Павăл, Миккуль тата Петĕр – Иван Шухши

Иван Шухши

Павăл, Миккуль тата Петĕр

Ачасемшĕн паян уяв — шкулта кĕнеке валеçеççĕ. Кашни вĕренекен учитель сĕтелĕ патне тухать те пĕр çĕклем кĕнеке çĕклесе хăй вырăнне кайса ларать, çĕнĕ кĕнекесене уçкаласа пăхма пикенет. Пурте савăк кăмăллă.

Акă черет Павăла çитрĕ. Курать-ха вăл: сĕтел çине купаласа хунă кĕнекесенчен хăшĕсем вĕр çĕнĕ пекех, хăшĕсем вара пăру чăмланă пекех сÿсленсе кайнă. Мĕнле тăрлавсăр ача вĕреннĕ-ши вĕсемпе?
Кĕнекисем аптрасах кайманнисем лекрĕç Павăла, анчах юлашкийĕ, «Тăван сăмах», ачан пĕтĕм кăмăлне пăсса хучĕ. Хуплашкийĕ çине мĕн кăна ÿкерсе тултарман пуль! Хырăмпа шăвакан, шывра ишекен чĕр чунсенчен пуçласа инопланетянинсем таранах. Çитменнине тата, хуплашки кĕç-вĕç тăпăлса тухас пек çакăнса тăрать. Кĕнекере 5-мĕш, 6-мĕш, 118-мĕш страницăсенчен çурри кăна упранкаласа юлнă, 3-мĕш, 12-мĕш, 25-мĕш страницăсем вара пачах çук, таçта çĕтнĕ ĕнтĕ.Малаллине вулас

Александр Куприн: Парпуспа Шульккă

Александр Куприн çыравçă

Александр Куприн – çыравçă, куçаруçă. «Поединок», «Гранатовый браслет»,«Олеся» тата ытти хайлавĕсемпе вырăс литературин ылтăн çÿпçинче уйрăм вырăн йышăнса тăрать… Тĕплĕнрех→


Барбос и Жулька

Парпуспа Шульккă

Пысăках мар пулин те Парпус сарлака кăкăрлă тăн-тăн йытă. Вăрăм та кăштах кăтраланса тăракан çăмĕнчен пăхсан вăл нихăçан та супăнь курман шурă пуделе аса илтерет. Çуллахи вăхăтра пуçĕнчен пуçласа хÿри таранах куршанак çыпăçтарса тултарать. Кĕркунне вара унăн урипе хырăмĕ çинчи çăм пайăркисем пылчăкпа вараланса хытса лараççĕ. Парпус хăлхи çинче яланах çапăçу паллисем пур. Унашкал йытăсене яланах Парпус тесе чĕнеççĕ. Вĕсем питĕ шанчăклă, никама та пăхăнмаççĕ, хуçине лайăх итлеççĕ.

Малаллине вулас

Хветĕр Уяр: Лашана çăлни

uyar1
Хĕветĕр Уяр. Çыравçă.

Хветĕр Уяр


Лашана çăлни

Ваçук турат куçĕ витĕр лаçалла пăхса тăчĕ-тăчĕ те хĕр ача патне таврăнчĕ. Сăнĕ-пуçĕ хăйĕн шапшурă.

— Ку мĕнле япала, Ульти? Çăва патне тĕшмĕшне-мĕнне! Мĕн мыскари ку?!

— Ан кăшкăр-ха эс, ача. Ялта мар-çке эс. Кунта ваттисем çывăраççĕ, киремет кати те инçе мар… Мĕнле, вилеймен-и лаши?

Малаллине вулас

Сăвăр куççулĕ

С. Садал


Сăвăр куççулĕ

— Костя, тăр-ха, тăр! Тăр тетĕп-иç! Вăхăт иртет, — ывăлне вăратас тесе пĕр чарăнмасăр калаçрĕ Çемен пичче.

Лешĕн вара çывăрас килет — куçне те уçмасть. Те çĕркаç клубран час кĕмен ĕнтĕ.

— Халех-и? Çывăрас килет ман. Каймастăп паян сунара. Пĕчченех уттар-ха, — тепĕр енне çаврăнса выртрĕ вун çичĕ çулти каччă.Малаллине вулас

Елюк сăртĕнче

Александр Артемьев

Александр Артемьев — профессилле çыравçă, литератор. Шкултан вĕренсе тухсанах вăрçа кайса Германи, унтан Япони хирĕç çапăçнă, темиçе хутчен аманнă. Вăрçă хыççăн Мускаври литература институтĕнчен вĕренсе тухнă… Тĕплĕнрех→



Елюк сăртĕнче

Кашни çулах чи малтан Елюк сăртĕнче юр кайса пĕтет. Вара таврари хирсем хуралма тытăнаççĕ. Акă сăрт çамкинче хĕвел хытă хĕртнĕрен çĕр типсе çитнĕ ĕнтĕ, тĕллĕн-тĕллĕн çерем симĕслене пуçланă. Сад тавра лартса тухнă шурă ураллă хурăнсем те çуркунне çитнине сиснĕ. Вĕсен иртнĕ хура кĕртех хуралнă турачĕсем вăй илнĕ евĕр хĕрелме тытăннă.

Хурăнсем хушшинче хăмăр туналлă çăкасем тирпейлĕн вырнаçнă. Вĕсен турачĕсене юн тĕсĕ çапайман-ха: сĕткенĕ тулса хăпарайман. Акаци харсăр. Унăн тĕмисем хÿме пек ларса тухнă та хăйсемпе юнашар никама та вырăн парасшăн мар. Сирень тĕми сăпайлă. Унăн кÿршисен вырăнне йышăнмалăх чăрсăрлăх çук. Вăл ют ялтан килнĕ ларма хĕр пек именсе питĕ сăпайлă ÿсет. Анчах — ан шарла — вăл та хăй пурри çинчен систерĕ-ха. Пур ÿсен-тăрана та çамрăк чунлă çуркунне капăр тутăр парнелет.

Малаллине вулас

Курăк академикĕ

Юхма Мишши


Хам курăк-чечек çинчен питех те сахал пĕлнине чухлатăп-ха. Çавăнпа ĕнтĕ:

— Микулай пичче, — терĕм пĕррехинче, — май пулсан вăрман кĕнекин курăк-чечек çинчен çырнă сыпăкĕсене вулар-ха пĕрле…

Ку ватă вăрманçă килĕшрĕ.

— Юрĕ, ыранах кайăпăр акă, — сăмах пачĕ вăл.

Тепĕр кунне ирхине унпа çула тухрăмăр.Малаллине вулас

Аркадий Ĕçхĕл: Ĕççинче

Аркадий Ĕçхĕл — писатель, куçаруçă, сатирӑпа юмор ӑсти. Тĕрлĕ хаçат-журнал редакцийӗнче ӗҫленӗ. Депутата суйланнӑ. Хайлавĕсенче Чӑваш Ен ялти тата хула интеллигенцийĕ йӗркеленнине сӑнланӑ. Унӑн сӑввисемпе сахал мар юрӑ тухнӑ. … Тĕплĕнрех→


Ĕççинче

Ваня Тарасова кĕлте урапине тиесе пама хăйсен бригадирĕ Варвари кинеми пулăшрĕ. Яланах халаплама юратакан Ваня паян мĕн иртенпех сайра хутра кăна сăмах хунтăласа илет. Ку бригадира кăшт тĕлĕнтерчĕ.

— Мĕн пулнă сана, Ванюк? Эс ытти чух кун пек чĕмсĕр марччĕ-çке? — ыйтрĕ вăл.

— Нимех те пулман, шăл ыратать, — терĕ Ванюк хурлăхлă сасăпа. Вăл хăйĕн сасси çавăн пек мĕскĕннĕн тухнăшăн хăйне çавăнтах вăрçса та илчĕ. «Капла мана ачаш теме пултараççĕ», — шухăшларĕ вăл. Анчах Варвари çав пĕчĕк паттăр сăмаха урăх çĕрелле пăрса яма хăтланнине çийĕнчех сиссе илчĕ те Ванюкăн кăмăлне пăсас мар тесе урăх чĕнмерĕ. «Шăл ыратать… Сан пек пĕчĕк ачан мĕн шăлĕ ыраттăр-ха? Темле хуйхă пулнă-тăр… Халь ĕнтĕ кашнин хăйĕн хуйхи пур…» — калаçса илчĕ Варвари кинеми хăйĕнпе хăй.

Малаллине вулас