Покров Кун Вĕрентсе Каламалли

Василий Разумовъ.


Юпа 1-мĕшĕ

Тăвансем, епир пайанхи кун Христосăн таса ђиркĕвĕнђе Турă Амăшĕ ангелсемпе пĕрле святой Андрейĕ курăннине асăнатпăр. Çавăнпа енĕ халĕ сире çак праçник çинђен каласа йарас тетĕп.

Христос çуралсан 910 çултан грек çĕрĕнђе Лев Мудрый йатлă патша пулнă. Çав вăхăтра грек патшалăхĕ çине сарацын халăхĕ вăрçăпа пынă. Вĕсем вăрçăра йалан грексене çĕнтерсе пынă, Кайран вара патша пурăнакан Константинопољ хули патне çитсе, ăна йĕри тавăра хупăрласа илнĕ. Хула çынсене вара ниçтан та пулăшу пама майĕ пулман. Хула халăхĕ кăна курсан питĕ хăраса кайнă. Тăшман аллинђе пурăнасси вĕсене питĕ хăрушăн туйăннă. Анђах çавăн пек пулсассăн та грексем сарацын халăхне Пăрăнасса шухăшламан.Малаллине вулас

Advertisements

Христосăн Таса Хĕресне Çĕкленĕ Кун Вĕрентсе Калани

Свящ. Павел Егоровъ.


Авăн 14-мĕшĕ

Пайанхи кун Іисус Христосăн хĕресне хисеплесе праçник тăваççĕ. Іисус Христоса іудейсем кураймасăр хĕрес çине пăталаса вĕлернĕ. Христос вилĕмрен ђĕрĕлсе тăрсан, пĕлĕт çине çĕкленсен кайран, Христоса пăталанă хĕресе іудейсем таçта çĕр айне пытарса хунă, —Христос çуралсан кайран пĕр виçĕ çĕр çул ытла иртсен, грексен патши Константин вăрçа кайнă. Вăл тăшмана хирĕç тухас умĕн, кăнтăрла пĕлĕт çинђе хĕрес палли курнă, вăл хĕрес çиçĕм пек çиçсе тăнă. Малаллине вулас

Турă Амăшĕ ача чухнехи

Турă Амăшĕ Çуралнă Кун Вĕрентсе Калани

Свящ. Павел Егоровъ.


Авăн 8-мĕшĕ

Пайанхи кун Турă Амăшĕ çуралнине асăнса праçник тăваççĕ. Турă Амăшин ашшĕ Іоаким йатлă пулнă, амăшĕ Анна йатлă пулнă. Вĕсем хăйсем пит ырă çынсем пулнă, Турă законне тытса пурăннă. Анђах вĕсен ађа-пăђа пулман, çавăнпа вĕсем пит хуйхăрнă. Вĕсем ађа, çук пирки хуйхăрса пĕр май Турăран: пире ађа пар, тесе йăлăннă. Турă вĕсен кĕллине илтсе вĕсене ађа курмалла тунă: Iоакимпа Анна ватăлса çитсен, вĕсен хĕр ађа çуралнă, ăна вĕсем Марія йатлă хунă. Ашшĕ-амăшĕсем—Іоакимпа Анна хăйсем ырă çынсем пулнă, ађи те вĕсен пит ырă пулнă. Çав Марія Хĕртен вара Христос Турă ÿтленсе çуралнă.Малаллине вулас

Евфимий Малов: О влиянии еврейства на чуваш

 

О Вліяніи Еврейства На Чувашъ.

Опытъ Объясненія Нѣкоторыхъ Чувашскихъ Словъ

Протоіерея Евѳимія Малова.

Редактируя книгу В. к. Магнитскаго: Матеріалы къ объясненію старой чувашской вѣры (Казань. 1881 г.), я замѣтилъ, что нѣкоторыя слова въ чувашскомъ языкѣ остаются не объясненными, не смотря на то, что къ объясненію ихъ знатоки этого языка, или спеціалисты, прилагали усилія . Я имѣю въ виду преимущественно тѣ слова, которыми характеризуется, такъ сказать, самый религіозный культъ Чувашъ. Всякій, читавшій хотя краткіе очерки изъ быта Чувашъ, безъ сомнѣнія часто встрѣчалъ слова: Киреметь, іомзя, синзя, ирихъ и др., но филологическаго объясненія этихъ словъ не видѣлъ.Малаллине вулас

Çемен Элкер: Вĕренме каясчĕ

Çемен Элкер


Семен Васильевич Васильев (Çемен Элкер) халĕ Йĕпреç районне кĕрекен Пысăк Упакасси ялĕнчи 1894 çулхи çу уйăхĕн I-мĕшĕнче çуралнă. 1908 çулта ялти пуçламăш шкултан вĕренсе тухнă, 1915 çулта тĕнче вăрçине кайнă, йывăр аманса, Австрине Венгри çарĕсен тыткăнне лекнĕ. Тыткăнран 1916 çулхи çу кунĕсенче таврăнать, пĕр хушă Петроградри госпитальте сипленет. 1917 çулхи ютă уйăхĕнче вал ялĕнчен Хусана каять, пĕр-пĕр курсра вĕренме ĕмĕтленет. Кунта пулас писатель Тимофей Абрамов сăвăçпа, Федор Павловпа, Г.Тал-Мăрсапа туслашать, вĕсем хавхалантарнипе литература ĕçне хутшăнать.Малаллине вулас

Турхан Энтри

Геннадий Юмарт & Л. Трофимов


Турхан Энтри

(1888-1972)

Турхан Энтри, çыравçă
Турхан Энтри, çыравçă

Андрей Васильевич Турхан 1888 çулхи авăнăн 20-мĕшĕнче Хусан кĕпĕрнин Теччĕ Уесĕнчи (халĕ Чăваш Республикин Елчĕк районĕ) Турханта вăтам хресчен кил-йышĕнче çуралнă. Курнавăшри пуçламăш, Елчĕкри икĕ класлă шкулсенче вĕренсе тухсан, 1904 çулта Хусанти учительсем хатĕрлекен cеминарие кайса кĕрет. Совет саманинче вăл Мускаври ют çĕр-шыв чĕлхисен пединститутĕнче вĕренсе аслă пĕлÿ илет.Малаллине вулас

Михаил Шевле

Геннадий Юмарт & Л. Трофимов


Михаил Шевле

(1887-1947)

Михаил Шевле, поэт
Михаил Шевле, поэт

Михаил Васильевич Шевле (Васильев) 1887 çулхи çурлан 16 (28)-мĕшĕнче Хусан кĕпĕрнин Шупашкар уесĕнчи (халĕ Чăваш Республикин Куславкка районĕ) Муркарта чухăн хресчен кил-йышĕнче çуралнă. Вун тăваттăрах хăй тĕллĕн пурăнма тытăнать: ялтан тухса каять те Сĕвепе Хусанти трактирсенче, кĕнеке хуплашки тăвакан мастерскойра, вут-шанкă складĕнче, магазинта ĕçлет, Студентсемпе паллашса, рабочи çамрăкĕсен шкулне кĕрет. Икĕ çултан, Хусанти учительсен семинарийĕнче экзамен тытса, пуçламăш шкул учителĕ ятне илет. Тĕрлемес çывăхĕнчи Юпсарта çулталăк хушши вĕрентекен пулса ĕçленĕ хыççăн ăна хĕрсемпе çыхăну тытнăшăн тĕрмене хупаççĕ, 1910 çулта вăл Астрахане, Бакăва, Тифлиса çитет. Ăна унта каллех тытса арестлеççĕ. Тĕрмерен тухсан чугун çул тунă çĕрте ĕçлет, Пĕрремĕш тĕнче вăрçи пуçлансан фронта лекет. Çапăçу хирĕнче революци майлă агитациленĕшĕн карцерта ларать. Унтан Тифлиса (халĕ Тбилиси) каять.Малаллине вулас