Геннадий Юмарт & Л. Трофимов: Леонтий Молгачев

Геннадий Юмартпа Л. Трофимов — литераторсем, тĕпчевçем… Геннадий Юмарт çинчен тĕплĕнрех→


Леонтий Молгачев — Чĕмпĕр кĕпĕрнинчи тĕрлĕ ялта учительте ĕçлене, миссионер пулма вĕреннĕ. Самар кĕпĕрнинче вĕрентнĕ, ун хыççăнхи кунçулĕ паллă мар… Тĕплĕнрех→


Леонтий Молгачев

(1884 – ?)

Леонтий Иванонич Молгачев (Кайăк Иван ывăлĕ Левентей) 1884 çулхи çĕртмен 7(19)-мĕшĕнче Чĕмпĕр кĕпĕрнин Пăва уесĕнчи (халĕ Тутар Республикин Çĕпрел районĕ) Аслă Аксура чухăн хресчен кил- йышĕнче çуралнă. Тăван ялĕнчи пуçламăш шкулта. Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнче вĕренет, 1903-1911 çулсенче Чĕмпĕр кĕпĕрнинчи тĕрлĕ ялта учительте ĕçлет, унтан Хусанти миссионерсен курсне кĕрет, пурнăçĕ хĕсĕкрен вĕренме пăрахать, каллех шкулта ĕçлеме тытăнать. Кайран вăл миссионерсен курсне çине тăрсах пĕтерет, Самар кĕпĕрнинчи Пĕкĕлме уесĕнче учительте ĕçлеме тытăнать. Малалли кунçулĕ паллă мар.

Л.Молгачев 1914 çулта «Хĕртсурт» сăвăпа «Вильгельмпе Мухамет» поэма çырнă. Поэма 1915 çулта «Вăрçă çинчен» альманахра пичетленсе тухнă.

↓ ↓ ↓

Малаллийĕ пĕлтерÿ хыççăн


VulaCV.com

2019 çулхи юпа 31-мĕшĕнче VulaCv WordPress платформине куçнăранпа 7 çул тулчĕ… 2020 çулăн Март уйăхĕнче вара пирĕн домен VulaСV.com пулса кĕскелчĕ.

– VulaCv, Вула чăвашла редакцийĕ

Сайта кĕртнĕ çĕнĕ текстсем:

↓ ↓ ↓

Малаллийĕ

Н. Иванова & В. Никитин: Ермей Рожанский

Н. Иванова тата В. Никитин – чăваш сăмахлăхне тĕпчесе шкулти ачасем умне кĕнеке кăларса тăратнă коллекив ертÿçисем, авторсем… Тĕплĕнрех →


Ермей Рожанский – Атăлçи тăрăхĕнчи халăхсене Христос тĕнне кĕртес тĕлĕшпе ĕçленĕ миссионер. 1780 çулта вырăнти халăхсене хăйсен чĕлхипе тĕн çыравĕсемпе тивĕçтермешкĕн Чулхулара йĕркеленĕ шкулăн чăвашла-тутарла ушкăнне ертмешкĕн ăна шанса панă… Тĕплĕнрех →


Ермей Рожанский

(1741 — вилнĕ çулĕ паллă мар)

Ермей Иванович Рожанский — чăвашсен кивĕ çырулăхне йĕркелекенĕ, вĕрентÿçĕ, çыравçă, куçаруçă. Халăхра ăна «хаяр пуп» тесе ятлани те, «пирĕн вĕрентÿçĕ» тесе ырлани те пулнă. Вырăс тĕнне вăйпа кĕртес тесе çÿренĕшĕн авалхи тĕнпе пурăнакан чăвашсем ăна çапса пăрахас патне çитнĕ. Каярахпа, чăвашсене тăван чĕлхепе вĕрентес тесе тăрăшнă чухне, хÿтĕлеме пуçланă. «Икĕ вут хушшинче ăшталанса ирттернĕ хăй ĕмĕрне Ермей Рожанский,— тенĕ В. Г. Родионов тĕпчевçĕ,—пĕр енчен вăл тăван халăха хÿтĕленĕ, тепĕр енчен ăна хăйĕн йăли-йĕрки-сенчен пистернĕ». Патша енчен те хĕснĕ вĕрентÿçе — шалу памасăр муритленĕ. Халăхĕ та хапăлласах йышăнман — кĕлĕсенчен хăваласа янă.

Малаллине вулас

Геннадий Юмарт & Л. Трофимов: Çитăр Ехримĕ

Н. Иванова тата В. Никитин – чăваш сăмахлăхне тĕпчесе шкулти ачасем умне кĕнеке кăларса тăратнă коллекив ертÿçисем, авторсем… Тĕплĕнрех →


Çитăр Ехримĕ

(1846-1921)

Ефрем Сидорович Сидоров (Çитăр Ехримĕ) 1846 çулта Хусан кĕпĕрнин Пĕкĕлме уесĕнчи (халĕ Самар облаçĕн Шунтал районĕ) Сальелĕнче çуралнă, пурнăçне Кив Шешкелте (халĕ Тутар Республикин Çарăмсан районĕ) ирттернĕ. Вăл 1921 çулта выçлăх вăхăтĕнче вилнĕ.

Малаллине вулас

Геннадий Юмарт & Л. Трофимов: Çемен Мрес

Геннадий Юмартпа Л. Трофимов — литераторсем, тĕпчевçем… Геннадий Юмарт çинчен тĕплĕнрех→


Çемен Мрес

(1887-1956)

Çемен Мрес (Семен Фомич Фомин) 1887 çулхи нарăсăн 13-мĕшĕнче Самар кĕпĕрнин Пĕкĕлме уесĕнчи (халĕ Самар облаçĕн Шунтал районĕ) Аксаккура çуралнă. 1894 çулта вăл ялти пуçламăш шкула вĕренме кĕрет. Виçĕ çул иртсен, шăмă туберкулезĕпе чирленĕрен, .пилĕк çула яхăн утаймасăр пурăнать. 1901 çулта унăн хăрах урине татаççĕ, инвалид пулса юлать. 1903 çулта вăл Тăварăмри пуçламăш шкултан вĕренсе тухать. Шунталри учительсем хатĕрлекен шкулта вĕреннĕ чухне Ç. Мрес шкул ачисен пăлхавне хутшăнать, çавăншăн ăна шкултан кăларса яраççĕ. 1909 çулта вăл учитель ятне илет, ĕмĕр тăршшĕпех тăван таврари шкулсенче ĕçлет. 1948 çулта, сывлăхĕ хавшанипе пула, пенсие тухать. Ăна 1945 çулта «Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав» орденĕпе наградăланă.

Малаллине вулас

Геннадий Юмарт & Л. Трофимов: Иван Григорьев

Иван Григорьев

(1889-.)

Иван Григорьевич Григорьев 1889 çулхи чÿкĕн 13-мĕшĕнче Хусан кĕпĕрнин Шупашкар уесĕнчи Вăрман Кăршкара çуралнă. Икĕ çул Шĕнерпуçĕнчи икĕ класлă шкулта, унтан Хусанти учительсем хатĕрлекен семинарире вĕренет, 1908 çултан пуçласа учительте ĕçлет.

Малаллине вулас

Геннадий Юмарт & Л. Трофимов: Тимофей Терентьев

Геннадий Юмарт & Л. Трофимов – “Чăваш литератури (XX ĕмĕр пуçламăшĕ)” ятлă хрестомати пухакан ăсчахсем. 2006 çулта кăларнă кĕнеке асăннă тапхăрăн литературине уççăн çутатса парать… Тĕплĕнрех →


Тимофей Терентьев

(1890-1960)

Тимофей Терентьевич Терентьев 1890 çулхи утă уйăхĕн 15-мĕшĕнче Хусан кĕпĕрнин Çĕрпÿ уесĕнчи (халĕ ЧР Тăвай районĕ) Тенеялĕнче вăтам хресчен кил йышĕнче çуралнă, 1903 çулччен ялти пуçламăш класра пĕлÿ илнĕ, 1908-1910 çулсенче Ишекри икĕ класлă шкулта вĕреннĕ, кайран Хусанти учительсем хатĕрлекен семинарире экстерн йĕркипе экзамен тытса, вĕрентекен ятне илнĕ. Пурнăçне вăл учительте ĕçлесе ирттерет, 1921-1923 çулсенче Тăвай вулăс çутĕç пайне тата вулăс ĕçтăвкомне ертсе пырать. Çутĕçĕнче нумай вăй хунăшăн ăна 1949 çулта «Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав» орденĕ панă.

Малаллине вулас

Н. Иванова & В. Никитин: Кол Гали

Н. Иванова тата В. Никитин – чăваш сăмахлăхне тĕпчесе шкулти ачасем умне кĕнеке кăларса тăратнă коллекив ертÿçисем, авторсем… Тĕплĕнрех →



Кол Гали

(Аслă Пăлхар сăвăçи)

Атăл тăрăхĕнчи халăхсем ырăпа асăнса пурăнакан авалхи сăвăçсем хушшинче Аслă Пăлхар хулинче çуралса ÿснĕ Кол Гали ячĕ пур. Вăл XIII ĕмĕрти чаплă пĕлÿçĕ, тĕпчевçĕ, кĕрешÿçĕ пулнă. Кол Гали поэмине «Уçăппа Сĕлихха» е «Уçăп çинчен калани» теççĕ, ăна тутарла, пушкăртла, вырăсла, казахла, узбекла, туркменла тата ытти халăхсен чĕлхисене куçарнă.

Малаллине вулас