Мария çÿл тÿпене илĕнни

Турă Амăшĕ Çĕр çинчен Тÿпене Илĕнни

Священникъ Николай Кузьминъ


Çурла 15-мĕшĕ

Турă Амăшĕ Леш Тĕнђене Куçнă Кун Вĕрентсе Калани

Камăнне пиртен, йуратнă тăванăмсем, куç умĕнђенех пĕртен пĕр ывăлне тытса кайни пур? Камăнне пиртен куç пек пăхса ÿстернĕ ывăлне куç умĕнђе хĕнесе, мăшкăласа пĕтерни пур? Камăнне пиртен темĕн пек йуратакан ывăлне хĕрес çумне амăшĕ куç умĕнђех пăталани пур? Кам пиртен хăй ывăлĕ хĕрес çинђе пĕтĕм пĕвĕпе пăтасем çинђе анђах çакăнса тăрса, асапланса вилнине курни пур? Çук, тăванăмсем, çав тĕрлĕ хуйха, çав тĕрлĕ калама çук инкеке пиртен никам та курман. Тĕнђе пуçланса çак тарана çитиђђен ђĕрене хĕç пек касса тухакан çав тĕрлĕ пысăк хуйха пĕр Турă Амăшĕ анђах курнă.

Малаллине вулас
Advertisements

Çурла уйăхĕ

Н. Иванова & В. Никитин


Çурла Уйăхĕ

Чăваш кун тăрăмĕнче çурла уйăхĕ хальхи çурла уйăхĕн (августăн) иккĕмĕш çуррипе авăн уйăхĕн (сентябрĕн) малтанхи кунĕсемпе, вырма вăхăчĕпе тĕл килнĕ.

Тунти, ытлари, кĕçнерни, шăмат кунсем ĕç пуçлама юрăхлă тесе шутланă. Каçалăк уçма ĕçчен, çăмăл алă-ураллă, хисеплĕ çынна хушнă. Пирвайхи ывăçа вăл аиа çине салатса пăрахнă, хĕвел еннелле пăхса кĕлĕ каланă:

— Йывăр ĕçе çăмăллăх ярăсăнччĕ, пилĕк-çурăма çирĕплĕх парăсăнччĕ, Çĕр-аннемĕр!

Малаллине вулас

Малтанхи Спас Кунĕ

Малтанхи Спас Кунĕ Вĕрентсе Калани

Никифоръ Соленцовъ


Ашшийĕн, Ывăлийĕн, Святой Сывлăшийĕн йађĕпе.

Йуратнă тăвансем! Кăшт тăрсанах, епир пайанхи кун таса хĕресе илсе, туратсемпе урамсем тăрăх шыв хĕррине кайăпăр. Шыв хĕрринђе епир кĕл-туса хĕреспе шыва тасатăпăр. Хĕресре пит пысăк Турă хăвађĕ, тăвансем. Ĕлĕк хĕрес усал çынсене мăшкăлласа вĕлермелли йапала кăна пулнă. Анђах виçĕ кунтан вилĕмрен ђĕрĕлсе тăнă Турă Ывăлĕ Іисус Христос ун çинђе асапланса ăна Хăй асапĕпе тасатнă. Халĕ ĕнтĕ хĕрес пирĕншĕн пит хисеплĕ, пит хаклă йапала. Епир хĕрес паллипе хамăртан мĕн пур усалсене, шуйттана хăваласа йаратпăр. Шуйттан-шăн хĕрес, хĕрес палли, хăрушă йапаласем; шуйттан вĕсене тÿсеймест: вĕсенђен çын вутран хăранă пек, шуйттан хăраса тăрат̌. Туррăн таса хĕресĕ пире курăнми тăшмансенђен кăна мар, курăнакан тăшмансенђен те хăтарат̌. Ĕлĕк Христос çуралсан 1164-мĕш çулта вырăс князĕ Андрей Боголюбский болгарсемпе вăрçнă. Андрей Боголюбский, Турра кĕл-тума йуратаканскер, хăйпе пĕрле йаланах хĕреспе Іисус Христос сăнне илсе çÿренĕ. Вăрçă пуçланас ђух вăл йалан вĕсен умĕнђе ђунтан кĕл-тунă. Вăл çав вăрçăра тăшмансене, вĕсем нумайăн пулсан та, хĕрес хăвађĕпе çĕнтернĕ. Хĕресрен, тата Іисус Христос сăнĕнђен çутă тухса тăнă. Çав çулах тата грексен таса пурăнăçлă патши Мануил та хĕрес хăвађĕпех сарацын халăхне çĕнтернĕ. Ун ђухне те хĕресрен çутă тухса тăнă. Çак тĕлĕнмелле ĕçсенђен вырăс князĕ Андрей Боголюбский те, грек патши Мануил та, пит тĕлĕннĕ. Вĕсем çав тĕлĕнмелле ĕçсене пайанхи кун кĕлĕре асăнмалла тунă.

Малаллине вулас

Христос Туррăмăр Çап-Çутă Пулнă Кун Вĕрентсе Калани

Симеон Сергеев


Христос Туррăмăр Çап-Çутă Пулнă Кун Вĕрентсе Калани

Çурла 6-мĕшĕ

Савнă тăванăмсем! Пайан пирĕн ђиркÿ Іисус Христос Ѳавор тăвĕ çинђе çап-çутă пулни çинђен Евангеліе вулат̌. Çав сăмахсене итлесе тăнă ђухне епир пурте шухăшпа Ѳавор тавĕ çине кайатпăр.

Малаллине вулас

Кĕрхи ĕçсемпе уявсем

Н. Иванова & В. Никитин


Кĕрхи ĕçсемпе уявсем

Çурла уйăхĕнче (августра) тавралăха кĕрхи сăн кĕме пуçлать: пахча улма-çырлапа савăнтарать, илем кунĕнче[i] çĕр улми кăларса пăхаççĕ… Шыв питне сулхăн çапать. Умра питĕ пысăк ĕç — вырма. Пĕтĕм шухăш ĕç çи пирки. Çавăнпа вăхăчĕн ячĕ те — çурла уйăхĕ. Çурлара тыр-пул ĕçĕ пĕтмест-ха: авăн вĕçлемелле. Вара тин, уй-хирпе пахча ĕçĕ-пуçĕ йĕркене кĕрсен, ваттисене асăнма, аслă чÿксем ирттерме юрать. Кашни вăхăтăн хăйĕн уявĕ, хăчĕ-илемĕ пур. Çавă халăх сăмахлăхĕнче тарăн йĕр хăварнă.


[i] Вырăсла “Ильин день” сăмахçаврăнăшĕнчен пулса кайнă. Илем мар, Илья пророк кунĕ. Вырăс Православи чиркĕвĕн йăлипеле  çурла 2-мĕшĕ – аслă Илья пророка асăнмалли праçник. – VulaCv

Илія Пророка Асăнса Тăвакан Кунĕнђе Вĕрентсе Каламалли

Діаконъ Іаковъ Стекловъ


Утă 20-мĕшĕ

Святой Илія Пророка Асăнса Праçник Тунă Кун Вĕрентсе Каламалли Сăмах.“ (20 Іюля).

Ей йуратнă тăванăмсем, пайан, утă уйăхин 20-ш кунĕнђе, Туррăн аслă пророкне, святой Иліяна, хисеплесе праçник тăватпăр. Çакă Илія пророк Израил патшалăхĕнђе авал Христос çуралиђђен 900 çул малтан пурăннă, вăл Израил çĕрĕнђи Ѳесва йатлă хулара çуралнă. Илія пророк пурăннă вăхăтра Израил патши Ахав пулнă. Ахав патша йĕркесĕр пурăнăçпа пурăннă. Хăйĕн арăмĕ Іезавел сăмахĕ тăрăх ђăн Турă вырăнне кĕлеткесене: Ваала, Астартăна пуççапса пурăнма тытăннă. Патша арăмĕ Іезавел суйа тĕнпе пурăнакан патша хĕре пулнă. Патшанăн йĕркесĕр пурăнăçне кура Израил халăхĕ те кĕлеткесене пуçапма тытăннă. Малаллине вулас

Христоса Шыва Кÿртекен Іоанн Çуралнă Кун Вĕрентсе Каламалли

Василий Разумов

Василий Разумов… Тĕплĕнрех→


Христоса Шыва Кÿртекен Іоанн Çуралнă Кун Вĕрентсе Каламалли

Çĕртме 24-мĕшĕ

Ашшийĕн, Ывăлийĕн, Святой Сывлăшийĕн йађĕпе. Тăвансем, епир пайанхи кун çакăнта Христос умĕн килнĕ Іоанн çуралнине асăнма пухăнтăмăр. Çавăнпа епĕ сире халĕ çакă Іоанн çинђен каласа парас тетĕн: мĕнлескер çын пулнă вăл? Мĕн ĕç туса вăл пурăннă?

Малаллине вулас