Кон Святой Порнăçин

1857 çулта кăларнă “Конъ Свято́й Бо́рнызинъ” кĕнекени хальхи орфографи йĕркисене çывăх майланă версийĕ. Кивĕ йĕркисемпе çырнă текста кунта тупма пулать →

Евгений Акрамовский & Георгий Аристовский


Кон Святой Порнăçин

Али хорав ыту çине: “Епле ман святтой порнас?”

Эс христианин ятлă. Христианин-и Эс самай ĕçпе? Çаплах-и Эс порнатăн, епле Христианина порăнма килĕшет, с. б. чонтан-и сонатăн, вăйран-и хăтланатăн она, мĕнне сонать хăтланать та тĕп таса христианин? Майсăр ăш-кĕлянă ырлăхсам, хăшсане Господь халаллать тĕп таса Христианинсане ĕмĕрхи порнăçра! Калаçмалли мар хăратмалли хорлăх та, хăш-шне тĕксе-ярать пире çылăх, эпĕр сонмасассăн хăтланмасассăн та она, мĕнне чонтанах сонас, вăйрантанах та хăтланас полать христианина! Мĕн осси Эс халалланă ырлăхсане кормасассăн, ĕмĕрхи хорлăха та потса ансассăн! Ĕнтĕ сахал мар хисеп порнтăн Эс, туса-ши вара хуна ху пĕре-пре онашкал он пекки те Ыйтусане? Ыттинчен мала шохшласа-ши пĕре-пре вулсамшăн холеçĕн-вăраххипеле?

Малаллине вулас

Халăх Сăмахлăхĕ

Н. Иванова & В. Никитин


Халăх Сăмахлăхĕ

Сăмах ÿнерĕпе çыруллă сăмахлăх никĕсĕнче тахçан авалах йĕркеленсе кайнă сăмах вĕççĕн çÿрекен ăсталăх выртать. Халăх сăмахлăхĕпе ача пĕчĕккĕ чухнех, хăйне астума пуçличченех паллашать: ăна сăпка юрри каласа çывăратаççĕ, мĕнекки-пÿрнекки такмакĕпе вылятаççĕ. Ача пахчинче е пуçламăш шкулта юмах итлеме юратман ача пур-ши тата? Каярахпа улăп халапĕсем, туптармăшсемпе каларăшсем, такмаксемпе юрăсем килĕшме пуçлаççĕ. Вăтам классенче вĕреннĕ чухне ăрăмлă сăмахлăхпа туй йăли-йĕркин сăвви-юррине ăнкарса илтĕмĕр.

Малаллине вулас

Николай Шелепи

(1881-1945)

Николай Шелепи, поэт, литература ĕçченĕ.

Николай Иванович Шелепи (Полоруссов) 1881 çулхи çу уйăхĕн 2-мĕшĕнче Хусан кĕпĕрнин Чисай уесĕнчи (халĕ Тутар Республикин Аксу районĕ) Çĕнĕ Ÿсел ялĕнче çуралнă. 1891-1895 çулсенче Мăкшăелĕнчи пуçламăш шкулта вĕренет те хресчен ĕçĕпе пурăнать.

Малаллине вулас

Іисус Христоса ђиркĕве илсе пыни

Симеонъ Сергѣевъ


Ашшийĕн Ывăлийĕн, Святой Сывлăшийĕн йађĕпе.

Савнă тăванăмсем! Епир пайан Іисус Христоса ђиркĕве илсе пынине асăнса праçник тăватпăр. Іисус Христос çурални хĕрĕх кун çитсен, Амăшĕ Ăна, закон хушнă тăрăх, Іерусалим ђиркÿне илсе пынă. Вăл вăхăтра Іерусалимре Симеон йатлă таса пурăнăçлă ватă çын пурăннă. Ăна Турă: есĕ Христос Турра курмасăр вилмĕн, тенĕ. Симеон Святой Сывлăш пĕлтернипе ђиркĕве пынă. Вăл Іисуса хăй алли çине илнĕ те, каланă: ей Туррăм! халĕ ĕнтĕ мана, хăвăн ђуруна, ху каланă пек, канăçлантарса йаратăн: Есĕ пур халăхсенĕн куçĕ умĕнђе хатĕрленĕ çăлăнăçа, суйа тĕнлисене çутатас Çутта, Хăвăн Израил халăхĕшĕн мухтавне манăн куçăмсем курмĕç ĕнтĕ, тенĕ.Малаллине вулас

Çĕнĕ Çул Кунĕ Вĕрентсе Каламалли

Андрей Меценатов


Кăрлач 1-мĕшĕ

Ашшийĕн, Ывăлийĕн, Святой Сывлăшийĕн йађĕпе.

Пайанхи кун епир, тăвансем, çĕнĕ çула лайăх кĕтсе илнĕшĕн Турра тав-туса мухтатпăр. Турă пулăшнипе епир кивĕ çула лайăх ирттернĕ пулсан, çĕнĕ çула та çавăн пекех Турă аван ирттерме патăр тесе тархасламалла. Хĕнхур курса ирттернĕ пулсан, малашне ырă кун-çул патăр тесе тархасламалла. Çыннăн ĕмĕђĕ малалла, çын йаланах малта курас ырăлăхсем çине шанса пурăнат̌.

Малаллине вулас

Улăп халапĕсем

И. Одюков


small_odukov_i_i_150
Иван Одюков. Фольклорист, литературовед.

Улăп халапĕсем Чăвашра анлăн сарăлнă. Вĕсене республикăри ялсенче те, республика тулашĕнче (Тутар, Пушкăрт республикисенче, Ульяновск, Самар, Пенза, Оренбург, Саратов облаçĕсенче) пурăнакан чăвашсем хушшинче те илтме пулать.

Улăпсем çинчен калакан халапсем, пысăк калăплă эпос тĕсĕсем, тĕрĕк халăхĕсен: Алтайра — хакассен, Вăтам Азире — казахсен, туркменсен, Кавказра — азербайджансен, Атăлпа Урал тăрăхĕнче — пушкăртсемпе тутарсен те, чăвашсен те пур. Пурин те вĕсем паттăр Алп е Алпамыш ятлă, чăвашсен — Улăп.Малаллине вулас