Тинĕсе ][ Çеçпĕл Мишши


Çеçпĕл Мишши


Тинĕсе

Sijen1• Мăнăлăха ырлани

Вĕçсĕр-хĕрсĕр тинĕсĕм,
Хуп-хуран, сип-симĕсĕн,
Кăпăк тумлăн, хумлăн, хумлăн
Çырана çапса, хăюллăн
Хумлă сулнăксемпе сулăн,
Хумлă кăпăкла вĕре.
Ман çунатлă вутлă чунăм,
Çĕн çĕре чĕнен чĕре
Кĕрешÿ вăйне анчах
Кăмăллать çак тĕнчере.
Тинĕс, тинĕс, вăйлăрах
Хыççăн-хыççăн хум пăрах.
Тамăк вутлăн, тамăк çутлăн,
Вут-каварлăн, хар-хаяррăн,
Тайăн-тайăн, çырăн-варăн
Хутлă хумлăн сулăн-уткăн.
Кĕрешÿ сассипеле —
Вăйлă мĕкĕрлеш саспа
Йăвăр пĕлтсене силле,
Хумсемпе çапа-çапа
Чуллă çырана тапрат,
Хулăм чулсене ташлат.
Тинĕс, тинĕс, — умăнта
Çĕн чăвашăн çĕн поэчĕ;
Авалхи кунсен ĕречĕ
Ун чунне тапта-тапта,
Ун чунне, чĕри тĕпне
Хурлăхлăх юрри хăварнă.
Тинĕс, тинĕс, эс хаяррăн
Сăвăçăн юнне-чунне
Вăйлă хумлă юрăпа,
Кĕрешме чĕнен саспа
Нишлĕлĕхсенчен тасат.
Вăйлă паттăрлăх, хăват
Вырнаçтар ун чĕрине.
Чунĕ ун хăюллă пултăр,
Тинĕс вăйĕпеле тултăр.
Савтăр паттăрлăх вăйне;
Çĕн куна, çĕн тĕнчене
Юратса çĕн юрă хутăр,
Кĕрешÿ ĕçне-вăйне
Хăй чĕрин хĕвелĕ тутăр.
Çĕн поэт ака та тутăр,
Утă çултăр,
Вутă çуртăр,
Ĕçлесе çĕн юрă хутăр,
Туй пулсан — ташлатăр, култăр…
Тинĕс, тинĕс, вăл санран
(Вăхăт çитĕ) уйăрлсан,
Савнă çĕршывне кайсассăн,
Йăвăр тимĕр сăнчăртан
Хăтăлнă чăвашсене
Паттăр та хăватлă саслăн,
Чĕрипе çунса, хавассăн
Çĕн тĕнчен çĕн пурнăçне,
Çĕн кунне, çĕн кун-çулне,
Çĕнĕ пурнăç хĕвелне
Юратса тăма калатăр.
Лăпкă халăх — пултăр паттăр.
Вăл йăваш — йăвашлăх çĕттĕр,
Чун — кăвар çунатлăн вĕçтĕр
Кив çĕртен çĕн çул çине.
Тинĕс, тинĕс, вăйлăраххăн,
Хăвăртраххăн, çăмăлраххăн,
Чул пулсан — хăватлăраххăн,
Хыççăн, хыççăн хум хумла!
Эс хăюллăн, вăйлă хумлăн,
Йăвăр саслă, йăвăр чуллăн
Чуллă çырана тулла.
Мĕкĕр, ахăр, кар-карла,
Вăйлă сулăмлăн, хăюллăн,
Хыççăн-хыççăн хум пăрах:
Кĕрешÿ вăйне анчах
Кăмăллать ман вутлă чунăм…

Çĕн тĕнче! Эй, Çĕнĕ Кунăм,
Каялла ан кай, ан чак!

1921 ç. утăн 12-мĕшĕ Евпатори


Морю

Море, без конца и края,
С ветром яростным играя,
С черно-голубым оскалом
Смело бейся ты о скалы.
И волной остервенелой,
Пеной белой закипай…
Всей душой своей и телом,
Сердцем пламенным горя,
Я стремлюсь из края в край,
Где горит борьбы заря.
Море, море, не робей:
За волной волну разбей,
Бездны тьмой, исчадьем ада, —
То огня всесильным жаром,
То неистовым пожаром,
Разрушая все преграды,
Мощным голосом борьбы,
Что зовет на бой святой,
Потрясай небес столпы,
Мчи волну ты за волной,
Пусть под натиском гранит
И весь берег задрожит.
Море, море, — пред тобой
Новых дней поэт чувашский;
В прошлом непознавший ласки
Бывший под его пятой,
Что на дне его души
Заложил напев печали.
Море, море, ты вначале
Пламень сердца не туши,
Песней яростной и жгучей,
Своим голосом могучим
Его душу очищай.
Силу воли ему дай,
Пусть борьбою дорожит.
Буря смелость пусть разбудит,
Сильною душа да будет.
Пусть отважным будет он,
В новый день и мир влюблен,
Песню из груди добудет,
Пусть горит борьбы огонь
Солнцем сердца среди буден.
Новых дней поэт пусть пашет,
Руби т лес и сено косит,
Новой песней труд возносит,
А на свадьбе — пусть он пляшет.
Море, море, он однажды
Истомившись, как от жажды,
В край родимый возвратится.
Сердцем пламенным, отважным,
Голосом могучим, важным,
Скажет пусть тогда чувашам,
Цепь тяжелую порвавшим,
Что мы сможем возродиться,
Прошлым днем жить не годится,
Солнце нови пусть горит!
Был чуваш подавлен горем —
Так пусть станет он героем!
Был забит — пусть возгордится
И душа его жар-птицей
В край прекрасный воспарит!
Море, море, ты без страха
Своим яростным размахом
Разбивай все скалы махом,
Крой волну ты за волной!
Шквалом диким и могучим
Сотрясай утесов кручи,
Бей сильней о берег свой,
Ты реви, рычи и вой!
Штормовой волны накат
Прогремит пусть, как набат:
Огнекрылою душой
Я приемлю только бой…
Новый мир! День светлый мой!
Нет пути тебе назад!

12 июля 1921 г., Евпатория
Перевод А. Смолина

Advertisements

Шухăшăра пĕлтерĕр

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s