Иван Григорьев: Кĕнекесен усси

Иван Григорьев — Хусанти семинарире вĕреннĕ учитель. Ытларах ăслă-тăнлă пулса пурăнма вĕрентсе сăвăсем çырнă… Тĕплĕнрех→


          

Кĕнекесен усси

Эпир халĕ пурăнатпăр,
Ыран-паян вилетпĕр,
Пирĕн пурăнăç пит начар,
Шухăш-тĕлеш çук масар.

Анчах çапла пурăнса,
Чăваш ырă курас çук;
Вуламасăр пурăнса,
Эпир çутта тухас çук.

Малаллине вулас

Леонтий Молгачев: Хĕртсурт

Леонтий Молгачев — Чĕмпĕр кĕпĕрнинчи тĕрлĕ ялта учительте ĕçлене, миссионер пулма вĕреннĕ. Самар кĕпĕрнинче вĕрентнĕ, ун хыççăнхи кунçулĕ паллă мар… Тĕплĕнрех→


Хĕртсурт

Авал Аксу çыннисем,
Тĕттĕм халăх ачисем.
Тĕне кĕнĕ пулин те,
Пуççапатчĕç хĕртсурта.

Пĕрре çапла çуркунне
Пирĕн ватă асанне
Ирех сиксе тăчĕ те
Кмака хутса ячĕ те,
Кмаки çуннă вăхăтра
Асанне хăй васкаса
Часрах ĕлкĕрес тесе,
Чуста çăрчĕ сĕтеле.

Малаллине вулас

Леонтий Молгачев: Вильгельмпе Мухамет

Леонтий Молгачев — Чĕмпĕр кĕпĕрнинчи тĕрлĕ ялта учительте ĕçлене, миссионер пулма вĕреннĕ. Самар кĕпĕрнинче вĕрентнĕ, ун хыççăнхи кунçулĕ паллă мар… Тĕплĕнрех→


Вильгельмпе Мухамет[i]

Пирĕн патша çĕрĕнче
Кавказ ятлă тусем пур.
Кавказ тăвĕ хыçĕнче
Турккă патшин çĕрĕ пур.

Турккă патшин халăхĕ
Пурнать тутар тĕнĕпе,
Муллăх-пурлăх тĕлĕшрен
Танлашаймасть пирĕнпе.

Малаллине вулас

Н. Иванова тата В. Никитин: Охатер Томеев

Н. Иванова тата В. Никитин – чăваш сăмахлăхне тĕпчесе шкулти ачасем умне кĕнеке кăларса тăратнă коллекив ертÿçисем, авторсем… Тĕплĕнрех →


Охатер Томеев — Хутла пĕлекен патшалăх хресченĕ пулнă çак çын халăха тĕрĕс мар хĕстерекен çынсене хирĕç кĕрешсе пăлхавсем те ертнĕ, тĕрĕслĕхшĕн кĕрешнипе асра юлнă… Тĕплĕнрех→


Охатер Томеев

(1700 — 1747)

Тăван халăх телейĕшĕн кĕрешекенсен ретĕнче ыттисемпе пĕрле Охатер Томеев (Ухатер Тойметьев) ячĕ çырăнса юлнă. Вăл хăçан çурални-вилни тĕрĕссипех паллă мар. Унăн хушамачĕ авалхи хутсем хушшинче 1728—1747 çулсенче тĕл пулать.

Малаллине вулас

Çитăр Ехримĕ: Çула тухнă çын шăнса вилес умĕн юрланă юрă

Çитăр Ехримĕ — хутa вĕренмен сăвăçă. Унăн такмакĕсемпе сăввисем халăх хушшинче сăмах вĕççĕн сарăлнă. Хăш пĕрне автортан ялти учительсем çырса илнĕ… Тĕплĕнрех→


Çула тухнă çын шăнса вилес умĕн юрланă юрă

Казански каç пулчĕ,
Питĕ вăйлă çил пулчĕ.
Çÿлтен çăвать, çĕртен шăлать,
Çуна çине юр тулать.

Малаллине вулас

Çитăр Ехримĕ: Чăтăрлăсем

Çитăр Ехримĕ — хутa вĕренмен сăвăçă. Унăн такмакĕсемпе сăввисем халăх хушшинче сăмах вĕççĕн сарăлнă. Хăш пĕрне автортан ялти учительсем çырса илнĕ… Тĕплĕнрех→


Чăтăрлăсем

Пулки Петра хĕрĕ
Ашшĕпе кайнă тăм илме.
Тăм шăтăкне кĕне те –
Тăм ишĕлсе аннă та,
Тăм айне пулнă:
«Чăтăрлă тăвĕ – çÿл[л]ĕ ту,
Анатарах çырлă ту.

Малаллине вулас

Кол Гали: Уçăппа Сĕлихха

Уçăппа Сĕлихха

Кол Гали – Атăлçи Пăлхарăн чаплă пĕлÿçи, тĕпчевçи, тата Алăран алла куçарса пынипе унăн ячĕ халăхăн уйрăмах юратнă поэмипе пĕрле упранса юлнă теççĕ. Поэмăри сăнарсемпе пулăмсем Библири калавран килеççĕ, анчах ислам тĕнĕ урлă урăхланаççĕ… Тĕплĕнрех →


(Поэма сыпăкĕсем)

Пĕрремĕш Пайĕ
Уçăп тĕлĕкĕ

Ашшĕ чĕр çинче ларнă чух пĕрре
Пулнă матуркка Уçăп вун пĕрте.
Лăпкăн ларнă вăл, кайнă тĕлĕрсе,
Тĕлĕк ун пуçне курăннă кĕрсе.

Малаллине вулас