Митта Ваçлейĕ: Тĕрлĕрен

Мул тĕнчине тĕп тумалăх
Халăх утать чăн çулпа.
Ирĕклĕх, танлăх, тăванлăх —
Çакă вăл пирĕн тупа!Малаллине вулас

Advertisements

Гаврил Кореньков: Хăрушă çумăр

Гаврил Кореньков


Хăрушă çумăр

Макăр, макар, çанталăк:
Макăрмалли вăхăт халь!
Ÿкрĕ-ÿкрĕ куççуль-тăк,
Савăнмалли сахал халь!

Малаллине вулас

Гаврил Кореньков: Савăн

Гаврил Кореньков


Савăн

Савăн,
Сурпансене хывтарса,
Чăваш майра тăвакан;
Учителе пăрахса
Ваккатланса пурнакан!

Савăн,
Кĕлентĕрсем тайтарса
Эрех-сăра сутакан,
Тутарсене пуçтарса
Маткуннĕпе пуякан!

Малаллине вулас

Сĕрĕмре – Митта Ваçлейĕ

Митта Ваçлейĕ


Тупмалли

1  2  3  4  5  6  7

Сĕрĕмре

Шаланкăна

1

Sijen1• Этносла  нацио-нализм

Темшĕн, темшĕн мана айăплан,
Тинкерсе куçăмран тем шыратăн?
Куçăмсем —
Алчăранă Шур Атăл,
Куçăмсем —
Сапаланчăк Пăла.
Çамрăк тантăш, хĕрнĕ тимĕр сулă
Кас-кас темшĕн пĕрет кăкăрма?
Çамрăк пуçăмçăм —
Хуйхăллă Улăп;Малаллине вулас

Шуйттан чури

Константин Иванов


Шуйттан чури

Виçĕ пайлă трагеди

Халăх калавне улăштарса çырнă

 

Пĕлĕт саншăн тимĕр пулĕ,
Тĕнче саншăн тамăк пулĕ,
Санăн кĕллÿ тĕтĕм пулĕ.

ПĔРРЕМĔШ ПАЙĔ

Чул çумĕнче пĕр этем
Ларать хытă йăнăшса.

Шăллĕ
Апла пулсан, кай кунтан,
Эпĕ сана тăван мар!
Тăшман çынна нихçан та
Памăп турă панине.

ПиччĕшĕМалаллине вулас

Улăп

Юртсам , Юртсам , Пăланăм…

Валем Ахун «Юртсам, юртсам, пăланăм» сăвăллă асамлă юмаха поэт куçĕпе, 20-мĕш ĕмĕрти чăваш çыннисен аслăрах тавракурăмĕ çине таянса халăх упранă юмах-халапсенчи хăйне моралĕ енчен килĕшекен сăнарсене, эстетика тĕлĕшенчен илĕртÿллĕ ăнлавсене суйласа çырать, вулакана фантазилле тĕнчене, халăхла утопие илсе каять. Юмахăн тĕп теми – туй, Улăп йăхĕ пуçланни. Туйсарăмĕ пекех Ахунăн чĕлхи пуян, тахăш тĕлте чăтма çук пылак. Персонажсен çаксенчен кирĕк хăшĕ умĕнче пултăр: турă, патша, хĕвел, хăвалăх, Аçтаха – сави пит яка.  Язычество (анимизм) ăс-хакăлĕ тăрăх çырнă хайлавра – ăрăм, вĕрÿ-суру чĕлхи, тата ытти илĕртмĕшсем нумай, поэт хавхипеле вĕсем рафинад евĕр пулнă. Ăс-хакăл енчен, ĕлĕкхи (хăшĕ пĕри киревсĕр (тĕсл. хулăм)) йăласене сахăрлассинчен ытла нимех те вĕренес çук: тĕп вырăнта – вăй, вăй çук пулсан – чеен йăпăлтатни. Çакăн пек наянлăх палăрни, тен, чăваш халăхĕн юмахĕ мар, хайлав авторĕн тавракурăмĕпе çыхăннă пулăм-тăр.


Валем Ахун


Юртсам , Юртсам , Пăланăм…

(Халăх Халапĕсем Тăрăх Хывнă «Улăп» Эпосран)

Sijen1• Суясене пуççапни
• Ăрăм

Çеçенхирсем тăрăх пăлан юртать,
Ука çилхи çилпе ун явăнать.
Ылтăн мăйраки ниçта перĕнмест,
Кĕмĕл чĕрни çĕре ун сĕртĕнмест.
Асаттесен, ватă халапçăсен,
Ĕмĕрхи те юррăн, ай, ăстисен,
Чĕлхи-çăварĕ пĕртте такăнмасть,
Тăмра кĕвви нихçан та татăлмасть.
Юртсам, юртсам, пăланăм, çеçенпе,
Малаллине вулас