ санпа пĕрле ан çÿретĕр.

(16) Выçăпа касăлакансене çăкăрна пар, çарамас çынна тумтирне пар, хăвăнтан мĕн ытлашшине çук çынсене парса тăр, мĕскĕне панă чухне выçă куçлă ан пул.

(17) Çăкăрна сăваплă çынсен тупăкĕ патĕнче валеç, анчах çылăхлă çынсене ан пар.

(18) Пур ăслă-тăнлă çынран ăс ыйт, ырă ăс панине вырăна хумасăр ан хăвар.

(19) Яланах Çÿлхуçа Турра мухта, Ăна «мана чăн çулпа çÿреме вĕрентсем, ĕçĕмсене, шухăшланă шухăшăмсене ăнăçлă тусам» тесе тархасла, мĕншĕн тесессĕн тытăннă ĕçе ăнăçлă вĕçлесси нихăш халăх ирĕкĕнче те мар; мĕнпур ыррине Турă Хăй ярса тăрать, кама кĕçĕне хăварас тет, çавна Хăйĕн ирĕкĕпе кĕçĕне хăварать. Ывăлăм, манăн сăмахăмсене асрах тыт, чĕрÿнтен ан тухчăр вĕсем.

(20) Халь ĕнтĕ сана акă мĕн калам: Миди çĕрĕнчи Рага хулинче Гаваил, Гаврий ывăлĕ, пурăнать, çав çынна эпĕ вунă талант кĕмĕл упрама парсаттăм.

(21) Ывăлăм, эсĕ эпир çука юлтăмăр тесе ан хăра: эсĕ Çÿлхуçаран хăраса, çылăхран сыхланса Турра юрăхлă ĕçсем туса пурăнсассăн, санăн пурлăху нумаяхха, тенĕ.

5

(1) Товия хăйĕн ашшĕне çапла хуравласа каланă: аттем, эсĕ мана мĕн хушнине эпĕ пĕтĕмпех пурăнăçа килтерĕп;

(2) анчах çав çыннине пĕлмесĕр кĕмĕле епле илĕп-ха эпĕ? тенĕ.

(3) Вара ашшĕ ăна çыру панă та каланă: эсĕ хăвпа пĕрле кайма çын туп, хам сывă чухне эпĕ ăна тÿлĕп, иксĕр кайăр кĕмĕле илме, тенĕ.

(4) Товия юлташ шырама кайнă та Рафаила тĕл пулнă. Ку Ангел пулнă, Товия çакна пĕлмен.

(5) Товия ăна каланă: манпа пĕрле Миди çĕрне Рага хулине пымăн-ши? çав енчи çĕршыва пĕлетĕни эсĕ? тенĕ.

(6) Ангел каланă: санпа пĕрле пыма пултаратăп, эпĕ çулне те пĕлетĕп; Гаваил тăванăмăр патĕнче эпĕ чарăнса та тăнăччĕ, тенĕ.

(7) Товия ăна: кĕтсе тăр-ха мана, эпĕ аттене кайса калам, тенĕ.

(8) Лешĕ: каях, анчах вăрах ан çÿре, тенĕ.

(9) Товия ĕнтĕ ашшĕ патне пынă та каланă: хама юлташ тупрăм эпĕ, тенĕ. Ашшĕ каланă: эппин, ăна ман патăма чĕнсе кил, эпĕ унăн йăхĕ-кăкĕ çинчен ыйтса пĕлем, санпа юлташа пыма шанчăклă çын-и вăл, çавна та пĕлем, тенĕ.

(10) Товия ăна чĕнсе килнĕ, вĕсем вара иккĕшĕ пĕр-пĕрне саламланă. (11) Товит унран ыйтнă: каласам мана, тăванăм, мĕнле йăхран, кам тав рашĕ эсĕ? тенĕ.

(12) Лешĕ каланă: йăх-кăк шыратăни эсĕ е ывăлупа пĕрле кайма юлташ шыратăни? тенĕ. Товит ăна каланă: тăванăм, санăн йăхна, санăн ятна пĕлессĕм килет манăн, тенĕ.

(13) Лешĕ каланă: эпĕ — Азария, аслă Анания йăхĕнчен, санăн тăванах, тенĕ.

(14) Вара Товит каланă ăна: тăванăм, каях ĕнтĕ ыррăнсыввăн, эсĕ хăш йăхран, хăш ăруран пулнине ыйтса пĕлнĕшĕн ан çилленех мана; эсĕ манăн тăванăм пулатăн, ырă, чыслă йăхран тухнă эсĕ. Эпĕ Ананияна та, Ионафана та — аслă Семей ывăлĕсене — пĕлеттĕм, эпир пĕрле Иерусалима Турра пуççапма çÿреттĕмĕр, унта малтанхи çĕр çимĕçне тата пур çимĕçĕн вуннăмĕш пайне кÿреттĕмĕр: эпир аташса çÿрекен тăванăмăрсем хыççăн кайман; эсĕ, тăванăм, лайăх тымартан тухнă! тенĕ.

(15) Калаха мана: манăн сана мĕн чухлĕ тÿлес пулать? Сана эпĕ кунне пĕрер драхма парам тата ывăлăмпа танах мĕн кирлине парса ярам;

(16) чиперех кайса килсессĕн, тата хушса тÿлĕп, тенĕ.

(17) Ентĕ çапла калаçса татăлнă та. Унтан ашшĕ Товияна каланă: çула тухма хатĕрлен, ыррăнсыввăн кайăр, тенĕ. Товия вара çул çине мĕн кирлине хатĕрлесе хунă. Ашшĕ каланă ăна: каях çак çынпа, Çÿлти Турă сире ырă çул патăр, Унăн Ангелĕ ертсе пытăр сире, тенĕ. Вĕсем вара иккĕшĕ çула тухнă, вĕсемпе пĕрле Товиян йытти те ерсе пынă.

(18) Анна, Товия амăшĕ, йĕрсе янă та Товита çапла каланă: ывăлăмăра мĕншĕн кăларса ятăн эсĕ? Вăл хамăр куç умĕнче çÿренĕ чухне пирĕншĕн тĕрек марччĕиха?

(19) Кĕмĕле кĕмĕлрен ытла ан хакла; вăл ывăлăмăр çумĕнче çÿпĕ вырăнне анчах пултăр!

(20) Çÿлхуçа пире мĕн чухлĕ кунçул панă, пурлăхăмăр çавăн чухлĕ пурăнма çитет пире, тенĕ.

(21) Товит каланă ăна: ан хурлан, тăванăм; чиперех, сывă пуçпах кайса килĕ вăл, хăвăн куçупах курăн ăна,

(22) мĕншĕн тесессĕн ырă Ангел унпа пĕрлех çÿрĕ; унăн çулĕ ырă, ăнăçлă пулĕ, вăл сывă халлĕн çавăрăнса килĕ, тенĕ.

6

(1) Товия амăшĕ вара йĕме чарăннă.

(2) Çула тухнисем каçхине Тигр шывĕ патне çитнĕ те çĕр каçма унтах чарăннă.

(3) Яш ача шыв хĕррине çăвăнма аннă; çав вăхăтра шывран пĕр пулă курăннă та ăна çăтса ярасшăн пулнă.

(4) Ангел Товияна: тыт çав пулла, тенĕ. Товия пулла ярса тытнă та типĕ çĕре сĕтĕрсе кăларнă.

(5) Вара Ангел ăна каланă: пулла касса çур та, чĕрине, пĕверне, ватне кăларса илсе, вĕсене упра, тенĕ.

(6) Яш ача Ангел хушнă пек тунă та; пуллине вĕсем пĕçерсе çинĕ; вара малалла кайнă, Екбатан хулине çитнĕ.

(7) Яш ача Ангелтан ыйтнă: Азария тăванăм, ку пуллăн пĕверĕ, чĕри, вачĕ мĕн тума кирлĕ? тенĕ.

(8) Лешĕ çапла хуравланă: пĕрпĕр çынна шуйттан е усал сывлăш аптăратсан, ăна, — арçыни вăл, хĕрарăми,— çак пуллăн чĕрипе пĕверне çунтарса тĕтĕрес пулать, вара çав çын урăх асапланмасть;

(9) пĕрпĕр çыннăн куçне шур илсен, ăна çак пулă вачĕпе сĕрес пулать, вара вăл сипленет, тенĕ.

(10) Рага хулине çитерехпе

(11) Ангел яш ачана каланă: тăванăм, эпир кĕçĕр сан Рагуил хурăнташу патĕнче çĕр выртăпăр, унăн Сарра ятлă хĕрĕ пур.

(12) Эпĕ ун çинчен сăмах пуçарам, ăна сана качча паччăр; çав хĕрĕн еткерлĕхне сана пÿрнĕ, мĕншĕн тесессĕн ун ăрăвĕнче арçын эсĕ анчах, хĕрĕ вара илемлĕ те, ăслă та.

(13) Çапла, мана итле; эпĕ ун ашшĕпе калаçса пăхам, туйне Рага хулинчен таврăнсан тăвăпăр. Эпĕ Рагуила пĕлетĕп, Моисей саккунне хирĕçлесе вăл хăй хĕрне ниепле те ют çынна парас çук; апла тăвас пур, вăл вилĕме тивĕçлĕ пулĕччĕ; хĕрĕн еткерлĕхĕ никама та мар, сана тивмелле, тенĕ.

(14) Яш ача вара Ангела çапла каланă: Азария тăванăм, эпĕ çав хĕре çичĕ арçынна качча панă тенине илтнĕччĕ, анчах çиччĕшĕ те туй тунă каçах мăшăр пÿлĕмĕнче вилевиле выртнăмĕн;

(15) эпĕ аттен пĕртенпĕр ывăлĕ, ун патне мăшăр пÿлĕмне кĕрсессĕн, çавсем пек вилсе выртасран хăратăп; ăна шуйттан юратать, вăл ытти çынсене тивмест, çав хĕр патне çывăхаракансене çеç вĕлерет. Çавăнпа та эпĕ хăратăп: эпĕ вилсен аттемпе аннем маншăн хуйхăрсах вилĕç; вилсессĕн, вĕсене пытарма урăх ывăл та çук, тенĕ.

(16) Ангел ăна каланă: аçу ÿкĕтлесе каланă сăмаха мантăним эсĕ? вăл сана арăмна хăвăн йăхунтан илме хушмарĕиха? Итле мана, тăванăм: çав хĕр санăн арăму пулмалла, эсĕ шуйттанран ан шиклен, çав хĕр кĕçĕрех санăн арăму пулĕ.

(17) Анчах та эсĕ мăшăр пÿлĕмне кĕрсен тĕтĕркĕч ил те унта пулă чĕрипе пĕверне хурса тĕтĕр;

(18) шуйттан çав шăрша сиссенех тухса кайĕ те урăх нихăçан та каялла килмĕ. Сарра патне çывăхарас умĕн иксĕр те тăрăр та ырă кăмăллă Турра тархаслăр, Вăл çăлĕ, çырлахĕ сире. ан хăра: вăл — ĕлĕкренпех сана пÿрнĕ хĕр, эсĕ çăлăн ăна, вăл санпа пĕрле пырĕ; санăн унран ачапăча пулассине пĕлетĕп эпĕ, тенĕ. Çакна итлесе пĕтерсен, Товия ĕнтĕ Саррăна юратса пăрахнă, вăл пĕтĕм чунчĕрипе ун енне туртăннă. Вĕсем çапла Екбатан хулине çитнĕ.

7

(1) Вĕсем Рагуил çурчĕ патне пырса тăнă. Сарра вĕсене хирĕç тухнă та, вĕсем пĕрпĕрне саламланă, вара Сарра вĕсене пÿрте илсе кĕнĕ.

(2) Рагуил хăй арăмне Еднăна каланă: пăхха, ку ача манăн тăванăм ывăлĕ Товит сăнлах! тенĕ.

(3) Рагуил вĕсенчен çапла ыйтнă: тăванăмсем, эсир ăçтисем пулатăр? тенĕ. Лешĕсем каланă: эпир Неффалим йăхĕн çыннисем, Ниневи çĕрне тыткăна илсе кайнă çынсем, тенĕ.

(4) Рагуил татах ыйтнă: эсир пирĕн Товит тăванăмăра пĕлетĕри? тенĕ. Кусем: пĕлетпĕр, тенĕ. Унтан татах ыйтнă: сывахи вăл? тенĕ. Кусем: сывахха, тенĕ.

(5) Товия вара: вăл манăн атте пулать, тенĕ.

(6) Рагуил ĕнтĕ сиксе тăнă та ăна ыталаса илсе йĕрейĕре чуптунă.

(7) Товияна пилленĕ вăл, унтан çапла каланă: эсĕ — ырă та лайăх çын ывăлĕ, тенĕ. Товит куçсăр пулса ларнине пĕлсессĕн вара хурланса йĕнĕ.

(8) Унăн арăмĕ Една та, унăн хĕрĕ Сарра та йĕнĕ; çапла вĕсене питĕ хапăл туса йышăннă,

(9) така та пуснă, вĕсен умне сĕтел тулли апат-çимĕç лартнă. Товня Рафаила каланă: Азария тăванăм, çул çинчи калаçăва хускатса пăхха, çав ĕç пурăнăçлантăрччĕ, тенĕ.

(10) Рафаил вара Рагуила çав калаçăва каласа панă, Рагуил ĕнтĕ Товияна каланă: ĕç те çи, савăн, манăн хĕре эсĕ илме тивĕçлĕ, çапах та эпĕ сана тÿррине каласа парам:

(11) эпĕ хам хĕрĕме çичĕ ара çитиччен качча патăм, анчах çиччĕшĕ те туй каçах, ун патне кĕрсенех, вилевиле выртрĕç. Çавах та халĕ хаваслă пул! тенĕ. Товия каланă: эсир манпа килĕшсе сăмах татиччен эпĕ кунта çимĕп те, ĕçмĕп те, тенĕ. Рагуил каланă: эсĕ ăна качча илме тивĕçлĕ, эсĕ унăн тăванĕ, çавăнпа та вăл — санăн, эсĕ ăна халех илме пултаратăн. Ырă кăмăллă Турă сирĕн пурăнăçа майлаштарса ятăрччĕ! тенĕ.

(12) Вара хăй хĕрне Саррăна чĕнсе илнĕ те, аллинчен тытса, ăна арăмлăха Товияна парса çапла каланă: акă Моисей саккунĕ тăрăх ил те ман хĕрĕме аçу килçуртне ертсе кай, тенĕ. Ĕнтĕ вĕсене пилленĕ.

(13) Унтан хăй арăмне Еднăна чĕнсе илнĕ те хут чĕркемĕ çине килĕшÿ çырса пичет пуснă.

(14) Çакăн хыççăн вара çиме ларнă.

(15) Унтан Рагуил хăй арăмне Еднăна чĕнсе илсе каланă: тăванăм, эсĕ тепĕр çывăрмалли пÿлĕм хатĕрле те унта Саррăна илсе кĕр, тенĕ.

(16) Една ĕнтĕ Рагуил каланă пек тунă; Саррăна пÿлĕме илсе кĕнĕ те йĕрсе янă, хĕрĕ те амăшĕ йĕнине курса йĕре пуçланă; амăшĕ хĕрне каланă:

(17) ан йĕр, хĕрĕм, лăплан; тÿпепе çĕрĕн Çÿлхуçи сана хурлăху вырăнне савăнăç парĕ. Лăплансам, хĕрĕм! тенĕ.

8

(1) Каçхи апат хыççăн Сарра патне Товияна илсе кĕнĕ.

(2) Кĕнĕ чухне Товия, Рафаил каланă сăмаха аса илсе, хайхи пуллăн чĕрипе пĕверне тĕтĕркĕче хурса тĕтĕрнĕ.

(3) Шуйттан, çав шăрша сиссен, Тури Египета çитичченех тарнă — Ангел ăна çапла çыхса лартнă.

(4) Вĕсем пÿлĕмре хăйсем иккĕшех юлсан, Товия вырăн çинчен тăнă та каланă: тăрах, тăванăм, Çÿлхуçана кĕлтăвар, çырлахтăрччĕ Вăл пире, тенĕ.

(5) Товия вара акă çапла каласа кĕлтунă: эй аттемĕр сенĕн Турри, Эсĕ мухтавлă, Санăн сăваплă яту та мухтавлă, вăл ĕмĕрĕмĕрех чаплă! Сана тÿпе те, Хăв мĕн пултарни те — пурте мухтавлаччăр!

(6) Эсĕ Адама пултарнă, ăна пулăшма Евăна панă, юлташлăха арăм панă ăна. Вĕсенчен этем йăхĕ пуçланса кайнă. Эсĕ Хăвах çапла каланă: «этеме пĕччен пурăнма аван мар, ăна пулăшса тăма хăй евĕрлĕскернех пултарар» тенĕ.

(7) Эй Çÿлхуçамăм, эпĕ халĕ çак тăванăма ÿте килентерме илместĕп, чăнчăнах арăм тесе илетĕп: мана çырлахма кăмăл тусамччĕ, мана ватăличченех унпа пурăнма парсамччĕ! тенĕ.

(8) Товияпа пĕрле Сарра та: аминь, тенĕ.

(9) Çав каçхине вĕсем иккĕшĕ те канлĕ çывăрнă. Рагуил вара çав хушăра тăрса тухса виле шăтăкĕ алтса хунă,

(10) вăл ĕнтĕ: «ку та вилсе выртман-ши?» тесе шухăшланă.

(11) Унтан Рагуил килне кĕнĕ те

(12) хăй арăмне Еднăна каланă: пĕр тарçуна ярса пăхтарха, чĕрĕши вăл; вилнĕ пулсан пытарăпăр, никам та сисмĕ, тенĕ.

(13) Хĕрарăм тарçă алăка уçса кĕрсе пăхнă: лешĕсем иккĕшĕ те çывăрнă.

(14) Унтан каялла тухса каланă вĕсене: вилмен, тенĕ.

(15) Вара Рагуил Турра тав туса çапла каланă: эй Турă, Эсĕ тасаран та таса, мухтавлă Турă! Сана Хăвăн сăваплă çыннусем мухтаччăр, Хăв мĕн пултарни те, Хăвăн Ангелусем те, Хăв суйласа илнисем те ĕмĕрĕмĕрех Сана мухтавлаччăр!

(16) Эй Турă, Эсĕ мухтавлă, Эсĕ мана савăнăç патăн; пире Эсĕ Хăвăн аслă ырăлăхна кăтартрăн, мана шиклентерсе тăракан инкекрен хăтартăн!

(17) Эй Турă, Эсĕ мухтавлă! Эсĕ икĕ кил-йышăн пĕртенпĕр ачисене хĕрхентĕн! Эй Патша, вĕсемшĕн ырăлăхна туса çитер: вĕсен кунçулне сывлăхлă, савăнса, ырă кăмăллăн пурăнса ирттермелле ту, тенĕ.

(18) Вăл вара чурисене виле шăтăкне каялла хупласа хума хушнă.

(19) Рагуил ĕнтĕ вунтăватă кун хушши туй ĕçки тунă.

(20) Çав туй ĕçки иртиччен Рагуил Товияна тупа тутарсах каланă: çак вунтăватă куна пыракан туй ĕçки иртиччен ан кай эсĕ;

(21) кайран ва ра çур пурлăхăма илсе ыррăнсыввăн аçу килне тухса кайăн; юлашки пурлăхăма арăмпа иксĕмĕр вилсен илĕн, тенĕ.

9

(1) Товия ĕнтĕ Рафаила чĕнсе илсе каланă:

(2) Азария тăванăм, хăвпа пĕрле пĕр чура, икĕ тĕве ил те Миди çĕрне Рага хулине Гаваил патне кай; эсĕ унтан манăн кĕмĕлĕме илсе килĕн, тата ăна хăйне те ман патăма туя ертсе кил.

(3) Рагуил мана: «туй кунĕсем иртиччен киле каймастăп» тесе тупа тутарчĕ;

(4) аттем вара кашни кунах мана кĕтет, эпĕ çапла вăрахласан, вăл питех те хуйхăрĕ, тенĕ.

(5) Рафаил вара кайнă, Гаваил патне çитсе чарăннă, ăна çыру панă; лешĕ ăна пичет пуснă михĕсем илсе килсе тыттарнă.

(6) Вĕсем иккĕшĕ те ирхине ирех тăнă та пĕрле çула тухса Рагуил патне туя çитнĕ. Товия вара арăмне пехилленĕ. ^Товия ашшĕ Товит ĕнтĕ кашни куна шутласа тăнă. Ывăлĕ каялла çаврăнса çитес кун тĕлне таврăнайманнине курса,

(2) вăл çапла каланă: вĕсене кам та пулин тытса чарман-ши? Гаваил вилменши, çавăнпа вĕсене кĕмĕле парса яраканни пулмарĕ-ши? тенĕ.

(3) Вăл çапла шутсăр хуйхăрнă. “Арăмĕ ăна çапла каланă: пирĕн ывăлăмăр вилнĕ ĕнтĕ, çавăнпа таврăнаймасть вăл, тенĕ. Вара ачишĕн йĕрейĕре каланă:

(5) эй ывăлăм, халĕ ĕнтĕ мана нимĕн те кирлĕ мар, эй куçăм çути, мĕншĕн кăларса ятăмши сана? тенĕ.

(6) Товит ăна: чарăн, ан пăшăрхан, сывах вăл, тенĕ.

(7) Арăмĕ каланă: ху чарăн, мана ан ултала; ачамăр пĕтрĕ, тенĕ. Кулленкун вăл хула тулашне, ачисем кайнă çул çине, тухса тăнă; кунĕпе нимĕн те çимен, çĕрле вара Товия ывăлĕшĕн йĕнĕ, йĕме чарăнман; Рагуил унăн ывăлне тупа тутарса туй ĕçки иртсе кайиччен, вунтăватă талăк иртиччен, тытса тăнă кунсене вăл çапла ирттернĕ. Туй ĕçки вĕçленсессĕн ĕнтĕ Товия Рагуила каланă: ярах ĕнтĕ мана, халĕ те аттемпе аннем мана курасса сунмаççĕ пулĕ, тенĕ.

(8) Хунĕ каланă ăна: кăштах пурăнха ман патăмра, эпĕ сан çинчен аçу патне хыпар ярăп, тенĕ.

(9) Товия каланă: çук, аттем патне хамах яр, тенĕ.

(10) Вара Рагуил Товияна хăйĕн хĕрне Саррăна панă, тата хăйĕн çур пурлăхне, чурасем, выльăхчĕрлĕх, кĕмĕл уйăрса панă;

(11) вăл вĕсене пиллесе ăсатса янă: ачамсем, Çÿлти Турă сире ырăлăх парсах тăтăр, хам виличчен эсир ырă пурăннине курасчĕ манăн, тенĕ.

(12) Унтан хĕрне каланă: хуняçупа хунямуна хисеплесе пурăн, халĕ ĕнтĕ вĕсем санăн аçупа аннÿ вырăнĕнче пулччăр, сан çинчен пирĕн ырă хыпар илтсе тăмалла пултăрччĕ, тенĕ. Вара хĕрне чуптунă. Унтан Една Товияна каланă: эй чунтан савнă тăванăм, тÿпе Çÿлхуçи çĕклетĕр сана, Вăл мана Сарра хĕрĕмрен ачапăча курма пÿртĕрччĕ, вара Çÿлхуçа умĕнче хĕпĕртесе тăмалла пулăпимччĕ. Акă хĕрĕме санăн аллуна паратăп, упра ăна, ан кÿрентер, тенĕ.

(13) Çапла вара, Товия хăйĕн çулне ăнтарнăшăн Турра тав туса, Рагуилпа унăн арăмне Еднăна тав туса килне кайма тухнă. Кайсанкайсан вĕсем Ниневи хули патне çитнĕ.

10

(1) Рафаил Товияна каланă: тăванăм, ху тухса кайнă чухне аçу еплерех юлнине пĕлетĕнçке эсĕ;

(2) атя каяр та, арăмунтан маларах çитсе, пÿлĕм хатĕрлесе хурар;

(3) эсĕ хайхи пулă ватне хăвăнпа пĕрле илха, тенĕ. Иккĕшĕ утнă вара; вĕсем хыççăн йытти чупса пынă.

(4) Çав вăхăтра Анна, çул çинелле пăхса, ывăлне кĕтсе ларнă,

(5) ĕнтĕ ывăлĕ килнине асăрханă та унăн ашшĕне каланă: авă ывăлу килет, пĕрле кайнă юлташĕ те пур, тенĕ.

(6) Рафаил каланă: Товия, эпĕ санăн аçун куçĕ уçăласса пĕлетĕп;

(7) эсĕ унăн куçне ватпа сĕр, вара куçĕ йăмăхса ыратнă пек пулĕ те, вăл ăна шăлса илĕ, шур илни сирĕлĕ вара, сана курĕ вăл, тенĕ.

(8) Анна чупса пынă та ывăлне ыталаса илсе каланă: сана куртăм ĕнтĕ, ачамăм, халĕ ĕнтĕ манăн вилсен те юрать, тенĕ. Иккĕшĕ те йĕрсе янă.

(9) Товит вара алăк патнелле утнă, анчах такăннă; ывăлĕ чупса пырса ашшĕне ярса тытнă,

(10) вăл пулă вачĕпе ашшĕ куçне сĕрсе çапла каланă: аттеçĕм, çитĕ кулянса! тенĕ.

(11) Товит куçĕ йăмăхса ыратма пуçланă та, вăл ăна шăлса илнĕ,

(12) çакăн хыççăн ун куçĕнчен шурă илни сирĕлнĕ. Ывăлне курсассăн, вăл ăна мăйĕнчен ыталаса илнĕ те

(13) йĕрсе ярса каланă: эй Турă, Эсĕ мухтавлă, Санăн яту та ĕмĕрĕмĕрех мухтавлă, Санăн сăваплă Ангелусем те мухтавлă!

(14) Эсĕ мана хаса патăн та — Эсех мана хĕрхенсе каçартăн. Акă эпĕ Товия ывăлăма куратăп, тенĕ. Хĕпĕртеннĕ ывăлĕ вара пÿрте кĕнĕ те Миди çĕрĕнче мĕнле тĕлĕнмелле ĕçсем пулни çинчен ашшĕне каласа кăтартнă.

(15) Савăнса та Турра тав туса, Товит ĕнтĕ кинне кĕтсе илме Ниневи хапхи патне тухса тăнă. Товит пынине куракансем унăн куçĕ уçăлнинчен тĕлĕннĕ.

(16) Товит вĕсене Турă хăйне епле хĕрхенни çинчен каласа кăтартнă. Вăл ĕнтĕ кинĕ патне пынă та ăна пиллесе каланă: сывлăх сунатăп сана, хĕрĕм! Сана пирĕн патăмăра илсе килнĕ Турă мухтавлă пултăр, санăн аçуаннÿ пиллĕхлĕ пултăр, тенĕ. Унăн Ниневи хулинчи пĕтĕм тăванĕ те савăннă.

(17) Вĕсем патне хăнана Ахиахар тата хăйпе пĕртăванĕн ывăлĕ Насвас та çитнĕ;

(18) вĕсем Товия туйне çичĕ кун хушши савăнăçлăн уявланă.

11

(1) Товит хăйĕн ывăлне Товияна чĕнсе илнĕ те каланă: хăвпа пĕрле çул çÿренĕ çынна тÿлеме хатĕрле эсĕ, ăна хушса тÿлеме те ан ман, тенĕ.

(2) Ывăлĕ каланă: аттем, эпĕ, ăна хам илсе килнĕ пурлăхăн çуррине парсассăн та, тăкак тÿсмĕп,

(3) мĕншĕн тесессĕн вăл мана сан патна сывă халлĕн илсе çитерчĕ, манăн арăма сыватрĕ, кĕмĕлĕме илсе килсе пачĕ, санăн куçна та сиплерĕ, тенĕ.

(4) Ашшĕ ĕнтĕ: çавăн пек парас та ăна, тенĕ.

(5) Вăл Ангела чĕнсе илнĕ те каланă: хăвăр мĕн чухлĕ илсе килнинчен çуррине ил те ыррăнсыввăн каях ĕнтĕ, тенĕ.

(6) Ангел вара иккĕшне те чĕнсе илсе çапла каланă: Турра мухтăр, Турра аслăлăр, Унăн аслăлăхне асра тытăр, Вăл сирĕншĕн мĕнмĕн туни çинчен пур чĕрĕ чуна пĕлтерĕр. Турра мухтани, Унăн ятне аслăлани, Турă ĕçĕсем çинчен Ăна чунтан юратса каласа пани — ырă ĕç; Турра аслăласа мухтама ан ÿркенĕр.

(7) Патша вăрт тăнлăхне пĕлтерменни аван, Турă ĕçĕсене пĕлтерни — мухтава тивĕç. Ырă тăвăр, вара усалли сире тĕкĕнеймĕ.

(8) Ырă ĕç вăл — типĕ тытса кĕлтуни, мĕскĕнсене пулăшни тата тÿрĕлĕхпе пурăнни. Тÿрĕлĕхпе сахал туни тÿрĕлĕхсĕр нумай тунинчен ирттерет; ылтăнкĕмĕл пухнинчен чухăн çынна пулăшни лайăхрах,

(9) мĕншĕн тесессĕн чухăн çынна ырă туни вилĕмрен хăтарать, кирек епле çылăхран та тасатать. Ырăлăх тăваканăн, тÿрĕ ĕçпе пурăнаканăн кунçулĕ вăрăм пулать.

(10) Çылăхлă çынсем хăйсен пурăнăçне хăйсемех пĕтереççĕ.

(11) Сирĕнтен нимĕн те пытармастăп; мĕн калассине каларăм ĕнтĕ: патша вăрттăнлăхне пĕлтерменни аван, Турă ĕçĕсене пĕлтерни — мухтава тивĕçлĕ.

(12) Эсĕ кĕлтунă чухне, Сарра кинÿ кĕлтунă чухне эпĕ сирĕн кĕллĕре Святой умне çитертĕм, эсĕ вилнĕ çынсене тирпейлесе пытарнă чухне те эпĕ санпа пĕрлехчĕ.

(13) Эсĕ, апат çисе ларнă çĕртен тăрса, пĕр ÿркенмесĕр виле кайса пытартăн, ырă ĕçÿ манран пытарăнса юлмарĕ, ун чухне те эпĕ санпа пĕрлеччĕ.

(14) Хальхинче мана Турă сана тата санăн Сарра кинÿне сыватма ячĕ.

(15) Эпĕ — Рафаил, сăваплă çынсен кĕллисене Турă патне çитерекен, Святой мухтавлăхĕ умĕнче тăракан çичĕ сăваплă Ангелран пĕри пулатăп, тенĕ.

(16) Çак сăмахсене илтсен, Товитпа Товия аптăраса кайнă, хăранипе иккĕшĕ те çĕре ÿпне ÿкнĕ.

(17) Ангел вĕсене каланă: ан хăрăр, канăçлăх пултăр сире. Ĕмĕрĕпех Турра мухтавлăр.

(18) Эпĕ хам ирĕкĕмпе килмен, Туррăмăр хушнипе килтĕм, çавăнпа Ăна ĕмĕрĕмĕрех мухтавлăр.

(19) Çак кунсенче Эпĕ яланах сире курăнса çÿрерĕм, анчах эпĕ ĕçмен те, çимен те, сирĕн куçăра çеç çавăн пек курăннă.

(20) Халĕ ĕнтĕ Турра мухтăр, мĕншĕн тесессĕн эпĕ хама кунта Янăскерĕ патне хăпаратăп, мĕнмĕн пулса иртнине пурне те кĕнеке çине çырса хурăр, тенĕ.

(21) Товитпа Товия ура çине тăрсан Ангела текех курман вара.

(22) Вара вĕсем Туррăн тĕлĕнмелле хăватлă, аслă ĕçĕсем çинчен, хăйсене Çÿлхуçа Ангелĕ епле курăнни çинчен калакала кăтартнă.

12

(1) Хĕпĕртесесавăнса, Товит çакăн пек кĕлĕ çырнă: ĕмĕр пурăнакан Турă мухтавлă, Унăн патшалăхĕ те мухтавлă!

(2) Вăл хаса парать те — хĕрхенет, тамăка антарать те — çÿле хăпартать, Унăн аллинчен никам та хăтăлаяс çук.

(3) Эй Израиль ывăлĕсем! Ăна суя тĕнлĕ халăхсем умĕнче мухтавлăр: Вăл пире вĕсен хушшине салатрĕ.

(4) Унăн аслăлăхĕ çинчен çавăнта пĕлтерĕр, Ăна пĕтĕм чĕрĕ чун умĕнче аслăласа тăрăр: Вăл — пирĕн Çÿлхуçамăр, Туррăмăр, ĕмĕртен ĕмĕрхи Аттемĕр.

(5) Тĕрĕс пурăнманшăн пире хаса парать, каллех хĕрхенсе каçарать, кирек ăçта саланнă пулин те, пире тĕрлĕ халăх хушшинчен пуçтарать.

(6) Эсир пĕтĕм чĕререн, чунтанвартан Ун енне çаврăнсассăн, Вăл та сирĕн енне çаврăнĕ, Хăйĕн сăнне сирĕнтен пытармĕ. Вара мĕн тăвассине хăвăрах куратăр. Ăна пĕтĕм сăмахăрпа мухтавлăр, тÿрĕлĕх Çÿлхуçине тав туса юрлăр, ĕмĕрсенĕн Патшине аслăлăр. Ăна хам тыткăнра пурăнакан çĕршывра мухтавлăп, çылăхлă халăха Унăн хăвачĕпе чапĕ çинчен вĕрентĕп. Эй çылăхлă çынсем, Турă енне çаврăнăр, Унăн умĕнче тÿрĕлĕхпе пурăнăр. Кам пĕлет, тен, Вăл сире кăмăллĕ те сире ырăлăх кăтартĕ?

(7) Эпĕ Туррăма аслăлатăп, чунăм Тÿпе Патшине мухтавлать, Унăн аслăлăхне курса савăнать.

(8) Пурте Ун çинчен пĕлтерччĕр, Ăна Иерусалимра мухтаччăр.

(9) Эй Иерусалим, сăваплă хула! Вăл сана ывăлусен ĕçĕсемшĕн хаса парĕ, тÿрĕ çынсен ывăлĕсене каллех хĕрхенсе каçарĕ.

(10) Çÿлхуçана тăрăшсах мухтавла, ĕмĕрсен Патшине мухтаса юрла, çак хулара савăнса каллех кĕлĕ чатăрĕ туса лартчăр, Туррăмăр тыткăнра пулнисене савăнтартăр, çак хулара хурлăх куракансене ĕмĕрĕмĕрĕпе юраттăр.

(11) Темĕн тĕрлĕ халăхсем инçетрен Çÿлхуçа Турă ячĕшĕн парнесем илсе килĕç, Тÿпе Патшине парне кÿрĕç; Иерусалим, сана сыпăкран сыпăка савăнса хĕпĕртенсе мухтавлĕç.

(12) Сана курайманнисем ылханлă пулĕç, сана юратакансем ĕмĕрĕпех пиллĕхлĕ пулĕç!

(13) Сăваплисен ывăлĕсемшĕн савăн та хĕпĕрте: пуçтарăнĕç те вĕсем сăваплисенĕн Çÿлхуçине мухтавлĕç.

(14) Эй Иерусалим, сана юратакансем телейлĕ! вĕсем эсĕ тăнăçлă тăнине курса савăнĕç. Эсĕ асап курнăшăн кулянакансем телейлĕ: вĕсем санăн пĕтĕм чапнамухтавна курĕç те — савăнĕç, ĕмĕр хĕпĕртесе тăрĕç.

(15) Манăн чунăм Туррăма, аслă Патшана мухтавлатăр:

(16) ĕнтĕ Иерусалима çĕнĕрен — сапфир чулĕнчен, смарагд чулĕнчен, тĕрлĕ йышши хаклă чулсенчен — туса лартĕç; хÿмÿне, пашнÿсене, хÿтлĕхÿсене таса ылтăнран тăвĕç;

(17) Иерусалим урамĕсене берилл чулĕпе, анфракс чулĕпе, Офиртан кÿнĕ чулпа сарса тухĕç.

(18) Унăн пур урамĕнче те «аллилуия» тени янăраса тăрĕ: «Туррăмăр, Иерусалима ĕмĕрĕмĕре чапа кăларнă Туррăмăр, ĕмĕрĕмĕрех мухтавлă!» тесе аслăлĕç.

13

(1) Çапла каласа, Товит мухтав кĕллине вĕçленĕ.

(2) Суккăрланнă чухне вăл сакăрвунă саккăрта пулнă, сакăр çултан унăн куçĕ уçăлнă. Вăл малалла та ырă ĕçсем туса пурăннă, Çÿлхуçа Турăран хăраса, Ăна хисеплесе, мухтаса пурăннă.

(3) Вăл ĕнтĕ ватăлса çитнĕ, вара хăй патне ывăлне, ывăлĕн ултă ывăлне чĕнсе илнĕ те каланă: ывăлăм, эпĕ ватăлтăм ĕнтĕ, кунçулăм кĕскелсе çитрĕ. Ачусене ил те

(4) Миди çĕрне куçса кай, эпĕ пĕлсех тăратăп: Иона пророк каланă пек, Ниневи арканĕ; Миди çĕрĕнче вара пĕр тапхăр лăпкă пулĕ. Пирĕн тăвансем, хамăр çĕршывра пурăнакансем, çав ырă çĕршывран тĕрлĕ çĕрелле саланса пĕтĕç; Иерусалим пушхир пек пулса юлĕ, унти Турă Çуртне çунтарса ярĕç те, пĕр вăхăтлăха унта нимĕн те пулмĕ.

(5) Анчах Турă вĕсене каллех хĕрхенсе каçарĕ те каялла хăйсен çĕрĕ çине илсе килĕ; вара Турă Çурчĕ туса лартĕç, ку Çурт ĕлĕкхи пекех пулмĕ. Вăхăт çитсен, вĕсем тыткăнран таврăнĕç, Иерусалима питĕ чаплă туса лартĕç; Турă Çуртне çĕнĕрен, ĕмĕрлĕхе, туса лартĕç — пророксем каланă пек, чаплăран та чаплă Çурт пулĕ вăл.

(6) Пур халăхсем те Çÿлхуçа Турă енне çаврăнĕç, пурте чăннипех Ана пăхăнсахисеплесе тăрĕç, хăйсен йĕрĕхĕсене аркатса тăкĕç;

(7) пур халăхсем те Çÿлхуçана мухтавлĕç. Унăн халăхĕ Турра аслăлĕ, Çÿлхуçа Хăй халăхне асла кăларĕ; Çÿлхуçа Турра чăннипе, тÿрĕлĕхпе юратакансем пирĕн тăвансене ырăлăх туса, савăнса тăрĕç.

(8) Çапла ĕнтĕ, ывăлăм, каях Ниневи çĕрĕнчен, Иона пророк каланă сăмах вырăна килетех.

(9) Турă саккунне уяса, Турă хушнине туса пурăн, ырă ĕç тума юратакан тÿрĕ çын пул, вара хăвна та лайăх пулĕ.

(10) Мана чипер тирпейлесе пытар, аннÿне те манпа пĕр çĕрех пытар, ун хыççăн вара текех Ниневи çĕрĕнче ан юлăр. Ывăлăм, асту, Аман хăйне пăхса ÿстернĕ Ахиахара мĕн турĕ: çутăран сĕмлĕхе илсе кĕчĕ, çавăншăн Аманăн хăйĕнех асап тÿсме тиврĕ — сĕмлĕхе хăй анса кайрĕ, Ахиахар çăлăнса юлчĕ. Манассия мĕскĕнсене пулăшнă, çавăнпа вăл хăйне тытма карса хунă вилĕм танатинчен хăтăлнă; Аман вара танатана çакланчĕ те — пĕтрĕ.

(11) Çапла ĕнтĕ, ачамсем, ырă ĕç мĕн тунине, тÿрĕ пурăнни çынна çăлса хăварнине пĕлсех тăрăр, тенĕ ĕнтĕ Товит. Çакна каласанах, вырăнĕ çинче выртнă çĕртех Товитăн чунĕ тухнă; вăл çĕр аллă сакăр çулта пулнă, ывăлĕ вара ăна чыслăн тирпейлесе пытарнă.

(12) Анна вилсен, ывăлĕ ăна ашшĕпе пĕр çĕрех пытарнă. Çакăн хыççăн Товия арăмĕпе, ачипăчипе Екбатана хăй хунĕ Рагуил патне куçса кайнă.

(13) Товия ырă кунçулпа мĕн ватăличченех пурăннă, хăйĕн хунĕпе хунямăшне чипер чысласа пытарнă; ĕнтĕ вĕсенĕн мĕнпур пурлăхĕ те, ашшĕн пурлăхĕ те ăна юлнă.

(14) Вăл çĕр çирĕм çичĕ çула çитсе Миди çĕрĕнчи Екбатанра вилнĕ.

(15) Хăй виличчен вăл Навуходоносорпа Асуир Ниневи хулине аркатса тăкни çинчен илтнĕ, çапла вăл вилес умĕн Ниневи пĕтни çинчен илтсе савăннă.

Ездрăн Иккĕмĕш Кĕнеки

Ездрăн Иккĕмĕш Кĕнеки

1

(1) Пĕрремĕш уйăхăн вунтăваттăмĕш кунĕнче Иосия Иерусалимра Çÿлхуçа ячĕпе пасха ирттернĕ, пасха путекĕ пуснă,

(2) кĕлĕ тумĕ тăхăннă священниксене Çÿлхуçа Çуртĕнче хăйсен вырăнне тăратса тухнă.

(3) Иосия Левитсене, Израиль халăхĕшĕн ĕçлесе тăракансене, каланă: Давид ывăлĕ Соломон туса лартнă Çурта Çÿлхуçанăн таса арчине лартмашкăн хăвăра Çÿлхуçа умĕнче тасалăх тивлечĕ кÿрĕр.

(4) Малашне сирĕн ăна хулпуççи çине лартса çĕклемелле пулмĕ; халĕ Çÿлхуçа Туррăршăн ĕçлесе тăрăр, Унăн Израиль халăхĕшĕн тăрăшăр, Израиль патши Давид хушнă пек, унăн ывăлĕ Соломон вĕрентсе хăварнă пек, йăхăнйăхăн, ăрăвăнăрăвăн илемлĕн пайланса йĕркеленĕр,

(5) сăваплă вырăнта хăвăр тăванăрсем умне, Израиль ывăлĕсем умне, Левитсен ăрăвĕсемтăхăмĕсем тăрăх ушкăнăнуш кăнăн тăрса тухăр,

(6) вара йĕрке тăрăх пасха путекĕ пусăр, хăвăр тăванăрсем валли парнесем хатĕрлĕр, Çÿлхуçа Моисее панă ÿкĕте пурăнăçа килтерсе пасха ирттерĕр, тенĕ.

(7) Иосия çавăнта пуçтарăннă халăха пасха парни кÿме вăтăр пин путекпе качака таки, виçĕ пин пăру панă; патша çапла тума сăмах панипе, çав парнелĕх выльăха ĕнтĕ халăха, священниксемпе Левитсене унăн кĕтĕвĕсенчен илсе килсе панă.

(8) Турă Çурчĕшĕн яваплă Хелкияпа Захария та, Иеиил та пасха ячĕпе парне кÿме священниксене икĕ пин те ултçĕр пуç сурăх тата виççĕр пуç вăкăр панă.

(9) Пинпÿсем Иехония, Самей, ун тăванĕ Нафаниил, Асавия, Охиил, Иорам Левитсене пасха парнилĕх пилĕк пин пуç сурăх тата çичçĕр вăкăр панă.

(10) Çак ĕç пынă вăхăтра илемлĕ, чаплă тумтир тăхăннă, хăйсен ăрăвĕсемтăхăмĕсем тăрăх тăрса тухнă священниксемпе Левитсем,

(11) Моисей кĕнекинче çырса кăтартнă пек, Çÿлхуçана парне кÿмешкĕн халăх умĕнче тутлăлла çăкăрсем тытса тăнă. Ку вăл ирхи вăхăтра пулнă.

(12) Пасха путекне, йĕрке хушнă пек, вутçулăм çинче пĕçернĕ, парнесене пăхăр савăтсемпе хурансенче ырă шăршăллă курăксем ярса пĕçернĕ те пĕтĕм халăха валеçсе панă.

(13) Çавăн хыççăн вара хăйсем валли тата священниксем валли, хăйсен тăванĕсем Аарон ывăлĕсем валли, хатĕрленĕ.

(14) Священниксем ĕнтĕ мĕн тĕттĕм пуличченех парне çăвĕ кÿнĕ, çавăнпа Левитсем хăйсем валли те, хăйсен тăванĕсем Аарон ывăлĕсем валли те пĕçерсе хатĕрленĕ.

(15) Турă Çуртĕнче юрлакансем, Асаф ывăлĕсем, — Давид, Асаф, Захария, Еддинус вĕрентнĕ пек — хăйсен вырăнĕнчех тăнă.

(16) Кашни хапха патĕнче тăракан хуралçăсен те хăйсен черетне пăрахса кайма юраман: вĕсем валли хăйсен тăванĕсем, Левитсем, пĕçерсе хатĕрленĕ.

(17) – (18) Иосия патша хушнипе çав кун пасха ирттернĕ чухне Çÿлхуçана мĕнле парне кÿмеллине, Çÿлхуçанăн парне вырăнĕ çинче пĕтĕмĕшпе çунтарса парне кÿмеллине пĕтĕмпе пурăнăçа килтернĕ.

(19) Çав вăхăтра унта пулнă Израиль ывăлĕсем вара пасхăпа тутлăлла çăкăр уявне çичĕ кун хушши уявланă.

(20) Çакăн пек пасха Израильре Самуил пророк вăхăтĕнче пулнăранпа та пулман.

(21) Израилĕн пĕр патши те Иосия, священниксем, Левитсем, иудейсем тата çав вăхăтра Иерусалимра пурăннă Израильсем ирттернĕ пек пасха ирттерсе курман.

(22) Çак пасхăна Иосия вунсаккăрмĕш çул патшара ларнă чухне ирттернĕ.

(23) Иосия хăйĕн ĕçĕсене Çÿлхуçа умĕнче чунчĕререн, тÿрĕ кăмăлпа туса тăнă.

(24) Ун вăхăтĕнче мĕн пулса иртнине унчченхи çулсеренхи кĕнекесенче çырса кăтартнă: Израиль халăхĕ кирек хăш халăхран та, кирек хăш патшалăхран та ытларах çылăха кĕрсе Çÿлхуçана хирĕçле усал ĕçсем туни çинчен, пĕлсе тăрсах Çÿлхуçана хурлани çинчен, Унăн сăмахĕсем Израиле мĕншĕн хирĕçле пулни çинчен çырса кăтартнă.

(25) Иосия тунă çав ĕçсем хыççăн акă мĕн пулса иртнĕ: фараон, Египет патши, Евфрат шывĕ хĕрринчи Каркамис хулине вăрçăпа кайнă, Иосия ĕнтĕ ăна хирĕç тухнă.

(26) Египет патши ун патне çапла калама элчĕсем янă: Иудея патши, сана та, мана та мĕн халь?

(27) Сана хирĕç яман мана Çÿлхуçа Турă: эпĕ Евфрат çинче вăрçă вăрçатăп, халĕ Çÿлхуçа — манпа пĕрле, Çÿлхуçа мана хистет; пăрăн, Çÿлхуçана ан хирĕçле, тенĕ.

(28) Анчах Иосия хăйĕн çар урапи çине таврăнман, Иеремия пророк урлă каланă Çÿлхуçа сăмахне тăнламасăр, фараонпа çапăçмах шут тытнă.

(29) Вара Мегиддо хирĕнче унпа çапăçăва кĕнĕ. Иосия патша патне пуçлăхра тăракансем пуçтарăнса пынă.

(30) Патша хăйĕн тарçисене каланă: илсе тухăр мана çапăçу хирĕнчен — эпĕ халтан кайрăм, тенĕ. Тарçисем ăна çавăнтах ĕретрен илсе тухнă.

(31) Вара вăл хăйĕн иккĕмĕш çар урапи çине куçса ларнă, Иерусалима таврăнсанах вилнĕ, ăна ашшĕсенĕн тупăк I лăхне пытарнă.

(32) Иосияшăн пĕтĕм Иудея хурланса йĕнĕ, уншăн Иеремия пророк та макăрнă, пуçлăхсемпе вĕсен арăмĕсем уншăн хÿхленĕ, çав хÿхлев юррисем паян кунчченех сыхланса юлнă, вĕсене Израиль йăхне яланлăха парса хăварнă.

(33) Çакна тата Иосия мĕнмĕн туса хăварни çинчен те, унăн чапĕ çинчен те, вăл Çÿлхуçа саккунне епле пĕлни çинчен те Иудея патшисенĕн çулсеренхи кĕнекинче çырса хăварнă; унăн малтанхи ĕçĕсене тата халĕ асăннă ĕçĕсене Израильпе Иудея патшисенĕн кĕнекинче çырса кăтартнă.

(34) Халăх вара Иосия ывăлне Иехонияна [Иоахаза] ашшĕ вырăнне патшана лартнă, Иехония çавăн чухне çирĕм виççĕре пулнă.

(35) Вăл Иудейăпа Иерусалимра виçĕ уйăх хушши патшара ларнă; вăл Иерусалимра текех патшара ан лартăр тесе, Египет фараонĕ ăна патшаран сирпĕтнĕ.

(36) Халăх çине хырçă — çĕр талант кĕмĕл, пĕр талант ылтăн — хунă.

(37) Египет патши ĕнтĕ унăн тăванне Иоакима Иудейăпа Иерусалим патшине лартнă.

(38) Аслă улпутсене сăнчăрланă, унăн тăванне Заракина вара Египета янă.

(39) Иудейăпа Иерусалим патшине ларнă чухне Иоаким çирĕм пиллĕкре пулнă, Çÿлхуçа умĕнче вăл усал ĕçсем тунă.

(40) Вавилон патши Навуходоносор ăна хирĕç тухнă, ăна пăхăр сăнчăрпа сăнчăрласа, Вавилона илсе кайнă.

(41) Çÿлхуçа Çуртĕнчи хăшпĕр таса савăтсене Навуходоносор Вавилона илсе кайса хăйсен туррин çуртне вырăнаçтарса лартнă.

(42) Иоаким ĕçĕсем çинчен, вăл епле асăхса, йĕркесĕр пурăнни çинчен патшасенĕн çулсеренхи кĕнекинче çырса кăтартнă.

(43) Ун вырăнне патшана унăн ывăлĕ Иоаким ларнă; патшана лартнă чухне вăл вунсаккăрта пулнă.

(44) Иерусалимра вăл виçĕ уйăх та вунă кун хушши патшара ларнă, Çÿлхуçа умĕнче вăл усал ĕçсем тунă.

(45) Тепĕр çултан Навуходоносор ун патне çынсем янă та ăна Çÿлхуçанăн таса савăчĕсемпе пĕрле Вавилона илсе пыр тарнă,

(46) Иудейăпа Иерусалим патшине çирĕм пĕр çулхи Седекияна лартнă. Вăл вунпĕр çул патшара ларнă.

(47) Вăл та Çÿлхуçа умĕнче усал ĕçсем тунă, Çÿлхуçа Иеремия пророк урлă каланă сăмахсене тăнламан.

(48) Вăл, Навуходоносор патшана Çÿлхуçа ячĕпе тупа тунăскер, çав тупана пăснă, унран хăпнă, куштанланса, чĕрине хаярлатса ярса, Çÿлхуçанăн, Израиль Туррийĕн, саккунĕсене пăхăнма пăрахнă.

(49) Çавăн пекех халăх пуçлăхĕсем те, священниксен пуçлăхĕсем те, хăйсен тасамарлăхĕпе пур суя тĕнлĕ халăхсенчен те ирттерсе, ытла усалланса пурăннă, Иерусалимри тасалăх тивлечĕ кÿнĕ Çÿлхуçа Çуртне ирсĕрлетнĕ.

(50) Ашшĕсенĕн Турри, вĕсене Хăй енне çаврăнма чĕнсе, вĕсем патне Хăйĕн хыпарçисене ярсах тăнă, мĕншĕн тесессĕн Вăл вĕсене тата Хăйĕн Çуртне хĕрхеннĕ;

(51) анчах вĕсем Унăн хыпарçисенчен кулнă çеç, шăпах Çÿлхуçа каланă кунхине вĕсем Унăн пророкĕсенчен мăшкăлласа кулнă,

(52) вара Вăл, Хăйĕн халăхне йĕркерен тухса пурăнн,^шăн çилленсе çитсе, Халдея патшисеь вĕсене хирĕç тухма хушнă.

(53) Халдейсе: вара вĕсен яш ачисене хăйсенĕн сăвапл Çурчĕ çумĕнчех хĕçпе чиксе пăрахнă, яго ачана та, хĕре те, ваттине те, çамрăккине те хĕрхенмен — пурне те çавсен аллине ÿкернĕ.

(54) Çÿлхуçа Çуртĕнчи мĕнпур сăваплă савăта — пысăккине те, пĕчĕккине те — патшан мулнепурлăхне пĕтĕмпех Вавилона илсе кайнă.

(55) Çÿлхуçа Çуртне çунтарса янă, Иерусалим хÿмисене аркатнă, ун пашнисене вут тивертсе çунтарнă,

(56) хулан чаплă илемĕнчен ĕнтĕ нимĕн те юлман; хĕç тĕлне лекменнисене Вавилона илсе кайнă.

(57) – (58) Вара вĕсем перссем хуçа пулса тăричченех, Çÿлхуçанăн Иеремия урлă çĕрĕн шăмат çулĕсем çинчен каланă сăмахĕсем тÿрре киличченех, Халдея патшин тата ун ывăлĕсенĕн чурисем пулса пурăннă; хăйĕн шăмат çулĕсене уявлама пăрахнă çĕр вара çав юхăнăç вăхăтĕнче çитмĕл çул канса выртнă.

2

(1) Перси патши Кир пĕрремĕш çул патшара ларнă чухне, Иеремия урлă каланă Çÿлхуçа сăмахне пурăнăçа килтерсе,

(2) Çÿлхуçа Кирăн, Перси патшийĕн, чун хавалне хускатса янă та, вăл вара пĕтĕм патшалăхĕ тăрăх сăмах вĕççĕн те, çырупа та çапла пĕлтернĕ:

(3) Кир, Перси патши, çапла калать: Израиль Çÿлхуçи, Çÿлти Турă мана тĕнче патшине лартрĕ,

(4) мана Иудея çĕрĕнчи Иерусалим хулинче Хăйне валли Çурт лартма хушрĕ.

(5) Çапла ĕнтĕ, сирĕн хушшăрта Ун халăхĕн çыннисем пулсассăн,— ĕнтĕ хăйсен Çÿлхуçи вĕсемпе пĕрле пултăр! — Иудейăри Иерусалим хулине Израиль Çÿлхуçин Çуртне лартма кайччăр. Вăл — Иерусалимра пурăнакан Турă.

(6) Вĕсем ăçта, мĕн чухлĕ пурăннине пăхмасăр, çав вырăнти çынсем вĕсене ылтăнпа кĕмĕл,

(7) лашасем, выльăхчĕрлĕх паччăр, Иерусалимри Турă Çурчĕ валли мĕн пама пулнине парса пулăшчăр, тенĕ.

(8) Çÿлхуçа çынсен чун хавалне Иерусалима таврăнма, унти Çÿлхуçа Çуртне çĕнĕрен лартма хускатса янă та, вара çав çынсем — Иудăпа Вениамин ăрăвĕсен пуçлăхĕсем, священниксемпе Левитсем, ĕнтĕ камăн кăмăлĕ çаврăннă, çавсем пурте — кар çĕкленнĕ;

(9) кÿршĕллĕ пурăнакансем вĕсене мĕн пуррипе пулăшнă: ылтăнкĕмĕл те, лашасемпе выльăхчĕрлĕх те панă, нумайăшĕ тата, хаВаллă кăмăлпа Турă Çурчĕ валли парне хывма пулса, темĕн чухлĕ парне панă.

(10) Кир патша та ĕнтĕ Çÿлхуçанăн таса савăчĕсене — Навуходоносор Иерусалимран куçарса кайса хăй туррин çуртне хунă савăтсене — илсе тухнă.

(11) Илсе тухсанах Кир, Перси патши, вĕсене хăйĕн мул управçине Мифридата панă,

(12) ун урлă вĕсене Иудея аслă улпутне Саманассара панă.

(13) Акă мĕн чухлĕ савăт пулнă: çу ямалли ылтăн савăт — пин, çу ямалли кĕмĕл савăт — пин, кĕмĕл тĕтĕркĕч — тăххăр, ылтăн курка — вăтăр, кĕмĕл курка — икĕ пин те тăватçĕр вуннă, ытти савăт — пин.

(14) Пĕтĕмпе пилĕк пин те тăхăрçĕр утмăл тăхăр ылтăн тата кĕмĕл савăт илсе килнĕ пулнă.

(15) Вĕсене Саманассар тата унпа пĕрле Вавилон тыткăнĕнчен таврăнакансем илсе килнĕ.

(16) Перси патшинче Артаксеркс ларнă вăхăтра Вилем, Мифридат, Тавеллий, Рафим, Веелтефм, Самеллий çыруçă тата вĕсемпе пĕр шухăшлă çынсем, Самарире тата ытти вырăнта пурăннăскерсем, патша патне çакăн пек çыру çырнă:

(17) «Артаксеркс патшана, хуçамăра — санăн чурусем: пулнииртнине çырса пыракан Рафимпа Самеллий çыруçă, вĕсен канашĕнчи ытти çынсем, КелеСирипе Финикийăра тăракан тÿресем.

(18) Патша хуçамăр паянтан пĕлсе тăтăрччĕ: сирĕн патăртан пирĕн пата тухса килнĕ иудейсем Иерусалима, çак çылăхлă та ултавлă хулана, çитсессĕн унти урам тăваткăлĕсене тирпейлеме тытăнчĕç, хÿмине хăпартаççĕ, Турă Çурчĕн никĕсне хываççĕ.

(19) Çапла ĕнтĕ, çак хулана туса лартсассăн, унăн хÿмине çĕнетсе тухсассăн, вĕсем хырçă тÿлеме те килĕшмĕç, ун пек çеç марха, патшасене те хирĕç тăрĕç.

(20) Ĕнтĕ Турă Çуртне тума тытăнчĕç те, эпир çакăн çинчен шарламасăр тăрар мар терĕмĕр,

(21) патша хуçамăра тата çакна та пĕлтересшĕн: эсĕ аçусенĕн кĕнекисене пăхса илме кăмăл тумăнши?

(22) Çулсеренхи кĕнекере эсĕ çавăн çинчен çырнине тупăн та çак хула сутăнчăк хула, патшасемпе хуласене пăлхатса тăнă хула пулнине,

(23) иудейсем вара унта яланах кавар тăвакан çылăхлă çынсем пулнине, çак хулана шăпах çавăнпа аркатнине вуласа пĕлĕн.

(24) Халĕ патша хуçамăра çакна пĕлтеретпĕр: çак хулана туса пĕтерсессĕн, ун хÿмисене юсаса çавăрăнсассăн, санăн КелеСирипе Финикийăна çÿреме çул пулмĕ».

(25) Патша вара пулнииртнине çырса пыракана Рафима, Веелтефма, Самеллий çыруçăна тата вĕсемпе пĕр шухăшлă çынсене — Самарире, Сирире, Финикийăра пурăнакансене — çапла хуравласа çырса янă:

(26) «ман патăма янă сирĕн çырăва вуласа тухрăм та тĕрĕслеме хушрăм; вара I çакă паллă пулчĕ: ку хула авалтанпах патшасене хирĕç тăрать,

(27) çыннисем те кусем унта пăлхавпа вăрçă çĕклесех тăраççĕ, Иерусалимра вăйлă та хăватлă патшасем те пулнă, вĕсем КелеСирие, Финикийăна хăйсен аллинче тытса тăнă, вĕсенчен хырçă пуçтарнă.

(28) – (29) Патшасене ан канăçлантарччăр тесе, урăх нимĕн те ан туччăр, вĕсен усал шухăшлă ĕçĕтĕллевĕ ăнăçуллă ан пултăр тесе, халĕ эпĕ çав хулана юсакансене чарса лартма, вĕсене сăнасах тăма хушрăм».

(30) Артаксеркс патшаран илнĕ çырăва вуласа тухсассăн, Рафимпа Самеллий çыруçă тата вĕсемпе пĕр шухăшлисем утлă çарпа, халăх çарĕпе васкасах Иерусалима тухса кайнă та

(31) хула тăвакансене чарса лартнă. Вара Иерусалимра Турă Çуртне тăвасси Перси патшине Дарий ларичченех чарăнса тăнă, çак ĕç Дарий иккĕмĕш çул патшара ларнă чухне çеç çĕнĕрен хускалнă.

3

(1) Дарий патша хăйне пăхăнса тăракансемпе килĕнчи çыннисене, Мидипе Персин мĕнпур аслă улпутне,

(2) хăйне Индирен пуçласа Эфиопи таран пăхăнса тăракан çĕршывсен çĕр çирĕм çичĕ çĕрĕн пĕтĕм аслă пуçлăхне, çарпуçсене, тÿришарине пысăк ĕçкĕ туса панă.

(3) Ĕçсеçисе тăрансан, пурте саланнă; Дарий патша вара хăйĕн çывăрмалли пÿлĕмне кайнă, çывăрнă, унтан вăраннă.

(4) Çав хушăра çывăракан патшана хуралласа тăнă сыхлавçăсем, виçĕ çамрăк, пĕрпĕрне çапла каланă:

(5) пирĕнтен кашнийĕ тĕнчере пуринчен те вăйли çинчен пĕр сăмахпа калатăр. Хăшĕн сăмахĕ ыттинчен ăслăрах пулать, çавна Дарий патша пысăк парне парĕ, чыс тăвĕ.

(6) Çавă вара хĕрхĕлтĕм тум тăхăнса çÿрĕ, ылтăн савăтран ĕçĕ, ылтăн çинче çывăрĕ, ылтăн йĕвенлĕ урхамах кÿлнĕ çар урапипе тухса çÿрĕ, пуçне виссон хăю çыхĕ, мăйне чаплă мăя çакĕ,

(7) пысăк ăсне кура Дарипе юнашар ларĕ, ăна Дарий хурăнташĕ теме тытăнĕç, тенĕ.

(8) Çавăнтах кашнийĕ хăйĕн сăмахне çырса, пичет пусса çыпăçтарнă та ăна Дарий патша пуç вĕçне хурса каланă:

(9) патша вăрансан, ăна эпир çырнине парĕç; патшапа Персин виçĕ аслă улпучĕ, мĕн çырнине тишкерсе, хăшĕн сăмахне ăслăрах тесе йышăнĕç, çавна мала хурĕç, тенĕ.

(10) Пĕри çапла çырнă: пуринчен те вăйли эрех, тенĕ.

(11) Тепĕри çырнă: патша вăйлăрах, тенĕ.

(12) Виççĕмĕшĕ çырнă: хĕрарăмсем вăйлăрах, анчах пурне те чăнлăх çĕнтерет, тенĕ.

(13) Акă патша вăраннă та, ăна çак çырусене панă, вăл вуласа тухнă.

(14) Вара Персипе Мидин пур аслă улпутне, пысăк ирĕклĕ пуçлăхсемпе çарпуçсене, çĕрсен пуçлăхĕсемпе канашçăсене чĕнсе илнĕ,

(15) ĕнтĕ канаш тумалли пÿлĕме ларнă та мĕн çырнине вĕсем умĕнче вуласа панă.

(16) Патша каланă: чĕнсе кĕртĕр çав яш ачасене, хăйсен сăмахĕсене ăнлантарса паччăр, тенĕ. Чĕнсе илнĕ, лешĕсем вĕсем патне кĕнĕ.

(17) Патша вĕсене каланă: пире хăвăр çырнине ăнлантарса парăр, тенĕ. Малтанхи, эрех вăйĕ çинчен çырнăскерĕ, кала пуçланă, вăл çапла каланă:

(18) эй арсем! Еплерех те вăйлă вăл, эрех! Вăл хăйне ĕçекен мĕнпур çынна ăсран кăларать;

(19) вăл патшапа тăлăхтурат ăсне те, чурапа ирĕклĕ çын ăсне те, пуянпа чухăн ăсне те пĕр пек тăвать;

(20) кирек мĕнле ăса та хĕпĕртÿпе савăнăçа çавăрать, çын вара нимĕнле хуйăха та, нимĕнле тивĕçе те астумасть,

(21) пур чĕрене те пуян туса ярать вăл, вара никам та патша çинчен те, пуçлăх çинчен те шухăшламасть; кирек кама та вăл хăйĕн пултарулăхĕ çинчен калаçма хистет.

(22) Ÿсĕрĕлсессĕн çынсем тусне те, тăванне те манаççĕ, кĕçех хĕçне туртса кăлараççĕ,

(23) урăлса çитсессĕн, мĕн тунине те астумаççĕ.

(24) Эй арсем! эрех çапла тутарма пултарать пулсассăн, вăл пуринчен те вăйлă мари вара? тенĕ. Яш ача çапла каланă та — шăпланнă.

4

(1) Иккĕмĕшĕ, патша вăйĕ çинчен çырнăскерĕ, кала пуçланă:

(2) эй арсем! вăйлă мариха çĕрпе тинĕсе тата унта мĕн пуррине тытса тăракан çынсем?

(3) Анчах патша вĕсене çĕнтерет, вĕсенĕн хуçи пулса тăрать, вĕсене хушса тăрать, вăл мĕн каласассăн та, пурте ăна пăхăнаççĕ.

(4) Пĕрпĕрне хирĕç тапăнса тухма кала сассăн та, çавна тăваççĕ вĕсем; вĕсене тăшмансене хирĕç ярать пулсассăн, вĕсем каяççĕ, тусене, хÿмесене, пашнесене аркатаççĕ,

(5) вĕлереççĕ, хăйсем те вилеççĕ, анчах патша сăмахĕнчен иртмеççĕ; çĕнтерес пулсассăн, туртса илнĕ тупăша та, ыттине те пĕтĕмпех патшана килсе параççĕ.

(6) Вăрçа çÿременнисем, çапăçманнисем çĕр ĕçлеççĕ, акнă хыççăн пуçтарса илнине каллех патшана кÿрсе параççĕ,

(7) пĕри тепĕрне хистехисте патшана хырçă парса тăраççĕ.

(8) Вăл пĕртенпĕрре, вăл вĕлерме каласан — вĕлереççĕ, ирĕке яма каласан — ирĕке яраççĕ; хĕнеме каласан — хĕнеççĕ;

(9) тустарма каланă — тустараççĕ; туса лартма каланă — туса лартаççĕ; касса тăкма каланă — касаççĕ; çĕнĕрен лартма каланă — лартаççĕ;

(10) унăн пĕтĕм халăхĕ, çарĕ ăна пăхăнать. Кунсăр пуçне вăл кĕрекере ларать, ĕçсе çиет, выртса çывăрать,

(11) çынсем ун тавра сыхласа тăраççĕ, никам та пăрахса кайса хăйĕн ĕçне тума пултараймасть, ăна итлемесĕр тăраймасть.

(12) Эй арсем! Ăна çапла пăхăнса тăраççĕ пулсассăн, чи вăйли патша мари вара? тенĕ те — шăпланнă иккĕмĕшĕ.

(13) Виççĕмĕшĕ, хĕрарăмсемпе чăнлăх çинчен çыраканĕ,— ку Зоровавель пулнă,— кала пуçланă:

(14) эй арсем! Патша аслă мариха, çынсем те нумайăшĕ аслă мари, эрех вăйлă мари? Анчах кам хуçаланать вĕсемпе, кам тытса тăрать? хĕрарăм мари?

(15) Патшана та, тинĕспе çĕре тытса тăракан халăха та арăмсем çуратнă;

(16) эрех тума иçĕм лартса ÿстерекенсем те вĕсенченех çуралнă, вĕсен сĕчĕпе çитĕннĕ;

(17) вĕсем çынсем валли кĕпетумтир тăваççĕ, çынсене илем кÿреççĕ — çынсем арăмсăр пулма пултараймаççĕ.

(18) Ылтăнпа кĕмĕл пухаççĕ, ытти тĕрлĕрен хаклă йышши япала та пухса пыраççĕ, унтан чипер сăнлă, хитре хĕрарăма кураççĕ те,

(19) пурне те пăрахса, ун патнелле ăнтăлаççĕ, ун çине çăвар карса пăхаççĕ, ĕнтĕ пурте ылтăнпа кĕмĕлтен те, ытти хаклă япаларан та ытларах ун çумне çыпçăнаççĕ.

(20) Çын хăйне пăхса ÿстернĕ ашшĕне те, хă йĕн çĕршывне те пăрахса хăварать те арăмĕ çумне çыпçăнать,

(21) арăмĕшĕн чунне парать, ашшĕамăшне те, хăйĕн çĕршывне те астумасть.

(22) Çакăнтан эсир хăвăрпа хĕрарăм хуçаланнине пĕлме тивĕçлĕ. Тар тăкса йывăр ĕçлеместĕри эсир, пĕтĕм вăйхалăра хумастăри, кайран пурне те арăмăра памастăри, уншăн тумастăри?

(23) Çын хăйĕн хĕçне илет те çаратма, вăрлама çул çине тухать, вăл тинĕсюханшыв тăрăх ишме сатĕр,

(24) арăслана тĕл пулать, тĕттĕмре çĕтсе çÿрет; вăрлать, çаратать, хурах пусать, мĕн тупнине тÿрех савнă хĕрарăмĕ патне илсе каять.

(25) Çын вăл ашшĕпе амăшĕнчен ытларах хăйĕн арăмне юратать.

(26) Нумайăшĕ хĕрарăмсене пула ăсран тухнă, вĕсене пула чура пулса тăнă.

(27) Нумайăшĕ пуç хунă, çултан аташнă, хĕрарăмсене пула çылăха кĕнĕ.

(28) Элле халĕ ĕненмĕрши мана? Патша хăватлă та аслă мари? Çĕршывсем ăна тĕкĕнме хăрамаççĕи?

(29) Эпĕ патшана тата унăн сылтăм енче ларакан Апаминăна — мухтавлă Вартак хĕрне, патша çумарăмне — курнă;

(30) çавă вара патшанăн пуçкăшăльне хывса илетчĕ те хăй пуçне тăхăнтартатчĕ, сулахай аллипе патшана питрен çупса илетчĕ.

(31) Патша вара ун çине çăвар карса пăхса ларатчĕ: лешĕ кулсан, патша та кулать; лешĕ çилленсен, патша унпа килĕштересшĕн ăна ачашлать.

(32) Эй арсем! Патша та çапла тăвать пулсан, еплеха хĕрарăм вăйлă ан пултăр?

(33) Çакăн хыççăн патшапа аслă улпутсем пĕрпĕрин çине пăхса илнĕ, яш ачи вара чăнлăх çинчен кала пуçланă.

(34) Эй арсем! Вăйлă мари хĕрарăмсем? Çĕр — аслă, тÿпе — çÿллĕ, хĕвел хăвăрт шăвать: пĕр кунра вăл тÿпе тавра çаврăнса хăйĕн вырăнне таврăнать.

(35) Аслă мариха çакна туса тăраканĕ? Чăнлăх аслă, пуринчен те вăйлă.

(36) Пĕтĕм çĕр чăнлăха тархаслать, тÿпе ăна мухтавлать, пур ĕç те ун умĕнче чĕтресе, кисренсе тăрать. Унăн суйи çук.

(37) Эрех тÿрĕ мар, патша тÿрĕ мар, хĕрарăмсем тÿрĕ мар, этем ывăлĕсем пурте тÿрĕ мар, вĕсен ĕçĕсем те пурте çавăн пек, вĕсен че чăнлăх çук, вĕсем хăйсен тĕрĕсмарлăхĕпех пĕтĕç;

(38) чăнлăх вара ĕмĕрех пур, ĕмĕрех вăйлă, вăл ĕмĕрĕмĕр хуçа пулса пурăнать.

(39) Вăл никама та юрама тăрăшмасть, уншăн пурте тан, вăл, пĕтĕм тĕрĕсмарлăхпа усаллинчен пăрăнса, тĕрĕссипе тăвать, пурте ун ĕçĕсене ырлаççĕ.

(40) Вăл сут тунинче тÿрĕ марри нимĕн те çук; вăл — пур ĕмĕрсен вăйĕ, патшалăхĕ, хăвачĕпе ăслăлăхĕ: чăнлăх Турри мухтавлă!

(41) Виççĕмĕш яш ача калама чарăннă. Вара пурте кăшкăрса ярса каланă: чăнлăх аслă, пуринчен те вăйлă, тенĕ.

(42) Çавăн хыççăн патша яш ачана каланă: мĕн кăмăл тăватăн, çавна ыйт, çырнинчен те ытларах ыйт, парăпăр сана, мĕншĕн тесессĕн эсĕ чи ăсли пултăн, ĕнтĕ манпа юнашар ларăн, сана патша хурăнташĕ теме тытăнĕç, тенĕ.

(43) Вара яш ача патшана каланă: хăвăн патшалăхна йышăннă кунхине панă сăмахна — Иерусалим хулине çĕнĕрен туса лартма,

(44) Иерусалимран илсе кайнă савăтсене каялла тавăрма пулнине — асна илсемччĕ, тата Кир мĕнле сăмах панине те асна илсемччĕ: вăл Вавилона тустарса тухнă хыççăн çав суйласа илнĕ савăтсене çавăнтах ăсатма пулнăччĕ.

(45) Эсĕ тата халдейсем Иудейăна çĕмĕрсеçаратса хăварнă чухне идумейсем çунтарса янă Çурта тума пултăн.

(46) Эй патша хуçамăм, шăпах çакăн çинчен ыйтатăп та эпĕ санран, тархаслатăп сана, санăн аслăлăху çакă вăл: Çÿлти Патша умĕнче тума пулса, хăвăн чĕлхÿçăварупа сăмах панине пурăнăçа килтерме ыйтатăп, тенĕ.

(47) Вара Дарий патша ура çине тăнă та ăна чуптунă, ăна çыру çырса панă: çырăвĕнче пур çĕрĕн пуçлăхĕсене, çарпуçсене, пысăк ирĕклĕ пуçлăхсене çав яш ачана тата унпа пĕрле Иерусалим хулине тума каякансене пурне те ирттерсе яма хушнă.

(48) Çавăн пекех КелеСири çĕрĕнчи, Финикия çĕрĕнчи тата Ливан тăвĕ çинчи вырăнти пуçлăхсене Ливанран Иерусалима кедр йывăçĕ кÿрсе тăма, хула тумашкăн пулăшма хушса çырусем çырнă.

(49) Хăй патшалăхĕнчен Иудейăна тухса каякан иудейсен ирĕклĕхĕ çинчен çырнă: йĕрке тытса тăракансенчен никам та — çĕр пуçлăхĕ те, пысăк ирĕклĕ пуçлăх та, пăхса тăраканĕ те — вĕсен алăкĕ патне пымалла мар,

(50) вĕсем тытса тăракан пĕтĕм çĕршыва хырçăран хăтармалла, иудейсен ялĕсене йышăннă идумейсен унтан тухса каймалла;

(51) çавăн пекех Турă Çуртне тума, ăна туса пĕтеричченех, çулсерен çирĕм талант парса тăмалла;

(52) парне вырăнĕ çинче кунсерен пĕтĕмĕшпе çунтарса парне кÿмешкĕн малтан уйăрнă вунçичĕ талант çумне çулсерен вуншар талант хушса памалла;

(53) Вавилонран каякансен пурин те — вĕсен хăйсен те, вĕсен ачисен те — вĕсемпе пĕрле каякан священниксен те хула тума ирĕклĕх пулмалла.

(54) Тата вăл священниксене тытса тăма каякан тăкак çинчен те, священниксен Турра ĕçлесе тăнă чухне тăхăнмалли тумтирĕ çинчен те çырнă,

(55) Турă Çуртне тата Иерусалима туса пĕтериччен Левитсен тăкакне сапласа тăрасси çинчен те çырнă;

(56) хула хуралĕнче тăракансене пурне те ĕç укçипе апатçимĕç парса тăма хушнă.

(57) Кир Вавилонран уйăрса илнĕ пур савăта та панă; Кир мĕн тума хушнине вăл та тума хушнă: çав савăтсене Иерусалима ярса пама каланă.

(58) Яш ача ĕнтĕ, патша патĕнчен тухсассăн, пуçне тÿпенелле — Иерусалим еннелле çĕклесе пăхнă, Çÿлти Патшана тав туса çапла каланă:

(59) çĕнтерÿ Санăнран килет, ăслăлăх та Санăнран килет, Эсĕ мухтавлă, эпĕ вара Санăн чуру.

(60) Эй Турă, Эсĕ мухтавлă! Эсĕ мана ăслăлăх патăн, эй Çÿлхуçамăм, аттемĕрсенĕн Турри, тав тăватăп Сана! тенĕ.

(61) Вара çырусене илнĕ те Вавилона кайнă, хăйĕн пĕтĕм тăванне пĕлтерсе тухнă.

(62) Вĕсем ашшĕсенĕн Туррине хăйсене ирĕклĕх панăшăн,

(63) Иерусалима кайма, хулана юсама, Унăн ячĕпе лартакан Çурта тума ирĕк панăшăн тав тунă. Вара юрăкĕвĕ каласа çичĕ кун хушши хĕпĕртеннĕ.

5

(1) Çакăн хыççăн — тухса каймашкăн — йăхсем тăрăх ăру пуçлăхĕсене, вĕсенĕн арăмĕсене, ывăлĕсемпе хĕрĕсене, чурисене выльăхчĕрлĕхĕпе пĕрле суйласа илнĕ.

(2) Вĕсене Иерусалима кĕвĕюрă сасси пе, тÿнкĕр çапса, трупа кăшкăртса, ыррăнсыввăн илсе çитермешкĕн Дарий вĕсемпе пĕрле пин çынлă утлă çар янă.

(3) Вĕсенĕн тăванĕсем пурте савăнса тăнă, вĕсене патша каяканнисене ăсатма ирĕк панă.

(4) Акă хăйсен йăхĕпе ăрăвăнăрăвăн пынă çынсен аслăраххине кура кăтартнă ячĕсем:

(5) священниксем, Финеес ывăлĕсем, Аарон ывăлĕсем, Сарей ывăлĕн Иоседекăн ывăлĕ Иисус тата Зоровавель ывăлĕ Иоаким; Зоровавель вăл Иуда йăхĕнчи Фарес ăрăвĕн Давид килĕнчен тухнă Салафиил ывăлĕ пулнă,

(6) вăл Перси патши Дарий иккĕмĕш çул патшара ларнă чухне пĕрремĕш уйăхра, нисан уйăхĕнче, ун умĕнче ăслă сăмах каланă.

(7) Акă Вавилон тыткăнĕнчен тухнă иудейсем, вĕсене унта Навуходоносор, Вавилон патши, куçарса кайнă пулнă,

(8) вĕсене хăйсен пуçлăхĕсем Зоровавель, Иисус, Неемия, Зарей, Риссей, Ениней, Мардохей, Веельсар, Асфарас, Реелий, Роим, Ваана ертсе килнĕ, вĕсем ĕнтĕ Иерусалима тата Иудейăн ытти çĕрне, кашнийĕ хăйĕн хулине, таврăннă.

(9) Халăх йышĕ хăйсен пуçлăхĕсемпе пĕрле: Форос ывăлĕсем — икĕ пин те çĕр çитмĕл иккĕн; Сафат ывăлĕсем — тăватçĕр çитмĕл иккĕн;

(10) Арес ывăлĕсем — çичçĕр аллă улттăн;

(11) ФаафМоав ывăлĕсем Иисуспа Иоав ывăлĕсемпе пĕрле — икĕ пин те сакăрçĕр вуниккĕн;

(12) Илам ывăлĕсем — пин те икçĕр аллă тăваттăн; Зафуя ывăлĕсем — тăхăрçĕр çитмĕл пиллĕкĕн; Хорве ывăлĕсем — çичçĕр пиллĕкĕн; Ванний ывăлĕсем — ултçĕр хĕрĕх саккăрăн;

(13) Вивай ывăлĕсем — ултçĕр вăтăр виççĕн; Арге ывăлĕсем — пин те виççĕр çирĕм иккĕн;

(14) Адоникам ывăлĕсем — ултçĕр вăтăр çиччĕн; Вагой ывăлĕсем — икĕ пин те ултçĕр улттăн; Адин ывăлĕсем — тăватçĕр аллă тăваттăн;

(15) Езекия ăрăвĕнчи Атир ывăлĕсем — тăхăрвун иккĕн; Килан тата Азинан ывăлĕсем — утмăл çиччĕн; Азар ывăлĕсем — тăватçĕр вăтăр иккĕн;

(16) Аннис ывăлĕсем — çĕр пĕррĕн; Аром ывăлĕ сем — вăтăр иккĕн; Вассай ывăлĕсем — виççĕр çирĕм виççĕн; Арсифуриф ывăлĕсем — çĕр иккĕн;

(17) Ветирус ывăлĕсем — виçĕ пин те пиллĕкĕн; Вефломон ывăлĕсем — çĕр çирĕм виççĕн;

(18) Нетофа çыннисем — аллă пиллĕкĕн; Анафоф çыннисем — аллă саккăрăн; ВЕфасмон çыннисем — хĕрĕх иккĕн;

(19) Кариафири çыннисем — çирĕм пиллĕкĕн; Кафирпа Вирог çыннисем — çичçĕр хĕрĕх виççĕн;

(20) хадиасейсемпе аммидейсем — тăватçĕр çирĕм иккĕн; Кирампа Гаввис çыннисем — ултçĕр çирĕм пĕррĕн;

(21) Макалон çыннисем — çĕр çирĕм иккĕн; Ветолий çыннисем — аллă иккĕн; Нифис ывăлĕсем — çĕр аллă улттăн;

(22) Каламолал тата Онус ывăлĕсем — çичçĕр çирĕм пиллĕкĕн; Иерех ывăлĕсем — икçĕр хĕрĕх пиллĕкĕн;

(23) Санаас ывăлĕсем — виçĕ пин те виççĕр пĕррĕн.

(24) Священниксем: Иисус ывăлĕн Иеддун ывăлĕсемпе Санасив ывăлĕсем — тăхăрçĕр çитмĕл иккĕн; Еммируф ывăлĕсем — пин те аллă иккĕн;

(25) Фассур ывăлĕсем — пин те хĕрĕх çиччĕн; Харми ывăлĕсем — пин те вунçиччĕн.

(26) Левитсем: Иисус, Кадмиил, Ванна, Судий ывăлĕсем — çитмĕл çиччĕн.

(27) Кĕлĕ каласа юрлакансем: Асаф ывăлĕсем — çĕр хĕрĕхĕн.

(28) Хапха хуралçисем: Салум ывăлĕсем, Атар ывăлĕсем, Толман ывăлĕсем, Дакув ывăлĕсем, Атит ывăлĕсем, Товис ывăлĕсем — пурĕ çĕр вăтăр тăххăрăн.

(29) Турă Çуртĕнче ĕçлесе тăракансем: Исав ывăлĕсем, Асиф ывăлĕсем, Таваоф ывăлĕсем, Кирас ывăлĕсем, Суд ывăлĕсем, Фалей ывăлĕсем, Лаван ывăлĕсем, Аграв ывăлĕсем,

(30) Акуд ывăлĕсем, Ут ывăлĕсем, Китав ывăлĕсем, Аккав ывăлĕсем, Сивай ывăлĕсем, Анан ывăлĕсем, Кафуа ывăлĕсем, Геддур ывăлĕсем,

(31) Иаир ывăлĕсем, Десан ывăлĕсем, Ной ывăлĕсем, Хасев ывăлĕсем, Казир ывăлĕсем, Озия ывăлĕсем, Финое ывăлĕсем, Асар ывăлĕсем, Васфай ывăлĕсем, Ассан ывăлĕсем, Маня ывăлĕсем, Нафиси ывăлĕсем, Акуф ывăлĕсем, Ахив ывăлĕсем, Асув ывăлĕсем, Фаракем ывăлĕсем, Васалем ывăлĕсем,

(32) Меедд ывăлĕсем, Куф ывăлĕсем, Хареа ывăлĕсем, Вархуе ывăлĕсем, Серар ывăлĕсем, Фомой ывăлĕсем, Наси ывăлĕсем, Атеф ывăлĕсем,

(33) Соломон чурисен ывăлĕсем, Ассапфиоф ывăлĕсем, Фарир ывăлĕсем, Иеиль ывăлĕсем, Лозон ывăлĕсем, Исдаил ывăлĕсем, Сафия ывăлĕсем,

(34) Агий ывăлĕсем, Фахареф ывăлĕсем, Савия ывăлĕсем, Сарофи ывăлĕсем, Мисей ывăлĕсем, Гас ывăлĕсем, Аддус ывăлĕсем, Сув ывăлĕсем, Афер ывăлĕсем, Вародис ывăлĕсем, Сафаг ывăлĕсем, Аллон ывăлĕсем:

(35) Турă Çуртĕнчи ĕçе туса тăракансемпе Соломон чурисенĕн ывăлĕсем пурĕ пĕрле — виççĕр çитмĕл иккĕн.

(36) Акă Фермелефран тата Фелерсран тухнисем: вĕсен пуçлăхĕ Хараафалан тата Аалар.

(37) Анчах вĕсем хăйсен йăхĕ-кăкĕ Израильрен пулнипе пулманнине кăтартса пама пултарайман: Ваенан ывăлĕн Даланăн ывăлĕсем, Некодан ывăлĕсем — ултçĕр аллă иккĕн.

(38) Священниксен йышĕнче священник ĕçне туса тăракансем, анчах йăх-кăк кĕнекинче тупăнманнисем пулнă: Овдий ывăлĕсем, Аквос ывăлĕсем, Иадду ывăлĕсем; çав Иадду ĕнтĕ Верзеллий хĕрне Авгийăна качча илнĕ те — ăна Верзеллий тесе чĕнме пуçланă.

(39) Иăхкăк çырăвĕнче вĕсем çинчен çырнине тупайман та, çавăнпа вĕсене священник ĕçĕнчен хăтарнă.

(40) Вара Неемийăпа Атфария вĕсене уримпа туммим тытнă аслă священник килмесĕр аслă та сăваплă парнене çиме каламан.

(41) Вуникĕ çулхисенчен пуçласа унтан аслăрах Израильсем пĕтĕмпе, чурасемпе хăрхăмсемсĕр пуçне, хĕрĕх икĕ пин те виççĕр утмăлăн пулнă; чурисемпе хăрхăмĕсем вĕсен çичĕ пин те виççĕр хĕрĕх çиччĕн пулнă; кĕлĕ каласа юрлакансемпе псалом юрлакансем — икçĕр хĕрĕх пиллĕкĕн.

(42) Вĕсен тăватçĕр вăтăр пилĕк тĕве, çичĕ пин те вăтăр ултă лаша, икçĕр хĕрĕх пилĕк ашакла лаша, пилĕк пин те пилĕкçĕр çирĕм пуç ĕç выльăхĕ пулнă.

(43) Иерусалимри Турă Çурчĕ патне çит сессĕн, ăру пуçлăхĕсем хăшĕхăшĕ çак Çурта хăйĕн вырăнĕнчех çĕнĕрен туса лартма сăмах панă,

(44) вĕсем ĕнтĕ вăйĕ çитнĕ таран Турă Çуртне тунă çĕре пин мина ылтăн, пилĕк пин мина кĕмĕл тата священниксем валли çĕр тум пама пулнă.

(45) Священниксемпе Левитсе!.!, халăхран хăшĕпĕри Иерусалимпа ун таврашĕнчи çĕре вырăнаçнă, юрăçсемпе хапха хуралçисем тата пĕтĕм Израиль хăйсен ялĕсене пурăнма вырăнаçнă.

(46) Çиччĕмĕш уйăхра Израиль ывăлĕсем кашнийĕ хăйĕн çĕрне вырăнаçса çитсессĕн, пурте пĕр шухăшлăн пулса, пĕрремĕш хапха патне тухăç енне уçă вырăна пуçтарăннă.

(47) Вара Иоседек ывăлĕ Иисуспа унăн тăванĕсем священниксем, Салафиил ывăлĕ Зоровавельпе унăн тăванĕсем,

(48) Турă çынни Моисей кĕнекинче çырнă пек, унта пĕтĕмĕшпе çунтарнă парнесем кÿрсе тăма Израиль Турри валли парне вырăнĕ тунă.

(49) Вĕсем патне çав çĕр çинче пурăнакан ытти халăх çыннисем пуçтарăннă, вĕсем Израиль ывăлĕсене хирĕç пынă, вĕсене хĕстерсех тăнă; çапах Израиль ывăлĕсем парне вырăнне унăн малтанхи никĕсĕ çинех туса лартнă; вара хăй вăхăтĕнче,— ирсерен те, каçсерен те,— пĕтĕмĕшпе çунтарса Çÿлхуçана парне кÿрсе тăма пуçланă.

(50) Вара, саккунра çырнă пек, хÿшĕ уявĕ ирттернĕ: йĕрке тăрăх кулленхи парнесем кÿрсе тăнă,

(51) вĕсем ĕнтĕ кулленхи парнесене, шăматкунпа çĕнĕ уйăх парнисене, Турра халалланă уявсен парнисене кÿнĕ.

(52) Турра парне пама пулнисем, Турă Çуртне туса пĕтермен пулсассăн та, çиччĕмĕш уйăхăн пĕрремĕш кунĕнчен пуçласа пурте парне кÿме тытăннă.

(53) Чул касакансемпе йывăç каскалакан ăстасене кĕмĕл, ĕçмеçиме панă, Сидонпа Тир çыннисене — Перси патши Кир хушнипе Ливанран Иоппи пристанне кедр йывăçĕ кÿрсе тăма — лавсем панă.

(54) Иерусалимри Турă Çурчĕ патне таврăнни иккĕмĕш çула кайсассăн, иккĕмĕш уйăхра, Салафиил ывăлĕ Зорова вель, Иоседек ывăлĕ Иисус тата вĕсен тăванĕсем, священниксем, Левитсем,— Иерусалима тыткăнран таврăннă пĕтĕм халăх,—

(55) Иудейăпа Иерусалима таврăнни иккĕмĕш çула кайсассăн, иккĕмĕш уйăхăн пĕрремĕш кунĕнче, Турă Çурчĕн никĕсне хывнă,

(56) Левитсене, çирĕм çулхинчен пуçласа унтан аслăраххисене, Çÿлхуçа Çуртне тăвас ĕçе пăхса тăма лартнă: вара Иисус тата унăн ывăлĕсемпе тăванĕсем, унăн Кадмиил тăванĕ, Имадавун ывăлĕсем, Илиадуд ывăлĕн Иодăн ывăлĕсем, хăйсен ывăлĕсемпе тата тăванĕсемпе,— ĕнтĕ мĕнпур Левит,— пĕр шухăшлăн пулса Çÿлхуçа Çуртне тăвакансен ĕçне ертсе пырса хавхалантарса тăнă. Ĕнтĕ Турă Çуртне туса лартнă.

(57) Вара Çÿлхуçана Израиль патши Давид панă йĕркепе мухтамашкăн унта священник тумне тăхăннă священниксем кĕвĕ сăпрайĕпе, трупасемпе, Левитсем кимвалсемпе тăрса тухнă,

(58) ĕнтĕ Çÿлхуçана аслăласа, Унăн ырăлăхĕпе мухтавлăхĕ — Израилыпĕн ĕмĕрлĕхе, тесе юрланă.

(59) Пĕтĕм халăх трупапа кăшкăртнă, Çÿлхуçа Çуртне çĕнĕрен çĕкленĕшĕн Çÿлхуçана мухтавласа хыттăн, янăравлăн кăшкăрса тăнă.

(60) Унчченхи Çурта курнă ватă священниксем, Левитсем, ăру пуçлăхĕсем халĕ çĕнни патне йĕрсе те хыттăн хÿхлесе пынă,

(61) нумайăшĕ вара трупа кăшкăртнă, савăнсахĕпĕртесе хыттăн кăшкăракăшкăра янă,

(62) пухăннă йыш кăшкăртакан трупасен сасси аяккааякка саланнă пулин те, халăх хÿхленипе çынсем трупасен сассине илтеймен.

(63) Çакна Иудăпа Вениамин йăхĕсен тăшманĕсем илтнĕ те ку трупа сасси мĕне пĕлтернине пĕлме пынă.

(64) Вĕсем вара тыткăнран таврăннисем Çÿлхуçа валли, Израиль Турри валли, Çурт тунине пĕлнĕ.

(65) Вĕсем Зоровавельпе Иисус тата ăру пуçлăхĕсем патне пынă та каланă: эпир те сирĕнпе пĕрле ĕçлĕпĕр,

(66) мĕншĕн тесессĕн эпир те сирĕн пекех сирĕн Çÿлхуçа Туррăра пуççапатпăр, эпир Ăна хамăра Ассири патши Асвакафас çакăнта куçар са килнĕренпех парне кÿрсе тăратпăр, тенĕ.

(67) Вара Зоровавельпе Иисус тата Израиль ăрăвĕсен пуçлăхĕсем вĕсене каланă: сирĕн пирĕнпе пĕрле пирĕн Çÿлхуçа Туррăмăр Çуртне лартасси пулас çук;

(68) хамăра Перси патши Кир хушнă пек, Çÿлхуçанăн, Израиль Туррийĕн, Çуртне эпир хамăрах тăватпăр, тенĕ.

(69) Çав çĕр халăхĕ вара Иудейăра пурăнакансене тапăнатапăна, хупăрлахупăрла илсе Çурт тума чăрмантарнă,

(70) халăха ултавпа пăтратса, пăлхавăрсем кăларса, Кир патша пурăннă вăхăтра тăршшĕпех кансĕрлесе тăнă; Турă Çуртне тăвас ĕç чарăнса ларнă, Дарий патшана ларни иккĕмĕш çул çитичченех çак ĕç вырăнтан хускалман.

6

(1) :Дарий патшана ларсан иккĕмĕш çулхине Аггей тата Аддо ывăлĕ Захария, пророксем, Иудейăпа Иерусалимра пурăнакан иудейсене Израилĕн Çÿлхуçа Турри ятĕнчен пророкла сăмахсем каланă.

(2) Вара Салафиил ывăлĕ Зоровавель, Иоседек ывăлĕ Иисус Иерусалимра, Çÿлхуçа пророкĕсен умĕнче, вĕсем пулăшнипе Çÿлхуçа Çуртне тума пуçăннă.

(3) Çав вăхăтра вĕсем патне Сирипе Финикия çĕрне тытса тăракан аслă пуçлăх Сисинни, СафраВузан тата вĕсен юлташĕсем пынă та каланă:

(4) ку Çурта, ытти хуралтăсене эсир кам ирĕк панипе тăватăр? Çакна тăвакансем камсем? тенĕ.

(5) Анчах Хăйĕн халăхĕ тыткăнра мĕнле пурăннине курнă Çÿлхуçа Иудейăн аслă çыннисене ырăлăх панă,

(6) вара вĕсем çинчен Дарий патшана пĕлтериччен вĕсене Турă Çуртне тума чарман. Ĕнтĕ Дарий патшаран хурав çитнĕ.

(7) Акă Сисинни Дарие çырса янă çырăва ÿкерсе илни: «Сирипе Финикия çĕрне тытса тăракан аслă пуçлăх Сисинни, СафраВузан тата вĕсен юлташĕсем, Сирипе Финикия пуçлăхĕсем, Дарий патшана савăнăç сунаççĕ.

(8) Патша хуçамăр пĕлсе тăтăрччĕ: эпир, Иудея çĕрне çитсе Иерусалим хулине кĕрсессĕн, Иерусалим хулинче иудейсен тыткăнран таврăннă аслă çыннисене куртăмăр,

(9) вĕсем Çÿлхуçа валли чутласа якатнă хаклă чулсенчен, стенисене йывăç хывса, çĕнĕ пысăк Çурт тăваççĕ;

(10) ку ĕçе тăрăшса тăваççĕ, ăнса пырать ĕç вĕсен аллинче, питĕ чаплă та тĕплĕ тăваççĕ. пВара эпир çак аслă çынсенчен: «çак Çурта, çак ĕçе эсир кам хушнипе тăватăр?» тесе ыйтрăмăр.

(12) Сана пĕлтерес, вĕсен пуçлăхĕсем çинчен сан патна çырса ярас тесе çапла ыйтрăмăр эпир вĕсенчен, ертсе пыраканĕсен ячĕсене çырса пама каларăмăр.

(13) Вĕсем пире хирĕç çапла хуравларĕç: «эпир — тÿпепе çĕре пултарнă Çÿлхуçанăн чурисем.

(14) Ку Çурта нумай çул ĕлĕкрех Израилĕн аслă та вăйлă патши тунă, туса лартнă.

(15) Анчах та пирĕн аттемĕрсем хăйсен çылăхĕсемпе Израилĕн Тÿпери Çÿлхуçине çиллентернĕрен Вăл вĕсене Навуходоносор аллине — Вавилон патшийĕн, халдейсен патшийĕн аллине — панă.

(16) Халдейсем вара çак Çурта аркатса тăкнă, çунтарса янă, халăха Вавилона тыткăна илсе кайнă.

(17) Вавилон çĕршывĕнче Кир патшана ларсассăн пĕрремĕш çулхине вара Кир патша çак Çурта тума ирĕк панă.

(18) Турă Çурчĕн савăчĕсене те — Навуходоносор Иерусалимри Çуртран илсе тухса Вавилона, хăйсен туррисен çуртне кайса лартнă ылтăнкĕмĕл таса савăтсене — Кир патша Вавилон туррисен çуртĕнчен каялла илсе тухнă та вĕсене Саманассар пуçлăхпа Зоровавеле панă.

(19) Çак савăтсене пурне те Иерусалимри Турă Çуртне кайса хума, Турă Çуртне хăйĕн вырăнĕнчех туса лартма хушнă.

(20) Вара Саманассар килнĕ те Иерусалимра Çÿлхуçа Çурчĕн никĕсне хывнă, çавăнтанпах çав Çурта тăвас ĕç пырать, вăл вĕçленменха» терĕç пире.

(21) Эппин, патшан кăмăлĕ пулсассăн, Кир патшан кĕнекисем упранса тăракан çĕрте шыраса пăхчăр,

(22) Иерусалимра Çÿлхуçа Çуртне Кир патша ирĕкĕпе туни палăрсассăн, патша хуçамăр кăмăл тусассăн, пире çакăн çинчен пĕлтермелле пултăрччĕ» тенĕ çырура.

(23) Вара Дарий патша Вавилонра кĕнекесем упранакан çĕрте шыраса пăхма хушнă, Миди çĕрĕнчи Екбатан хулинче асра тытма çырса пынă кĕнекере пĕр тĕлте çапла çырнă пулнă:

(24) «хăй пĕрремĕш çул патшара ларнă чухне Кир Иерусалимра, сÿнмен вутçулăм çинче парне кÿрекен çĕрте, Çÿлхуçа Çуртне туса лартма хушнă.

(25) Çурт çÿллĕшĕ утмăл чике, сарлакăшĕ утмăл чике пулмалла, чутласа якатнă чулран тунă виçĕ çуртран, вырăнти йывăçран тунă пĕр çĕнĕ çуртран тăмалла, тăкакне Кир патша килĕнчен парса тăмалла,

(26) Çÿлхуçа Çурчĕн таса савăчĕсене — Навуходоносор Иерусалим Çуртĕнчен Вавилона илсе кайнă ылтăн та кĕмĕл савăтсене — каялла Иерусалимри Çурта тавăрса памалла, вĕсене хăйсен вырăнне лартса хумалла.

(27) Эпĕ тата Сирипе Финикия аслă пуçлăхне Сисинние, СафраВузана, Сирипе Финикия пуçлăхĕсене лартнă вĕсен юлташĕсене ку вырăнтан аяккарах пулма, Зоровавеле — Çÿлхуçа чурине, Иудея пуçлăхне — тата Иудейăн аслă çыннисене Çÿлхуçа Çуртне хăйĕн вырăнĕнчех лартнă чухне чăрмантармасăр тăма хушрăм.

(28) Эпĕ ăна пĕтĕмпех туса пĕтерме, тыткăнран таврăннă иудейсене Турă Çуртне пĕтĕмпех туса çитерме пулăшу панине пăхсах тăма хушрăм,

(29) КелеСирипе Финикийăна тÿлекен хырçăран çак çынсем валли, Зоровавель пуçлăх валли Çÿлхуçана парне кÿмешкĕн пăрусем, сурăхсем, путексем туянма çителĕклĕ таранах парса тăмалла.

(30) Кулленхи тăкака шута илсе, Иерусалимри священниксем каланă тăрăх, çулсерен яланах пĕр хирĕçлемесĕр тулă, тăвар, эрех, çу парса тăмалла;

(31) вĕсем çапла патшашăн, унăн ачисемшĕн Çÿлти Турра парне кÿме, вĕсен пурăнăçĕшĕн кĕлтума пултарччăр.

(32) Çакна та пĕлтермелле: кам та кам эпĕ çырнинчен пăрăнать е ăна пăсать, ун харпăрлăхĕнчи пĕр йывăçа илмелле те ăна çавăнтан çакмалла, çав çын пурлăхĕ патша пурлăхĕ пулса тăмалла.

(33) Иерусалимри çак Турă Çуртне тума чăрмантарас е ăна усал тăвас тесе аллине тăснă кирек мĕнле патшана та, кирек мĕнле халăха та Çÿлхуçа Хăйĕн ятне асăнакан çĕрте пĕтерсе пăрахтăр.

(34) Эпĕ, Дарий патша, çакна тĕп-тĕрĕс пурăнăçлама хушатăп».

7

(1) Çавăн чухне КелеСирипе Финикия çĕрĕн аслă пуçлăхĕ Сисинни, СафраВузан тата вĕсен юлташĕсем, Дарий патша хушнине итлесе,

(2) сăваплă ĕçе тăрăшсах пикеннĕ, иудейсен аслă çыннисемпе священниксен пуçлăхĕсене пулăшнă.

(3) Аггейпа Захария пророксем малтанах каласа хунă пек, сăваплă ĕç ăнса пынă.

(4) Çапла Израилĕн Çÿлхуçа Турри хушнипе, Перси патшисен Кирăн, Дарийăн тата Артаксерксăн ирĕкĕпе пĕтĕмпех туса çитернĕ.

(5) Сăваплă Çурта Дарий улттăмĕш çул патшара ларнă чухне, адар уйăхĕн çирĕм виççĕмĕш кунĕ тĕлне, туса пĕтернĕ.

(6) Вара Израиль ывăлĕсем, священниксемпе Левитсем, тыткăнран таврăннă ытти çынсем те, пуçлăх туса лартнисем, йăлтах Моисей кĕнекинче çырнă пек тунă.

(7) Çÿлхуçа Çуртне тасалăх тивлечĕ кÿнĕ чухне вĕсем парне валли çĕр вăкăр, икçĕр сурăх, тăватçĕр путек панă,

(8) тата Израилĕн вуникĕ йăхне кура — пĕтĕм Израиль çылăхĕсемшĕн — вуникĕ качака таки кÿнĕ.

(9) Священниксемпе Левитсем, Моисей кĕнекипе килĕшÿллĕн, ăрусем тăрăх, Çÿлхуçанăн, Израиль Туррин, ĕçне тунă чухне тăхăнмалли тумпа тăнă, хапха хуралçисем кашни хапха умĕнче тăнă.

(10) “пСвященниксемпе Левитсем тата тыткăнра пулнисем пурте тасалса çитсессĕн вара тыткăнран таврăннă Израиль ывăлĕсем пĕрремĕш уйăхĕн вунтăваттăмĕш кунĕнче пасха уявне ирттернĕ.

(12) Тыткăнра пулнă пĕтĕм ывăл ятĕнчен, хăйсен тăванĕсен, священниксен ятĕнчен, хăйсен ятĕнчен пасха путекĕсем пуснă.

(13) Вара тыткăнран таврăннă Израиль ывăлĕсем, çĕр çинчи халăхсен ирсĕрлĕхĕнчен хăпса Турра шыраса тупнăскерсем, пурте çинĕ,

(14) Çÿлхуçа умĕнче савăнса çичĕ кун хушши тутлăлла çăкăр уявне уявланă,

(15) Турă хăйсен аллине Çÿлхуçанăн, Израиль Туррин, ĕçĕсене тума тĕреклĕлетсе Ассири патшийĕн чĕрине хăйсем майлă çавăрнăшăн хĕпĕртенĕ.

8

(1) Çак ĕçсем пулса иртнĕ хыççăн, Перси патшинче Артаксеркс ларнă чухне, Ездра таврăннă; Ездра вăл — Азария ывăлĕ, Азария — Зехрий ывăлĕ, Зехрий — Хелкия ывăлĕ, Хелкия — Шаллум ывăлĕ,

(2) Шаллум — Садок ывăлĕ, Садок — Ахитув ывăлĕ, Ахитув — Амария ывăлĕ, Амария — Озия ывăлĕ, Озия — Мерайоф ывăлĕ, Мерайоф — Зарей ывăлĕ, Зарей — Сауй ывăлĕ, Сауй — Буккий ывăлĕ, Буккий — Авишуй ывăлĕ, Авишуй — Финеес ывăлĕ, Финеес — Елеазар ывăлĕ, Елеазар — аслă священникăн Ааронăн ывăлĕ.

(3) Çак Ездра Вавилонран таврăннă. Вăл Израилĕн Çÿлхуçа Турри Моисее панă саккуна лайăх пĕлекен, пысăк вĕреннĕ çын пулнă,

(4) патша ăна Иерусалима кайма ирĕк парса чыс тунă, мĕншĕн тесессĕн ĕнтĕ кирек мĕн ыйтсассăн та патша ăна кăмăл курнă.

(5) Унпа пĕрле Иерусалима Израиль ывăлĕсен пĕр пайĕ — священниксемпе Левитсем, юрăçсем, хапха хуралçисем, Турă Çурчĕ таврашĕнче ĕçлекенсем — килнĕ,

(6) вĕсем Артаксеркс çиччĕмĕш çул патшара ларнă чухне, çав çиччĕмĕш çулхи пиллĕкĕмĕш уйăхра, çитнĕ; Вавилонран пĕрремĕш уйăхăн пĕрремĕш кунĕнче тухнă та, çул çинче Турă пулăшса пынипе, Иерусалима пиллĕкĕмĕш уйăхăн пĕрремĕш кунĕнче килсе çитнĕ.

(7) Ездра Çÿлхуçа саккунĕпе ÿкĕчĕсенчен нимĕн те манса хăварас мар, пĕтĕм Израиле Турă хунă йĕркесене, тÿрĕлĕхе вĕрентес тесе чунтанвартан тăрăшнă.

(8) Ездра священника, Çÿлхуçа саккунне вĕрентекене, Артаксеркс патшаран çыру урлă янă çакăн пек хушу çитнĕ:

(9) «Артаксеркс патша Ездра священника, Çÿлхуçа саккунне вĕрентекене, савăнăç сунать.

(10) Шухăшласа пăхнă хыççăн, çынсене юратнипе эпĕ çапла тума хушрăм: пирĕн патшалăхра пурăнакан Иудея халăхĕн çыннисем, священниксемпе Левитсем, хăйсен ирĕкĕпе каяс теекенсем, санпа пĕрле Иерусалима кайччăр. иЭпĕ хамăн чи çывăх çичĕ канашçăпа çакăн пек шухăшларăм: кайма кăмăл тунисем ĕнтĕ пуçтарăнччăр та кайччăр;

(12) Иудейăпа Иерусалимра Çÿлхуçа саккунĕпе килĕшÿллĕн пурăннипе пурăнманнине курччăр,

(13) эпĕ тата манăн çывăх çыннăмсем Израиль Çÿлхуçине пама пулнă парнесене, Иерусалимри Çÿлхуçа валли Вавилон çĕршывĕнче тупăнакан ылтăнкĕмĕле, хăйсен Çÿлхуçа Туррийĕн Çурчĕ валли халăх мĕн панипе пĕрле Иерусалима илсе кайччăр;

(14) ылтăнкĕмĕлĕ вăкăрсем, сурăхсем, путексем туянма, ĕнтĕ мĕн кирлине туянма кайтăр,

(15) çакă вĕсен Иерусалимри Çÿлхуçа Туррийĕн парне вырăнĕ çинче Çÿлхуçана парне кÿме пултăр.

(16) Çак ылтăнкĕмĕлпе ху тата хăвăн тăванусем мĕн тума шухăшлатăр, хăвăн Турру ирĕкĕпе çавна ту.

(17) Сана Иерусалимри хăвăн Туррун Çуртĕнче тыткалама панă Çÿлхуçанăн таса савăчĕсене Çÿлхуçа Турру умне ларт.

(18) Хăвăн Туррун Çурчĕ валли мĕн кирлине патша хыснинчен парса тăр.

(19) Акă эпĕ, Артаксеркс патша, Сирипе Финикия хысни хуçисене Ездра священника, Çÿлти Турă саккунне вĕрентекене, мĕн ыйтнине пĕр тăхтаса тăмасăр, çĕр талант кĕмĕл таранах, пама хушрăм,

(20) çавăн пекех çĕр кор таран тулă, çĕр виçе таран эрех пама хушрăм.

(21) Патшанăн патшалăхĕпе унăн ывăлĕсене Çÿлти Турă ан çиллентĕр, çавăнпа та, Турă саккунĕ тăрăх, Çÿлти Турă валли мĕн тумаллине тимлĕн, тăрăшса тăвăр.

(22) Çакна та калатăп сире: священниксемпе Левитсене, юрăçсемпе хапха хуралçисене, Турă Çурчĕ таврашĕнче ĕçлекенсемпе Турă Çурчĕн çыруçисене нимĕнле хырçă та, куланай та хумалла мар, никамăн та çакна тума ирĕк ан пултăр.

(23) Эсĕ вара, Ездра, Турă панă ăсупа Сирипе Финикия çĕрĕнче хăвăн Туррун саккунне пĕлекенсене пуçлăх пулма, тÿре пулма лартса тух, пĕлменнисене вĕрент;

(24) сан Туррун саккунне е патша саккунне пăхăнманнисене пурне те айăпламалла, вĕлермелле е хĕнемелле, укçан шыраса илмелле е хăваласа ямалла» тенĕ Артаксеркс çырăвĕнче.

(25) Вара Ездра ăсчах каланă: аттемсен пĕртенпĕр Çÿлхуçа Турри мухтавлă, Вăл патша чĕрине Хăйĕн Иерусалимри Çуртне чапа кăларас шухăш хыврĕ;

(26) мана та патшапа унăн канашçисем умĕнче, мĕнпур çывăх çыннисемпе аслă улпучĕсем умĕнче хисеп турĕ.

(27) Çÿлхуçа Туррăм пулăшнипе кăмăлăм çĕкленчĕ, эпĕ вара Израиль арĕсене хампа пĕрле кайма пуçтартăм.

(28) Артаксеркс патшара ларнă чухне манпа пĕрле Вавилонран тухнă ăру пуçлăхĕсемпе аслă çыннисем акă çаксем:

(29) Финеес ывăлĕсенчен — Гирсон; Ифамар ывăлĕсенчен — Гамалиил; Давид ывăлĕсенчен — Сехений ывăлĕ Латтус;

(30) Форос ывăлĕсенчен — Захария, унпа пĕрле çĕр аллă çын çырăннă;

(31) Фаафмоав ывăлĕсенчен — Зарей ывăлĕ Елиаония, унпа пĕрле икçĕр çын;

(32) Зафой ывăлĕсенчен — Иезил ывăлĕ Сехения, унпа пĕрле виççĕр çын; Адин ывăлĕсенчен — Ионаф ывăлĕ Овиф, унпа пĕрле икçĕр аллă çын;

(33) Илам ывăлĕсенчен — Гофолий ывăлĕ Иесия, унпа пĕрле çитмĕл çын;

(34) Сафатия ывăлĕсенчен — Михаил ывăлĕ Зараия, унпа пĕрле çитмĕл çын;

(35) Иоав ывăлĕсенчен — Иезил ывăлĕ Авадия, унпа пĕрле икçĕр вуникĕ çын;

(36) Ваний ывăлĕсенчен — Иосафий ывăлĕ Асалимоф, унпа пĕрле çĕр утмăл çын;

(37) Вавий ывăлĕсенчен — Вивай ывăлĕ Захария, унпа пĕрле çирĕм сакăр çын;

(38) Астаф ывăлĕсенчен — Акатан ывăлĕ Иоанн, унпа пĕрле çĕр вунă çын;

(39) Адоникам ывăлĕсенчен — юлашкисем, акă вĕсен ячĕсем: Иеуил ывăлĕ Елифала тата Самей, вĕсемпе пĕрле çитмĕл çын;

(40) Вагой ывăлĕсенчен — Исталкур ывăлĕ Уфий, унпа пĕрле çитмĕл çын.

(41) Эпĕ вĕсене Феран ятлă юханшыв хĕррине пуçтартăм, эпир унта виçĕ кун тăтăмăр, эпĕ вĕсене пăхса çаврăнтăм.

(42) Анчах унта священннксемпе Левитсенчен никама та курмарăм,

(43) эпĕ вара Елеазар, Идуил, Маасман, Алнафан, Мамей, Самей, Иоривон, Нафан, Еннатан, Захария, Мосоллам пуçлăхсемпе ăсчахсем патне çынсем ятăм,

(44) вĕсене Касифье теекен вырăнта пуçлăхра тăракан Доддей патне кайма каларăм,

(45) Доддейпе унăн çав Касифье теекен вырăнта пурăнакан тăванĕсене Çÿлхуçа Туррăмăр Çурчĕ валли священниксем ярса паччăр тесе калама хушрăм.

(46) Вĕсем вара пирĕн пата, Çÿлхуçа Туррăмăрăн хăватлă аллипе, Асевивее, ăслă çынна, Мооли ывăлне, — Мооли вăл — Левий ывăлĕ, Левий — Израиль ывăлĕ, — тата унăн ывăлĕсемпе тăванĕсене вунсакăр çын,

(47) тата Хануней ывăлĕсене Асевияна, Аннуя, вĕсен тăванне Осея тата вĕсен ывăлĕсене çирĕм çын илсе килчĕç;

(48) тата Левитсене пулăшакансем,— вĕсен йăхне хăй вăхăтĕнче Давидпа унăн пуçлăхĕсем Левитсене пулăшса тăма уйăрнă пулнă, — икçĕр вăтăрăн, кашнийĕн ятне çырнă хутпа килчĕç.

(4950) Вара Турăран хамăршăн, хамăрпа пĕрле пыракансемшĕн, хамăр ачасемшĕн, выльăхчĕрлĕхшĕн ăнăçлă çул ыйтмашкăн Çÿлхуçа Туррăмăр умĕнче типĕ тытмалли çинчен пĕлтертĕм:

(51) ĕнтĕ хамăра тăшмансенчен сыхласа пыма эпĕ патшаран çуран çарпа утлă çар, çул кăтартакансем ыйтма иментĕм;

(52) эпир патшана çапла каланăччĕ: «Çÿлхуçамăр хăвачĕ кирек мĕнле ырă ĕçре те Хăйне шыракансемпе пĕрле пулать» тенĕччĕ.

(53) Эпир вара çакна ыйтса каллех Çÿлхуçа Туррăмăра кĕлтурăмăр та Унран аслă ырăлăх илтĕмĕр.

(54) Эпĕ ăру пуçлăхĕсемпе священниксем хушшинчен вуникĕ çын — Есеревияна, Самияна тата вĕсемпе пĕрле вĕсен вунă тăванне — уйăрса илтĕм.

(55) Вĕсем умĕнче эпĕ патшапа унăн канашçисем, аслă улпучĕсем, Израиль çыннисем парнелесе панă ылтăнпа кĕмĕле, Çÿлхуçамăр Çурчĕн таса савăчĕсене виçепе тайтарса виçрĕм.

(56) Виçсе тухса, вĕсене ултçĕр аллă талант кĕмĕл, çĕр талант кĕмĕл савăт, çĕр талант ылтăн, çирĕм ылтăн савăт, чи паха пăхăртан тунă, ылтăн пекех йăлтăртатакан савăтсем вуниккĕ патăм.

(57) Вара вĕсене каларăм: эсир те Турăшăн таса, çак савăтсем те таса, çавăн пекех аттемĕрсен Çÿлхуçа Туррине тупа тунипе панă ылтăнпа кĕмĕл те таса, терĕм.

(58) Тимлĕ пулăр, çакна Иерусалима аслă сваященниксемпе Левитсене, Израилĕн ăру пуçлăхĕсене Туррăмăр Çуртĕнче упрама çитерсе паричченех сыхлăр, терĕм.

(59) Иерусалим валли ылтăнкĕмĕл тата савăтсем йышăннă священниксемпе Левитсем вĕсене Çÿлхуçа Çуртне çитерсе пачĕç.

(60) Эпир Феран шывĕ хĕрринчен пĕрремĕш уйăхăн вуниккĕмĕш кунĕнче тапранса тухрăмăр, Иерусалима кайнă чухне эпир Çÿлхуçанăн хăватлă аллине туйсах пытăмăр, çул пуçламăшĕнченех Вăл пире тĕрлĕрен тăшманран хăтарса пычĕ, çапла эпир Иерусалима çитрĕмĕр.

(61) Кунта, виçĕ кун иртсессĕн, тăваттăмĕш кунхине виçнĕ ылтăнпа кĕмĕле Çÿлхуçамăр Çуртне Мармоф священника, Урия ывăлне, патăмăр.

(62) Унпа пĕрле Финеес ывăлĕ Елеазар пулчĕ; çавăн пекех Иисус ывăлĕ Иосавдос, Саванн ывăлĕ Моеф тата Левитсем пулчĕç; пурне те шута илсе, виçсе патăмăр; пурин виçине те çавăн чухнех çырса хунă.

(63) Тыткăнран килнисем çавăн чухне Израиль Туррине парнесем кÿчĕç: мĕнпур Израиль çыннишĕн вуникĕ вăкăр, çăлăнăç парнисем тăхăрвун ултă сурăх, çитмĕл икĕ путек, вуникĕ качака таки — çакна пурне те Çÿлхуçана кÿтĕмĕр.

(64) Эпир патша мĕн хушса çырнине патшанăн вырăнти пуçлăхĕсене, КелеСирипе Финикия пуçлăхĕсене патăмăр, вĕсем вара халăха тата Çÿлхуçа Çуртне чыс турĕç.

(65) Çак ĕçсене туса пĕтерсессĕн, ман патăма пуçлăхсем пычĕç те каларĕç:

(66) Израиль халăхĕ, пуçлăхсем, священниксемпе Левитсем çĕр çинчи ют халăхсенчен, вĕсен ирсĕрлĕхĕнчен, Ханаансенчен, хетсенчен, ферезейсенчен, евусейсенчен, мо авсенчен, египетсенчен, идумейсенчен хăпман:

(67) ĕнтĕ хăйсем те, ывăлĕсем те вĕсен хĕрĕсемпе мăшăрланнă, таса вăрлăх ют халăх йăхĕсемпе хутăшса кайнă, вĕсенĕн ертсе пыраканĕсемпе улпучĕсем çак йĕркесĕр ĕçе чи пуçламăшĕнченех хутшăннă, терĕç.

(68) Çакăн çинчен илтсессĕнех, эпĕ çири тумтирĕме, священник тумне, туртса çуртăм, çÿçĕмпе сухалăма тăпăлтартăм, шухăша кайса хурланса лартăм.

(69) Эпĕ çак йĕркесĕр ĕç пирки вăйăрханса ларнă чухне ман патăма Израиль Турри сăмахĕпе хавхаланнисем пурте пуçтарăнчĕç, эпĕ ĕнтĕ каçхи парне вăхăчĕ çитичченех хуйхăрса лартăм.

(70) Çавăн чухне эпĕ хам кулянса ларнă вырăнтан тăтăм та туртса çурнă тумтирĕм вĕççĕнех, çурса антарнă священник тумĕпех, чĕркуçлентĕм те аллăмсене Çÿлхуçа еннелле çĕклесе çапла каларăм:

(71) эй Çÿлхуçамăм! Сан умăнта тăма намăсланатăп, хăратăп эпĕ:

(72) пирĕн çылăхăмăрсем пуç тÿпинчен те çÿлерех çĕкленнĕ, пирĕн ăссăрлăхăмăр тÿпенех çитнĕ;

(73) аттемĕрсен вăхăтĕнчен пуçласа мĕн паянхи кунчченех эпир тÿсме çук пысăк çылăх ăшĕнче пурăнатпăр,

(74) хамăр çылăхсемшĕн, аттесен çылăхĕсемшĕн пире хамăр тăвансемпе, хамăр патшасемпе, хамăр священниксемпе пĕрле ют çĕрсен патшисен аллине панă, хĕç айне тунă, тыткăна ăсатнă, çаратнă, эпир паянхи кунчченех намăс курса пурăнатпăр.(75) Анчах халĕ, эй Çÿлхуçа Туррăмăр, Санран пысăкран та пысăк ырăлăх илтĕмĕр: Эсĕ Хăвăн сăваплă вырăнунта пирĕн тымарăмăрпа ятăмăра сыхласа хăвартăн,

(76) Çÿлхуçа Туррăмăр Çуртĕнче пире çутă çутса патăн, эпир чура пулса пурăннă чухне пире тăрантарса усрарăн! Чура пулса пурăннă чухне пире Çÿлхуçа Туррăмăр пăрахмарĕ;

(77) Вăл Перси патшисен кăмăлне пирĕн енне çавăрчĕ те, лешĕсем пире тăрантарса усрарĕç,

(78) пирĕн Çÿлхуçамăр Çуртне мухтава кăларчĕç, пире пушанса юлнă Сиона çĕнĕрен çĕклеме, Иудейăпа Иерусалимра хÿттĕн пурăнма май пачĕç.

(79) Эй Çÿлхуçамăр, халĕ ĕнтĕ, пирĕншĕн çакна пĕтĕмпе тунине кура тăркач, эпир мĕн калама пултарайăпăр? Эпир Эсĕ хушнă йĕркесене пăсрăмăр, Эсĕ вĕсене Хăвăн чурусем, пророксем, урлă панă, Эсĕ каланă:

(80) эсир еткерлĕхе илме пырса кĕрекен çĕр ют халăхсен йĕрĕнчĕкĕсемпе ирсĕрленнĕ, вĕсен тасамарлăхĕпе тулнă, тенĕ.

(81) Халĕ вара хăвăр хĕрĕрсене вĕсен ывăлĕсене качча ан парăр, вĕсен хĕрĕсене те ывăлăрсем валли качча ан илĕр,

(82) çакă çĕр çинче тĕпленсе, унăн ырăлăхĕпе пурăнса ăна хăвăр ачăрсене еткерлĕхе хăварас тесессĕн, нихăçан та вĕсемпе килĕшÿ ан шырăр, тенĕ.

(83) Пирĕн тĕллĕн мĕн килсе тухать, пурте усал ĕçĕмĕрсемшĕн, пысăк çылăхăмăрсемшĕн пулать. Эй Çÿлхуçамăр, Эсĕ пирĕн çылăхсене çăмăллатрăн,

(84) пирĕн валли тымара сыхласа хăварсам; анчах эпир, ют халăхсен тасамарлăхĕпе хутшăнса, каллех Санăн саккунна пăсас енне сулăнтăмăр.

(85) Ĕнтĕ Эсĕ пире тĕппипех пĕтермелле, пирĕн тымара та, вăрлăха та, ята та пĕтермеллех çилленмерĕнши?

(86) Эй Çÿлхуçа, Израиль Турри, Эсĕ ырă! эпир ĕнтĕ çак кунчченех тымар пулса юлтăмăр.

(87) Акă эпир халĕ Сан умăнта хамăрăн çылăхăмăрсемпе тăратпăр; пирĕн ĕнтĕ çав çылăхсемпе Сан умна курăнмалла та мар, терĕм эпĕ.

(88) Ездра çапла Турă Çурчĕ умĕнче ÿпне ÿксе, йĕрейĕре ÿкĕнсе кĕлтунă хушăра ун патне Иерусалим çыннисем — арçынсем, хĕрарăмсем, ачасем — питех те нумаййăн пуçтарăннă; ĕнтĕ пĕтĕм халăх татăлса макăрнă.

(89) Вара Иехония — Израиль йăхĕнчен тухнă Иоиль ывăлĕ — кăшкăрса ярса каланă: эй Ездра! эпир, çак вырăнти ют халăхсен хĕрĕсене качча илсе, Çÿлхуçа умĕнче çылăха кĕтĕмĕр; акă кунта халĕ пĕтĕм Израиль:

(90) Çÿлхуçа умĕнче тупа тăвар: санăн тата Турă саккунне пăхăнса тăракансенĕн шухăшĕпе пĕр килсе, эпир хамăрăн ют халăхсенчен илнĕ арăмсене пурне те ачисемпе пĕрле каялла ярăпăр.

(91) Тăр та ту çакна! мĕншĕн тесессĕн ку вăл — санăн ĕçÿ, эпир те санпа пĕрле çакна тума вăй çитерĕпĕр, тенĕ.

(92) Ездра ĕнтĕ ура çине тăнă, вăл пĕтĕм Израиль священникĕсемпе левичĕсен пуçлăхĕсене çапла тупа тума хушнă, лешĕсем тупа тунă.

9

(1) Ездра вара Турă Çурчĕ умĕнчен Елнасив ывăлĕ Ионан килне кайнă,

(2) унта вăл, халăх ытла та йĕркесĕр пурăннишĕн кулянса, çăкăр та çимен, шыв та ĕçмен.

(3) Вара Иудейăра та, Иерусалимра та пĕлтерсе тухнă: тыткăнран таврăннисене пурне те Иерусалима пухăнма чĕннĕ;

(4) икĕ е виçĕ кун хушшинче пыманнисем пулсан, аслă çынсен сучĕ йышăннипе, вĕсенĕн пурлăхне туртса илĕç, хăйсене тыткăнра пулнисен ушкăнĕнчен уйăрĕç, тенĕ.

(5) Виçĕ кун хушшинче вара тыткăнра пулнă Иудăпа Вениамин йăхĕсен çыннисем пурте Иерусалима пуçтарăннă — ку тăххăрмĕш уйăхра, çав уйăхăн вуниккĕмĕш кунĕнче пулнă.

(6) Пĕтĕм халăх Турă Çурчĕн картишĕнче шăнсачĕтресе ларнă — хĕл пуçланнă пулнă ĕнтĕ.

(7) Ездра тăнă та вĕсене çапла каланă: эсир саккуна хирĕçле ĕç тунă, Израиль çылăхĕсене ÿстерсе, ют халăхсен хĕрĕсене качча илсе, çавсемпе пурăнатăр.

(8) Эппин, аттемĕрсенĕн Çÿлхуçа Туррине аслăласа, çылăхăрсемшĕн ÿкĕнĕр,

(9) Унăн ирĕкне тăвăр, ют халăхсенчен, ютран илнĕ арăмăрсенчен уйрăлăр! тенĕ.

(10) Пĕтĕм ушкăн кăшкăрса ярса, хыттăн хуравласа каланă: эсĕ каланă пек тăвăпăр. иАнчах ушкăнăмăр йышлă, вăхăчĕ те хĕллехи вăхăт, эпир уçă çĕрте тăма пултараймастпăр, ĕçĕ вара пĕрик кун хушшинчех тумалли ĕç мар, мĕншĕн тесессĕн эпир ку ĕçре ытла та çылăха кĕрсе пĕтрĕмĕр;

(12) çавăнпа та ушкăн пуçлăхĕсене лартса тухмалла, вара пирĕн ялсенче пурăнакансем, ют халăх хĕрĕсене качча илнисем, палăртса хунă вăхăтра çакăнта

(13) çав ялсен аслă çыннисемпе, тÿрисемпе килччĕр — ĕнтĕ çак ĕçе пула хыпса илнĕ Турă çилли пирĕнтен сирĕлинччĕ, тенĕ.

(14) Çак ĕçе вара Асаил ывăлĕ Ионафан, Феокана ывăлĕ Езекия хăйсем çине илнĕ, Месуллам, Левис, Савватей вĕсене пулăшса пынă.

(15) Тыткăнран таврăннисем йăлтах çапла тунă та.

(16) Ездра священник ăрусенчен аслă пуçлăхсене, пурне те ят ран, суйласа илнĕ те, вĕсем вара вуннăмĕш уйăхăн пĕрремĕш кунĕнче çак ĕçе тишкерме пухăннă.

(17) Ют халăх хĕрĕсене качча илнисенĕн ĕçĕсене пĕрремĕш уйăхăн пĕрремĕш кунĕ тĕлне тишкерсе тухнă.

(18) Çавăнта пухăннă священниксенчен ют халăх хĕрĕсене качча илнисем çаксем тупăннă:

(19) Иоседек ывăлĕ Иисус ывăлĕсенчен, унăн тăванĕсенчен — Мафилас, Елеазар, Иориф тата Иоадан,

(20) вĕсем хăйсен арăмĕсене уйăрса яма сăмах панă, çылăхĕсене каçарттарма сурăх такисем парне кÿнĕ;

(21) Еммир ывăлĕсенчен — Анания, Завдей, Манис, Самей, Иереил тата Азария;

(22) Фесур ывăлĕсенчен — Елионаис, Массия, Исмаил, Нафанаил, Окодил, Салоя;

(23) Левитсенчен — Иозавад, Семеис, Колий, вăлах Калита та, Пафей, Иуда, Иона,

(24) юрăçсенчен — Елиасав, Вакхур,

(25) хапха хуралçисенчен — Салум, Толван,

(26) Израиль халăхĕнчен вара, Форос ывăлĕсенчен — Иерма, Иезия, Мелхия, Маил, Елеазар, Асевия, Ванея;

(27) Ил ывăлĕсенчен — Матфания, Захария, Иезриил, Иоавдий, Иеремоф, Аидия;

(283) амаф ывăлĕсенчен — Елиада, Елеасим, Офония, Иаримоф, Сават, ЗераЛия;

(29) Виваий ывăлĕсенчен — Иоанн, Анания, Иозавад, Амафия;

(30) Маня ывăлĕсенчен — Олам, Мамух, Иедей, Иасув, Иасаил, Иеремоф;

(31) Адди ывăлĕсенчен — Нааф, Моосия, Лаккун, Наид, Матфания, Сесфил, Валнуй, Манассия;

(32) Анан ывăлĕсенчен — Елиона, Асаия, Мелхия, Саввей, Симон Хосамей;

(33) Асом ывăлĕсенчен — Алтаней, Маттафия, Саванней, Елифалат, Манассия, Семей;

(34) Вааний ывăлĕсенчен — Иеремия, Момдий, Исмаир, Иуил, Мафдай, Педия, Анос, Равасион, Енасив, Мамнитанем, Елиасис, Ваннус, Елиали, Сомей, Селемия, Нафания; Езор ывăлĕсенчен — Сесис, Езрил, Азаил, Самат, Замри, Иосиф;

(35) Ефм ывăлĕсенчен — Мазития, Завадей, Идей, Иуил, Ванея.

(36) Çаксем пурте ют халăхсенчен илнĕ арăмсемпе пурăннă, вĕсене ĕнтĕ ачисемпе пĕрле кăларса янă.

(37) Священниксемпе Левитсем, Иерусалимпа унăн çĕрĕнче пулнă Израильсем, вĕсенĕн ывăлĕсем çиччĕмĕш уйăхăн пĕрремĕш кунĕ тĕлне хăйсен вырăнĕсене вырăнаçса тухнă.

(38) Ĕнтĕ пĕтĕм халăх пĕр шухăшлăн пулса Турă Çурчĕн тухăç енчи хапхи умне уçă вырăна пуçтарăннă,

(39) вĕсем Ездра священника, кĕнекеçĕне Çÿлхуçа, Израиль Турри, Моисее панă саккуна илсе килме каланă.

(40) Вара çиччĕмĕш уйăхăн пĕрремĕш кунĕнче аслă священник пĕтĕм халăх умне — арçынсемпе хĕрарăмсем, мĕнпур священник умне — вуласа памашкăн саккун илсе тухнă,

(41) Турă Çурчĕн хапхи умĕнчи уçă вырăнта ăна иртен пуçласа кăнтăрлаччен арçынсемпе хĕрарăмсем умĕнче вуланă, пĕтĕм халăх саккуна тăнланă.

(42) Ездра — священник, кĕнекеçĕ — йывăçран тунă çÿллĕ вырăна тăнă;

(43) сылтăм енче унпа юнашар Маттафия, Саммус, Анания, Азария, Урия, Езекия, Ваалсам тăнă;

(44) сулахай енче Фалдей, Мисаил, Мелхия, Аофасув, Навария, Захария тăнă.

(45) Ездра саккун кĕнекине пĕтĕм халăх умĕнче илнĕ те питĕ чыслăн ăна вулама ларнă;

(46) вăл саккуна ăнлантарнă чухне пурте ура çинче тăнă; ĕнтĕ Ездра Çÿлти Çÿлхуçа Турра, Саваоф Турра, Пурне те Тытса Тăракана тав тунă.

(47) Пĕтĕм халăх: аминь! тесе кăшкăрнă, аллисене çÿлелле çĕклесе, çĕре ÿксе, Çÿлхуçана пуççапнă.

(48) Иисус та, Анниуф та, Саравия та, Иадин та, Иакув та, Саватия та, Автея та, Меанна та, Калита та, Азария та, Иозавад та, Анания та, ФаЛия та, Левитсем те халăх умĕнче Çÿлхуçа саккунне вĕрентсе тăнă, мĕн вуланине ăнлантараăнлантара Турă саккунне вуланă.

(49) Атфарат вара Ездрăна — аслă священника, кĕнекеçĕне — тата халăха вĕрентсе тăнă Левитсене çапла каланă:

(50) çакă куна Çÿлхуçана халалланă, ĕнтĕ пурте саккуна йĕрсе итлесе тăчĕç;

(51) халĕ кайăр та тутлă çийĕр, пылак ĕçĕр, чухăнсене кучченеç ярса парăр,

(52) ĕнтĕ çакă куна Çÿлхуçана халалланă, ан хурланăр, Çÿлхуçа сире мухтава кăларĕ, тенĕ.

(53) Çавăн пекех Левитсем те халăха: ку сăваплă кун, ан хурланăр, тесе ÿкĕтленĕ.

(54) Вара пурте ĕçмеçиме, савăнма, чухăнсене кучченеç пама кайнă, нумайччен хĕпĕртесе савăннă:

(55) вĕсем ĕнтĕ пухура вĕрентнĕ сăмахсене ăша хывнă.