Тыткăнри лакăрта ][ Çемен Элкер



Çемен Элкер (1894-1966) Семен Васильевич Васильев (Çемен Элкер) халĕ Йĕпреç районне кĕрекен Пысăк Упакасси ялĕнчи 1894 çулхи çу уйăхĕн I-мĕшĕнче çуралнă. 1908 çулта ялти пуçламăш шкултан вĕренсе тухнă, 1915 çулта тĕнче вăрçине кайнă, йывăр аманса, Австрине Венгри çарĕсен тыткăнне лекнĕ. Тыткăнран 1916 çулхи çу кунĕсенче таврăнать, пĕр хушă Петроградри госпитальте сипленет. 1917 çулхи ютă уйăхĕнче вал ялĕнчен Хусана каять, пĕр-пĕр курсра вĕренме ĕмĕтленет. Кунта пулас писатель Тимофей Абрамов сăвăçпа, Федор Павловпа, Г. Тал-Мăрсапа туслашать, вĕсем хавхалантарнипе литература ĕçне хутшăнать.

Çемен Элкер вунвиçĕ-вунтăватă çулсенчех вĕренмелле сăвăсем çырнă, Хусана кайнă тĕле унăн пĕр тетрадь сăвă пулнă. Революциччен çырнă сăвăсĕнчен унăн виççĕшĕ Совет саманинче пичетленнĕ, уйрăм статйисем 1917 çулта туха! тăнă «Хыпар» хаçатра кун çути курнă.

Çемен Элкер – Ф.Павлов, Г.Тал-Мăрса, И. Ахах, М.Çеçпĕл, ÿсĕмĕнчи поэт. Вăл хăйĕн пултарулăхĕпе П. Хусанкай ÿсĕмĕнчи сăвăçсене пулăшса пынă, май килнĕ таран пулăшма тăрăшнă. Чăваш АССР Верховнăй Совечĕн Президиумĕ 1940 çулхи çĕртмен 23-мĕшĕнче кăларнă Указра С.В. Элкере Чăваш халăх поэчĕ ятне панă. [Юмарт тата Трофимов – 2006]


Тыткăнри лакăрта

Хуйхăллă кун иртет,
Тĕттĕм пулса çитет:
Тинех килет вăхăт –
Ирĕклĕнех канма..
Ларсах шухăшлама.
Ир тăрса каçченех
Ĕçлеттерчĕç текех.
Каçпа ĕнтрĕк хыпсан,
Кÿртрĕç парака*,
Лартăм шухăша.
Шухăшларăм, ыртăм,
Ыйăх айне пултăм.
Вилнĕ пек ыйхăра
Киле çитсе тăрап,
Тăвансене курап…
Ыйăхи те сахал –
Параймасть вал вăй-хал!
Сисейместĕн те кĕç –
Тĕттĕм шĕвелет…
Тул çуталса килет.
Тутлă ăйха татма,
Тĕлĕксене манма
Хурал тăран салтак;
Тăрăр!.. Ну!.. тет хыттăн;
Тăран вара шăппăн.

1917


* барака.

Advertisements

Шухăшăра пĕлтерĕр

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s