Юпа уйахĕ

Н. Иванова & В. Никитин


Юпа уйахĕ

Чăваш кун тăрăмĕ çулталăка икĕ пая пайланă, çавăнпа «Хĕл уйăхĕ — улт уйăх, çу уйăхĕ — çич уйăх»,— тесе каланă. Елĕк- авал кĕрпе хĕле хăйне пер çулталăк, çурла çуллана тепĕр çулталăк тесе уявланă. Кĕрхи Çĕнĕ çул кĕркунне кунпа çĕр танлашнă вăхăта килнĕ. Çуркунне пуш уйăхĕнче çуралнă Çĕнĕ çул кĕр çитсен ватăлать тесе шутланă, çавăнпа кĕрхи юпара ваттисене «чăн çĕре ăсатса янă», тепĕр çулччен çĕн çĕрте вырнаçма ырă суннă. Çав ятпа ятарласа «юпа чунĕсем» тунă.

Малаллине вулас
Advertisements

Покров Кун Вĕрентсе Каламалли

Діаконъ Владиміръ Михайловъ


Юпа 1-мĕшĕ

Йуратнă тăванăмсем, пайан таса ђиркÿ авал Турă Амăшĕ пирĕнпе пĕр тĕнпе пурăнакан грек халăхĕшĕн тунă хăвата асăнса хисеплет.

Çав хăват çинђен таса ђиркÿ акă çапла каласа пĕлтерет. Пĕрре елĕк-авал пит вăйлă ђаплă пулнă грек ха­лăхин патша пурăнакан Константинопољ хулине сарацынсем (суйа тĕнлĕ, кĕлеткесене пуççапса пурăнакан халăх) пырса хупăрласа илнĕ. Греція патшалăхĕ çав вăхăта пат­шалăх хушшинђи тăшмансем пăлханнипе, тата йут тăш­мансем те тапăннине шалт аптăранă, пĕтес патнех çитнĕ. Греціянăн тăшмансене хирĕç тăма вăйĕ çителĕклĕ пулман, йут халăх çине шанма та шанђăк пулман. Тавăрари патшалăхсем, Греція патшалăхĕ вăйсăрланнине кура, хĕпĕртесе çеç тăнă; вăл пĕтсен харпăр-хăй пĕрер татăк татса илесшĕн пулнă. Çавăнпа грексем сарацынсем килсе хупăрласа илсен питĕ хăраса ÿкнĕ. Çавăн тĕрлĕ йывăр вăхăтра вĕсене пулăшакан никам та пулман, пĕр Турă çине шанасси анђах йулнă. Ђăнах та Турă çине шанса Унтан пулăшу ыйтнă та Турă вĕсене пăрахман.

Малаллине вулас

Радонежри Хăватсем Тăвакан Таса Пурăнăçлă Сергійе Асăнса Тăвакан Праçник Кунĕ Вĕрентсе Калани

Симеонъ Сергѣевъ


Авăн 25-мĕшĕ

Ашшийĕн, Ывăлийĕн, Святой Сывлăшийĕн йађĕпе.

Савнă тăванăмсем! Турă тĕнђене пит илемлĕ пултарнă; унпа усал пулман, ырă анђах пулнă. Турă çырăвĕнђе пулнă: пĕтĕм тĕнђе пит илемлĕ пулнă, тенĕ. Халĕ епир ăçта пăхнă, унта усал куратпăр. Унта çаратаççĕ, кунта вĕлереççĕ, тата тепĕр çĕрте пĕрне пĕри вут тĕртсе çунтараççĕ. Упăшки арăмĕпе харкашат̌, ашшĕ ывăлĕпе килĕштереймест; унта йĕреççĕ, кунта кăшкăрашупа çапăçу. Епир пĕр пĕрне кураймастпăр, пĕр пĕрин çинђен елеклетпĕр, сута тыта-тыта паратпăр. Пĕтĕм тĕнђе усалпа тулнă. Турă тĕнђене ырă пултарнă пулсан, усал ăçтан пулнă тата?—Усал, тăванăмсем, пиртен хамăртанах килет. Турă пире пурне те кăмăл панă. Епир кăмăла усал йенне те, ырă йенне те йама пултаратпăр. Кăмăла усал йенне йанине Адампа Ева Турă сăмахне улăштарнă, райран тухса кайнă. Унтан кăмăлĕсене ырă йенне çавăрса çылăхĕсенђен ÿкĕннĕ те, Турăран Çăлакан килесси çинђен хыпар илнĕ. Мĕн пур святой çынсем кăмăлĕсене ырă йенне йанипе çăлăннă.

Малаллине вулас

Христосăн Таса Хĕресне Çĕкленĕ Кун Вĕрентсе Калани

Свящ. Николай Кузьмин


Авăн 14-мĕшĕ

«Ей Патша Турă, Санăн хĕресÿне пуççапатпăр».

Йуратнă тăванăмсем! Çак епир пайăн хисеплесе асăнакан хĕрес камăн хĕресĕ-ши? Камăн хĕресне епир темĕн тĕрлĕ хаклă йапала çине пăхса тăнă пек, хуйхăрса пăхса тăратпăр-ши? Камăн хĕресĕ-ши вăл? Ăна патшасемпе архіерейсем те, пуйансемпе ђухăнсем те, ватăсемпе çамрăксем те пуççапма тăрăшаççĕ; куç-çулĕ тăкса ун умне ђăр-куçланса ларса кĕл-тăваççĕ. Камăн хĕресне асăнса пайанхи кун пур çĕрте те праçник тăваççĕ-ши? Ăна мухтав йуррисем йурлаççĕ-ши?Малаллине вулас

Турă Амăшĕ Çуралнă Кун Вĕрентсе Калани

Свящ. Николай Кузьминъ


Авăн 8-мĕшĕ

Йуратнă тăванăмсем! Пайăн вуланă евангеліе пире, Христос тĕнне тытакан çынсене, пуринђен ытларах мĕн кирлине, пуринђен ытла пирĕн мĕншĕн тăрăшмаллине кăтартат̌.

Пирĕн Туррăмăр Іисус Христос çĕр çинђе пурăннă ђухне, йалтан йала, хуларан хулана çÿресе халăха вĕрентнĕ. Вăл Хăйĕн ашшĕ-амăшне хăварса, Хăйĕн килне пăрахса çынсемшĕн тăрăшса çÿренĕ. Пĕрре çулпа пынă ђух, Іисус пĕр йăла кĕнĕ; унта Ăна пĕр Марѳа йăтлă хĕр-арăм хăй килне илсе кĕнĕ; унăн Марія йатлă йăмăкĕ пулнă; вăл Іисус ури патне ларса Унăн сăмахне итленĕ. (Лук. гл. 10, ст. 38—39). Малаллине вулас

Іоанн Пророк Пуçне Касни

Священник Николай Кузьминъ


Христос Умĕн Килсе Христоса Шыва Кÿртекен Святой Іоанн Пророк Пуçне Каснине Асăнса Тăвакан Праçник Кун Вĕрентсе Каламалли

Çурла 29-мĕшĕ

Йуратнă тăванăмсем! Пайан таса ђиркÿ мĕн тума хăй ађисене пуçтарат̌-ши? Мĕн пирки вĕсене ђиркĕвĕ ђĕнет-ши? Савăнма-ши! Йе хуйхăрма-ши? Вăл ађисене пухса мĕн çинђен каласшăн-ши? Мĕн çинђен аса илтересшĕн-ши?

Малаллине вулас
Мария çÿл тÿпене илĕнни

Турă Амăшĕ Çĕр çинчен Тÿпене Илĕнни

Священникъ Николай Кузьминъ


Çурла 15-мĕшĕ

Турă Амăшĕ Леш Тĕнђене Куçнă Кун Вĕрентсе Калани

Камăнне пиртен, йуратнă тăванăмсем, куç умĕнђенех пĕртен пĕр ывăлне тытса кайни пур? Камăнне пиртен куç пек пăхса ÿстернĕ ывăлне куç умĕнђе хĕнесе, мăшкăласа пĕтерни пур? Камăнне пиртен темĕн пек йуратакан ывăлне хĕрес çумне амăшĕ куç умĕнђех пăталани пур? Кам пиртен хăй ывăлĕ хĕрес çинђе пĕтĕм пĕвĕпе пăтасем çинђе анђах çакăнса тăрса, асапланса вилнине курни пур? Çук, тăванăмсем, çав тĕрлĕ хуйха, çав тĕрлĕ калама çук инкеке пиртен никам та курман. Тĕнђе пуçланса çак тарана çитиђђен ђĕрене хĕç пек касса тухакан çав тĕрлĕ пысăк хуйха пĕр Турă Амăшĕ анђах курнă.

Малаллине вулас