Николай Шупуççынни: Нуша

Николай Шупуççынни

Николй Шупуççынни хресчен çемйинче ÿснĕ, Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнче вĕренме пуçланăскере ăна ытти ачасемпе пĕрле революци юхăмне хутшăннăшăн кăларса янă. Çапах та учитель пулма вĕренсе пĕтерет. Революци хыççăн писательсен союзне ертет, тĕпчев институчĕн директорĕ пулса ĕçлет… Тĕплĕнрех →


Нуша

Васканăн ĕç тăнă,
Ерипелилĕн кайнă.

Эпĕ пĕрре юлташпа
Кайрăм хамăр утсемпе
Хĕрлĕ çыра çитерме.
Пуçланать кĕркунне.

Хĕрлĕ çыр вăл – пирĕн вар,
Ячĕпеле вăл Типвар.
Çав Типварта çĕртмере
Каççĕ утсем çитерме.

Малаллине вулас

Михаил Акимов‎: Ялти пурăнăç‎

Михаил Акимов


Михаил Акимов – çыравçă, адвокат. Чухăн кил-йышра çуралнă. Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнчен ăна «политика тĕлĕшĕнчен шанчăксăр» тесе кăларса янă хыççăн «Хыпар» хаçатра ĕçленĕ. Литературăра калавсем çырса 1906-1907 çулсенче палăрнă… Тĕплĕнрех →



Ялти пурăнăç

(Чăн пулнă ĕç)

Пĕчĕкçĕ начар пÿрт. Çĕмĕрĕк чÿрече куçĕсене çĕтĕк сăхман чиксе хунă. Çанталăк ирсĕр, кайранхи кĕркунне. Юпăнса çăвать. Пÿртре:
Хветĕр, 60 çулхи старик.
Унăн арăмĕ Пăлаки, 45 çулта.
Хветĕр ачи Юманка, 12 çулта.
Сĕтел çинче пер пăлуштух эрех ларать. Пăлаки сăмавар лартма хатĕрленет.

Хветĕр (эрех черккине тултарса калать). Ухунька, эс çав ĕçе туса пар ĕнтĕ пире. Илейместĕп вĕт укçана. Пĕр çул хурал тăтăм, пĕр пус алла кĕмест. Ху пĕлетĕн, асапсăр пулнă ĕç мар.

Малаллине вулас

Михаил Акимов: Шÿт туни

Михаил Акимов


Михаил Акимов – çыравçă, адвокат. Чухăн кил-йышра çуралнă. Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнчен ăна «политика тĕлĕшĕнчен шанчăксăр» тесе кăларса янă хыççăн «Хыпар» хаçатра ĕçленĕ. Литературăра калавсем çырса 1906-1907 çулсенче палăрнă… Тĕплĕнрех →



Шÿт туни

(Халап)

Пĕр хресченĕн кăçал çураки тунă чухне лаши вилнĕ. Хресченĕн лаша илме укçи çук. Хай хресчен унта-кунта пăхкалать, пуçне те хыçкалать, хуйхăрса та пăхать, пуртарах çынсенчен ыйткаласа та пăхать, — укçа е лаша ниçтан та тупаймасть. Ĕç çийĕ. Çынсем сухалаççĕ. Кунăн аки ахалех тăсăлса выртать. Хай кăшт шухăшласан, ку ăçта каймаллине тупнă. Вĕсенчен инçех мар пĕр пуян улпут пурăнать-мен. Хресчен калаçма пĕлет. Вал вĕренкеленĕ: пурăнăç хыттине те курнă. Улпут патне пырать те калать:

— Манăн нуша килчĕ. Лаша ÿксе вилчĕ. Тархасшăн мана пĕр 50 тенкĕ укçа парччĕ, — тет.

Улпучĕ хытăскер пулнă. Вăл хресчене калать:
— Мĕнле укçа? Укçа ăçтан илсе парам эпĕ сана? Манăн укçа çук, —  тет.

Малаллине вулас

В. Дмитриев: Чаплă парне

В. Дмитриев


Чаплă парне

(С. Мерчен темипе çырнă пĕр пайла кулăшла пьеса)

 

ВЫЛЯКАНСЕМ:

Амăшĕ.

Кенук.

Мишша.

Мишша куккăшĕпе инкĕшĕ,

пĕрле вĕренекен юлташĕсем.

 

Пÿлĕм. Сĕтел хушшинче Мишша чăваш чĕлхи учебникĕ тытса ларать. Вăл пĕрре кĕнеке çине, тепре чÿрече еннелле кичеммĕн пăхкалать. Тĕпелти пÿлĕмрен Амăшĕ витре йăтса тухать.Малаллине вулас

Ев­ге­ний Тypxaн: Ялти чи ăста суеçĕ

Кук­ша Кĕр­ку­ри вăр­ма­на хăрăк ту­рат пуçтар­ма кайнă тет. Ка­ял­ла таврăннă чух­не уçланкăра çак­на лес­ни­чий тĕл пу­лать.
– Мĕн, вăр­ман вăр­ла­са ки­летĕн-им, ырă çыннăм, – тет вăл ырă кăмăллăн.
– ăç­та вăр­ла­ма ун­та. Хăрăк ту­рат пуçтар­са ки­летĕн ак. Хĕл­ кунĕн­че вăл та тем пе­кех, – тавăрать Кук­ша.
– Ва­ра нихăçан та вăр­ман вăр­ла­мастăн-и? Эс ан хă­ра, эпĕ ни­ка­ма та ка­ла­мастăп. Ху­ла çын­ни эпĕ. Вăр­ма­на су­на­ра ки­летĕп. Кăсăк­ла­натăп акă, хрес­чен­сем вăр­ман вăр­ла­масăр еп­ле йÿ­неç­тер­се пурă­наççĕ-ши? – те­се, – че­е­ле­нет лес­ни­чий.
– Чă­нах та вăр­ла­масăр пурăн­ма питĕ йывăр. Ук­çа кирлĕ. унсăрăн ку­ла­най­не еп­ле тÿле­се татăн. Тат­ма­сан выльăх-чĕрлĕхсĕр, çуртсăр юлатăн. Кап­ла акă, па­ян ирех чаплă пĕре­не­сем ти­е­се килтĕм те хир ен­чи пĕр пу­я­на хаклă хак­па ярăн­тартăм. Вулăс кан­тур­не кĕр­се мĕн­пур парăм­се­не татрăм, кĕсь­е­ре те кăш­тах юлчĕ. Халă акă хăрăк ту­рат ил­се кил­се те ĕлкĕртĕм, – лăп­ланнăс­кер, пакăл­тат­ма пуçлать Кук­ша.
– Мат­тур эсĕ, ан­чах чĕлхÿ халь­хин­че лек­терчĕ са­на. Тыт­са ху­патăп са­на ул­пут вăр­ман­не вăр­ланăшăн. Эпĕ Су­ма­ро­ков ул­путăн çĕнĕ лес­ни­чийĕ пу­латăп, пĕ­летĕн-и çав­на?
– Питĕ ха­вас, эпĕ ва­ра Кук­ша Кĕр­ку­ри, ял­ти чи ăс­та су­еçĕ. Пал­лашăпăр, – ал­ли­не тăс­са па­рать Кĕр­ку­ри.i{content: normal !important}