Тăхăр Ял

Григорий Тимофеев


Тăхăр Ял

Сĕве тăршшĕсем

Пирĕн Элшелсем хăйсене «тăхăр ял çыннисем» тесе хисеплеççĕ. Ĕлĕксенче, ку енчи чăвашсем Утиле ĕçлесе пурăннă чухне, кунти тĕнче пĕрре те хальхи пек пулман. Пÿркелĕнче Утилĕн «Приказ» пурччĕ, тет. Пĕтĕм çак таврари ялсем, Тинкеш-Рункă таврашĕ те, приказа çав Пÿркелне çÿретчĕç, тет. Çав вăхăтсенче Элшелсем, Таккаварсем, Раккассисем, Мертлĕсем, Киштексем, Пимĕрселсем, Пÿркелсем, Хирти Кушкăсем, Чăваш Саркамăшĕсем пĕрле пĕр хирте ĕç пуçласа, ĕç ĕçлесе, пĕрле ĕç пĕтеретчĕç, тет. Вĕсенĕн ана-çарансем Read More »

Константинопольри чăвашсем

Димитрий Архипов


Кĕскетсе тÿрлетнĕ вариант. Оригиналне те çитес вăхăтра туса çитерĕпĕр.

Константинопольри чăвашсем

Çу уйăхĕн юлашки кунĕсенче эпĕ килтен тухрăм. Килтен тухсан виç-тăват кунта чукун çулпа Одессăна çитрĕм. Константинополе каякан пăрахута кĕтсе пирĕн Одессăра пăртак пурăнмалла пулчĕ: унта эпир, Иерусалима каякансем, пайтахăн пултăмăр. Кĕтнĕ пăрахут пирĕн килчĕ. Вара эпир çу уйăхĕн 31-мĕш кунĕнче ирхине çав пăрахут çине лартăмăр та талăк çурăран, çĕртме уйăхĕн 1-мĕш кунĕнче каçпа Константинополе çитрĕмĕр. Унта эпир Иерусалима каякансем, Пантелеймон монастыре ячĕпе тунă монахсем пурăнакан çурта кĕтĕмĕр.

Тепĕр кунĕ ирхине çав Пантелеймон монастырĕ çуртĕнче пурăнакан пĕр монах пире, кĕлле каякансене, мĕн паха, çав вырăнсене кăтартма хулана йĕртсе кайрĕ: монастырьсене, Христос тĕнĕшĕн асапланса вилнĕ çынсене пытарнă вырăнсене те кăтартма илсе кайрĕ.Read More »

VulaCv-WordPress 2 çул

VulaCv WordPress платформинче тухма пуçланнăранпа икĕ çул тулчĕ. Çак хушăра “Вула чăвашла” вулаттаракан сайт нумай текстсемпе, уйрăмах прозăпа тулчĕ. Тĕнпе килĕшÿллĕ пурăнакансемшĕн Турă хавхипе çырнă кĕнекесене чăвашла тупса вулассине чылай çăмăллăх кÿтĕмĕр. Тинех, Библин чылайăш кĕнеки сайтра пур. Литература произведенийĕсене кĕртнĕ чухне те, вĕсене ăс-хакăл тĕлĕшĕнчен сиенлĕх енчен чи пĕчĕк, курттăм виçепе те пулин хаклатпăр, […]

Сатин кĕпе ][ Ваçлей Давыдов-Анатри

Ваçлей Давыдов-Анатри


Тупмалли

Ваçлей Давыдов-Анатри | Сатин кĕпе Аслă Арапуç Аннеçĕм, анне… | «Тимĕр карта» | Кăлюк аппа Тĕрĕс калать атте… | Хусана—вĕренме | Сатин кĕпе | Пăрлă çумăр | Ĕнтюк туйĕ | Атте тусĕ | Шăрттан | Сиенлĕ вăйă | Каçхи вăйăра | Праçник | Хĕрес | Хĕрлĕ галстук | Иксĕмĕре пĕр карттус | Кунта Ленин вĕреннĕ | Пăр каять | Кимĕпе | Чутах сурăхсăр юлаттăмăр | Иван Евгеньевич | «Хĕрлĕ хĕлхем» | Йăмра айĕнче | Чипер инке | Акатуй | Сăвă-юрă янăрать | Укçа енчĕкĕ | Нарспи | Нонна Кирилловна | Марине | Вăрăм пушă | Чун хĕлхемĕ | Пичче—салтак | Çĕнĕ сăн Эпĕ—комсомолец | Йăмрасем, тирĕксем… | Сывă пул, тăван ялăм… | Тăван хуламăрта | Халăх поэчĕ | Шупашкар çăкисем | Эпĕ çапла шутлатăп…


Кĕске содержанийĕ


Сатин кĕпе

Аслă Арапуç

Sijen1• Суя тĕн

Ирхине. Тухăçран ылтăн хĕвел çĕкленсе хăпарать. Куç умĕнче манăн тăван ялăм—Аслă Арапуç— Пăла шывĕ хĕрринче сарăлса ларать. Ăна пирĕн таврари чи илемлĕ кĕтесе вырнаçнă темелле. Унăн икĕ вĕçĕнче те пĕчĕк вăрман. Пĕрне — Малти, теприне — Кайри хырай, теççĕ.Read More »

Пăлхар холинче хорлăх корса вилнĕ çыннăн, Авраамий ятлăскерĕн порнăçĕ

Григорий Филиппов


Хальхи Хосан кĕпĕрнинче авал чох пĕр тотар та çокчĕ. Тотар халăх килетчен первай конта пăлхар ятлă халăх темиçе çĕр çол порăннă. Пăлхар халăх çомĕнче чăвашсем та çармăссам ĕлĕкренех порнатчĕç. Пăлхар патшисем Атăл панчи холара, çавах Пăлхар ятлăскерте, порăннă. Пăлхар халăхĕн орăх холисем те номайччĕ, Булгар холи пор холасенчен те ытла пысăкчĕ, йышлăччĕ, поянччĕ. Онта порăннă çынсам йот, инчери халăхсемпе сотă тватчĕç; çорконне, çолла та онта çолннехе пысăк ярмăркка полатчĕ; йот çынсам номайăн сотă тума Булгар холине пырса, унта номай çол порнса ирттеретчĕç.Read More »

Пĕрле ирттернĕ кунсем ][ Александр Жиркевич

 

Александр Владимирович Жиркевич (1857—1927)—генерал-майор, вырăс поэчĕ, çыравçă.  Паянхи Латвине кĕрекен Лудза хулинче çуралнă. Л. Н. Толстойпа, И. Е. Репинпа, И. Я. Яковлевпа туслă çыхăну тытнă . А. В. Жиркевич 1915 çулта Чĕмпĕре куçса пынă, ăна унта çар лазаречĕсен инспекторне лартнă. Пĕрремĕш тĕнче вăрçи вăхăтĕнче çавнашкал лазаретсенчен пĕри Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнче пулнă. Çавна май инспектор-юрист чăваш шкулĕн пуçлăхĕ И. Я. Яковлев патне час-часах пырса çÿренĕ, туслашсах кайнă. Аслă çутлăхçăпа калаçмассерен А. Жиркевич хăй дневникне çырса пынă. Çав дневник халĕ Мускавра Л. Н. Толстой музейĕнче упранать, дневник сыпăкĕсем чăваш журналĕсенче пичетленнĕ. [Иванова тата Никитин – 1993, wiki]


Пĕрле ирттернĕ кунсем

(А. В. Жиркевич дневникĕ тăрăх)

267px-zhirkiewicz1894
Александр Жиркевич. И.Е. Репин ÿкерчĕкĕ.

1916 çул. Августăн 26-мĔшĕ. Эпĕ ыйтнине пурнăçласа И. Я. Яковлев Чĕмпĕрти чăваш шкулĕн кун-çулĕпе паллаштаракан брошюрăсем ярса пачĕ. Чуна хумхантараканни, интересли пайтах кунта. Яковлева çакнашкал паттăрла ĕçсем тума хавхалантарнă Ильминский профессор пултарулăхĕпе пуçласа паллашрăм темелле.Read More »